Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Wr 879/25

Wyrok WSA we Wrocławiu z 2 lipca 2026 r., II SA/Wr 879/25 – budownictwo wodne

Wynik

*Oddalono skargę w całości

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia
2 lipca 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz – Kremis Sędzia WSA Adam Habuda (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Anna Biłous po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 lipca 2026 r. sprawy ze skargi Spółki Wodnej [...] w R. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 7 października 2025 r. nr 200/2025 w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną oddala skargę w całości.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z 7 października 2025 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie utrzymał w mocy zaskarżoną w części decyzję z 19 sierpnia 2024 r. Dyrektora Zarządu Zlewni w L. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie udzielającą Spółce Wodnej [...] z siedzibą w R. pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną, tj. wprowadzanie ścieków komunalnych stanowiących mieszaninę ścieków bytowych ze ściekami przemysłowymi oraz wodami opadowymi lub roztopowymi, pochodzących z oczyszczalni ścieków S., w aglomeracji O., w m. R., do ziemi - rowu (urządzenia wodnego) o długości 266 m na działce nr [...] obręb K., a następnie do wód powierzchniowych - rzeki D. w km [...]+[...] na działce nr [...] obręb K. Decyzję wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Pismem z dnia 2 sierpnia 2023 r. Spółka Wodna [...] zwróciła się z wnioskiem o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną. Wnioskodawca sprecyzował: 1) odprowadzanie ścieków komunalnych stanowiących mieszaninę ścieków bytowych ze ściekami przemysłowymi oraz wodami opadowymi z oczyszczalni ścieków w R. za pośrednictwem kanału otwartego do wód powierzchniowych cieku D. w km [...]+[...] na działce ewidencyjnej [...] obręb K. gm. O. za pośrednictwem wylotu kolektora kanalizacji oraz kanału otwartego na działce nr [...] obręb K.; na czas 10 lat; 2) wygaszenie decyzji Starosty O. z 16 czerwca 2014 r. udzielającej pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie oczyszczonych ścieków do rzeki S. w km [...]+[...] – w momencie wydania nowego pozwolenia wodnoprawnego zgodnie z pkt 1 wniosku. Pismem z dnia 26 października 2023 r. organ I instancji wezwał do uzupełnienia wniosku, w szczególności w zakresie zamierzonego korzystania z wód. W odpowiedzi wnioskodawca sprecyzował wniosek: "odprowadzanie ścieków komunalnych stanowiących mieszaninę ścieków bytowych ze ściekami przemysłowymi oraz wodami opadowymi z oczyszczalni ścieków w R. do urządzeń wodnych - rowu otwartego na działce nr [...] za pomocą wylotu kolektora kanalizacji, a następnie do wód powierzchniowych cieku D.". Podano m.in., że do oczyszczalni trafiają ścieki odprowadzane zbiorczym systemem kanalizacji w granicach aglomeracji O. W toku postępowania administracyjnego organ I instancji zwracał się do skarżącej o wyjaśnienia wobec odprowadzania ścieków za pomocą przelewu burzowego zainstalowanego w stawie magazynującym (pismo z 25 stycznia 2024 r.). Dyrektor Zarządu Zlewni w L. udzielił pozwolenia wodnoprawnego, w kolejnych punktach precyzując: 1) cel zamierzonego korzystania z wód, 2) miejsce wprowadzania ścieków, 3) ilość wprowadzanych ścieków, w tym dla pogody bezdeszczowej, 4) stan i skład wprowadzanych ścieków, 5) najwyższe dopuszczalne wartości substancji zanieczyszczających, 6) sposób i zakres prowadzenia pomiarów ilości wprowadzanych ścieków, 7) sposób i zakres prowadzenia pomiarów jakości ścieków, 8) pobór próbek, 9) sposób postępowania w przypadku awarii, 10) sposób postępowania w przypadku uszkodzenia urządzeń pomiarowych. Pozwolenie wodnoprawne wydano na okres 10 lat od dnia ostateczności decyzji, jednocześnie zobowiązując wnioskodawcę do określonych czynności (w tym utrzymywania urządzeń w należytym stanie, dokonywania stosownych pomiarów). Organ I instancji zobowiązał spółkę m. in. do prowadzenia pomiarów jakości wód powierzchniowych 50 m powyżej i 100 m poniżej miejsca zrzutu ścieków w zakresie określonych wskaźników (wylotu rowu do rz. D.) dwa razy w roku (pkt III.3). Wskazał także, że decyzja nie obejmuje pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie ścieków ze stawu magazynującego (retencyjnego) zlokalizowanego na terenie oczyszczalni do rowu, a następnie do rzeki D. (pkt V.3). Organ I instancji wskazał, że z informacji zawartych w operacie wodnoprawnym wynika, że: 1) w komorze odpływowej stawu magazynującego (retencyjnego) zainstalowany jest "przelew awaryjny (burzowy)" - do "awaryjnego" odprowadzania ścieków z tego stawu w okresie długotrwałych deszczy do rurociągu odprowadzającego ścieki do rowu, a następnie do rzeki D., 2) do stawu magazynującego (retencyjnego) kierowane są ścieki po mechanicznym stopniu oczyszczania, 3) nadmiar ścieków ze stawu magazynującego (retencyjnego) odprowadzany za pomocą "przelewu awaryjnego (burzowego)" nie przepływa przez punkty kontrolno- pomiarowe ilości i jakości ścieków, o których mowa w pkt. 1.6 i 1.8 niniejszej decyzji. W piśmie z 11 lipca 2024 r. wnioskodawca wyjaśnił, że powyższy przelew jest urządzeniem istniejącym, stanowiącym nieodłączny element ciągu technologicznego oczyszczalni ścieków, a także iż Spółka Wodna "[...]" nie posiada pozwolenia wodnoprawnego dla tego przelewu (na odprowadzanie nadmiaru ścieków za pomocą tego przelewu do rowu oraz do rzeki D.). Mając to na względzie oraz art. 16 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 13 lipca 2023 r. o rewitalizacji rzeki Odry (Dz. U. 2023 poz. 1963) zgodnie z którym: 1. Zakłady wprowadzające ścieki do wód lub ziemi, z uwzględnieniem wprowadzania ścieków z przelewów burzowych kanalizacji ogólnospławnej, są obowiązane do wystąpienia z wnioskiem o zmianę pozwoleń wodnoprawnych na wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi przez uzupełnienie ich warunków w zakresie wprowadzania ścieków z przelewów burzowych kanalizacji ogólnospławnej do dnia 1 lipca 2024 r., 2. Wydane przed dniem 1 stycznia 2024 r. pozwolenia wodnoprawne na wprowadzanie ścieków z przelewów burzowych kanalizacji ogólnospławnej wygasają, bez odszkodowania, po upływie okresu, na jaki zostały wydane, jednak nie później niż do dnia 1 stycznia 2026 r., jeżeli nie zostały zmienione zgodnie z ust. 1, a także mając na względzie art. 17 ust. 2 powyższej ustawy, który stanowi, że do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 stycznia 2024 r. w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi stosuje się przepisy dotychczasowe (wniosek o wydanie przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego wpłynął w dniu 2 sierpnia 2023 r., a zawiadomienie stron o wszczęciu postępowania administracyjnego, po uzupełnieniu braków formalnych wniosku, nastąpiło w dniu 6 grudnia 2023 r.) organ wydał decyzję obejmującą wyłącznie pozwolenie wodnoprawne na wprowadzanie ścieków komunalnych pochodzących z oczyszczalni ścieków "S." (przepływających przez punkty kontrolno-pomiarowe ilości i jakości ścieków, o których mowa w pkt. 1.6 i 1.8 niniejszej decyzji) do ziemi - rowu (urządzenia wodnego) a następnie do wód powierzchniowych - rzeki D., nieobejmujące strumienia ścieków odprowadzanego do rowu, a następnie do rzeki D. ze stawu magazynującego (retencyjnego) za pomocą ww. "przelewu awaryjnego (burzowego)". Z uwagi na brak pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie z przedmiotowego przelewu, Spółka Wodna "[...]" nie może z niego korzystać. Spółka [...] odwołała się od decyzji kwestionując ją w części, w jakiej uniemożliwia ona awaryjne odprowadzanie ścieków oczyszczonych mechanicznie ze stawu magazynującego (retencyjnego) w okresie wystąpienia długotrwałych lub intensywnych opadów atmosferycznych, bądź roztopów przy wykorzystaniu przelewu (pkt V.3 decyzji) oraz zobowiązuje spółkę do dokonywania pomiarów jakości wód powierzchniowych 50 m powyżej miejsca rzutu ścieków - wylotu rowu do rzeki D. (pkt III. 3 decyzji). Dyrektor RZGW w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podał, że na terenie oczyszczalni ścieków w R. eksploatowany jest przelew nazwany w operacie wodnoprawnym przelewem awaryjnym (burzowym), i z operatu wodnoprawnego wynika, że przelew ten służy do awaryjnego odprowadzania ścieków ze stawu ściekowego (magazynującego) w okresie długotrwałych suszy. Z wyjaśnień spółki wynika, że przelew usytuowany na drodze przepływu ścieków z części mechanicznej do reaktorów biologicznych stanowi faktycznie "bajpas" zabezpieczający część biologiczną. Ścieki odprowadzane za pomocą tego przelewu do rowu ziemnego, a następnie do rzeki D. oczyszczone są jedynie mechanicznie. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji w tym zakresie, że 1) jest to przelew burzowy w myśl Prawa wodnego, a jego działanie jest ściśle powiązane ze zwiększoną ilością opadów atmosferycznych, 2) wprowadzenie do ziemi, a następnie do wód powierzchniowych ścieków oczyszczonych wyłącznie mechanicznie pochodzących ze stawu (magazynu) zlokalizowanego na terenie oczyszczalni ścieków za pomocą przedmiotowego przelewu wymaga pozwolenia wodnoprawnego, 3) przelew ten nie jest przelewem awaryjnym, gdyż jego działanie nie jest związane z awarią jakiegokolwiek urządzenia wodnego istotnego dla realizacji pozwolenia wodnoprawnego, a jedynie ze zwiększoną liścia opadów atmosferycznych, 4) nawet gdyby uznać, że przedmiotowy przelew nie jest przelewem burzowym, to odprowadzanie ścieków za pomocą tego przelewu do ziemi i wód powierzchniowych wymaga odrębnej analizy ich wpływu na wody powierzchniowe i podziemne, a także odrębnego pozwolenia wodnoprawnego, gdyż ścieki z tego przelewu stanowią odrębny strumień ścieków o innym stanie i składzie niż strumień ścieków oczyszczonych mechanicznie i biologicznie z zastrzeżeniem, że Prawo wodne nie dopuszcza wprowadzania do ziemi i do wód powierzchniowych ścieków nieoczyszczonych lub niedostatecznie oczyszczonych. Dyrektor RZGW zaznaczył, że spółka nie neguje, iż działanie przedmiotowego przelewu jest związane ze zwiększoną ilością opadów atmosferycznych, ale zwiększoną ilość opadów atmosferycznych i związaną z tym zwiększoną ilość ścieków komunalnych dopływających do oczyszczalni ścieków w R. nazywa sytuacją awaryjną. Spółka nadto uważa, że nie jest to przelew, o jakim mowa w art. 80 Prawa wodnego, gdyż nie jest usytuowany na kanalizacji ogólnospławnej, i uważa, że przelew ten jest elementem ciągu technologicznego oczyszczalni ścieków. Odnosząc się do odległości, w jakich mają być pobierane próby do badań wody powyżej i poniżej wylotu rowu do rzeki D. organ odwoławczy wskazał, że kwestia ta była konsultowana na etapie postępowania administracyjnego z kierownikiem nadzoru wodnego w O., a po wniesieniu uwag przez spółkę kierownik potwierdził, że ta odległość ma pozostać w decyzji, a nadzór wodny przekopie koryto rzeki D. na tym odcinku, aby pobór wody do badań w tej odległości był możliwy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu spółka zarzuciła naruszenie: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, których miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 80 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne poprzez błędne przyjęcie, że regulacja ta znajduje zastosowanie na gruncie niniejszej sprawy czego konsekwencją było uznanie, że Organ I instancji słusznie odmówił Spółce Wodnej pozwolenia na awaryjne odprowadzanie ścieków (oczyszczonych mechanicznie) ze stawu magazynującego (retencyjnego) w okresie wystąpienia długotrwałych lub intensywnych opadów atmosferycznych, bądź roztopów przy wykorzystaniu przelewu; b) art. 101 § ust. 2 Prawa wodnego poprzez potwierdzenie przez Organ II instancji zasadności zastosowania ww. przepisu przez Organ I instancji, co skutkowało utrzymaniem w mocy części pozwolenia wodnoprawnego w zakresie, w którym decyzja z dnia 19 sierpnia 2024 r. nałożyła na Spółkę Wodną obowiązek, który w momencie wydania pozwolenia wodnoprawnego był niemożliwy do wykonania, z przyczyn technicznych (decyzja z dnia 19 sierpnia 2024 r. w części pkt. III.3 była niewykonalna w momencie jej wydania); c) art. 400 ust. 4 Prawa wodnego poprzez jego niezastosowanie, a w efekcie zaniechanie wyznaczenia wcześniejszej początkowej daty obowiązywania decyzji z dnia 19 sierpnia 2024 r. (pozwolenia wodnoprawnego); 2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 7 oraz art. 7a i 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego zobowiązujących organy do takiego załatwienia sprawy, które będzie miało na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a ewentualne wątpliwości rozstrzygało na korzyść strony; powyższa zasada ma szczególne znaczenie w sprawie, bowiem Spółka Wodna prowadzi działalność w interesie publicznym (realizując przy tym zadania własne gminy); b) art. 8 § 1 w zw. z art. 10 § 1 oraz art. 79a § 1 KPA poprzez niedostrzeżenie, że Organ I instancji wydając decyzję z dnia 19 sierpnia 2024 r. naruszył art. 10 § 1 oraz art. 79a § 1 k.p.a., co doprowadziło, że Organ II instancji, wydając skarżoną decyzję naruszył zaufanie do organów władzy publicznej. W uzasadnieniu skargi zaznaczono, że decyzja nie objęła całości technologii oczyszczania ścieków stosowanej dotychczas przez spółkę. Organy błędnie przyjęły, że urządzenie stosowane przez spółkę jest przelewem burzowym w rozumieniu art. 80, a co za tym idzie wymaga odrębnej decyzji. Tymczasem przelew burzowy charakteryzuje to, że zainstalowany jest na komunalnej instalacji ogólnospławnej, gdy sporne rozwiazanie techniczne nie stanowi elementu komunalnej kanalizacji sanitarnej, ale jest elementem infrastruktury oczyszczalni. Ponadto Spółka argumentowała, że ten element wykorzystywany jest wyjątkowo. Nawet jeśliby przyjąć, że przed wydaniem pozwolenia wodnoprawnego należy uzyskać decyzję, o której stanowi organ, to organ powinien zawiesić prowadzone postępowanie do czasu przedłożenia stosownej decyzji, a nie wydawać pozwolenie wodnoprawne, które uniemożliwia spółce prowadzenie działalności zgodnie z założeniami projektowymi oczyszczalni ścieków. Następnie spółka polemizuje z obowiązkiem pomiarowym podkreślając, że jego sformułowanie nie jest obligatoryjne, analizy dotychczasowych poziomów jakości wskazują na wartości mieszczące się w standardach, a ponadto w jej ocenie brak zagrożenia dla celów środowiskowych. Wskazała też, że stan koryta rzeki uniemożliwia pobranie próbek. Zdaniem skarżącej pozwolenie wodnoprawne powinno obowiązywać od 16 czerwca 2024 r. ponieważ wniosek złożono odpowiednio wcześniej, i nie powinna ponosić konsekwencji opieszałości organu. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu z dnia 7 października 2025 r., i przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpatrzenia, zasądzenie kosztów. W odpowiedzi na skargę Dyrektor RZGW podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skargę należało oddalić. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 poz. 143 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Jak stanowi art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 p.p.s.a. rozstrzygając w granicach danej sprawy sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na zasadzie art. 145 §1 pkt 1 p.p.s.a.: sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; pkt 2: stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; pkt 3: stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W przypadku braku zajścia wskazanych wyżej przesłanek sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddala skargę. Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja organu administracji wodnej udzielająca pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną - wprowadzanie ścieków komunalnych stanowiących mieszaninę ścieków bytowych ze ściekami przemysłowymi oraz wodami opadowymi lub roztopowymi, pochodzących z oczyszczalni ścieków, do ziemi - rowu, a następnie do wód powierzchniowych. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowi ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1087). Wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, obejmujące także wprowadzanie ścieków do urządzeń wodnych jest usługą wodną (art. 35 ust. 3 pkt 5); usługi wodne, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, wymagają pozwolenia wodnoprawnego (art. 389 pkt 1). Pozwolenia wodnoprawne wydaje się na podstawie operatu wodnoprawnego oraz zgromadzonych w toku postępowania dowodów, dokumentów i informacji (art. 400 ust. 8). Zgodnie z art. 403 ust. 1 w pozwoleniu wodnoprawnym ustala się cel projektowanych do wykonania urządzeń wodnych i innych robót, cel i zakres korzystania z wód, warunki wykonywania uprawnienia oraz obowiązki niezbędne ze względu na ochronę zasobów środowiska, interesów ludności i gospodarki, w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych, w szczególności obowiązki wobec innych zakładów posiadających pozwolenie wodnoprawne lub uprawnionych do rybactwa, narażonych na szkody w związku z wykonywaniem tego pozwolenia wodnoprawnego (pkt 1); obowiązek wykonania urządzeń zapobiegających szkodom lub zmniejszających negatywne skutki wykonywania tego pozwolenia wodnoprawnego (pkt 2); niezbędne przedsięwzięcia ograniczające negatywne oddziaływanie na środowisko (pkt 3). Art. 403 ust. 2 precyzuje przykładowe parametry ustalane w pozwoleniu wodnoprawnym, w dostosowaniu do rodzaju działalności, której dotyczy pozwolenie wodnoprawne. Jeżeli jest to konieczne dla szczegółowego określenia warunków i zakresu korzystania z wód, utrzymywania wód lub projektowania, wykonywania, lub utrzymywania urządzeń wodnych, lub uprawnień osób trzecich, w pozwoleniu wodnoprawnym można dodatkowo ustalić obowiązek prowadzenia pomiarów jakości wód podziemnych oraz śródlądowych wód płynących poniżej i powyżej miejsca zrzutu ścieków z określeniem częstotliwości i metod tych pomiarów; wykonania robót lub uczestniczenia w kosztach utrzymania wód stosownie do wzrostu tych kosztów w związku z wykonywaniem tego pozwolenia (art. 403 ust. 6 pkt 1 i 3). Art. 400 ust. 4 stanowi: prawa i obowiązki określone w pozwoleniu wodnoprawnym na wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi i odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych obowiązują od dnia, w którym decyzja o pozwoleniu wodnoprawnym stała się ostateczna, chyba że w pozwoleniu wodnoprawnym została określona inna data, od której obowiązuje to pozwolenie. W pierwszym rzędzie skarżąca widzi wadliwość w tym, że organ II instancji nie dopatrzył się uchybienia w odmowie objęcia pozwoleniem wodnoprawnym odprowadzania nadmiaru oczyszczonych mechanicznie ścieków ze stawu retencyjnego; organy błędnie uznały, że dla funkcjonowania urządzenia umożliwiającego awaryjne odprowadzanie ścieków ze stawu retencyjnego konieczna jest odrębna decyzja ustalająca, o której mowa w art. 80 Prawa wodnego. W ocenie skarżącej nastąpiło błędne zastosowanie art. 80 Prawa wodnego poprzez orzeczenie w pozwoleniu wodnoprawnym, że nie obejmuje ono pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie ścieków ze stawu magazynującego (retencyjnego) zlokalizowanego na terenie oczyszczalni do rowu, a następnie do rzeki D. Przepis art. 80 Prawa wodnego stanowi: dopuszcza się wprowadzanie do wód lub do ziemi wód opadowych lub roztopowych z przelewów kanalizacji deszczowej lub ścieków z przelewów burzowych komunalnej kanalizacji ogólnospławnej na warunkach określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2, o ile właściwy organ Wód Polskich ustali, w drodze decyzji, że takie dopuszczenie nie koliduje z celami środowiskowymi dla wód lub wymaganiami jakościowymi dla wód. Wniosek spółki wodnej dotyczył odprowadzania ścieków komunalnych, stanowiących mieszaninę ścieków bytowych, przemysłowych, wód opadowych z oczyszczalni ścieków do urządzenia wodnego - rowu za pomocą wylotu kolektora kanalizacji, a następnie do cieku wodnego (rzeki). W zgodzie z tak sformułowanym wnioskiem udzielono pozwolenia wodnoprawnego (wprowadzanie ścieków komunalnych stanowiących mieszaninę ścieków bytowych ze ściekami przemysłowymi oraz wodami opadowymi lub roztopowymi, pochodzących z oczyszczalni ścieków S., do ziemi - rowu, a następnie do wód powierzchniowych rzeki D.). W odwołaniu spółka nie kwestionuje całości decyzji, nie polemizuje ze specyficznymi określonymi parametrami, ale twierdzi, że decyzja uniemożliwia awaryjne odprowadzanie ścieków ze stawu retencyjnego. W skardze do Sądu spółka kwestionuje całość decyzji organu odwoławczego, także nie podważając szczegółowych parametrów technicznych, a stawiając zarzut, że organ odmówił pozwolenia na awaryjne odprowadzanie ścieków ze stawu retencyjnego. Trzeba wyjaśnić, że działalność podmiotu korzystającego z wody (świadczącego usługi wodne) nie musi opierać się na jednym pozwoleniu wodnoprawnym, ale może obejmować wiązkę tego rodzaju pozwoleń. W zależności od uwarunkowań sprawy, okoliczności i urządzeń związanych z funkcjonowaniem podmiotu realizującego usługi wodne, decyzja precyzuje pozwolenia wodnoprawne. Nie można więc co do zasady przyjmować, że całokształt działalności podmiotu prowadzącego gospodarkę wodną zamknie się w ramach jednego pozwolenia wodnoprawnego. Zestawienie treści wniosku z wydaną decyzją - udzielonym pozwoleniem jasno pokazuje, że wniosek spółki wodnej [...] został zrealizowany (organ rozstrzygnął zgodnie z wnioskiem). Treść pozwolenia, w szczególności w zakresie pkt I. 1-10 znajduje podstawę w art. 403 Prawa wodnego, i nie jest kwestionowana przez skarżącą. Pkt V. 3 decyzji w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego stanowi tylko, że decyzja nie obejmuje pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie ścieków ze stawu magazynującego (retencyjnego) zlokalizowanego na terenie oczyszczalni do rowu, następnie do rzeki D. Nie można więc przyjąć, że organy odmówiły spółce pozwolenia wodnoprawnego w zakresie odprowadzania ścieków ze stawu retencyjnego za pomocą przelewu burzowego (awaryjnego), ponieważ spółka w tym zakresie nie wnioskowała. To nie jest odmowa udzielenia pozwolenia wodnoprawnego, ale sprecyzowanie jego treści, w zgodzie z jego istotą wynikającą z powołanych przepisów Prawa wodnego. Sąd nie podziela trafności wywodów skarżącej co do jednego pozwolenia wodnoprawnego, które w sposób kompleksowy miałoby regulować jej działalność. W aktach sprawy widnieje schemat technologiczny oczyszczalni ilustrujący odrębność procesów związanych ze stawem retencyjnym, generującym zasadniczo ścieki oczyszczone wyłącznie mechanicznie. Ze schematu technologicznego (w operacie, s. 13) wynika, że ścieki pochodzące z opadów deszczu, które trafiają do przelewu awaryjnego (burzowego) trafiają bezpośrednio do kolektora odprowadzającego, nie przechodząc wcześniej procesów, którym poddawane są inne kategorie ścieków. Z informacji od autora operatu wynika, że na przelewie burzowym nie zainstalowano urządzeń do pomiaru ilości odprowadzanych ścieków, wobec czego wnioskodawca nie jest w stanie określić proporcji ścieków oczyszczonych do nieoczyszczonych (oczyszczonych wyłącznie mechanicznie – pismo do Zarządu Zlewni z 16 lutego 2024 r., s. 5). W operacie wodnoprawnym napisano, że 1) w komorze odpływowej stawu magazynującego (retencyjnego) zainstalowany jest "przelew awaryjny (burzowy)" - do "awaryjnego" odprowadzania ścieków z tego stawu w okresie długotrwałych deszczy do rurociągu odprowadzającego ścieki do rowu, a następnie do rzeki D., 2) do stawu magazynującego (retencyjnego) kierowane są ścieki po mechanicznym stopniu oczyszczania, 3) nadmiar ścieków ze stawu magazynującego (retencyjnego) odprowadzany za pomocą "przelewu awaryjnego (burzowego)" nie przepływa przez punkty kontrolno - pomiarowe ilości i jakości ścieków, o których mowa w decyzji. Stąd trafne i wiarygodne w świetle zgromadzonych dokumentów i wiedzy fachowej są twierdzenia organu, że ścieki z przelewu związanego ze stawem stanowią odrębny strumień ścieków o innym składzie i stanie, niż ścieki oczyszczone także biologicznie; analogicznie wyjaśnienia o drodze strumieni ścieków (s. 9 decyzji odwoławczej). Co za tym idzie, taka postać ścieków, pochodzących ze stawu retencyjnego, oczyszczonych tylko mechanicznie (wiedza fachowa charakteryzuje oczyszczanie mechanicznie jako wstępny proces służący usuwaniu zanieczyszczeń nierozpuszczalnych, jak np. ciała stałe) wymaga odrębnej analizy ich wpływu na środowisko, w tym wodne, z zaznaczeniem, że Prawo wodne generalnie zabrania wprowadzania do wód i do ziemi ścieków nieoczyszczonych i niedostatecznie oczyszczonych. Trzeba też mieć na uwadze prawny charakter stawu: staw jest urządzeniem wodnym (art. 16 pkt 65 lit. c Prawa wodnego) - wprowadzanie ścieków do stawu wymaga pozwolenia wodnoprawnego (art. 35 ust. 3 pkt 5), bo jest usługą wodną. Przedmiotowy przelew jest częścią stawu. Z akt wynika, że przelew burzowy po pierwszym stopniu oczyszczania usytuowany jest na kanale odprowadzającym ścieki, jego zadaniem jest odprowadzanie nadmiaru ścieków w okresie deszczu do zbiornika retencyjnego, na który przeznaczono jeden ze stawów ściekowych; ścieki odprowadzane przelewem burzowym kierowane są za pośrednictwem kolektora odprowadzającego do odbiornika ścieków. Staw spełnia więc dwie funkcje: zbiornika, do którego odprowadzany jest nadmiar ścieków w czasie deszczy oraz zbiornika, do którego odprowadzane są ścieki w razie awarii uniemożliwiającej oczyszczanie. Zważywszy taki charakter wskazanych urządzeń wodnych i ich miejsce w ramach zakładu skarżącej zastrzeżenie z pkt. V.3 decyzji nie narusza prawa. Zarzut naruszenia art. 80 Prawa wodnego nie jest zasadny, ponieważ opiera się na przyjęciu przez skarżącą, że organ odmówił pozwolenia wodnoprawnego na awaryjne odprowadzanie ścieków ze stawu retencyjnego (co zdaniem Sądu nie miało miejsca), a ponadto przepis odnosi się do decyzji w przedmiocie kolizji odprowadzania wód z przelewów burzowych z celami środowiskowymi - a z taką decyzją w tej sprawie nie mamy do czynienia. Zarzut technicznej niemożności wykonania wskazanego w decyzji obowiązku związanego z prowadzeniem pomiaru jakości wód (pkt III.3 decyzji) jest w istocie gołosłowny, ponieważ skarżąca wskazuje ogólnie stan koryta rzeki, nie precyzując jednak żadnych bliższych popartych dowodami szczegółów. Organ odwoławczy ustosunkowuje się do tego argumentu wskazując konsultacje na etapie postępowania administracyjnego, w tym z kierownikiem Nadzoru Wodnego O., a nadto podnosząc argumenty związane z jakością wody rzeki D. i realizacją stosownych celów środowiskowych. Według Sądu jest to przekonująca i wiarygodna argumentacja, zaś zarzut skargi, że wskazanie takiego obowiązku nie jest obligatoryjne, nie wskazuje na wadliwość działania organu. W ocenie skarżącej doszło do naruszenia art. 101 ust. 2 Prawa wodnego w brzmieniu: zakłady wprowadzające ścieki do wód lub do ziemi mogą, w pozwoleniu wodnoprawnym, zostać obowiązane do prowadzenia pomiarów jakości wód powierzchniowych powyżej i poniżej miejsca zrzutu ścieków oraz wód podziemnych, a także prowadzenia ewidencji dokonywanych pomiarów, jeżeli zachodzi potrzeba zapewnienia możliwości utrzymania dobrego stanu wód lub jego niepogarszania oraz osiągnięcia celów środowiskowych, o których mowa w art. 56, art. 57, art. 59 oraz w art. 61. Zdaniem Sądu korzystając z tej kompetencji organ nie postąpił dowolnie, arbitralnie, skorzystał z przyznanej kompetencji, a jego działanie ma na celu niewątpliwie generalny cel ochrony wód. W szczególności art. 403 ust. 6 pkt 1 Prawa wodnego daje organowi kompetencję do ustalenia w pozwoleniu wodnoprawnym obowiązku prowadzenia pomiarów śródlądowych wód płynących poniżej i powyżej miejsca zrzutu ścieków z określeniem częstotliwości i metod tych pomiarów, jeżeli jest to konieczne dla szczegółowego określenia warunków i zakresu korzystania z wód, utrzymywania wód lub projektowania, wykonywania, lub utrzymywania urządzeń wodnych, lub uprawnień osób trzecich. Nie można poza tym ignorować ogólnej zasady z art. 403 ust. 1 nakazującej ustalać w pozwoleniu wodnoprawnym warunki wykonywania uprawnienia oraz obowiązki niezbędne ze względu na ochronę zasobów środowiska, interesów ludności i gospodarki, w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód. Podnoszone przez skarżącą argumenty, także podczas rozprawy, że dotychczas (pozwolenia wodnoprawne z 2014 r. i wcześniejsze) praktyka organów wodnych była inna, nie mogły przynieść oczekiwanego skutku choćby z tego powodu, że miała ona miejsce na gruncie wcześniejszego Prawa wodnego. Ponadto warto zauważyć, że standardy i wymogi związane z ochroną wód i gospodarką wodną zmieniają się, a sytuacja spółki mogła nie być identyczna, co rzutowało na treść poprzednich pozwoleń. Niesporną okolicznością jest to, że poprzednie pozwolenie wodnoprawne obowiązywało do 15 czerwca 2024 r. Wskutek wydłużonego czasu postępowania, czemu nie zaprzecza organ odwoławczy (odpowiedź na skargę), wniosek skarżącej z sierpnia 2023 r. zaowocował pozwoleniem wodnoprawnym (I instancja) z 19 sierpnia 2024 r. (na okres 10 lat od dnia ostateczności decyzji). Tylko na marginesie i informacyjnie Sąd zaznaczy, że w innej sprawie wypowiadał się w kwestii długotrwałego załatwiania sprawy pozwolenia wodnoprawnego (zob. wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 573/25). Przepis art. 400 ust. 4 Prawa wodnego daje organowi kompetencję określenia innej daty obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego. Niemniej analizując całokształt postępowania i sedno skargi Sąd nie uznał, żeby była to okoliczność o istotnym wpływie na wynik sprawy. Analogicznie Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów k.p.a. skutkujących istotnym wpływem na wynik sprawy. Długotrwały czas postępowania może być przedmiotem innego postępowania prawnego, w interesie publicznym jest prowadzenie gospodarki wodnej i ściekowej, ale w zgodzie z przepisami prawa i poszanowaniem wymogów środowiskowych. Wywody organów są przejrzyste, zaś dokumentacja sprawy nie wskazuje, aby pominięto istotne dla jej wyjaśnienia okoliczności. Brak też podstaw, by przyjąć, że naruszono prawa spółki związane z jej udziałem w postępowaniu. Z podanych powodów Sąd, na zasadzie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Informacje o sprawie

Data wpływu
15 grudnia 2025
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Skarżony organ
Inne
Sędziowie
Adam Habuda /sprawozdawca/ Halina Filipowicz-Kremis Władysław Kulon /przewodniczący/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny