III SA/Łd 28/26

Dnia 9 kwietnia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski, Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk (spr.), , Protokolant Sekretarz sądowy Ewa Górska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2026 roku sprawy ze skargi A. G. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Łodzi z dnia 12 listopada 2025 roku nr GIK-II.7221.69.2025.IM w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany danych w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.

Decyzją z 12 listopada 2025 r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej organ odwoławczy lub organ II instancji), na podstawie art. 7b ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2024 r., poz. 1151 ze zm.), dalej p.g.k., po rozpatrzeniu odwołania A. G. (dalej skarżąca), utrzymał w mocy decyzję Starosty Skierniewickiego (dalej organ I instancji) z 11 września 2025 r. o odmowie wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków w działkach nr [...] o powierzchni 0,1538 ha oraz [...] o powierzchni 0,5126 ha położonych w obrębie B., gm. S., będących własnością skarżącej, polegającej na przywróceniu oznaczenia działek nr [...] i [...] do stanu sprzed aktualizacji operatu ewidencji gruntów, wykonanej w 2003 roku, tj. na działki o poprzednich nr [...] i [...]. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny. W dniu 10 czerwca 2025 r. do organu I instancji wpłynęło pismo skarżącej z wnioskiem o wyjaśnienie, na jakiej podstawie zmieniły się numery działek położonych w obrębie B., gm. S. z numerów [...] i [...] na [...] i [...]. Jednocześnie skarżąca zwróciła się o przywrócenie ich oznaczenia jako numery [...] i [...], zgodnie z mapą z 1968 r. W odpowiedzi organ wyjaśnił skarżącej przyczynę zmiany numeracji ww. działek. W kolejnym piśmie skarżąca zakwestionowała zmianę numeracji działek z numerów [...] i [...] na [...] i [...] powstałą podczas modernizacji operatu ewidencji gruntów i budynków wykonanej w 2003 r. oraz fakt znajdowania się części rowu melioracyjnego w powyższych działkach i włączenia tego rowu do tych działek. Do pisma wnioskodawczyni załączyła: akt notarialny z 10 września 1959 r. - umowa sprzedaży S. L. i B. B. działki ziemi we wsi S., oznaczonej na planie wykonanym przez mierniczego Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w S. w dniu 29 listopada 1954 r. L.dz. ewid.[...] Nr 16, obejmującą obszar 1 hektar 29 arów 59 metrów kwadratowych; wypis z rejestru gruntów z 16 sierpnia 2013 r. dla działek nr [...] i [...] położonych w obrębie B. gm. S.; zawiadomienie z G. D. K. z 9 kwietnia 2025 r. o czynnościach ustalenia części punktów granicznych działek [...] i [...] z działkami [...] i [...] w obrębie B., gm. S. W odpowiedzi organ I instancji ponownie wyjaśnił przyczynę zmiany numeracji działek oraz przyczynę włączenia rowów melioracyjnych do tych działek. W dniu 28 lipca 2025 r. do organu I instancji wpłynął wniosek skarżącej o przywrócenie oznaczenia działki nr [....] i działki nr [...] do stanu sprzed aktualizacji operatu ewidencji gruntów wykonanej w 2003 roku dla obręby B., gm. S., tj. zmianę numeracji na [...] i [...]. Decyzją z 11 września 2025 r. organ I instancji orzekł o odmowie wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków. W uzasadnieniu decyzji podał, że od chwili założenia ewidencji gruntów, tj. od 1965 r., działka ewidencyjna nr [...] obręb B. gmina S. stanowiła rów o szerokości 2,0 m i była własnością Skarbu Państwa, osobą władającą gruntem był Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w S.. Od 1984 r. właścicielami działek nr [...] i [...] obręb B. gm. S. byli T. i J. małż. S. na podstawie umowy przekazania gospodarstwa rolnego aktem notarialnym z 12 kwietnia 1984 r. W wyniku przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków w 2003 r., obrębu B. gm. S., wykonanej zgodnie z art. 24a p.g.k., dane ewidencyjne zostały zaktualizowane na podstawie wyników prac geodezyjnych. Modernizacja objęła m.in. zmiany w zakresie granic, oznaczeń oraz użytków gruntowych, w tym również obejmowała włączenie rowów melioracyjnych lub technicznych do działek przyległych, zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami i wytycznymi technicznymi. Powyższa zmiana została uzgodniona m.in. z ówczesnym zarządcą rowów tj. Wojewódzkim Zarządem Melioracji i Urządzeń Wodnych w Łodzi Oddział w S. z siedzibą w R.(pismo z 24.09.2003 r.). W związku z rozliczeniem rowów i włączeniem powierzchni rowów do działek przyległych stanowiących własność osób prywatnych, zmieniono numerację działek, a także sporządzono wykaz zmian powierzchni klas i użytków. Z wyników powyższych prac wykonano operat, który został wyłożony do wglądu zainteresowanych osób. W zakresie działek nr [...] i [...] uwag nie wniesiono. Operat ten został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...] (nowy numer[...]). Aktem notarialnym z 20 listopada 2024 r. (umowa darowizny) skarżąca nabyła od J. i T. małż. S. niezabudowaną nieruchomość rolną położoną w miejscowości B., gm. S. o obszarze 0.67 ha oznaczoną jako działki nr [...] oraz nr [...] (§ 3 aktu notarialnego). W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca wniosła o przywrócenie stanu pierwotnego działek nr [...] i [...] Do odwołania skarżąca załączyła: akt notarialny Rep. A nr [...] z 10 września 1959 r.- umowa sprzedaży S.L. i B. B. działki ziemi we wsi S., oznaczonej na planie wykonanym przez mierniczego Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w S. w dniu 29 listopada 1954 roku L. dz. ewid.[...] Nr 16, obejmującą obszar 1 hektar 29 arów 59 metrów kwadratowych; postanowienie Państwowego Biura Notarialnego w S. z 14 grudnia 1983 r. Nr Dz Kw [...], Kw Nr [...], o założeniu księgi wieczystej dla niezabudowanej nieruchomości rolnej, położonej we wsi B. w gminie i województwie s., działki nr [...] i [...]; akt notarialny Rep. A nr [...] z 12 kwietnia 1984 r. - umowa przeniesienia nieodpłatnie własności m.in. nieruchomości rolnej przez S. i S. małż. L. na rzecz swojej następczyni J. S. położonej we wsi B. o obszarze 66 arów, oznaczonej na mapie nr [...] i [...]; własną ocenę pracy Urzędu Starosty w S.. Wskazaną na wstępie decyzją z 12 listopada 2025 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że sposób oraz tryb prowadzenia ewidencji gruntów i budynków, modernizacji, aktualizacji ewidencji gruntów i budynków regulują przepisy p.g.k. oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2024 r. poz. 219 ze zm.), dalej rozporządzenie. Stosownie do art. 2 pkt 8 p.g.k. ewidencja gruntów i budynków (kataster nieruchomości) jest to system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Zgodnie z art. 7d ww. ustawy, do zadań starosty należy w szczególności m.in. prowadzenie dla obszaru powiatu ewidencji gruntów i budynków, w tym bazy danych, o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2. Jak stanowi art. 20 ust. 1 ww. ustawy, ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące m. in. gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości w skład, której wchodzą grunty. Art. 24 ust. 1 ww. ustawy stanowi, że operat ewidencyjny zawiera informacje, o których mowa w art. 20 ust. 1 i 2 i składa się z: bazy danych, o której mowa w art. 4. ust. la pkt 2, prowadzonej za pomocą systemu teleinformatycznego zapewniającego w szczególności: odpowiednio zabezpieczone przechowywanie danych i ich aktualizację, udostępnianie oraz wspólne korzystanie z danych na zasadach określonych w przepisach o infrastrukturze informacji przestrzennej, wizualizację danych w formie rejestrów, kartotek i wykazów oraz mapy ewidencyjnej, a także udostępnianie zainteresowanym wypisów z tych rejestrów, kartotek i wykazów oraz wyrysów z mapy ewidencyjnej, zbioru dokumentów uzasadniających wpisy do bazy danych. Jedną z zasad prowadzenia ewidencji gruntów i budynków jest zasada aktualności, zgodnie, z którą starostowie są zobowiązani do utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Art. 24 ust. 2a p.g.k. stanowi, że informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji: 1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z: a) przepisów prawa, b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4, c) materiałów zasobu, d) wykrycia błędnych informacji; 2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Art. 24 ust. 2b. pkt 1 p.g.k. stanowi, że aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie: a) przepisów prawa, b) wpisów w księgach wieczystych, c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu, d) ostatecznych decyzji administracyjnych, e) aktów notarialnych, ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych, f) zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, g) wpisów w innych rejestrach publicznych, h) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b. Natomiast w pozostałych przypadkach, w myśl art. 24 ust. 2b pkt 2 p.g.k., aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej. Odnosząc się do zarzutów dotyczących zmiany numeracji działek powstałej podczas modernizacji operatu ewidencji gruntów wykonanej w 2003 r., z numerów [...] i [...] na [...] i [...] oraz faktu znajdowania się części rowu melioracyjnego w powyższych działkach i włączenia ich do tych działek, organ odwoławczy wskazał, że działka ewidencyjna nr [...] położona w obrębie B. gm. S. od założenia ewidencji gruntów, tj. 1965 r., stanowiła rów o szerokości 2,0 m. Działka ta przebiegała m.in. przez działki nr [....] i [...]. W wyniku przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków w 2003 r., uzgadniając z ówczesnym zarządcą rowów - Wojewódzkim Zarządem Melioracji i Urządzeń Wodnych w Ł. Oddział w S. z siedzibą w R. - włączono części rowu melioracyjnego do działek przyległych w tym do działek nr [...] i [...]. W związku z rozliczeniem rowów i włączeniem powierzchni części rowu (działki nr [...]) do działek przyległych stanowiących własność osób prywatnych, zmieniono numerację działek (w tym działek nr [...] i [...], a także sporządzono wykaz zmian powierzchni klas i użytków. Z wyników powyższych prac wykonano operat, który został wyłożony do wglądu zainteresowanych osób. W zakresie działek nr [...] i [...] ówcześni właściciele, tj. J. i T. małż. S., nie wnieśli uwag. Operat ten został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...] (nowy numer[...]). Skarżąca aktem notarialnym z 20 listopada 2024 r. Rep. A nr[...] (umowa darowizny) nabyła niezabudowaną nieruchomość rolną położoną w miejscowości B., w gminie S. o obszarze 0.67 ha oznaczoną jako działki nr [...] i nr [...]. W § 2 aktu notarialnego wskazano, że skarżąca oświadczyła, że stan faktyczny i prawny przedmiotu powyższej umowy zna i w całości akceptuje. W § 3 aktu notarialnego wskazano, że J. i T. małż. S. oświadczają, że opisaną w § 1 tego aktu niezabudowaną nieruchomość rolną położoną w miejscowości B., w gminie S. o obszarze 0.67 ha (sześć tysięcy siedemset metrów kwadratowych) oznaczoną jako działki nr [...] (pięćset dwa łamane przez jeden) oraz nr [...] (pięćset trzy łamane przez jeden) darują swojej córce A. G. do jej majątku osobistego, a A. G. oświadcza, że powyższą do majątku osobistego przyjmuje pozostając w związku małżeńskim. Na podstawie aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia 20 listopada 2025 r. A. G. została wpisana jako właściciel do księgi wieczystej KW nr [...] i zgodnie z załączoną dokumentacją geodezyjną został sprostowany dział 1-O księgi wieczystej, gdzie było opisane, czym była spowodowana zmiana numeracji działek. W niniejszej sprawie postępowanie administracyjne zostało zainicjowane wnioskiem skarżącej o przywrócenie oznaczenia działki nr [...] i działki nr [...] do stanu sprzed aktualizacji operatu ewidencji gruntów, tj. zmianę numeracji na [...] i [...]. Organ II instancji wskazał ponownie, że zgodnie art. 24 ust. 2a pkt 2 p.g.k. informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Wprowadzanie zmian do ewidencji odbywa się przede wszystkim na podstawie informacji zawartych w dokumentach przedstawianych bądź to przez osoby zgłaszające zmiany w ewidencji (art. 22 ust. 2), bądź właściwe organy, sądy lub kancelarie notarialne (art. 23). Zmiana w operacie ewidencji gruntów i budynków jest możliwa poprzez udokumentowanie przez osobę zainteresowaną rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi w operacie ewidencji gruntów i budynków ewidencji, a rzeczywistym stanem prawnym, i faktycznym. Chodzi o takie dokumenty, które zostały sporządzone już po wprowadzeniu do ewidencji gruntów kwestionowanych przez stronę danych. Jak stanowi art. 24 ust. 2b. pkt 1 lit. h p.g.k. aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b. Skarżąca, wnioskując o wprowadzenie zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków, nie przedłożyła dokumentów, które zostały sporządzone już po wprowadzeniu do ewidencji gruntów kwestionowanych przez nią danych (w tym przypadku po modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu wykonanej w 2003 r.), które stanowiłyby podstawę prawną do ponownego wydzielenia działki stanowiącej rów jako odrębnej jednostki ewidencyjnej, ani też nie zaistniały okoliczności uzasadniające stwierdzenie błędu w operacie ewidencyjnym. Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że ocena poprawności włączenia rowu do działek nr [...] (obecny nr [...]) i [...] (obecny nr [...]) nie jest przedmiotem niniejszego postępowania. Stad organ uznał za niezasadne zarzuty skarżącej dotyczące zmiany numeracji działek z nr [...] i [...] na [...] i [...] podczas modernizacji ewidencji gruntów i budynków z 2003 r. Organ dodał także, odnosząc się do zarzutów dotyczących przekształcania działek rolnych i leśnych, wycinki drzew w B. Parku Narodowym, że kwestie te nie dotyczą niniejszego postępowania, a dodatkowo nie jest organem właściwym do dokonywania oceny oraz rozstrzygania w tym zakresie W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca zarzuciła decyzji naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez zastosowanie w pełni dowolnej oceny dowodów w miejsce oceny swobodnej, co spowodowało błąd w ustaleniach faktycznych. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji w całości; a także o przywrócenie prawidłowej numeracji działek, zgodnie z moim wnioskiem. W ocenie skarżącej organy obydwu instancji dokonały szeregu błędnych ustaleń faktycznych. Wskazała, że dokumenty podpisała tylko jej mama, nie ma nich podpisu ojca. Do pomiarów geodezyjnych wzywa się obydwoje małżonków, a nie tylko jedno z nich. Dodatkowo w trakcie pomiarów nieobecni byli sąsiedzi zarówno z jednej, jak i z drugiej strony nieruchomości. Oznacza to, że pomiary zostały wykonane w sposób budzący poważne wątpliwości. Dodatkowo organ I instancji po pomiarach nie wysłał żadnej informacji do stron zainteresowanych, tj. posiadających interes prawny. Jedyną formą komunikacji było udostępnienie materiałów w formie obejrzenia wyświetlenia w komputerze w Starostwie Powiatowym w S.. W wyniku dokonania pomiarów działki zostały powiększone. Tymczasem celem pomiarów geodezyjnych miało być dokładniejsze ustalenie granic działek. W rzeczywistości przy wznawianiu granic w dniu 8 maja 2025 r. geodeta przesunął palik o 70 cm w stronę nieruchomości będącej własnością Państwa Z. Są rozbieżności wynikające z tych pomiarów, w stosunku do stanu, który powinien ustalić geodeta. 4. Z informacji skarżącej wynika, że rów melioracyjny faktycznie przestał istnieć. Natomiast z ustaleń organu I instancji wynika, że istnieje rów melioracyjny. W związku z tym organ I instancji powinien dokonać przywrócenia tego rowu melioracyjnego, albowiem pełnił on ważną rolę - służył do zbierania się wody i osuszał nieruchomość skarżącej. Wedle informacji zebranych przez organ I instancji 2 metrowy rów to działka nr [...]. Ponadto w trakcie dokonywania tychże ustaleń organ I instancji ustalił również, kto dokonał zasypania rowu i w związku z tym powinien podjąć kroki, jako organ posiadający taki obowiązek, w celu wszczęcia postępowania w trybie art. 192 ust. 1 Prawa wodnego, który zawiera zakaz m.in. niszczenia lub uszkadzania urządzeń wodnych, a zgodnie z jego art. 477 pkt 7 grozi za to kara grzywny. Organ I instancji nie podjął tu żadnych kroków prawnych. Skarżąca dodała, że to ona jestem właścicielką nieruchomości i podejmuje decyzje dotyczące tejże nieruchomości. W swoim podania wskazywała, że nie zgadza się na zmianę charakteru nieruchomości z budowlanej na rolną. Jeśli wedle organu I instancji nie jest on właściwy, to powinien taką sprawę przekazać do właściwego organu, a nie pozostawiać dalej sprawy bez rozpoznania. Nie zgadza się na takie postępowanie z jej nieruchomością, zwłaszcza, że taka zmiana powoduje znacznie obniżenie jej wartości. Narusza to podstawowa prawa właściciela płynące z k.c., w tym prawo do zabudowy, korzystanie wedle swojej woli. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego odmawiająca wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków w działkach nr [...] oraz [...], położonych w obrębie B., gm. S., będących własnością skarżącej, polegającej na przywróceniu oznaczenia działek nr [...] i [...]] do stanu sprzed aktualizacji operatu ewidencji gruntów, wykonanej w 2003 roku, tj. na działki o poprzednich nr [...] i [.... Organy uznały w niniejszej sprawie, że wnioskująca o dokonanie zmiany w ewidencji nie przedstawiła dokumentów pozwalających na dokonanie zmiany w numeracji ww. działek. Z uwagi na charakter sporu prowadzonego w niniejszej sprawie wymaga wyjaśnienia, że stosownie do art. 2 pkt 8 p.g.k., ewidencja gruntów i budynków (kataster nieruchomości) stanowi system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. W odniesieniu do gruntów, ewidencja zawiera dane dotyczące ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty (art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy). Wskazuje ona także właściciela lub władającego gruntem (art. 20 ust. 2 pkt 1). Podmioty, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, zgłaszają właściwemu staroście zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian. Obowiązek ten nie dotyczy zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, wynikających z aktów normatywnych, prawomocnych orzeczeń sądowych, decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, materiałów zasobu, wpisów w innych rejestrach publicznych oraz dokumentacji architektoniczno-budowlanej przechowywanej przez organy administracji architektoniczno-budowlanej (art. 22 ust. 2 ustawy). Stosownie do art. 24 ust. 2a ustawy informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji: 1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z: a) przepisów prawa, b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1 - 4, c) materiałów zasobu, d) wykrycia błędnych informacji; 2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje, zgodnie z art. 24 ust. 2b ustawy: 1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie: a/ przepisów prawa, b/ wpisów w księgach wieczystych, c/ prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu, d/ ostatecznych decyzji administracyjnych, e/ aktów notarialnych, ea/ aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych, f/ zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, g/ wpisów w innych rejestrach publicznych, h/ dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b; 2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach. Odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 24 ust. 2c). Podsumowując - aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje zatem poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Organy ewidencyjne rejestrują w swych zbiorach stany prawne ustalone przez właściwe organy orzekające. Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze czynności materialno-technicznej niezwłocznie, nie później niż w terminie 30 dni od dnia otrzymania dokumentów i ma charakter rejestrowy. Katalog tych dokumentów zawarty jest w art. 23 ust 1-3 ustawy i są to między innymi prawomocne orzeczenia sądowe, akty notarialne ostateczne decyzje administracyjne, przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego opracowana geodezyjne i kartograficzne Sposób zakładania i prowadzenia ewidencji oraz szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych określone zostały w rozporządzeniu Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2024 r. poz. 19 ze zm.), dalej rozporządzenie. Zgodnie z § 11 pkt 1 rozporządzenia ewidencja obejmuje dane dotyczące działek ewidencyjnych. Wyżej wymienione przepisy wskazują, że głównym celem ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z jej nazwą, jest ewidencjonowanie, czyli spisywanie istniejącego stanu prawnego gruntu lub budynku. Ewidencja gruntów jest specjalnie prowadzonym zbiorem informacji o gruntach, który pełni funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzygając sporów o prawo, nie nadając ani nie ujmując praw. Deklaratoryjny charakter wpisów zawartych w ewidencji gruntów i budynków oznacza, że nie kształtuje ona nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny wynikający z dokumentów (por. wyrok NSA z 14 kwietnia 2015 r., I OSK 1718/13). Kompetencje organów ewidencyjnych sprowadzają się zatem do rejestracji stosownego dokumentu i naniesienia wynikających z niego zmian. Wynika to z istoty ewidencji gruntów i budynków, która mając charakter techniczno-deklaratoryjny rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie i przez inne organy. Procedura aktualizacji danych ewidencyjnych ma sformalizowany charakter i przede wszystkim obejmuje wymianę (uaktualnienie) danych ewidencyjnych polegającą na wprowadzeniu nowych informacji wynikających z dokumentów źródłowych. W pojęciu aktualizacji mieści się również usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów znajdujących się w bazie danych ewidencyjnych, przy czym chodzi o wpisy, które w świetle złożonych dokumentów geodezyjnych lub innych materiałów dowodowych, mają charakter oczywistych omyłek. Chodzi zatem o błędy dostrzegalne bez konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego (por. wyrok NSA z 1 grudnia 2020 r., I OSK 1444/20). Z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że postępowanie mające na celu aktualizację operatu ewidencyjnego ma charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji. Wpisy w ewidencji stanu prawnego nieruchomości dokonywane są w oparciu o aktualne dokumenty, takie jak odpisy prawomocnych decyzji i orzeczeń organów administracji oraz sądów, a także akty notarialne. Oznacza to, że za pomocą regulacji Prawa geodezyjnego i kartograficznego dotyczących ewidencji gruntów i budynków nie można kwestionować, czy ustalać stanu faktycznego i prawnego nieruchomości. Organy ewidencyjne są uprawnione jedynie do badania, czy na podstawie dostępnych dokumentów uzasadnione jest dokonanie zmian istniejących w ewidencji wpisów. Podkreślić należy, że dokonując aktualizacji ewidencji gruntów, organy ewidencyjne nie mają kompetencji do merytorycznego kontrolowania treści dokumentów wydanych przez uprawnione do tego podmioty. Jednocześnie należy zaznaczyć, że zgodnie z utrwalonym w tej kwestii stanowiskiem orzecznictwa, na wniosek strony można wprowadzić do ewidencji gruntów i budynków jedynie zmiany nieaktualnych już danych, gdy zmiany te wynikają z nowych zdarzeń prawnych. Natomiast nie jest dopuszczalne korygowanie wpisów na podstawie powtórnej oceny archiwalnych dokumentów. Wynika to z art. 22 ust. 2 p.g.k. Z akt niniejszej sprawy wynika, że zmiana numeracji działek z numerów [...] i [...] na numery [...] i [...] nastąpiła w następstwie modernizacji operatu ewidencji gruntów i budynków przeprowadzonej w 2003 r. dla obrębu B. Organ ustalił, że od chwili założenia ewidencji gruntów działka nr [...] stanowiła rów o szerokości 2,0 m, a w toku modernizacji - po uzgodnieniach z ówczesnym zarządcą rowów - części tego rowu zostały włączone do działek przyległych, w tym do działek nr [...] i [...], czego konsekwencją była zmiana ich numeracji oraz sporządzenie wykazu zmian powierzchni, klas i użytków. Operat został wyłożony do wglądu zainteresowanych, zaś ówcześni właściciele działek nie wnieśli uwag. Następnie operat przyjęto do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Bezsporne jest również, że skarżąca nabyła nieruchomość już pod oznaczeniem [...] i [...], na podstawie aktu notarialnego z 20 listopada 2024 r., a w akcie tym oświadczyła, że zna i akceptuje stan faktyczny oraz prawny przedmiotu umowy. Okoliczność ta nie pozbawia jej prawa do kwestionowania danych ewidencyjnych, ale ma znaczenie dla oceny, że obecny wpis nie powstał wskutek czynności podejmowanych wobec niej, lecz stanowi wynik wcześniejszej, utrwalonej już modernizacji operatu. Biorąc pod uwagę powyższy stan prawny należało zgodzić się ze stanowiskiem organu, że żądanie skarżącej nie może być uwzględnione, ponieważ nie przedstawiła dokumentów, które uzasadniałaby zaktualizowanie danych w ewidencji gruntów w sposób wskazywany we wniosku, czyli poprzez przywrócenie numeracji działek do stany sprzed dokonanej w 2003 r. modernizacji. Raz jeszcze podkreślić należy, że procedura aktualizacji danych ewidencyjnych ma sformalizowany charakter i przede wszystkim obejmuje wymianę (uaktualnienie) danych ewidencyjnych polegającą na wprowadzeniu nowych informacji wynikających z dokumentów źródłowych. W pojęciu aktualizacji mieści się wprawdzie usuwanie (prostowanie) także błędnych wpisów znajdujących się w bazie danych ewidencyjnych, chodzi jednak o wpisy, które w świetle złożonych dokumentów geodezyjnych lub innych materiałów dowodowych, mają charakter oczywistych omyłek. Chodzi zatem o błędy dostrzegalne bez konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. (po. Wyrok WSA w Lublinie z 6 lipca 2023 r., III SA/Lu 94/23). Skarżąca zarzuciła organom naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., wskazując na błędne ustalenia faktyczne i dowolną ocenę dowodów. Zarzuty te nie zasługują jednak na uwzględnienie. Organy trafnie ustaliły, że przedmiotem postępowania była wyłącznie kwestia istnienia podstaw do zmiany danych ewidencyjnych przez przywrócenie dawnej numeracji działek. Dla tak zakreślonej sprawy istotne było przede wszystkim ustalenie, z jakiego zdarzenia wynika obecny wpis, czy wpis ten opiera się na materiale geodezyjnym włączonym do zasobu oraz czy skarżąca przedstawiła dokumenty lub inne środki dowodowe podważające prawidłowość obecnych danych. Organ wykazał natomiast, że obecna numeracja jest następstwem modernizacji z 2003 r., a skarżąca nie przedłożyła materiału pozwalającego uznać ten wpis za błędny. Dołączone przez skarżącą akty notarialne z 1959 r. i 1984 r. oraz dokumenty wieczystoksięgowe potwierdzają, że w przeszłości nieruchomość była oznaczona jako działki nr [...] i [...]. Dokumenty te dowodzą zatem stanu historycznego, ale same przez się nie przesądzają, że obecny wpis ewidencyjny jest niezgodny z prawem lub obarczony błędem. Innymi słowy, wykazanie dawnego oznaczenia działek nie jest jeszcze równoznaczne z wykazaniem, że późniejsza zmiana dokonana przy modernizacji operatu była wadliwa i powinna zostać obecnie odwrócona. Nie mogły także odnieść oczekiwanego skutku zarzuty odnoszące się do podpisów rodziców skarżącej, nieobecności sąsiadów przy czynnościach geodezyjnych, przesunięcia palika przez geodetę w maju 2025 r., zasypania rowu, konieczności podjęcia działań na podstawie Prawa wodnego czy sprzeciwu wobec zmiany charakteru nieruchomości z budowlanej na rolną. Są to kwestie, które mogą pozostawać doniosłe w innych postępowaniach, lecz nie decydują o legalności odmowy dokonania żądanej zmiany numeracji działek w ewidencji gruntów i budynków. Organy zasadnie uznały zatem, że okoliczności te wykraczają poza granice niniejszej sprawy. To samo dotyczy twierdzeń odnoszących się do Bolimowskiego Parku i wycinki drzew. Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta nie polega na zastępowaniu organu administracji w dokonywaniu ustaleń merytorycznych według własnego przekonania, lecz na ocenie, czy organ działał w granicach prawa, prawidłowo ustalił przedmiot sprawy, zebrał materiał dowodowy istotny dla jej rozstrzygnięcia oraz wyprowadził z niego logiczne i prawnie dopuszczalne wnioski. W realiach niniejszej sprawy sąd nie bada zatem ogólnie całokształtu stosunków własnościowych czy historii nieruchomości, lecz to, czy organy zasadnie odmówiły dokonania żądanej aktualizacji danych ewidencyjnych. Sąd dostrzega, że w uzasadnieniu organu odwoławczego znalazło się stwierdzenie, że zmiana w operacie ewidencji gruntów i budynków jest możliwa przy użyciu dokumentów sporządzonych już po wprowadzeniu do ewidencji danych kwestionowanych przez stronę. Ujęcie to jest zbyt kategoryczne. Co do zasady bowiem także dokumenty wcześniejsze mogą mieć znaczenie, jeżeli pozwalają wykazać niezgodność wpisu z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym albo ujawniają błąd operatu. W okolicznościach niniejszej sprawy uchybienie to nie miało jednak wpływu na wynik sprawy, ponieważ skarżąca - mimo przedłożenia dokumentów historycznych - nie wykazała błędu modernizacji z 2003 r. ani nie przedstawiła materiału geodezyjnego lub innego dokumentu, który dawałby podstawę do przywrócenia oznaczenia działek numerami [...] i [...] jako odrębnych jednostek ewidencyjnych. Za prawidłowe należy również uznać stanowisko organu odwoławczego w zakresie potraktowania pisma skarżącej nazwanego "wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy" jako odwołania. Decyzję w pierwszej instancji wydał starosta, zatem środek zaskarżenia powinien przybrać postać odwołania do organu wyższego stopnia. Organ odwoławczy nie uchybił więc prawu, rozpoznając sprawę merytorycznie w tym trybie. W konsekwencji sąd stwierdza, że organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan sprawy relewantny dla jej rozstrzygnięcia, nie naruszyły w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy art. 7, art. 77 § 1 ani art. 80 k.p.a., a zastosowanie przepisów p.g.k. dotyczących aktualizacji ewidencji gruntów i budynków nie budzi zastrzeżeń co do zasady. Skarżąca nie wykazała bowiem, aby istniejące dane ewidencyjne w zakresie oznaczenia działek nr [...] i [...] były błędne w takim stopniu, który uzasadniałby przywrócenie wcześniejszej numeracji. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143), orzekł jak w sentencji. a.kr