Sygnatura
II SA/Wr 474/25
Wyrok WSA we Wrocławiu z 9 kwietnia 2026 r., II SA/Wr 474/25 – ewidencja gruntów i budynków
Wynik
*Oddalono skargę w całości
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
- Data orzeczenia
- 9 kwietnia 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Asesor WSA Dominik Dymitruk Protokolant: asystent sędziego Angelika Mielcarek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi Ł. M. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we W. z dnia 30 kwietnia 2025 r. nr GK-ONG.7221.19.2024.MG w przedmiocie odrzucenia zarzutu do danych zawartych w operacie opisowo-kartograficznym opracowanym w ramach modernizacji ewidencji gruntów i budynków oddala skargę w całości.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Starosta Ś. przeprowadził w obrębie W. gminy Ś. modernizację ewidencji gruntów i budynków – dalej w skrócie: EGiB. W ramach tego postępowania - zawiadomieniem z 05.04.2023 r. - poinformował o rozpoczęciu prac geodezyjnych związanych z modernizacją EGiB na obszarze jednostki ewidencyjnej Ś., w obrębie ewidencyjnym W. W dniach od 11.10.2023 r. do 31.10.2023 r. w siedzibie Powiatowego Biura Geodezji i Katastru w Ś. odbyło się wyłożenie do wglądu dla osób zainteresowanych projektu operatu opisowo - kartograficznego, opracowanego w ramach modernizacji EGiB obrębu W. W dniu 17.10.2023 r. Ł. M. wniósł uwagi do projektu modernizacji EGiB. Wskazał, że działka nr [...] - granica działki jest niezgodna z mapą pierworys stanu posiadania z 1963 r. Podał, że działka drogowa nr [...] (pomiędzy działkami nr [...] i nr [...]) powinna mieć szerokość ok. 2,5 m, obecnie posiada 4 m. Następnie w dniu [...].12.2023 r. w Dzienniku Urzędowym Województwa Dolnośląskiego opublikowano informację Starosty Ś. z [...].12.2023 r. w sprawie modernizacji EGiB na obszarze jednostki ewidencyjnej Ś., w obrębie ewidencyjnym W. W informacji wskazano, że "dane objęte modernizacją zawarte w projekcie operatu opisowo - kartograficznego obrębu ewidencyjnego W., stały się z dniem 23.11.2023 r. danymi ewidencji gruntów i budynków". Pismem z 02.01.2024 r. Ł. M. wniósł zarzuty do danych zawartych w EGiB, ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym, w zakresie m.in. działki nr [...] położonej w obrębie W. gminy Ś., dotyczące "przebiegu linii granicznej działki nr [...] z działką nr [...]". W kolejnym piśmie z 16.01.2024 r. sprecyzował zarzuty, wskazując, że przebieg granicy działki nr [...] z działką nr [...] nie jest zgodny ze stanem prawnym jaki wynika mapy pierworys stanu posiadania z roku 1963. Szerokość działki nr [...] powinna zgodnie z stanem posiadania ( czyli stanem prawnym) wynosić 2,5 m, a nie 4 metry, co powoduje przesunięcie bezprawne prawnej granicy obydwu działek, a zarazem pomniejszenie powierzchni działki ewidencyjnej nr [...]. W związku z tym, że organ we wcześniejszych odpowiedziach powoływał się na operat [...], wnioskodawca wniósł o jego unieważnienie, gdyż żadna granica działki [...] nie została poprawnie pokazana. Tym bardziej jest to uzasadnione jeśli się uwzględni, że w protokole granicznym sporządzonym w roku 2008 przez K. H., znajduje się podpis osoby nieuprawnionej jako właścicielki działki nr [...]. Ponadto zdaniem wnioskodawcy, osoby obecne w trakcie przeprowadzonych czynności geodezyjnych są wpisywane jako nieobecne. Wobec tak sformułowanego wniosku, Starosta Ś. przeprowadził postępowanie w sprawie zarzutów do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym w procesie modernizacji w zakresie przebiegu granicy działki ewidencyjnej nr [...] z działką ewidencyjną nr [...], położonej w obrębie W. Decyzją z 01.03.2024 r. Starosta Ś. orzekł o odrzuceniu zarzut Ł. M. do danych zawartych w operacie opisowo-kartograficznym opracowanym w ramach modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu ewidencyjnego W. w zakresie przebiegu granicy pomiędzy działką nr [...] a działką nr [...]. Na skutek rozpatrzenia odwołania wniesionego przez Ł. M., decyzją z 05.06.2024 r. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wskazując że w ponownie prowadzonym postępowaniu organ winien w sposób wyczerpujący zgromadzić materiał dowodowy oraz dokonać jego analizy w tym materiałów państwowego geodezyjnego i kartograficznego, jak również dokonać należytej analizy dokumentacji sporządzonej przez wykonawcę prac geodezyjnych w ramach modernizacji ewidencji gruntów i budynków. Starosta Ś. realizując wskazania organu odwoławczego, w ponownie prowadzonym postępowaniu, zwrócił się do wykonawcy prac modernizacyjnych o udzielenie wyjaśnień. Ponadto uzupełnił akta sprawy o dokumentację PZGiK oraz dokonał badania ksiąg wieczystych nr [...] – prowadzonej dla działki nr [...] oraz nr [...] i [...], prowadzonych dla działek nr [...] i [...]. Wykonawca prac modernizacyjnych w piśmie z 02.08.2024 r. wyjaśnił, że przyjęte podczas modernizacji EGiB w 2023 r. granice działki nr [...] na podstawie opracowania [...] odzwierciedlają stan ujawniony na analogowej mapie ewidencyjnej w skali 1:5000 ([...]). Ponadto wskazał, że przywołane przez składającego zarzuty pierworysy stanu posiadania służą jako dokumenty pomocnicze i w przypadku stwierdzenia rozbieżności pomiędzy nimi a analogową mapą ewidencyjną, przyjęto granice w oparciu o mapy ewidencyjne, na podstawie których dokonywano wpisy w księgach wieczystych określających stan prawny nieruchomości. W załączniku nr 1 do tego pisma wykonawca przedstawił analizę położenia granic działki nr [...] z działką nr [...] na tle rastra mapy ewidencyjnej. W wyniku przeprowadzonego postępowania Starosta Ś. decyzją z 16.09.2024 r. ponownie orzekł o odrzuceniu zarzutów Ł. M. do danych zawartych w operacie opisowo-kartograficznym opracowanym w ramach modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu ewidencyjnego W. w zakresie przebiegu granicy pomiędzy działką nr [...] a działką nr [...]. Odwołanie od powyższej decyzji złożył Ł. M., który wniósł o jej uchylenie oraz wyłączenie jako pracownika i organu P. K. - Geodety Powiatowego, prowadzącego postępowanie administracyjne. W tym ostatnim zakresie autor odwołania powołał się na wystąpienie konfliktu interesów, gdyż Geodeta Powiatowy - P. K. jest członkiem Rady Nadzorczej spółki - Ś. sp. z o.o., której jednym udziałowcem jest Gmina Ś. Wskazana Gmina występuje z kolei w sporze, jako właściciel działki nr [...], z właścicielem działek nr [...] i [...], co może skutkować brakiem obiektywizmu przy wykonywaniu decyzji w sprawie. Odwołujący zauważył przy tym, że w trakcie trwającej modernizacji EGiB zgłosił kilka sporów granicznych. Wszystkie zostały rozpatrzone pozytywnie jeśli chodzi o granicę działek z osobami prywatnymi, gdzie wskazywał jako podstawę prawną określenia przedmiotowych granic działek mapę pierworys stanu posiadania z roku 1961 i 1963, natomiast wszędzie gdzie właścicielem jest Gmina Ś., choć skarżący powoływał się na te same dowody, zostały one odrzucone przez P. K. (dotyczy działek [...] i działki gminnej [...], działki nr [...] i działki gminnej nr [...] oraz działek [...] i [...] z działką gminną nr [...]). Ponadto odwołujący podtrzymał stanowisko dotyczące nieprawidłowego ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...]. Powołując się na bezprawne przesuniecie granicy odwołujący zarzucił organowi I instancji, że w powtórzonym postępowaniu nie zrealizował wytycznych organu odwoławczego, które miał doprowadzić do określenia prawidłowych przebiegu granic, które zostały wyznaczone (określone) w roku 1961 r., co organ I instancji nieustannie pomija i kwestionuje istniejący od ponad 60 lat stan prawny. Zdaniem odwołującego organ I instancji pominął, że w trakcie wykonywania przez geodetę nowego przebiegu granic działki nr [...], nie oparł się on na znakach granicznych, dokonali natomiast zupełnie dowolnego wyznaczenia działki nr [...], ze szkodą dla właściciela działki nr [...], gdyż swoim postępowaniem zmniejszyli jej obszar o co najmniej 4 ary. Nadto odwołujący wniósł o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej i przesłuchanie świadka K. M. na okoliczność złożenia lub nie złożenia podpisu na protokole granicznym [...], podnosząc w tym zakresie, że wskazana osoba w trakcie tej czynności przebywała poza granicami kraju i nie mogła podpisać sporządzonego z niej protokołu. W wyniku rozpatrzenia odwołania Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z 30.04.2025 r. (nr GK-ONG.722 1.19.2024.MG) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadniając rozstrzygnięcie organ przytoczył i omówił przepisy 24a ustawy z 17.05.1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2024 r., poz. 1151) i § 16, 29. 30 ust. 1, 33, 39, 40 - 41 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z 27.07.2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Wskazał na podstawy ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy, którymi były dokumenty PZGiK. Na tej podstawie wyjaśnił, że działka ewidencyjna nr [...] została ujawniona ma pierworysie w skali 1:2500 sporządzonym w 1961 r. na skutek pomiaru stanu posiadania wykonanym przez mierniczego T. K. Działka nr [...] graniczyła od północy z działką nr [...], od strony zachodniej z działką nr [...], natomiast od strony południowej z działką nr [...]. Działka nr [...] od strony wschodniej graniczy z działką drogową nr [...]. Działka nr [...] została opisana jako "droga" na szkicu pomiaru stanu posiadania, który został sporządzony w 1961 r. Przebieg północnej i południowej granicy działki nr [...] tworzą linie proste, zbliżone do równoległych biegnące w kierunku północno wschodnim od działki nr [...] w kierunku działki nr [...]. Taki sam przebieg działki nr [...] został zaprezentowany na szkicu pomiaru stanu posiadania z 1961 r. (szkic numer [...], zaewidencjonowany w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym pod nr [...]), z tym wskazaniem, że ów szkic został wykonany odręcznie. Dane geometryczne dotyczące wymiarów działki nr [...], tj. "57.0 x 4.0" i powierzchni ([...] ha) zostały wpisane w 1961 r. w dokumencie o id. [...] tj. "Dziennik obliczenia powierzchni ogólnej parcel i użytków w parcelach dla obrębu W.". Na karcie nr 5 w kolumnie nr 5 widnieją wyżej opisane wpisy. Dalej analizując zgromadzone w sprawie dokumenty organ odwoławczy wskazał, że na potrzeby opracowania analogowej mapy ewidencyjnej w skali 1:5000, w 1979 r. zostały przeprowadzone pomiary sytuacyjno-wysokościowej wsi W. Na szkicu polowym nr [...] (numer ewidencyjny materiału zasobu PZGiK: [...]) wykazano, że szerokość granicy działki nr [...] od strony zachodniej wynosi 4,25 m. Analiza własna treści mapy ewidencji gruntów i budynków z 1983 r. wykazała, że wymiary działki nr [...] odpowiadają wartościom liczbowym zawartym w "Dzienniku obliczenia powierzchni ogólnej parcel i użytków w parcelach dla obrębu W.", który został sporządzony w 1961 r. W 2008 r. do PZGiK przyjęto dokumentację z czynności dotyczącej podziąłu działki nr [...] oraz wyznaczenia punktów granicznych działki nr [...]. Z dokumentacji tej wynika, że w zakresie przebiegu granic działki ewidencyjnej nr [...] wykonawca dokonał wyznaczenia punktów granicznych w oparciu o dane liczbowe (miary) zawarte w operacie ewidencji gruntów i budynków operatu ewidencyjnego obrębu W. na podstawie pierworysu stanu posiadania oraz szkicu nr [...] (opisany w punkcie nr [...] stanu faktycznego). Świadczą o tym znajdujące się w operacie wykazy współrzędnych punktów granicznych, dane liczbowe ujawnione w dzienniku obliczenia powierzchni ogólnej parcel i użytków w parcelach dla obrębu W., który został sporządzony w 1961 r. oraz prezentacja graficzna przebiegu granic wykazana na mapie ewidencji gruntów. Ówczesna właścicielka sąsiedniej działki nr [...] (K. M. – uw. Sądu) podpisała w dniu 20.06.2008 r. sporządzony w toku tej pracy geodezyjnej dokument, tj. "protokół wyznaczenia punktów granicznych ujawnionych uprzednio w ewidencji gruntów i budynków", nie wnosząc do niego uwag. W wyniku pracy geodezyjnej nr [...] ([...]) zaktualizowano i obliczono powierzchnię działki ewidencyjnej nr [...] z dokładnością do 1 m2 tj. [...] ha w miejsce [...] ha. W 2009 r. Starosta Ś. przyjął do PZGiK wyniki pracy geodezyjnej ([...]) dotyczące wyznaczenia punktów granicznych działki nr [...] oraz działki nr [...]. W operacie sporządzonym przez wykonawcę znajduje się m.in. protokół wyznaczenia punktów granicznych ujawnionych uprzednio w ewidencji gruntowi budynków dla działki nr [...] i działki nr [...], sporządzony 24.10.2008 r. przez geodetę uprawnionego K. H., który podpisała ówczesna właścicielka działki nr [...] – K. M. Dalej organ odwoławczy stwierdził, że w trakcie przeprowadzenia procedury modernizacji EGiB obrębu W., granica działki nr [...] z działką nr [...] (droga) nie podlegała ustaleniom, ponieważ dane dotyczące jej przebiegu wykonawca modernizacji przyjął z operatu stanowiącego materiał państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego o identyfikatorze [...]. Miary wykazane w protokole ([...]) wskazują na szerokość drogi tj. 4.00m. Taka miara wykazana była także w dokumentach sporządzonych w wyniku prac pomiaru stanu posiadania, tj. w dzienniku obliczeń powierzchni parcel (opisany punkt nr 1 stanu faktycznego). Ponadto organ odwoławczy zaznaczył, że pierworys stanu posiadania z 1961r. nie jest dość czytelny, natomiast dane liczbowe przedstawione w tabeli obliczeń powierzchni parcel wprost wskazują na wynoszącą 4.00 m szerokość działki nr [...] położonej w obrębie W. Wobec powyższego pierwszeństwo mają dane liczbowe zawarte w dokumentacji geodezyjnej i nie wykazano sprzeczności w istniejących materiałach zasobu. Organ odwoławczy uznał, że przeprowadzona przez geodetę uprawnionego analiza materiałów zasobu PZGiK, zaprezentowana w operacie o nr [...] potwierdza, że zostały wzięte pod uwagę wszystkie dowody mające znaczenie w sprawie. Wskazał, że organ I instancji podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania organ II instancji stwierdził ich bezzasadność. Organ wyjaśnił, że przesłanki wyłączenia pracownika organu od udziału w sprawie określa art. 24 § 1 k.p.a. P. K. (o którego wyłączenie wnosi strona), jest geodetą powiatowym. Został on upoważniony do załatwiania spraw w imieniu organu - Starosty Ś. Według danych Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego jest również członkiem Rady Nadzorczej Spółki Ś. sp. z o.o. Powołując się na treść art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a. organ odwoławczy stwierdził, że P. K. nie jest stroną, ani nie pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy może mieć wpływ na jego prawa lub obowiązki. W niniejszej sprawie jedną ze stron postępowania jest Gmina Ś., natomiast Ś. sp. z o.o. nie jest stroną - nie jest bowiem właścicielem żadnej z działek ewidencyjnych, których dotyczy niniejsze postępowanie, jest natomiast odrębną instytucją posiadającą osobowość prawną. Zatem nie jest to podstawą do wyłączenia P. K. jako pracownika, ponieważ stroną nie jest spółka a Gmina Ś. Odnosząc się do wniosku o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej i przesłuchanie świadka K. M. na okoliczność złożenia lub nie złożenia podpisu na protokole granicznym, organ odwoławczy stwierdził z kolei, że przesłanki do przeprowadzenia rozprawy wynikają z art. 89 § 1 k.p.a. Na tej podstawie uznał, że przesłuchanie świadka nie jest elementem rozprawy. Rozprawa nie jest środkiem dowodowym. Rozprawa jest formą przeprowadzenia postępowania. Celem przeprowadzenia rozprawy jest koncentracja w jednym miejscu i czasie wszystkich stron, które dokonują czynności procesowych, np. składając wyjaśnienia. W przypadku niniejszego postępowania orzekające organy dysponowały wystarczającym materiałem dowodowym, na podstawie którego były w stanie ocenić i rozstrzygnąć. Przeprowadzenie rozprawy w takiej sytuacji nie przyspieszy także biegu postępowania ani nie uprości przeprowadzenia niniejszego postępowania. Podkreślono przy tym, że postępowanie, które rozstrzyga co do uwzględnienia lub odrzucenia zarzutów nie jest uwarunkowane udowodnieniem lub wykazaniem okoliczności, które podnosi strona postępowania, poprzez rozprawę lub przesłuchanie stron. Skargę na decyzję organu odwoławczego wniósł Ł. M. Zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie: 1) art. 24 § 1 pkt 1 i 7 k.p.a. w zw. z art. 215, art. 222 i art. 222 (1) k.s.h. w sytuacji, gdy P. K. jako Geodeta Powiatowy rozpatrujący sprawę Gminy Ś. jest jednocześnie członkiem Rady Nadzorczej w spółce Ś. sp. z o.o., w której jedynym wspólnikiem jest Gmina Ś. - a na mocy kodeksu spółek handlowych (art. 215) członka rady nadzorczej powołuje wspólnik (na mocy pozostałych regulacji regulamin rady nadzorczej i zakresu ich prac oraz wynagrodzenie może być ustalane także przez wspólnika) - czyli Gmina Ś. powołuje (odwołuje - także w przyszłości) P. K. do organu spółki, który to członek organu spółki po powołaniu przez wspólnika rozstrzyga aktualnie o niniejszej sprawie majątkowej tegoż właśnie wspólnika (strony sprawy administracyjnej), co oznacza, iż pozostaje ze stroną w takim stosunku prawnym zależności (ksh, regulamin spółki), że wynik sprawy może wpływać na jego prawa i obowiązki w ramach spółki (de facto na powołanie, odwołanie z funkcji członka organu spółki, a tym samym na pobieranie uposażenia z tytułu działań w radzie nadzorczej), skutkując brakiem obiektywizmu w wydawaniu decyzji administracyjnej; 2). art. 6, art. 7, art. 8 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania K. M. (z urzędu i na wniosek) i niewyjaśnienie okoliczności nieskładania podpisu przez tę osobę na protokole granicznym; 3). art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie złożonego w dniu 17.01.2024r. do Powiatowego Biura Geodezji i Katastru w Ś. wniosku o unieważnienie operatu [...] (protokół ustalenia punktów granicznych), mającego wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, co skutkuje niepełnością i niedokładnością oraz błędnością zebranego materiału dowodowego oraz niedopełnieniem obowiązku wyjaśnienia wszystkich aspektów (wniosków) sprawy; 4). art. 6, art. 7 oraz art. 8 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie zarzutu dotyczącego przebiegu granicy działki nr [...] z działką nr [...] od strony południowej (przy jednoczesnym uwzględnieniu w tych samych okolicznościach prawnych i faktycznych przebiegu granic tych działek od strony północnej, wschodniej i zachodniej na podstawie mapy pierworysu stanu posiadania); 5). art. 6, art. 7, art. 8 k.p.a. oraz art. 22 ust. 2 u.p.g.k., zgodnie z którym granica działek winna być ustalona zgodnie z dokumentami geodezyjnymi, stanem posiadania lub stanem prawnym, a nie jedynie na podstawie szerokości drogi, co miało miejsce w tym przypadku; 6). art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez błędną wykładnię, w sytuacji gdy w piśmie z 29.09.2024r. (data prezentaty 01.10.2024 r.) skarżący na stronie 3 (od słów "Następną kwestią jest wyjaśnienie protokołu granicznego [...]") wykazał i opisał naruszenia prawa stwierdzone przez samego DWINGK w decyzji uchylającej decyzję Geodety Powiatowego, co niestety nie zostało ostatecznie wyjaśnione w zaskarżonej decyzji (postępowanie jest tym samym niepełne, niedokładne i nierzetelne, naruszając wymogi k.p.a.). W związku z zarzutem nr 2 autor skargi wniósł o przesłuchanie w charakterze świadków K. M. oraz A. M. podpisanego na protokole i obecnego przy czynności na okoliczność niezłożenia podpisu pod protokołem granicznym [...], nieprawdziwości ustaleń i zapisów poczynionych w tym protokole. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy pozostał przy wyrażonym stanowisku, wnosząc o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we Wrocławiu z 30.04.2025 r., którą utrzymano w mocy decyzję Starosty Ś. z 16.09.2025 r. orzekającą o odrzuceniu zarzutu Ł. M. do danych zawartych w operacie opisowo-kartograficznym, opracowanym w ramach modernizacji EGiB obrębu ewidencyjnego W. w zakresie przebiegu fragmentu granicy między działką nr [...] a działką nr [...], nie narusza obowiązujących przepisów prawa w stopniu powodującym konieczność jej uchylenia. Powyższa ocena wymaga poczynienia ogólnych uwag dotyczących postępowania modernizacyjnego oraz postępowania w sprawie rozpatrzenia zarzutów zgłoszonych w ramach postępowania modernizacyjnego. Postępowanie modernizacyjnego, zostało uregulowane w art. 24a u.p.g.k. i jest szczególną formą dokonywania aktualizacji EGiB. Regulacja zawarta w art. 24a u.p.g.k., ustalająca instytucję modernizacji EGiB, ustanawia w sposób wyczerpujący odrębną (lex specialis) procedurę jej przeprowadzania bez odesłań do przepisów k.p.a. Analiza przepisów art. 24a u.p.g.k. prowadzi do wniosku, że w zależności od etapu prac modernizacji ewidencji gruntów ustawa przewiduje różne środki prawne, w tym możliwość zgłaszania uwag do danych zawartych w projekcie (ust. 6), zarzutów do tych danych (ust. 9) oraz wniosków o zmianę danych ewidencji (ust. 12). Zgodnie z art. 24a ust. 8 u.p.g.k. po upływie terminu, o którym mowa w ust. 7 (tj.15 dni roboczych od upływu terminu wyłożenia do wglądu projektu operatu opisowo-kartograficznego), dane objęte modernizacją, zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego stają się danymi EGiB i podlegają ujawnieniu w bazie danych EGiB. Informację o tym starosta ogłasza w dzienniku urzędowym województwa oraz w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej starostwa. Natomiast art. 24a ust. 9 u.p.g.k. stanowi, każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji, o której mowa w ust. 8, zgłaszać zarzuty do tych danych. Natomiast zgodnie z art. 24a ust. 10 u.p.g.k. o uwzględnieniu lub odrzuceniu zarzutów starosta rozstrzyga w drodze decyzji. Dopiero w następstwie złożenia przez osobę, której interesu prawnego dotyczą dane zawarte w EGiB ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, zarzutów do tych danych, wszczynane jest postępowanie administracyjne w sprawie indywidualnej, w którym zastosowanie znajdują przepisy k.p.a., i które kończy się wydaniem decyzji administracyjnej o uwzględnieniu lub odrzuceniu zarzutów. Orzeczenie to jest pierwszą decyzją administracyjną wydawaną w szeroko rozumianym postępowaniu modernizacyjnym (art. 24a ust. 10 u.p.g.k.). Takie zarzuty może zgłosić tylko osoba której interesu prawnego dotyczą dane zawarte w EGiB ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym w terminie 30 dni od ogłoszenia informacji w dzienniku urzędowym. Z punktu widzenia sporu, który zarysował się w niniejszej sprawie koniecznym jest zwrócenie uwagi na zakres przedmiotowy zarzutów. Należy zatem wskazać, że zgłaszane w trybie art. 24a ust. 9 u.p.g.k. zarzuty mogą dotyczyć wyłącznie danych wynikających z operatu powstałego dla potrzeb przeprowadzenia modernizacji EGiB, czyli ustawodawca ogranicza zakres wnoszonych zarzutów do danych stanowiących zapisy nowe, które wynikają z modernizacji. Takie rozumienie znajduje oparcie w regulacji dotyczącej składania zastrzeżeń do prowadzonej modernizacji na etapie wyłożenia projektu operatu, która przewiduje możliwość składania uwag do danych ujawnionych w projekcie operatu - ust. 6 omawianego przepisu. Za przedstawionym rozumieniem art. 24a ust. 9 u.p.g.k. przemawia zatem nie tylko dyrektywa językowa ale także systemowa i funkcjonalna. Regulacja postanowień ustawy nie daje zatem racjonalnych podstaw do przyjęcia poglądu, że zamiarem ustawodawcy było, by przy okazji modernizacji ewidencji można było skutecznie podnieść wszelkie zarzuty będące poza zakresem i przedmiotem prowadzonej modernizacji (por. wyroki NSA z: 16.05.2018 r. sygn. akt I OSK 2778/17 oraz 27.11.2025 r. sygn. akt I OSK 2908/23). W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżący złożył zarzuty do danych ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym, sporządzonym w trakcie modernizacji w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji, że dane objęte modernizacją, zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego stają się danymi EGiB, stosownie do art. 24a ust. 9 u.p.g.k. W związku z tym organy były zobowiązane do rozpatrzenia tych zarzutów w sposób przewidziany w art. 24a ust. 10 u.p.g.k., tj. poprzez ich uwzględnienie lub odrzucenie w drodze decyzji. Przechodząc zatem do oceny zasadności merytorycznej podniesionych zarzutów należy wskazać, że analiza dokumentów PZGiK oraz dokumentów uzasadniających wpisy do bazy EGiB, przeprowadzona przez organ odwoławczy, potwierdza, że dokumentacja geodezyjna opracowana w toku prac modernizacyjnych EGiB na obszarze jednostki ewidencyjnej Ś., w obrębie ewidencyjnym W., nie zawiera nowych zapisów dotyczących przebiegu granicy pomiędzy działką nr [...] a działką nr [...] w obrębie W., które wynikałyby z tej modernizacji. Na podstawie zgromadzonej dokumentacji prawidłowo wykazano, że przebieg granicy pomiędzy działką nr [...] a działką nr [...] nie uległ zmianie w bazie EGiB. Podstawę przyjętych podczas modernizacji EGiB w 2023 r. granic działki nr [...] stanowiła dokumentacja geodezyjna przyjęta do PZGiK pod [...], która została sporządzona już w roku 2008 w związku z podziałem działki nr [...] oraz wyznaczeniem punktów granicznych działki nr [...]. Sporządzona wówczas dokumentacja odzwierciedlała przy tym stan ujawniony na analogowej mapie ewidencyjnej w skali 1:5000 ([...]). Zarzut skarżącego dotyczący szerokości działki nr [...] (droga), która zdaniem strony "powinna zgodnie z stanem posiadania wynosić 2,5 m, a nie jak w dokumentach 4 m co powoduje przesunięcie bezprawne prawnej granicy obydwu działek, a zarazem pomniejszenie powierzchni działki ewidencyjnej nr [...]", nie znajduje również odzwierciedlenia w materiałach PZGiK. Zgłaszający zarzut powołuje się na pierworys stanu posiadania sporządzony w skali 1:2500, który nie zawiera miar graficznych. Przebieg granic drogi gminnej stanowiącej działkę nr [...] wynika z powołanego wyżej operatu [...], a miary wykazane w protokole wskazują na czterometrową szerokość drogi. Co znaczące w sprawie, taka miara wykazana była również w dokumentach sporządzonych w wyniku prac pomiaru stanu posiadania, tj. w dzienniku obliczeń powierzchni parcel ([...]). Dlatego uwzględniając cały materiał dowodowy oraz jego ocenę dokonaną przez orzekające w sprawie organ administracji geodezyjnej, Sąd stwierdza, że granica między działkami nr [...] i nr [...] została wykazana w procesie modernizacji EGiB w sposób dotychczas ujawniony w bazie EGiB, co czyni zarzuty skargi bezzasadnymi. Jednocześnie należy wskazać, że wykonawca prac modernizacyjnych nie ma prawnych możliwości weryfikacji autentyczności podpisów złożonych na dokumentach geodezyjnych sporządzonych w roku 2008 oraz weryfikacji czy informacje w protokole wyznaczenia punktów granicznych dotyczące obecności stron są prawdziwe. Nie są to bowiem okoliczności, które mogą być badane w toku prac modernizacyjnych. Należy również podkreślić, że organ ewidencyjny nie ma proceduralnej możliwości wycofania lub unieważnienia protokołów wyznaczenia punktów granicznych przyjętych do PZGiK nawet w przypadku stwierdzenia ewentualnych nieprawidłowości (co nie miało miejsca w rozpatrywanym przypadku). Sąd nie uwzględnił również pozostałych zarzutów skargi. W tym zakresie na pełną akceptację zasługuje stanowisko organu odwoławczego dotyczące braku podstaw do zastosowania w sprawie przepisów dotyczących wyłączenia pracownika organu administracyjnego (art. 24 § 1 k.p.a.). Ze względu na przedmiot postępowania nie było także podstaw do przeprowadzenia rozprawy w toku postępowania administracyjnego, w takcie której miałaby zostać przesłuchana poprzedniczka prawna skarżącego na okoliczność braku złożenia przez nią podpisów pod protokołem z 2008r. Podkreślić należy na koniec, że procedura modernizacji EGIB nie służy do rozstrzygania ewentualnych spornych stanów na gruncie, jeżeli chodzi o przebieg granic, w tym przypadku pomiędzy skarżącym a Gminą Ś. Spór dotyczący przebiegu granicy jest w istocie sporem o zasięg prawa własności, którego rozstrzygnięcie nie należy do postępowania modernizacyjnego - w ramach zarzutów do danych (art. 24a ust. 9 u.p.g.k.), lecz rozgraniczeniowego, w sposób określony przez ustawodawcę w art. 29 i następne ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (wyrok NSA z 29.07.2011 r. w sprawie sygn. akt I OSK 1347/10, wyrok NSA z 12.04.2022 r. w sprawie sygn. akt I OSK 1328/21). Skarżący ma zatem prawo wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie rozgraniczenia nieruchomości. Odnosząc się z kolei do wniosku dowodowego zawartego w skardze, przyjdzie zwróci uwagę skarżącemu, że zakres postępowania dowodowego określony w art. 106 § 3 p.p.s.a. nie dopuszcza możliwości przeprowadzenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym dowodów z przesłuchania świadków. W tym postępowaniu sąd ma możliwość przeprowadzić - jako uzupełniający - tylko dowód z dokumentu. Reasumując, Sąd uznał że DWINGiK dokonał prawidłowego zastosowania przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, które stanowiły podstawę wydanej decyzji, jak też nie naruszono przepisów procedury administracyjnej (pomimo błędnego powołania w podstawię prawnej zaskarżonej decyzji przepisu art. 138 § 2 k.p.a.). Tym samym prawidłowo zastosowano w sprawie przepis art. 24a ust. 10 u.p.g.k., uznając, że zarzuty skarżącego kwalifikują się do odrzucenia w drodze decyzji. W tym stanie rzeczy należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i brak jest podstaw do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 4 lipca 2025
- Symbol z opisem
- 6120 Ewidencja gruntów i budynków
- Hasła tematyczne
- Geodezja i kartografia
- Skarżony organ
- Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
- Sędziowie
- Dominik Dymitruk Olga Białek Wojciech Śnieżyński /przewodniczący sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
art. 24a ust. 9 i 10 · Dz.U. 2024 poz. 1151
Powiązane dokumenty
Sygnatura: I OSK 1390/24 · 9 kwietnia 2026
Wyrok NSA z 9 kwietnia 2026 r., I OSK 1390/24 – ewidencja gruntów i budynków
Sygnatura: I OZ 112/26 · 9 kwietnia 2026
Postanowienie NSA z 9 kwietnia 2026 r., I OZ 112/26 – ewidencja gruntów i budynków
Sygnatura: III SA/Łd 28/26 · 9 kwietnia 2026
Wyrok WSA w Łodzi z 9 kwietnia 2026 r., III SA/Łd 28/26 – ewidencja gruntów i budynków
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny