II SAB/Bk 43/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, Sędziowie sędzia WSA Marcin Kojło (spr.), asesor sądowy WSA Justyna Siemieniako, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 lipca 2023 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S.J. na bezczynność Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w Białymstoku w przedmiocie niewydania decyzji dotyczącej zagrożenia pożarowego p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu S.J. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego. ,

W dniu 2 maja 2022 r. do Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w Białymstoku wpłynął wniosek S. J. o wydanie pisemnej ekspertyzy w oparciu o stan wizji lokalnej w miejscu składowania drewna opałowego przez J. W. na terenie posesji przy ul. [...] w Łapach, graniczącej z posesją przy ul. [...] w Łapach. W dniu 1 czerwca 2022 r. funkcjonariusze Komendy Miejskiej PSP w Białymstoku przeprowadzili czynności kontrolno-rozpoznawcze na posesji przy ulicy [...] w Łapach. W dniu 30 czerwca 2022 r. sporządzono protokół ustaleń z tych czynności. Pismem z dnia 15 lipca 2022 r. Komendant Miejski PSP w Białymstoku zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego na wniosek S. J., adres ul. [...], 18-100 Łapy w związku ze składowaniem materiałów opałowych w niezgodnej z przepisami odległości od najbliższego budynku usytuowanego na działce sąsiedniej. Zawiadomienie zostało przekazane J. W. i S. J. Decyzją z dnia 12 sierpnia 2022 r. Komendant Miejski PSP w Białymstoku umorzył w całości postępowanie administracyjne, bowiem nie stwierdzono uchybień z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Po rozpoznaniu odwołania S. J., Podlaski Komendant Wojewódzki PSP decyzją z dnia 30 września 2022 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W ocenie organu II instancji z dokumentacji zebranej w sprawie wynikało, że właścicielem posesji przy ul. [...] w Łapach jest K.J. W dokumentacji brak było pełnomocnictwa udzielonego S. J. do reprezentacji praw i obowiązków K. J. W tej sytuacji organ I instancji powinien był ustalić czy S. J. jest stroną niniejszego postępowania czy pełnomocnikiem reprezentującym K. J. Organ II instancji wskazał ponadto, że S. J. wystąpił do organu o wydanie ekspertyzy, dlatego też organ I instancji powinien rozważyć, czy możliwym jest sporządzenie przez Komendanta Miejskiego PSP i doręczenie ekspertyzy na potrzeby osoby fizycznej do celów innych niż przewidzianych przepisami prawa. Organ II instancji dokonał również interpretacji przepisu art. 26 ust.1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2022r. poz. 1969 ze zm.) i wskazał, że podstawą do wydania decyzji jest tylko i wyłącznie stwierdzenie naruszenia przepisów przeciwpożarowych. Ustawodawca nie daje możliwości rozstrzygnięcia decyzyjnego w sytuacji stwierdzenia braku naruszeń. W ocenie organu II instancji, jeśli kontrola wypada pozytywnie dla kontrolowanego wówczas dokumentem kończącym jest protokół, a nie decyzja albowiem brak jest przesłanki materialnej i formalnej do jej wydania. Organ I instancji powinien ponownie rozważyć zasadność zakończenia sprawy w oparciu o zapis art. 26 ustawy o PSP. W podsumowaniu, organ II instancji wskazał, że organ I instancji powinien ponownie przeanalizować wniosek złożony przez S. J. szczególnie od strony formalnej i rozważyć w jakim trybie wniosek powinien być rozpoznawany. Decyzja organu odwoławczego wpłynęła do Komendanta Miejskiego PSP w dniu 30 września 2022 r. W dniu 9 grudnia 2022 r. organ skierował do S. J., na podstawie przepisu art. 64 § 2 k.p.a. wezwanie do usunięcie braku formalnego wniesionego podania poprzez sprecyzowanie żądania i wskazanie: czy żądanie to należy traktować jako wniosek o wydanie pisemnej ekspertyzy i przekazanie jej skarżącemu na użytek prywatny, czy też żądanie należy potraktować jako informację o istniejącym zagrożeniu, a wykonanie przez Państwową Straż Pożarną obowiązku określonego w przepisach ustawy o PSP. W piśmie z dnia 20 grudnia 2022 r. S. J. wskazał, że w dalszym ciągu wnosi o: 1) nakazanie usunięcia pomieszczenia na opał poprzez jego rozebranie (art. 26 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej) i ewentualnie jej przeniesienie na stronę południową budynku z potwierdzeniem, że pomieszczenie to stanowi istotne zagrożenie; 2) wydanie pisemnej ekspertyzy w przedmiocie istniejącego zagrożenia pożarowego dla budynku na działce [...] własnego budynku J. W. i przyszłej planowanej zabudowy działki nr [...] dla celów sądowych. Pismem z dnia 23 stycznia 2023 r. organ odpowiedział S. J., że "wiata" na opał opisana w protokole ustaleń z czynności kontrolno-rozpoznawczych nie została uznana za zagrażającą życiu ludzi. Ponadto Komendant Miejski PSP poinformował, że nie jest organem upoważnionym do wydawania pisemnych ekspertyz na wniosek osoby prywatnej w zakresie i celu wskazanym przez S. J. W dniu 18 kwietnia 2023 r. do Podlaskiego Komendanta Wojewódzkiego PSP w Białymstoku wpłynęło ponaglenie S. J. w związku z bezczynnością Komendanta Miejskiego PSP w Białymstoku. Postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2023 r., Podlaski Komendant Wojewódzki PSP w Białymstoku wskazał, że Komendant Miejski PSP w Białymstoku nie dopuścił się bezczynności ani przewlekłego prowadzenia postępowania. Organ II stopnia stwierdził, że na podstawie art. 26 ustawy PSP nie zaszły przesłanki do ponownego wydania decyzji, a sprawa zakończona została 30 czerwca 2022 r. spisaniem protokołu ustaleń z czynności kontrolno-rozpoznawczych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku S. J. zaskarżył bezczynność Komendanta Miejskiego PSP w Białymstoku w przedmiocie niewydania decyzji dotyczącej zagrożenia pożarowego z powodu niewłaściwego składowania materiałów opałowych pod wiatą przez sąsiada J. W. zam. w Łapach przy ul. [...] i w konsekwencji niezałatwienie sprawy. Skarżący wniósł o stwierdzenie bezczynności organu i o zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w terminie 30 dni. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie. Organ wskazał, że w świetle stanowiska zawartego w decyzji organu II instancji ustalił, że w dniu 1 czerwca 2022 r. podczas czynności kontrolno-rozpoznawczych S. J. przedstawił pełnomocnictwo notarialne z dnia 22 marca 2022 r. do reprezentowania Pani K.J. - właścicielki posesji o numerze geodezyjnym [...] przy ul. [...] w Łapach. W związku z tym organ uznał, że S. J. jest uprawniony do działania w imieniu właścicielki posesji. Poza tym organ wyjaśnił, że przeprowadzona w dniu 1 czerwca 2022 r. kontrola potwierdzona protokołem wypadła pozytywnie, brak było zatem przesłanki materialnej i formalnej do wydania decyzji. Sprawa została zakończona spisaniem protokołu dot. ustaleń z czynności kontrolno-rozpoznawczych przeprowadzonych na posesji przy ulicy [...] w Łapach, graniczących z posesją przy ul. [...] w Łapach. Dodatkowo organ stwierdził, że nie jest organem upoważnionym do wydawania ekspertyz na wniosek osoby prywatnej w zakresie i celu wskazanym przez S. J. Niezależnie od powyższego, w ocenie organu zaistniały przesłanki do odrzucenia skargi w oparciu o przepis art. 58 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi albowiem skarga została wniesiona po terminie tj. po zakończeniu postępowania administracyjnego bądź w oparciu o przepis art. 58 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy, gdyż skarga została wniesiona przez osobę nieuprawnioną. W dniu 23 maja 2023 r. do tut. Komendy wpłynęło pismo J. W., informujące, iż dnia 25 lutego 2023 r. zmarła Pani K. J. właścicielka nieruchomości nr [...] położonej w Łapach przy ul. [...] reprezentowana przez S. J. składającego skargę na bezczynność organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Postępowanie sądowoadministracyjne może być prowadzone tylko na podstawie skargi wniesionej przez legitymowany do tego podmiot. Takiego przymiotu nie można przypisać skarżącemu. Zgodnie z art. 50 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej: "p.p.s.a."), uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Legitymacja skargowa podmiotu wnoszącego skargę we własnym interesie prawnym zawierać musi dwa elementy. Skarżący musi mieć interes prawny w przeprowadzeniu sądowej kontroli zgodności z prawem konkretnego aktu lub czynności (czy też bezczynności), który może być oparty – głównie, choć nie wyłącznie – na normach administracyjnego prawa materialnego, procesowego lub ustrojowego, kształtujących istotę sprawy administracyjnej, w której skarga jest wnoszona i które pozwolą sądowi ocenić, czy skarga została wniesiona we własnej sprawie, oraz interes prawny w doprowadzeniu zaskarżonego aktu lub czynności do stanu zgodności z obiektywnym porządkiem prawnym, czyli normami określającymi treść działania organów administracji publicznej i normami regulującymi procedurę ich podejmowania (zob. T. Woś [w:] H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, Warszawa 2016, art. 50). Z akt sprawy wynika, że postępowanie wszczęte zostało w związku z wnioskiem z 2 maja 2022 r. właścicielki nieruchomości o numerze geodezyjnym [...] przy ul. [...] w Łapach, w imieniu której jako pełnomocnik działał S. J. przedstawiając stosowne pełnomocnictwo notarialne sporządzone 22 marca 2022 r. Organ uznał zatem, że S. J. jest uprawniony do działania w imieniu właścicielki posesji – K. J. Skarga na bezczynność organu została wniesiona przez S. J. w maju 2023 r., kiedy to pełnomocnictwo którym się legitymował wygasło, z uwagi na śmierć matki w lutym 2023 r. Zatem w momencie złożenia skargi skarżący nie mógł już reprezentować K. J., nie mógł również złożyć skargi we własnym imieniu, gdyż nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości, nie był też traktowany jako strona postępowania przed organami PSP, lecz jako pełnomocnik właścicielki nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której składowane są materiały opałowe. Co więcej, również składając ponaglenie do organu II stopnia na niezałatwienie sprawy S. J. nie mógł już reprezentować matki w oparciu o pełnomocnictwo znajdujące się w aktach, przy czym o śmierci K. J. organ powziął wiadomość dopiero w maju 2023 r. z pisma właściciela sąsiedniej nieruchomości. Powyższej oceny nie zmienia okoliczność, że skarżący wystąpił do sądu spadku z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłej. Dopóki nie zostanie wydane stosowne postanowienie w przedmiocie tego wniosku, skarżący nie może być uznany za osobę legitymowaną do kwestionowania przed sądem administracyjnym bezczynności Komendanta Miejskiego PSP w opisanym zakresie. Skarżący posiada co najwyżej interes faktyczny w domaganiu się określonych czynności w związku ze składowaniem materiałów opałowych na sąsiedniej działce, z tym że interes taki nie uprawnia do złożenia skargi. Dopiero w sytuacji, gdy sąd spadku potwierdzi nabycie przez skarżącego spadku po K. J., S. J. będzie legitymowany do ewentualnego inicjowania we własnym imieniu postępowań związanych ze składowaniem opału na działce sąsiada i występującym jego zdaniem zagrożeniem pożarowym. Na obecnym jednak etapie skargę sąd uznaje za niedopuszczalną. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 1-6 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę: 1) jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego; 2) wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia; 3) gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi; 4) jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona; 5) jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie; 5a) jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego; 6) jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Ziszczenie się przesłanki z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sprawiło, że sąd postanowił skargę odrzucić. O zwrocie wpisu orzeczono po myśli art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.