II SA/Wr 512/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Ciołek (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.W., M.W., J.W. i M.W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego na bezczynność Burmistrza T. postanawia: I. odrzucić skargę; II. oddalić wniosek skarżących D.W. i M.W. o przyznanie prawa pomocy.

D.W., M.W., J.W., M.W. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zażalenia D.W. i M.W. na niezałatwienie w terminie przez Burmistrza Gminy T. sprawy z wniosku D.W. z dnia 18 grudnia 2012 r. w przedmiocie wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o odrzucenie skargi wywodząc, że kwestionowane postanowienie jest niezaskarżalne i nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Kolegium zauważyło również, że skarga została złożona z uchybieniem terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego (tekst jedn. w Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Przepis z art. 3 § 2 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Ponadto zgodnie z art. 4 p.p.s.a. sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Z przytoczonych regulacji prawnych wynika zatem, że nie każda działalność organów administracji publicznej podlega kontroli sądu administracyjnego. Kognicji tego sądu nie podlega m.in. postanowienie, które organ wyższego stopnia wydaje w następstwie rozpatrzenia zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie, a za takie uznaje się kwestionowane w niniejszej sprawie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W.. Postanowienie to jest bowiem ostateczne i nie podlega zaskarżeniu w toku instancji, o czym strona została poinformowana w pouczeniu. Ponadto, nie jest ono postanowieniem kończącym postępowanie administracyjne, czy rozstrzygającym istotę sprawy. Postępowanie wszczęte w trybie art. 37 k.p.a. w przedmiocie niezałatwienia sprawy w terminie, jest kwestią procesową i incydentalną w stosunku do przedmiotu postępowania administracyjnego a nie merytoryczną i główną w tym postępowaniu. Nie ulega natomiast wątpliwości, że złożenie zażalenia w tym trybie stanowi przesłankę skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu administracji publicznej lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Skoro na zaskarżone postanowienie nie przysługuje zażalenie w trybie instancyjnym, a postanowienie to nie kończy postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga istoty sprawy, to przedmiotową skargę - jako niepodlegającą kognicji wojewódzkiego sądu administracyjnego – należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w pkt. I sentencji postanowienia. Niezależnie od powyższego Sąd ubocznie wskazuje, że gdyby skarga podlegała kognicji Sądu, nie byłoby podstawy do jej odrzucenia z powodu uchybienia terminowi do jej wniesienia. Z akt sprawy wynika bowiem, że kwestionowane postanowienie zostało doręczone stronie w dniu 14 maja 2013 r., co oznacza, że trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi mijał z dniem 13 czerwca 2013 r., a zatem w dniu, w którym przedmiotowa skarga została wniesiona. W kwestii natomiast złożonego przez skarżących D.W. i M.W. wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata stwierdzić należy, że wniosek podlegał oddaleniu na podstawie art. 247 p.p.s.a. W myśl bowiem tego przepisu prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Jak podkreśla się w orzecznictwie, art. 247 p.p.s.a. wprowadza samodzielną, negatywną przesłankę przyznania stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Prawo to nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi, co oznacza, że ocena w tym przedmiocie dokonywana jest w oderwaniu od sytuacji materialnej strony. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega wątpliwości, że nie może zostać uwzględniona. Chodzi więc o taką sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego, przy stanie faktycznym i prawnym, który nie budzi najmniejszych wątpliwości (por. postanowienie NSA z dnia 5 marca 2014 r., sygn. akt I OZ 143/14, LEX nr 1449944). Zatem, zastosowanie art. 247 p.p.s.a. następuje przede wszystkim w sytuacjach, gdy skarga - jak w sprawie niniejszej - kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Z tych też względów, w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy orzeczono jak pkt. II sentencji postanowienia. Na marginesie Sąd wyjaśnia, że po wydaniu niniejszego rozstrzygnięcia, strona nie jest pozbawiona prawa od złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wniosek ten będzie jednak rozpatrywany pod kątem kosztów sądowych (obejmujących także wynagrodzenia dla pełnomocnika z urzędu), w związku z ewentualną skargą kasacyjną.