I OZ 112/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Prezydenta Miasta Pruszkowa na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2026 r., sygn. akt VII SA/Wa 2899/25 o odrzuceniu skargi Prezydenta Miasta Pruszkowa na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 25 września 2025 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia: 1) uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; 2) zwrócić Prezydentowi Miasta Pruszkowa ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu od zażalenia.

Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2026 r. sygn. akt VII SA/Wa 2899/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę Prezydenta Miasta Pruszkowa na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 25 września 2025 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zaskarżone postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego zostało doręczone Prezydentowi Miasta Pruszkowa w dniu 7 października 2025 r. Skarżący następnie złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. orzeczenie w dniu 7 listopada 2025 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucając skargę przytoczył treść m.in. art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a." oraz art. 111 § 1 K.c. i stwierdził, że w przedmiotowej sprawie termin do wniesienia skargi rozpoczął bieg w dniu 8 października 2025 r., tj. dzień po dniu, w którym skarżący odebrał zaskarżone postanowienie. Zatem 30-dniowy termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 6 listopada 2025 r. (czwartek). Tymczasem, skarga została wniesiona w dniu 7 listopada 2025 r., tj. z uchybieniem trzydziestodniowego terminu do jej wniesienia. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Prezydent Miasta Pruszkowa, wskazując że w dniu 7 października 2025 r. do Urzędu Miasta Pruszkowa wpłynęło pismo z Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego z adnotacją, że brak jest załączonych do niego plików. W wyniku telefonicznej interwencji wysłano do skarżącego ponownie pismo w dniu 8 października 2025 r., tym razem już zawierające w załączeniu postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 25 września 2025 r. Wobec powyższego, skarżący z treścią zaskarżonego postanowienia mógł się zapoznać dopiero w dniu 8 października 2025 r., a zatem od dnia 9 października 2025 r. zaczął biec 30 dniowy termin do jego skarżenia. Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny termin na skarżenie postanowienia z dnia 25 września 2025 r. mijał w dniu 7 listopada 2025 r., a skarga została złożona w terminie przewidzianym w art. 53 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 53 § 1 P.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyjął, że wynikający z art. 53 § 1 P.p.s.a. termin do wniesienia przez Prezydenta Miasta Pruszkowa skargi na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 25 września 2025 r. nie został zachowany. Zaskarżone postanowienie zostało doręczone w dniu 7 października 2025 r., a zatem skarga złożona w dniu 7 listopada 2025 r. została wniesiona z uchybieniem trzydziestodniowego terminu, o którym mowa w powołanym przepisie. Z przedstawionym stanowiskiem nie można się zgodzić. Podkreślić należy, że odrzucenie skargi z powodu wniesienia jej po terminie może nastąpić wyłącznie wówczas, gdy zostanie wykazane w sposób jednoznaczny naruszenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Jakiekolwiek braki w ustaleniach faktycznych w tym zakresie nie mogą obciążać strony skarżącej, taka bowiem okoliczność oznaczałaby nieuprawnione ograniczenie wynikającego z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa do sądu (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 września 2015 r. sygn. akt II GSK 1772/15 oraz z dnia 7 grudnia 2016 r. sygn. akt II GZ 1229/16). Również wykazanie na późniejszym etapie postępowania takich okoliczności, na podstawie których można ustalić inny stan faktyczny sprawy, nie pozostaje bez wpływu na ocenę terminowości złożenia skargi (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2026 r. sygn. akt III OZ 17/26). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wobec okoliczności wynikających z akt sprawy oraz przedstawionych w zażaleniu dowodów, odrzucenie skargi przez Sąd I instancji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a., należy ocenić jako błędne. W sprawie nie dokonano bowiem wyczerpujących ustaleń związanych z prawidłowością doręczenia Prezydentowi Miasta Pruszkowa postanowienia Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 25 września 2025 r. Jak wyjaśniono w uzasadnieniu zażalenia, w dniu 7 października 2025 r. do Urzędu Miasta Pruszkowa wpłynęło pismo z Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego z adnotacją, że brak jest załączonych do niego plików. W wyniku telefonicznej interwencji wysłano do skarżącego w dniu 8 października 2025 r. ponownie ww. pismo, tym razem zawierające brakujący załącznik, tj. postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 25 września 2025 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia. Wobec powyższego skarżący z treścią ww. postanowienia mógł się zapoznać dopiero w dniu 8 października 2025 r. Na dowód powyższych twierdzeń przedstawiono wydruki pism z systemu SIDAS EZD (służącego do obsługi e-Doręczeń) skierowanych do strony oraz potwierdzenia otrzymania, w rozumieniu art. 40 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, ww. dokumentów, które jednoznacznie wskazują, że korespondencja w pierwszej z wymienionych dat nie zawierała załącznika. W piśmie przewodnim wskazano wyłącznie jego tytuł, nadawcę (Mazowiecki Urząd Wojewódzki w Warszawie), adresata (Urząd Miasta Pruszkowa) oraz znak sprawy. Przedmiotowe postanowienie zostało natomiast prawidłowo doręczone w dniu 8 października 2025 r., co jednoznacznie wynika z treści drugiego z pism. Powyższą sekwencję zdarzeń potwierdza znajdująca się w aktach administracyjnych notatka służbowa z dnia 8 października 2025 r. sporządzona przez Inspektora Wojewódzkiego M. B., w której m.in. wskazano że postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego dotyczące niedopuszczalności zażalenia na odmowę zawieszenia postępowania administracyjnego zostało przygotowane i wprowadzone do systemu EZD w dniu 25 września 2025 r. z zamiarem doręczenia poprzez system teleinformatyczny e-Doręczenia. W dniu 7 października 2025 r. stwierdzono, że postanowienie nie zostało skutecznie doręczone z powodu problemów technicznych w systemie EZD. Po naprawie usterek postanowienie zostało ponownie wysłane za pośrednictwem e-Doręczeń w dniu 7 października 2025 r. Postanowienie zostało skutecznie wysłane 7 października 2025 r. wyłącznie na adres jednej ze stron ([...]), natomiast z powodu awarii systemu EZD, postanowienie jako załącznik nie zostały przesłane do starostwa i urzędu (Miasta Pruszkowa). Ponowne doręczenie do tych podmiotów nastąpiło w dniu 8 października 2025 r. Mając na uwadze zaistniałe w niniejszej sprawie okoliczności wyjaśnienia wymaga, że zasady funkcjonowania e-Doręczeń reguluje przede wszystkim ustawa z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1045 ze zm.), dalej powoływana jako "u.d.e.". Przepisy te wprowadzają system elektronicznej korespondencji, który jest prawnie równoważny z tradycyjnym listem poleconym za potwierdzeniem odbioru. Zgodnie z art. 40 ustawy, operator wyznaczony w ramach świadczenia publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego wystawia dowody wysłania i dowody otrzymania zgodnie ze standardem, o którym mowa w art. 26a ustawy z dnia 5 września 2016 r. o usługach zaufania oraz identyfikacji elektronicznej. Dowód otrzymania, w myśl art. 41 ust. 1 u.d.e., jest wystawiany po: 1) odebraniu korespondencji przekazanej na adres do doręczeń elektronicznych podmiotu niepublicznego; 2) wpłynięciu korespondencji na adres do doręczeń elektronicznych podmiotu publicznego; 3) upływie 14 dni od dnia wpłynięcia korespondencji przesłanej przez podmiot publiczny na adres do doręczeń elektronicznych podmiotu niepublicznego, jeżeli adresat nie odebrał go przed upływem tego terminu. Przez odebranie dokumentu elektronicznego rozumie się każde działanie adresata posiadającego adres do doręczeń elektronicznych, powodujące, że adresat dysponuje dokumentem, który wpłynął na ten adres, i może zapoznać się z treścią odebranego dokumentu (art. 41 ust. 2 u.d.e.). Natomiast przez wpłynięcie dokumentu elektronicznego na adres do doręczeń elektronicznych rozumie się zaistnienie warunków technicznych umożliwiających adresatowi odebranie doręczanego dokumentu (art. 41 ust. 3 u.d.e.). Stosownie zaś do treści art. 42 ust. 1 u.d.e., w przypadku doręczania korespondencji przy wykorzystaniu publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego korespondencja jest doręczona we wskazanej w dowodzie otrzymania chwili: 1) odebrania korespondencji - w przypadku, o którym mowa w art. 41 ust. 1 pkt 1; 2) wpłynięcia korespondencji - w przypadku, o którym mowa w art. 41 ust. 1 pkt 2. Z powyższych przepisów wynika zatem, że ustawodawca wyraźnie rozróżnił moment wpłynięcia dokumentu na elektroniczną skrzynkę odbiorczą i moment jego doręczenia adresatowi. Czym innym jest bowiem wpłynięcie dokumentu elektronicznego na adres do doręczeń elektronicznych, przez które rozumie się zaistnienie warunków technicznych umożliwiających adresatowi odebranie doręczanego dokumentu, a czym innym odebranie dokumentu elektronicznego, czyli każde działanie adresata, powodujące, że adresat dysponuje dokumentem, który wpłynął na ten adres i może zapoznać się z jego treścią. Jak zauważa się w doktrynie, wynikiem odebrania korespondencji elektronicznej powinno być dysponowanie dokumentem wraz z możliwością zapoznania się z jego treścią. Przez dysponowanie tym dokumentem należy uważać jego pobranie na skrzynkę doręczeń. Nie będzie wystarczająca wyłącznie możliwość wyświetlenia go w systemie bez uzyskania elektronicznego egzemplarza. Zarazem adresat po uzyskaniu tego dokumentu powinien móc się z nim zapoznać (...). Możliwość zapoznania się z treścią należy rozumieć jako dostęp do jego zawartości. Dokument ten wraz z ewentualnymi załącznikami nie może zatem być uszkodzony w sposób uniemożliwiający otwarcie i wizualizację. Nie może też dojść do przekłamania zawartości względem korespondencji wysłanej przez nadawcę (por. B. Kwiatek [w:] Doręczenia elektroniczne. Komentarz, red. A. Skóra, Warszawa 2023, art. 41). Z tych względów brak było podstaw do przyjęcia, że doręczenie w dniu 7 października 2025 r. korespondencji nastąpiło w sposób prawidłowy i uznania, aby we wskazanej dacie Prezydent Miasta Pruszkowa mógł zapoznać się z treścią postanowienia Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 25 września 2025 r. W związku z nieprawidłowościami w działaniu systemu e-Doręczenia skuteczne doręczenie drogą elektroniczną załącznika stanowiącego ww. postanowienie nastąpiło w dniu 8 października 2025 r., a w konsekwencji skarżący nie uchybił terminowi wynikającemu z art. 53 § 1 P.p.s.a. Ponownie rozpoznają sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględni powyższą ocenę prawną i uzna złożoną przez Prezydenta Miasta Pruszkowa skargę za wniesioną w terminie oraz nada jej dalszy bieg, podejmując stosowne czynności procesowe wynikające z przepisów P.p.s.a. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu od zażalenia orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 2 P.p.s.a.