Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SAB/Bk 79/26

Wyrok WSA w Białymstoku z 16 czerwca 2026 r., II SAB/Bk 79/26

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia
16 czerwca 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Bartłomiejczuk (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński, sędzia WSA Barbara Romanczuk, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 czerwca 2026 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A.K. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Suwałkach w przedmiocie informacji publicznej oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wnioskiem z 16 marca 2026 r. A.K.(dalej powoływany jako "skarżący") zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Suwałkach (dalej w skrócie: "PPIS") o udostępnienie w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej następujących informacji (35 pytań): 1. Na ile lat utrzymuje się odporność po szczepieniach: błonica, tężec, krztusiec, polio, Hib, gruźlica, WZW, odra, świnka, różyczka, pneumokoki? 2. Ile przypadków gruźlicy odnotowano w ostatnim roku na terenie działania urzędu? 3. Ile przypadków gruźlicy odnotowano w Polsce w ostatnich 5 latach? 4. Czy statystyki rozróżniają gruźlicę poszczepienną? Jeśli tak - ile? Jeśli nie - dlaczego? 5. Dlaczego GIS nie zaleca posiewu w kierunku prątka BCG przy NOP? 6. Czy większość gruźlicy u dzieci w Polsce to gruźlica poszczepienna? 7. Ile ciężkich NOP odnotowano w ostatnich 5 latach i jakich? 8. Za ile przypadków wypłacono odszkodowania? 9. Ile dzieci i osób 10. Czy istnieje lista dorosłych uchylających się od szczepień? Jeśli nie - dlaczego? 11. Ile postępowań przymuszających prowadzono wobec dorosłych w ostatnich 5 latach? 12. Statystyki szczepień osób romskich, czeczeńskich i ukraińskich w ostatnich 5 latach. 13. Ile szczepień odroczono w ostatnich 5 latach? 14. Kto ustala przeciwwskazania do szczepień i kto za to odpowiada? 15. Ile nałożono kar na lekarzy za brak zgłoszenia NOP? 16. Jak ubiegać się o odszkodowanie za zgon związany z NOP? 17. Jak lekarz wyklucza nadwrażliwość na składniki szczepionki - jakie badania? 18. Czy WHO zaleca przymus szczepień? W jakiej formie? 19. Na jakiej podstawie prawnej urząd uznaje dane szczepienia za obowiązkowe po wyroku TK SK 81/19? 20. Czy Minister Zdrowia sporządził analizę epidemiologiczną przewidzianą w treści art. 17 ust. 10 i stanowiącą określenie delegacji ustawowej? Gdzie ją opublikowano? 21. Czy brak analizy nie czyni rozporządzenia niezgodnym z Konstytucją? (rozporządzenie wydane poza delegacją ustawową) 22. Z czego wynika różnica: Niemcy - 1 obowiązkowe szczepienie, Polska - ponad 40 dawek? 23. Ile zgłoszeń NOP odrzucono w ostatnich 5 latach i dlaczego? 24. Czy prowadzone są statystyki dotyczące regresu rozwojowego po szczepieniu? Jeśli nie - dlaczego? 25. Ile kontroli przeprowadzono wobec lekarzy niewykonujących pełnej kwalifikacji? 26. Czy urząd bada skuteczność działań informacyjnych o szczepieniach? 27. Czy członkowie zespołów doradczych w tym sam Główny Inspektor Sanitarny składają oświadczenia o braku konfliktu interesów? Prośba o wzory i częstotliwość aktualizacji. 28. Jaki odsetek badań nad bezpieczeństwem szczepionek finansują producenci? 29. Czy urząd analizował zanieczyszczenia w szczepionkach (mikrocząstki, DNA)? Prośba o raporty. 30. Czy urząd nadzoruje badania przed i porejestracyjne szczepionek? 31. Czy istnieją statystyki NOP przy jednoczesnym podaniu wielu szczepionek? Jak raportować NOP po podaniu wielu szczepionek na jednej wizycie? 32. Czy prowadzi się badania porównawcze dzieci szczepionych i częściowo szczepionych? 33. Czy posiadacie dane o liczbie dzieci z autyzmem 2000-2024 i czy dane są korelowane z obciążeniem szczepieniami? 34. Czy szczepionki są testowane laboratoryjnie po dostawie do Polski? 35. Czy urząd monitoruje działania lobbystyczne producentów wobec instytucji państwowych? W piśmie z dnia 27 marca 2026 r. PPIS udzielił odpowiedzi na ww. wniosek wskazując, że część żądanych informacji nie znajduje się w jego posiadaniu, cześć wykracza poza zakres jego ustawowych kompetencji, a niektóre pytania dotyczyły zagadnień medycznych lub prawnych, a także danych pozostających w gestii innych podmiotów. Ustosunkowując się szczegółowo do pytań z pkt 4, 5, 6, 13, 20, 26 wskazał, że informacji publicznej nie stanowią dane dotyczące realizacji szczepień ochronnych, wykraczające poza nadzór sprawowany przez organy inspekcji sanitarnej, którego zakres określa art. 17 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2026 r. poz. 1675, dalej: "u.z.z.ch.z.") w powiązaniu z przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Nie są też wnioskami o informację publiczną skierowane do organu zapytania o opinię czy stanowisko co do konstytucyjności obowiązujących przepisów prawa, żądanie wykładni przepisów, w tym wnioski. W zakresie pytań z pkt 16, 18, 19, 21, 22 wyjaśnił, że przedmiot zapytania nie stanowi informacji publicznej, w istocie stanowi prośbę o udzielenie porady prawnej. Pytania z pkt 1, 17, 24 nie stanowią informacji publicznej albowiem dotyczą wiedzy medycznej. W zakresie pytań z pkt 28, 29, 30, 32, 33, 34 organ wskazał, że nie posiada takich informacji, ponadto jest to poza zakresem działania PPIS. Odnośnie pytania z pkt 2 wyjaśnił, że roku 2025 odnotowano 14 przypadków zachorowań na gruźlicę na terenie działania PSSE w Suwałkach. Co do pytania z pkt 3 poinformował, że PPIS nie prowadzi statystyk ogólnopolskich. Krajowy Rejestr Zachorowań na Gruźlicę prowadzony jest przez Zakład Epidemiologii i Organizacji Walki z Gruźlicą Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie, a informacje na temat sytuacji epidemiologicznej opublikowane są w formie biuletynu, który jest ogólnodostępny na stronie internetowej Instytutu. W zakresie pytania z pkt 7 podał, że w ciągu ostatnich pięciu lat PPIS w Suwałkach nie zarejestrował zgłoszeń ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych na nadzorowanym terenie. Odpowiadając z kolei na pytanie z pkt 8 wyjaśnił, że informacji publicznej nie stanowią dane dotyczące realizacji szczepień ochronnych, wykraczające poza nadzór sprawowany przez organy inspekcji sanitarnej, którego zakres określa art. 17 u.z.z.ch.z. w powiązaniu z przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, jednocześnie PPIS w Suwałkach informuje, że nowelizacja ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi za niepożądane odczyny poszczepienne powstałe w wyniku podania szczepionek zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych umożliwia składanie wniosków o świadczenia kompensacyjne do Funduszu Kompensacyjnego Szczepień Ochronnych. Odnośnie pytania z pytania 9 PPIS wskazał, że na nadzorowanym terenie w okresie ostatnich 5 lat nie został zgłoszony przez lekarzy żaden przypadek niepożądanego odczynu poszczepiennego, którego skutkiem był zgon pacjenta. Ponadto Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 10 grudnia 2019 r. w sprawie zgłaszania podejrzeń i rozpoznań zakażeń, chorób zakaźnych oraz zgonów z ich powodu, nakłada na lekarza obowiązek zgłaszania właściwemu inspektorowi sanitarnemu zgonów z powodu chorób zakaźnych, które są wyszczególnione w powyższym rozporządzeniu. Jeżeli w terminie do 4 tygodni po podaniu szczepionki (wyjątek stanowią odczyny po szczepieniu BCG - w tych wypadkach kryterium czasowe jest znacznie wydłużone, co wynika ze specyfiki szczepionki) wystąpiły niepożądane objawy, lekarz ma obowiązek zgłosić niepożądany odczyn poszczepienny w ustawowym terminie 24 godzin od powzięcia podejrzenia jego wystąpienia. W zakresie pytania z pkt 10 organ poinformował, że w Polsce zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 782, dalej jako: "rozporządzenie w sprawie obowiązkowych szczepień") obowiązkowe szczepienia ochronne dotyczą dzieci i młodzieży do ukończenia 19 roku życia. Wyżej wskazane rozporządzenie określa wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych, dlatego też PPIS w Suwałkach monitoruje tylko osoby do 19 roku życia, bo one są objęte nadzorem zgodnie z przepisami. Natomiast osobami powyżej 19 roku życia zajmują się POZ-ty, ich leczeniem i szczepieniami. Prowadzone szczepienia wobec tych osób są to szczepienia zalecane, gdzie realizacja odbywa się w Podstawowej Opiece Zdrowotnej. Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie wykazu zalecanych szczepień ochronnych oraz Międzynarodowej Książeczki Szczepień (Dz.U. z 2023 r. poz. 2056), POZ ma obowiązek prowadzenia kart elektronicznych. PPIS w Suwałkach nie prowadzi tego typu rejestrów. W odniesieniu do osób powyżej 19 roku życia PPIS w Suwałkach prowadzi jedynie rejestry niepożądanych odczynów poszczepiennych. Odpowiadając z kolei na pytanie z pkt 11 PPIS wyjaśnił, że zgodnie z rozporządzeniem w sprawie obowiązkowych szczepień monitoruje tylko osoby do 19 roku życia. Na pytanie z pkt 12 organ wyjaśnił, że nie prowadzi takich statystyk. Co pytania z pkt 14 stwierdzono, że zarówno wskazania jak i przeciwwskazania do podania preparatu szczepionkowego określone są w Karcie Charakterystyki Produktu Leczniczego, który to dokument zatwierdzony przez organy rejestracyjne. Nie istnieje ogólna lista przeciwwskazań, są one określane indywidualnie dla każdej szczepionki przez wytwórcę produktu leczniczego. Wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego, a także w przypadku gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej. Odpowiadając na pytania z pkt 15 organ wskazał, że w ciągu ostatniego roku został nałożony jeden mandat za nieprawidłowo zgłoszony niepożądany odczyn poszczepienny. W zakresie pytania z pkt 23 poinformowano, że w przeciągu ostatnich pięciu lat na terenie działania PSSE w Suwałkach wszystkie zgłoszone odczyny poszczepienne zostały opracowane i zgłoszone do Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego. Z kolei w zakresie wskazanym w pytaniu nr 25 organ wyjaśnił, że została przeprowadzona jedna kontrola. Końcowo odpowiadając na pytania nr 27, 31 i 35 organ wyjaśnił, że nie posiada takich informacji, jest poza zakresem jego działania. Nie zgadzając się ze sposobem załatwienia wniosku, skarżący reprezentowany przez adw. A. T. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na bezczynność PPIS w Suwałkach zarzucając mu naruszenie art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej: "u.d.i.p.") poprzez nieudostępnienie żądanej informacji publicznej. Powołując się na powyższy zarzut skarżący wniósł o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku i udostępnienia informacji publicznej, stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: "p.p.s.a.") oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że skarżący wystąpił do organu z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej szczepień ochronnych. Organ w piśmie z dnia 27 marca 2026 r. udzielił odpowiedzi na powyższy wniosek, niemniej jednak zdaniem skarżącego nie była to pełna odpowiedź na wszystkie przedstawione pytania, a organ ograniczył się w części przypadków do wskazania, że żądane informacje nie pozostają w jego posiadaniu albo do odesłania do innych źródeł informacji. Stąd odpowiedź organu nie wyczerpywała zakresu złożonego wniosku, wobec czego organ pozostawał w bezczynności. Skarżący argumentował, że udzielenie odpowiedzi niepełnej, niejasnej lub niewyczerpującej jest równoznaczne z pozostawaniem organu w bezczynności w zakresie realizacji obowiązków wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej. Powołał się przy tym na orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące prawa do informacji publicznej, dopuszczalności wniesienia skargi na bezczynność bez uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa oraz obowiązku sądu dokonania oceny, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie skarżącego organ powinien był albo udostępnić żądane informacje publiczne, albo - w przypadku uznania, że zachodzą przesłanki ograniczenia dostępu do informacji - wydać decyzję administracyjną o odmowie ich udostępnienia. Skoro organ nie dokonał żadnej z tych czynności, pozostaje w stanie bezczynności uzasadniającym wniesienie skargi do sądu administracyjnego. W odpowiedzi na skargę PPIS w Suwałkach wniósł o jej oddalenie w całości jako bezzasadnej. Wskazał, że nie pozostawał w bezczynności, gdyż pismem z dnia 27 marca 2026 r. udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego z dnia 16 marca 2026 r. w ustawowym terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Zdaniem organu udzielona odpowiedź miała charakter kompletny i odnosiła się do wszystkich punktów wniosku. Organ podkreślił ponadto, że brak jest podstaw do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa oraz do wymierzenia grzywny, skoro odpowiedź została udzielona terminowo, a organ nie pozostawał bierny wobec złożonego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie pozostaje bezczynność PPIS w Suwałkach w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w postępowaniu wszczętym na wniosek skarżącego z dnia 12 marca 2026r. dotyczący szczepień ochronnych, niepożądanych odczynów poszczepiennych, nadzoru epidemiologicznego oraz szeregu zagadnień związanych z funkcjonowaniem systemu szczepień ochronnych. Podstawę materialnoprawną oceny zasadności skargi stanowią przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Ustawa ta, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Natomiast podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są m.in. władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje różne sposoby udostępniania informacji publicznych, a jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej na wniosek (art. 10 u.d.i.p.). W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w myśl art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. następuje w drodze decyzji administracyjnej. Te ostatnie przepisy określają prawną formę działania organów, przy czym mają zastosowanie w ściśle określonych sytuacjach. Mianowicie wynika z nich, że decyzja wydawana jest, gdy wystąpią przesłanki uzasadniające odmowę udostępnienia informacji publicznej oraz gdy zaistnieją podstawy do umorzenia postępowania na podstawie art. 14 ust. 2 u.d.i.p. W pozostałych przypadkach załatwienie sprawy dostępu do informacji publicznej ma formę czynności materialno-technicznej, tj. udostępnienia informacji lub pisma informacyjnego skierowanego do wnioskodawcy. Zgodnie zaś z utrwalonym w judykaturze stanowiskiem organ może poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy, gdy nie jest podmiotem zobowiązanym w świetle art. 4 u.d.i.p., gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, gdy nie dysponuje on przedmiotową informacją oraz gdy w zakresie żądanej informacji publicznej przepisy prawa wprowadzają odrębny tryb dostępu (por. wyrok NSA z 27 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 127/15, dostępny CBOSA). W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje, że skarżący był zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.i.p. podmiotem legitymowanym do złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W sprawie nie jest również sporne, że PPIS w Suwałkach jako organ administracji publicznej wykonujący zadania z zakresu zdrowia publicznego oraz nadzoru sanitarnego, należy do podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Oceniając z kolei zakres przedmiotowy wniosku skarżącego wskazać należy, iż zgodnie z definicją sformułowaną w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informacją publiczną podlegającą udostępnieniu na zasadach i w trybie ustawy jest każda informacja o sprawach publicznych. Doprecyzowaniem tej definicji jest art. 6 u.d.i.p., który w formie przykładowego (tj. otwartego) katalogu wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze publicznym. Udostępnianiu podlega informacja publiczna, w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., w tym o ich organizacji oraz o organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b i lit. d u.d.i.p.). Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.d.i.p., informację publiczną stanowi również informacja o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym między innymi o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (pkt 3 lit. a) oraz dane publiczne, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności m.in. treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć (pkt 4 lit. a). W tym kontekście nie budzi wątpliwości, że część pytań zawartych we wniosku skarżącego z 12 marca 2026 r. dotyczyła informacji odnoszących się do wykonywania przez organ ustawowych zadań publicznych, w szczególności danych statystycznych dotyczących zachorowań na gruźlicę, liczby zgłoszonych niepożądanych odczynów poszczepiennych, liczby przeprowadzonych kontroli czy liczby nałożonych sankcji. Informacje tego rodzaju odnoszą się bezpośrednio do działalności organu administracji publicznej oraz sposobu wykonywania przez niego ustawowych kompetencji, a tym samym mieściła się w zakresie pojęcia informacji publicznej, o jakim mowa w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. oraz w katalogu informacji wskazanych w art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a i lit. d u.d.i.p. Na tym tle w orzecznictwie stwierdza się, że co do zasady stanowią informację publiczną informacje zbierane i wytwarzane przez organy inspekcji sanitarnej, zgodnie z art. 2 w zw. z art. 5 pkt 1, 2, 3 i 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2024 r. poz. 416), w ramach prowadzonego nadzoru sanitarnego, w tym sanitarnego zabezpieczania granic państwa, analiz i ocen epidemiologicznych, opracowywania programów i planów działalności zapobiegawczej i epidemiologicznej dla podmiotów leczniczych, ustalenia zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowania nadzoru w tym zakresie. Informację publiczną stanowią więc przede wszystkim informacje dotyczące niepożądanych odczynów poszczepiennych, wynikające z prowadzonych przez państwowych powiatowych inspektorów sanitarnych oraz wojewódzkich inspektorów sanitarnych rejestrów zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych, o których mowa w art. 21 ust. 3 pkt 2 oraz ust. 4 u.z.z.ch.z. oraz § 8 i nast. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania (Dz.U. z 2024 r. poz. 138, dalej: "r.n.o.p."). Źródłami danych do wskazanych rejestrów są w tym zakresie obowiązkowo zgłaszane przez lekarzy lub felczerów rozpoznane odczyny poszczepienne (art. 21 ust. 1 u.z.z.ch.z. oraz § 5 r.n.o.p.). Ponadto, zgodnie z art. 30 ust. 1 u.z.z.ch.z., państwowi powiatowi inspektorzy sanitarni, państwowi wojewódzcy inspektorzy sanitarni lub wskazane przez nich specjalistyczne jednostki właściwe ze względu na rodzaj zakażenia lub choroby zakaźnej oraz Główny Inspektor Sanitarny lub wskazane przez niego krajowe specjalistyczne jednostki właściwe ze względu na rodzaj zakażenia lub choroby zakaźnej prowadzą też rejestr zakażeń i zachorowań na chorobę zakaźną, zgonów z powodu zakażenia lub choroby zakaźnej, ich podejrzeń oraz przypadków stwierdzenia dodatniego wyniku badania laboratoryjnego. Rejestr chorób zakaźnych zawiera wymienione enumeratywnie w ustawie dane osoby zakażonej, chorej lub zmarłej z powodu choroby zakaźnej, a także osób narażonych na chorobę zakaźną lub podejrzanych o zakażenie lub chorobę zakaźną (art. 30 ust. 2 u.z.z.ch.z.). Źródłami danych do rejestru są m.in. dane ze zgłoszeń, o których mowa w art. 27 ust. 1, art. 29 ust. 1 oraz art. 40a ust. 1 tej ustawy, dokonywane przez lekarzy lub felczerów, diagnostów laboratoryjnych oraz podmioty lecznicze. Powyższe dane również stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 6 u.d.i.p. W zakresie obowiązkowych szczepień ochronnych wskazać należy, że z art. 17 u.z.z.ch.z. wynika, że organy inspekcji sanitarnej nie przeprowadzają szczepień ochronnych, a jedynie sprawują nadzór w tym zakresie, co realizowane jest poprzez przekazywane im przez lekarzy sprawozdania z przeprowadzonych obowiązkowych szczepień ochronnych sporządzane na urzędowych formularzach, których wzory oraz tryb przekazywania określono w rozporządzeniu w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Z kolei we wzorach sprawozdań określonych w załącznikach do tego rozporządzenia wskazuje się jedynie zbiorczo liczbę osób poddanych szczepieniom w danym okresie oraz liczbę osób, które uchyliły się od obowiązku szczepień (tak m.in. WSA w Poznaniu w wyroku z 10 stycznia 2025r. II SAB/Po 179/24, CBOSA). Spośród informacji dotyczących nadzoru sprawowanego nad wykonywaniem obowiązkowych szczepień ochronnych charakter informacji publicznej może mieć więc tylko tego rodzaju informacja, jaką organy inspekcji sanitarnej posiadają na podstawie przekazanych im sprawozdań. Nadzór organów inspekcji sanitarnej w zakresie realizacji obowiązku szczepień ochronnych nie obejmuje także kwestii odszkodowawczych. Zgodnie bowiem z art. 17a ust. 6 u.z.z.ch.z. właściwe w tym przypadku świadczenia kompensacyjne (w związku z wystąpieniem określonego rodzaju odczynów poszczepiennych) są przyznawane przez Rzecznika Praw Pacjenta, a nie przez organy inspekcji sanitarnej. Jakkolwiek zatem informacje o odszkodowaniach z tytułu niepożądanych odczynów poszczepiennych - jako dotyczące majątku publicznego - mają walor informacji publicznej, nie sposób przyjąć, by informacje te pozostawały w dyspozycji organów inspekcji sanitarnej. W niniejszej sprawy bezsporne pozostaje, że wniosek skarżącego wpłynął do organu w dniu 16 marca 2026 r., natomiast odpowiedź została udzielona pismem z 27 marca 2026 r. Oznacza to, że organ zareagował w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., co wyklucza klasyczną postać bezczynności polegającą na całkowitym braku reakcji. Istota sporu sprowadza się zatem do oceny, czy odpowiedź organu była na tyle kompletna i adekwatna, aby wyłączyć zarzut bezczynności. Przechodząc zaś do oceny zasadności zarzutów skargi, sąd uznał za konieczne dokonanie szczegółowej analizy charakteru poszczególnych pytań zawartych we wniosku z 12 marca 2026 r. Nie każde bowiem pytanie skierowane do organu administracji publicznej stanowi wniosek o udostępnienie informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., a tym samym nie każde takie pytanie rodzi po stronie organu obowiązek udostępnienia informacji albo wydania decyzji administracyjnej. Należy przypomnieć, że przedmiotem prawa dostępu do informacji publicznej jest wyłącznie informacja o sprawach publicznych istniejąca w chwili złożenia wniosku i pozostająca w posiadaniu podmiotu zobowiązanego. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie służy natomiast uzyskiwaniu od organów administracji publicznej opinii, ekspertyz, analiz prawnych, ocen naukowych, porad medycznych, interpretacji przepisów prawa ani stanowisk dotyczących hipotetycznych zagadnień. Nie nakłada również na organy obowiązku prowadzenia badań, sporządzania nowych opracowań, zestawień czy analiz na potrzeby konkretnego wnioskodawcy. W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie przyjmuje się, że informacją publiczną jest wyłącznie istniejąca informacja odnosząca się do sfery działalności organów władzy publicznej. Poza zakresem ustawy pozostają natomiast pytania zmierzające do uzyskania wiedzy specjalistycznej, wyrażenia poglądu przez organ, dokonania wykładni prawa lub zajęcia stanowiska w kwestiach naukowych, medycznych bądź konstytucyjnych (por. wyroki NSA: z 3 września 2024 r., III OSK 3237/23; z 16 lutego 2022 r., III OSK 4795/21; z 19 marca 2024 r., III OSK 2184/22, CBOSA). Tymczasem analiza treści wniosku wskazuje, że zawarte w nim pytania można podzielić na trzy zasadnicze grupy. Przedmiotowy wniosek obejmował zarówno żądania udostępnienia danych statystycznych i informacji pozostających w dyspozycji organu, jak również pytania dotyczące zagadnień medycznych, epidemiologicznych i farmakologicznych, a także pytania zmierzające do uzyskania wykładni przepisów prawa, oceny obowiązujących regulacji oraz wyjaśnienia działań innych organów administracji publicznej. Sam fakt, że pytania odnoszą się do szeroko rozumianej problematyki zdrowia publicznego, nie przesądza jednak o ich kwalifikacji jako informacji publicznej. Decydujące znaczenie ma bowiem to, czy dotyczą one istniejącej informacji o sprawie publicznej pozostającej w dyspozycji organu. I tak, do pierwszej grupy należą pytania dotyczące konkretnych danych pozostających w dyspozycji organu, a więc informacji publicznych sensu stricto. Dotyczy to w szczególności pytań nr 2, 7, 9, 15, 23 oraz 25, odnoszących się do liczby zachorowań na gruźlicę, liczby zgłoszonych ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych, liczby przypadków zgonów zgłoszonych jako NOP, liczby nałożonych mandatów, sposobu procedowania zgłoszeń NOP oraz liczby przeprowadzonych kontroli. W tym zakresie organ udzielił odpowiedzi wprost, przekazując posiadane dane statystyczne oraz informacje wynikające z prowadzonych rejestrów i wykonywanych czynności nadzorczych. Do drugiej grupy należą z kolei pytania odnoszące się wprawdzie do sfery publicznej, jednak dotyczące informacji, których organ nie posiada i których posiadanie nie wynika z zakresu jego ustawowych kompetencji. Dotyczy to pytań nr 3, 8, 10, 11, 12, 13, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34 i 35. W odniesieniu do tych zagadnień organ wyjaśnił, że nie prowadzi wskazanych rejestrów, nie gromadzi takich danych oraz nie wykonuje zadań, których realizacja skutkowałaby powstaniem żądanych informacji. W tym zakresie sąd podziela stanowisko organu. Przypomnieć należy, że obowiązek wynikający z art. 4 ust. 3 u.d.i.p. obejmuje wyłącznie informacje znajdujące się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego. Przepis ten nie nakłada na organ obowiązku pozyskiwania danych od innych podmiotów ani tworzenia nowych informacji na potrzeby konkretnego wniosku. Skoro żądana informacja nie znajduje się w dyspozycji organu, to nie można przypisać mu bezczynności. W szczególności w odniesieniu do pytania nr 3, dotyczącego liczby przypadków gruźlicy w Polsce w ostatnich pięciu latach, zauważyć należy, że skarżący domagał się danych ogólnokrajowych, a nie informacji odnoszących się do działalności Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Suwałkach. Organ ten nie prowadzi rejestru danych dotyczących zachorowań na gruźlicę ani nie jest administratorem danych obejmujących sytuację epidemiologiczną całego kraju. Wskazał natomiast podmiot właściwy do gromadzenia takich danych, tj. Zakład Epidemiologii i Organizacji Walki z Gruźlicą Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie. Tym samym organ nie pozostawał bezczynny, wyjaśnił bowiem przyczyny braku możliwości udostępnienia żądanej informacji w powyższym zakresie. W tym miejscu wskazać też należy, że w razie niedysponowania żądaną informacją publiczną po stronie adresata wniosku nie powstaje obowiązek wydania decyzji przewidzianej w art. 16 ust. 1 u.d.i.p., a poinformowanie wnioskodawcy o braku posiadania informacji nie stanowi odmowy jej udostępnienia. W takiej sytuacji – podobnie jak w przypadku informacji niebędącej informacją publiczną – organ zobowiązany jest jedynie do zawiadomienia wnioskodawcy o tym fakcie (por. wyroki NSA: z 27 września 2002 r., sygn. akt II SAB 289/02 i z 16 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 1644/09; wyrok WSA w Warszawie z 15 maja 2012 r., II SAB/Wa 103/12; wyrok WSA w Kielcach z 5 listopada 2008 r., SAB/Ke 42/08; CBOSA). Trafne było też stanowisko organu odnoszące się do pytania nr 12 dotyczącego statystyk szczepień osób romskich, czeczeńskich i ukraińskich. Obowiązujące przepisy regulujące wykonywanie szczepień ochronnych oraz prowadzenie dokumentacji medycznej nie przewidują gromadzenia danych według kryterium narodowości, pochodzenia etnicznego lub przynależności do określonych grup etnicznych. Skoro organ nie jest ustawowo zobowiązany do ewidencjonowania takich danych, nie można przypisywać mu obowiązku ich udostępnienia w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Najobszerniejszą grupę stanowiły natomiast pytania, które nie dotyczyły informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., lecz zmierzały do uzyskania wyjaśnień, ocen, stanowisk lub wiedzy specjalistycznej. Dotyczy to pytań z pkt 1, 4, 5, 6, 14, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 24 i 26. W tym zakresie sad podziela stanowisko PPIS, że zakres obowiązków informacyjnych organu pozostaje w ścisłym związku z zakresem jego ustawowych kompetencji. Skoro Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nie prowadzi badań klinicznych szczepionek, nie uczestniczy w procedurach ich rejestracji, nie sprawuje nadzoru nad producentami produktów leczniczych, nie analizuje źródeł finansowania badań naukowych dotyczących szczepionek, nie monitoruje działalności lobbingowej producentów ani nie prowadzi postępowań dotyczących przyznawania świadczeń kompensacyjnych, tym samym nie dysponował informacjami dotyczącymi finansowania badań, bezpieczeństwa preparatów, nadzoru porejestracyjnego czy działalności producentów. Brak tychże informacji nie wynika jednak z zaniechania organu, lecz z ustawowo określonego zakresu jego właściwości. Przykładowo pytanie o okres utrzymywania się odporności po określonych szczepieniach (pkt 1) dotyczy zagadnienia immunologicznego i medycznego. Pytania o przyczyny określonych działań GIS (pkt 5), dominujące przyczyny zachorowań (pkt 6), skuteczność działań informacyjnych (pkt 26) czy ocenę konstytucyjności obowiązujących regulacji prawnych (pkt 21) nie odnoszą się do konkretnych dokumentów lub danych będących w posiadaniu organu, lecz wymagają przedstawienia stanowiska, oceny albo przeprowadzenia analizy. Należy też zauważyć, że znaczna część pytań zawartych we wniosku została sformułowana w sposób zmierzający do uzyskania odpowiedzi na pytanie "dlaczego" określone zjawiska występują lub dlaczego określone działania są podejmowane przez organy publiczne. Takie żądania nie dotyczą udostępnienia istniejącej informacji publicznej, lecz prowadzą do oczekiwania przedstawienia motywów, ocen lub wyjaśnień. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie nakłada na organy administracji obowiązku sporządzania tego rodzaju uzasadnień ani formułowania stanowisk odnoszących się do przyczyn zjawisk społecznych, medycznych czy prawnych. Odnosząc się do pytań nr 1, 5, 6, 17, 24 należy zgodzić się z organem, że nie stanowią one informacji publicznej albowiem są to zagadnienia z zakresu wiedzy medycznej, epidemiologicznej, farmakologicznej czy immunologicznej. W trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej nie można zaś domagać się od organu przedstawiania stanowiska naukowego, wiedzy eksperckiej, ocen medycznych ani wyjaśniania mechanizmów biologicznych związanych ze szczepieniami ochronnymi. Podobnie należy ocenić pytania sformułowane w sposób zmierzający do uzyskania wyjaśnienia przyczyn określonych działań, motywów decyzji ustawodawcy lub oceny zasadności przyjętych rozwiązań (nr 4, 5, 6, 20, 21, 22, 24, 26). Pytania te nie dotyczą istniejącej informacji publicznej, lecz oczekują od organu sporządzenia uzasadnienia, opinii lub oceny, tymczasem – jak wskazano wyżej - tego rodzaju żądania wykraczają poza zakres przedmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Prawidłowo organ odniósł się też do pytań nr: 16, 18, 19, 20, 21 i 22 wskazując, że w swej istocie zmierzają one do uzyskania wykładni przepisów prawa, oceny zgodności określonych aktów normatywnych z Konstytucją, wyjaśnienia skutków wyroków Trybunału Konstytucyjnego lub przedstawienia przyczyn przyjęcia określonych rozwiązań legislacyjnych. W konsekwencji udzielenie odpowiedzi na takie pytania oznaczałoby sporządzenie opinii prawnej, czego ustawa o dostępie do informacji publicznej nie przewiduje. W zakresie pytania nr 14 dotyczącego ustalania przeciwwskazań do szczepień, także należy zgodzić się z organem, że nie zmierzało ono do uzyskania informacji publicznej pozostającej w dyspozycji organu, lecz do uzyskania ogólnej wiedzy medycznej dotyczącej zasad kwalifikacji do szczepień ochronnych. Jak słusznie podkreślono przeciwwskazania określane są w Charakterystykach Produktów Leczniczych poszczególnych szczepionek, natomiast oceny ich występowania w konkretnym przypadku dokonuje lekarz przeprowadzający badanie kwalifikacyjne. Udzielenie przez organ wyjaśnienia odnoszącego się do źródła regulacji przeciwwskazań nie oznacza jednak, że pytanie dotyczyło informacji publicznej pozostającej w jego dyspozycji. Organ nie prowadzi bowiem rejestru ani zestawienia przeciwwskazań do poszczególnych preparatów, a udzielenie pełnej odpowiedzi wymagałoby odwołania się do wiedzy medycznej oraz dokumentacji produktów leczniczych. Pytanie to nie dotyczyło zatem danych zgromadzonych przez organ ani dokumentów odnoszących się do wykonywania jego zadań publicznych, lecz zasad postępowania medycznego wynikających z przepisów prawa i dokumentacji produktów leczniczych. Jak już wyżej wskazano, ustawa o dostępie do informacji publicznej nie stanowi instrumentu uzyskiwania porad prawnych ani wiążącej wykładni przepisów prawa. Organ nie jest zobowiązany do wyjaśniania skutków wyroków Trybunału Konstytucyjnego, oceny zgodności aktów normatywnych z Konstytucją ani przedstawiania stanowiska co do prawidłowości procesu legislacyjnego. Należy też podkreślić, że granica pomiędzy informacją publiczną a oczekiwaniem przedstawienia przez organ wiedzy eksperckiej ma charakter fundamentalny. Prawo do informacji publicznej służy uzyskaniu dostępu do informacji już istniejących, a nie pozyskiwaniu od organów administracji publicznej wyjaśnień, ocen, analiz lub porad. W przeciwnym razie instytucja dostępu do informacji publicznej zostałaby przekształcona w instrument zobowiązujący organy administracji do świadczenia usług doradczych i eksperckich, czego ustawodawca nigdy nie przewidywał. W świetle przedstawionych wyżej rozważań należy stwierdzić, że organ prawidłowo zareagował na wszystkie (35 pytań) wniosku skarżącego. W zakresie informacji publicznych pozostających w jego posiadaniu udzielił odpowiedzi i udostępnił posiadane dane. W odniesieniu do informacji, których nie posiadał, poinformował o tym wnioskodawcę oraz wyjaśnił przyczyny braku ich posiadania. Natomiast w odniesieniu do pytań niemieszczących się w zakresie przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej zasadnie wskazał, że nie mogą one zostać rozpoznane w trybie tej ustawy. Tym samym żadna z kategorii pytań objętych wnioskiem nie uzasadnia przyjęcia, że organ pozostawał w bezczynności lub uchybił obowiązkom wynikającym z u.d.i.p. Z podanych względów sąd nie podzielił zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów u.d.i.p. Z akt sprawy oraz bezspornego stanowiska stron wynika bowiem bezspornie, że organ wypełnił obowiązek określony w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Wniosek wpłynął do organu w dniu 16 marca 2026 r., natomiast odpowiedź została udzielona pismem z dnia 27 marca 2026 r., a więc z zachowaniem ustawowego terminu. Na uwzględnienie nie zasługiwał też zarzut naruszenia art. 2 ust. 2, czy art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Po pierwsze, organ nie przyjmował, że żądanie wniosku dotyczy informacji przetworzonej, a po drugie, z akt sprawy wynika jednoznacznie, że organ udzielił odpowiedzi na każde pytanie zawarte we wniosku skarżącego, a przy tym na żadnym etapie załatwiania wniosku nie formułował wobec niej oczekiwań wykazania interesu faktycznego, czy prawnego w uzyskaniu informacji. Powodu do uwzględnienia skargi nie stanowi również argumentacja wskazująca na to, że organ "odesłał wnioskodawcę do publikacji". Zarzut ten jest niezasadny, gdyż z pisma organu z dnia 27 marca 2026r. nie wynika, aby organ ograniczył się wyłącznie do odesłania skarżącego do publikacji. Co więcej, jako zgodne z prawem sąd uznaje stanowisko, że organ nie ma obowiązku wydawania decyzji w sytuacji, gdy podanie o udzielenie informacji obejmuje żądania udzielenia informacji, które nie są informacjami publicznymi (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 19 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SAB/Go 18/23, CBOSA). Za bezprzedmiotowe uznać należy także zarzuty dotyczące naruszenia art. 1 ust. 1 oraz art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Konkludując należy jeszcze raz podkreślić, że udostępnieniu nie podlega informacja, która nie jest informacją publiczną, ani informacja, która nie jest w posiadaniu danego organu. W trybie informacji publicznej należy udostępnić informacje i dokumenty będące w posiadaniu organu, przez niego wytworzone, przetwarzane lub mu przekazane, jeżeli zawierają żądana we wniosku informację. W związku z tym PPIS nie był obowiązany do udziela informacji dotyczących zadań, czy kompetencji innych organów administracji publicznej, jak również do sporządzenia opinii medycznych lub innych opinii eksperckich. Organ nie jest tez zobowiązany do pozyskiwania informacji od innych podmiotów ani do ich wytwarzania na potrzeby realizacji konkretnego wniosku. Przypomnieć należy, że prawo dostępu do informacji publicznej jest prawem obywatela, mającym na celu realizację jego konstytucyjnego uprawnienia do kontroli władz publicznych. Charakter tego uprawnienia powoduje, że to wnioskodawca jest gospodarzem postępowania w sprawie udzielenia informacji publicznej, wyznaczając zakres swojego żądania, tj. jakie informacje i w jakiej formie chce otrzymać lub czy chce się z nimi zapoznać (wyrok NSA z 30 października 2018r., sygn. akt I OSK 59/17, CBOSA). Należy w tym kontekście podkreślić, że skarżący na żadnym etapie postępowania nie wskazał na czym polega niepełność lub niejasność udzielonej odpowiedzi, co w obliczu faktu, że pismo PPIS udziela pełnej i wyczerpującej odpowiedzi na pytania postawione w treści wniosku z dnia 12 marca 2026 r., przesądza o bezzasadności skargi. Istotnie, w orzecznictwie przyjmuje się, że udzielenie informacji niepełnej lub pozornej może prowadzić do stwierdzenia bezczynności, jednak dotyczy to sytuacji, gdy organ pomija część żądania, unika zajęcia stanowiska albo udziela odpowiedzi całkowicie niezwiązanej z treścią wniosku. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie wystąpiła. Organ w odniesieniu do każdego punktu wniosku wskazał sposób jego kwalifikacji, wyjaśniając, czy posiada żądane dane, czy też żądanie dotyczyło informacji niepozostających w jego dyspozycji albo niebędących informacją publiczną. Nie znajduje zatem uzasadnienia twierdzenie, że odpowiedź organu miała charakter jedynie częściowy. Z udzielonej w dniu 27 marca 2026r. odpowiedzi wynika bowiem jednoznacznie, że PPIS odniósł się do wszystkich trzydziestu pięciu punktów wniosku skarżącego, każdorazowo wskazując podstawę swojego stanowiska. W rzeczywistości zarzuty skarżącego sprowadzają się do kwestionowania merytorycznej poprawności udzielonych odpowiedzi oraz oczekiwania uzyskania szerszych wyjaśnień dotyczących zagadnień związanych ze szczepieniami ochronnymi. Oczekiwania te wykraczają jednak poza zakres kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny w postępowaniu ze skargi na bezczynność. Przedmiotem niniejszego postępowania nie jest bowiem ocena trafności stanowiska organu w kwestiach medycznych lub prawnych, lecz ustalenie, czy organ wykonał obowiązki wynikające z ustawy o dostępie do informacji publicznej. W sprawie nie ulega zaś wątpliwości, że organ nie pozostał bierny wobec wniosku skarżącego i w ustawowym terminie udostępnił posiadane informacje, poinformował o braku posiadania określonych danych oraz wyjaśnił przyczyny, dla których część pytań nie mogła zostać rozpoznana w trybie u.d.i.p. W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności. Mając powyższe rozważania na uwadze, nie znajdując podstaw do stwierdzenia bezczynności organu, sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli jej przedmiotem jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Anna Bartłomiejczuk Barbara Romanczuk Marek Leszczyński

Informacje o sprawie

Data wpływu
4 maja 2026
Symbol z opisem
6480 658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Sędziowie
Anna Bartłomiejczuk /przewodniczący sprawozdawca/ Barbara Romanczuk Marek Leszczyński

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny