II SAB/Gd 49/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Wycichowski (sprawozdawca) Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Asesor sądowy WSA Jakub Chojnacki po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 września 2026 r. sprawy ze skargi B. Ś. i R. C. na bezczynność i przewlekłość postępowania Burmistrza Miasta Łeby w sprawie nielegalnego wykorzystywania działki postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić ze Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku solidarnie na rzecz skarżących B. Ś. i R. C. kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi.

B.Ś. i R.C. (dalej: "Skarżący") wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania Burmistrza Łeby (dalej: "Organ") w sprawie nielegalnego wykorzystywania działki przy ul. [...] w Ł., wskazując w jej uzasadnieniu m.in., że 29 czerwca 2025 r. wnieśli ponaglenie. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi Sąd zawsze bada legitymację skargową strony, zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz jej warunków formalnych, a przede wszystkim dokonuje oceny dopuszczalności skargi, w tym m.in. bada, czy strona skarżąca wyczerpała środki zaskarżenia w administracyjnym toku instancji. Zgodnie bowiem z art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Z kolei art. 53 § 2b P.p.s.a. stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Z przepisów art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r., poz. 1691) - dalej: "k.p.a.", wynika, że stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość) (§ 1). Ponaglenie zawiera uzasadnienie (§ 2), przy czym wnosi się je: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (§ 3). Z przytoczonych wyżej regulacji wynika, że strona, która uważa, że organ działa przewlekle lub jest bezczynny, powinna wnieść ponaglenie, o jakim mowa w art. 37 k.p.a. Uprzednie wniesienie ponaglenia stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność organu. Nie ulega wątpliwości, że ponaglenie jest podaniem (żądaniem), do którego stosuje się m.in. art. 63 k.p.a. Tym samym, ponaglenie może być wniesione w jeden ze sposobów określonych w art. 63 § 1 k.p.a. Musi ono zawierać uzasadnienie, czyli wskazanie okoliczności świadczących w ocenie strony o bezczynności lub przewlekłości, jak również powinno spełniać wymagania określone w art. 63 § 2-3a (tak: P. M. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2026, teza 20 komentarza do art. 37 k.p.a.). Podanie może być wniesione również w postaci elektronicznej, jednakże będzie ono uznane za skutecznie złożone wtedy, gdy zostało opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub podpisem osobistym (tak: B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 17, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2021). Zgodnie z art. 63 k.p.a. podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) wnosi się na piśmie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu. Podania utrwalone w postaci elektronicznej wnosi się na adres do doręczeń elektronicznych lub za pośrednictwem konta w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej. Jeżeli przepisy odrębne nie stanowią inaczej, podania wniesione na adres poczty elektronicznej organu administracji publicznej pozostawia się bez rozpoznania (1). Podanie wniesione na adres do doręczeń elektronicznych lub za pośrednictwem konta w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej zawiera dane w ustalonym formacie, zawartym we wzorze podania określonym w odrębnych przepisach, jeżeli te przepisy nakazują wnoszenie podań według określonego wzoru (3a). Przytoczona wyżej treść przepisów została ukształtowana nowelizacją art. 63 k.p.a. podyktowaną wejściem w życie ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2026 r., poz. 3). Ustawodawca zdecydował się wówczas m.in. na doprecyzowanie kwestii wnoszenia podań na adres poczty elektronicznej organu, tj. w formie "zwykłej" wiadomości e-mail, przesłanej z prywatnego adresu poczty elektronicznej na adres poczty elektronicznej organu niebędący specjalnym adresem do doręczeń elektronicznych (elektroniczną skrzynką podawczą organu), jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie (zob. W. Szafrańska, O wnoszeniu podań na adres poczty elektronicznej organu administracji publicznej (o problemie "zwykłego" e-maila), Studia Prawnoustrojowe UWM, s. 57 i n.). Należy zauważyć, że do dnia 5 października 2021 r. kwestia wnoszenia pism procesowych "zwykłym mailem" nie była jednoznacznie uregulowana w k.p.a. Prowadziło to do odmiennych interpretacji skuteczności pism procesowych wnoszonych w ten sposób. Po wskazanej wyżej dacie weszła w życie nowa treść § 1 art. 63 k.p.a. Z chwilą jej wejścia w życie organy administracji publicznej nie mogą rozpatrywać pisma procesowego przesłanego zwykłym e-mailem. Adres do doręczeń elektronicznych jest pojęciem prawnym posiadającym definicję legalną. Na gruncie ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2025 r., poz. 1703) jest określony jako elektroniczna skrzynka podawcza organu. Jest to dostępny publicznie środek komunikacji elektronicznej służący do przekazywania dokumentu elektronicznego do podmiotu publicznego przy wykorzystaniu powszechnie dostępnego systemu teleinformatycznego (art. 3 pkt 17). Zgodnie z art. 16 ust. 1a tej ustawy podmiot publiczny udostępnia elektroniczną skrzynkę podawczą, spełniającą standardy określone i opublikowane na e-PUAP przez ministra właściwego do spraw informatyzacji oraz zapewnia jej obsługę, z kolei zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2024 r., poz. 1513) przez adres elektroniczny należy rozumieć oznaczenie systemu teleinformatycznego umożliwiające porozumiewanie się za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w szczególności poczty elektronicznej. Elektroniczna skrzynka podawcza, wymagająca spełnienia standardów określonych i opublikowanych na e-PUAP przez ministra właściwego do spraw informatyzacji nie jest zatem tożsama z jakimkolwiek adresem elektronicznym, czy "urzędową skrzynką mailową", a funkcjonalność elektronicznej skrzynki podawczej zasadniczo wiąże się z dostarczaniem dokumentów do tzw. podmiotu publicznego. Stosownie do § 8 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 180) minister właściwy do spraw informatyzacji umożliwia podmiotom publicznym tworzenie elektronicznych skrzynek podawczych na e-PUAP (skrót nazwy Elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej - system teleinformatyczny, w którym instytucje publiczne udostępniają usługi przez pojedynczy punkt dostępowy w sieci Internet w rozumieniu art. 3 pkt 13 ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne). Utworzenie elektronicznej skrzynki podawczej na e-PUAP oznacza upoważnienie ministra do obsługi doręczeń za pomocą e-PUAP do pomiotów, o których mowa w ust. 1 i doręczeń realizowanych przez te podmioty (§ 8 ust. 2). Doręczenia dokonywane za pomocą e-PUAP uważa się za dokonane przez podmiot publiczny lub do podmiotu publicznego, który utworzył na e-PUAP elektroniczną skrzynkę podawczą. Za pomocą e-PUAP możliwe jest przekazywanie doręczanych podmiotowi publicznemu dokumentów elektronicznych do jego systemu teleinformatycznego (§ 8 ust. 3). Należy też podkreślić, że w przypadku odebrania dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą podmiotu publicznego poświadczenie przedłożenia jest automatycznie tworzone i udostępniane nadawcy tego dokumentu przez system teleinformatyczny służący do obsługi doręczeń (§ 13 ust. 1 ww. rozporządzenia). Jeżeli zatem pismo (podanie, wniosek, skarga) zostało przesłane drogą elektroniczną do podmiotu publicznego, zgodnie z warunkami korzystania z platformy e-PUAP, to automatyczne wygenerowanie poświadczenia przedłożenia pozwala przyjąć przez nadawcę, że dokument ten wpłynął do urzędu. Standardów takich nie musi natomiast spełniać "zwykła" skrzynka mailowa. Poczta elektroniczna (adres e-mail) stanowi bez wątpienia środek komunikacji elektronicznej i jest objęta definicją z art. 3 pkt 4 ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, nie jest jednak tożsama z pojęciem elektronicznej skrzynki podawczej, która stanowi dostępny publicznie środek komunikacji elektronicznej i służy do przekazywania dokumentu elektronicznego. Pojęcie elektronicznej skrzynki podawczej nie jest więc tożsame z adresem e-mail, choćby ten drugi był dostępny w przestrzeni publicznej (zob. postanowienia NSA: z 23 listopada 2022 r. sygn. akt III FZ 276/22, z 27 kwietnia 2022 r. sygn. akt I OZ 134/22 i z 15 czerwca 2021 r. sygn. akt III OSK 4856/21, przywołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). A zatem, warunkiem skuteczności wniesienia ponaglenia utrwalonego w postaci elektronicznej jest jego wniesienie wyłącznie na adres do doręczeń elektronicznych lub za pośrednictwem konta w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej. Adres do doręczeń elektronicznych jest odmiennym adresem od adresu poczty elektronicznej organu. Z nadesłanych wraz ze skargą akt sprawy wynika, że Skarżący wnieśli ponaglenie na bezczynność Organu poprzez przesłanie w dniu 29 czerwca 2025 r. zwykłego e-maila, który został wysłany z adresu poczty elektronicznej: [...] na adres poczty elektronicznej: [...]. W tej sytuacji, o ile można przyjąć, że Skarżący w treści owego e-maila wezwali Organ do wszczęcia postępowania w sprawie nielegalnego parkingu utworzonego na działce przy ul. [...] w Ł., co w konsekwencji mogłoby zostać uznane za ponaglenie, o tyle znajdujący się w aktach sprawy wydruk wiadomości e-mail z 29 czerwca 2025 r., wysłanej przez Skarżących na adres e-mailowy organu, nie stanowi ponaglenia w rozumieniu art. 37 § 1 k.p.a., bowiem takiej formy nie przewidują przepisy prawa jako właściwej do kierowania wobec organów administracji żądań wywołujących skutki prawne. Należy podkreślić, że przesłanie podania do organu drogą elektroniczną na dowolny adres elektroniczny nie jest tożsame np. ze złożeniem dokumentu na elektroniczną skrzynkę podawczą organu administracji publicznej utworzoną na podstawie ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Jak już wyżej wskazano, przepisy k.p.a. przewidują konsekwencje niedochowania sposobu wniesienia odwołania. Niezachowanie tego wymogu powoduje bezskuteczność czynności, gdyż zgodnie z powołanym wyżej art. 63 § 1 zdanie drugie k.p.a. podania wniesione na adres poczty elektronicznej organu pozostawia się bez rozpoznania. Powyższy przepis w swojej treści jest jednoznaczny i nie przewiduje żadnych wyjątków. Tym samym, obowiązkiem organu w wypadku wniesienia podania poprzez e-mail jest jego pozostawienie bez rozpoznania. Należy również zauważyć, że w przypadku wniesienia odwołania e-mailem organ nie ma możliwości wezwania strony do uzupełnienia braków formalnych w trybie art. 64 § 2 k.p.a. i właściwego podpisania złożonego e-maila. Organ administracji publicznej nie może traktować żądania wniesionego na adres e-mail jako podania zawierającego braki formalne, ponieważ braki formalne mogą się odnosić tylko do wniosku mieszczącego się w pojęciu podań określonym w art. 63 § 1 k.p.a., czyli wniesionych w odpowiedni sposób. Żądanie wysłane wiadomością e-mail nie jest podaniem, a więc nie można stosować do niego trybu uzupełnienia braków formalnych podania (tak: WSA w Warszawie w postanowieniu z 25 września 2025 r. sygn. akt V SA/Wa 3639/24). Dopiero wniesienie podania w sposób określony w art. 63 § 1 k.p.a. wywołuje po stronie organu obowiązek ewentualnego wezwania nadawcy do usunięcia braków formalnych podania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., w tym opatrzenia dokumentu kwalifikowanym podpisem elektronicznym (zob. wyrok WSA w Warszawie z 16 lutego 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 1046/17). W aktualnie obowiązującym stanie prawnym warunkiem skuteczności wniesienia podania na piśmie utrwalonym w postaci elektronicznej jest więc jego wniesienie wyłącznie na adres do doręczeń elektronicznych lub za pośrednictwem konta w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej. Niezachowanie tego wymogu powoduje bezskuteczność czynności, albowiem stosownie do art. 63 § 1 zdanie drugie k.p.a. podania wniesione na adres poczty elektronicznej organu pozostawia się bez rozpoznania. Należy wskazać, że działanie takie nie jest zatem oznaką złej woli, czy też braku chęci podjęcia dodatkowych, pozaprawnych działań umożliwiających nadanie dalszego biegu sprawie, a działaniem odpowiadającym literze prawa. Podsumowując należy wskazać, że skoro Skarżący nie wyczerpali trybu opisanego w art. 37 k.p.a. w zw. z art. 53 § 2b P.p.s.a., ich skarga wniesiona do tutejszego Sądu w dniu 23 maja 2026 r. jest niedopuszczalna. Następstwem niedopuszczalności skargi jest jej odrzucenie z uwagi na niemożność przyjęcia skargi przez sąd do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia (tak: NSA w postanowieniu z 28 października 2016 r. sygn. akt I OSK 125/15). Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a., odrzucił skargę. Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd zwrócił Skarżącym uiszczony wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł.