II SA/Wr 295/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński Sędziowie: Sędzia WSA Adam Habuda Asesor WSA Marta Pawłowska (spr.) Protokolant: Starszy sekretarz sądowy Ewa Trojan po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 września 2023 r. sprawy ze skargi U. Sp. z o.o. z/s w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 14 kwietnia 2023 r. nr SKO 4131/8/2023 w przedmiocie umorzenia w całości postępowania pierwszej instancji w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na kontynuacji eksploatacji złoża bazaltu I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu na rzecz strony skarżącej kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Zaskarżoną decyzją z dnia 14 kwietnia 2023 r. nr SKO 4131/8/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu uchyliło decyzję Burmistrza L.(1) z dnia 23 lutego 2023 r. nr IF.6220.1.2015.408 określającą środowiskowe uwarunkowania przedsięwzięcia pn. "Kontynuacja eksploatacji złoża bazaltu L. w zmniejszonym obszarze górniczym" i umorzyło postępowanie pierwszej instancji w całości. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia SKO wskazało, że w dniu 26.01.2015 r. do Urzędu Miasta Gminy w L.(1) wpłynął wniosek U. Sp. z o.o. z siedzibą w L. (dalej jako "strona skarżąca") o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na zmianie koncesji na wydobywanie bazaltu ze złoża "L." planowanego do realizacji na nieruchomościach oznaczonych geodezyjnymi numerami [...], [...], [...], [...], [...] położonych w obrębie L., Gmina L.(1). Burmistrz L.(1) wszczął w dniu 11 lutego 2015 r. postępowanie w sprawie, o czym zawiadomił strony postępowania. Następnie wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we Wrocławiu o wyrażenie opinii co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, z uwagi na okoliczność, że zakwalifikował przedsięwzięcie jako mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska we Wrocławiu umorzył postępowanie w sprawie wydania opinii, uzasadniając takie rozstrzygnięcie zapisami art. 38a ust. 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, które zabraniają pozyskiwania surowców mineralnych innych niż naturalne surowce lecznicze oraz wyrębu drzew leśnych i parkowych, z wyjątkiem cięć pielęgnacyjnych. Wobec powyższego w dniu 2 czerwca 2015 r. Burmistrz L.(1) wydał decyzję o umorzeniu postępowania. SKO w Wałbrzychu w toku postępowania odwoławczego decyzją z dnia 2 czerwca 2015 r. uchyliło powyższą decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W dniu 14 października 2015 r., Burmistrz L.(1) wydał postanowienie nr IF.6220.1.2015.408, którym nałożono na stronę skarżącą obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na zmianie koncesji na wydobywanie bazaltu ze złoża L. Postanowieniem z dnia 18 listopada 2015 r., wydanym na podstawie art. 69 ust. 4 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku, jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U z 2013 r., poz. 1235 ze zm.), Burmistrz L.(1) zawiesił postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia polegającego na zmianie koncesji na wydobywanie bazaltu ze złoża "L." planowanego do realizacji na działkach oznaczonych geodezyjnie numerami [...], [...], [...], [...] obręb L., w L., gmina L.(1), do czasu przedłożenia przez wnioskodawcę raportu o odziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, którego zakres określono w postanowieniu z dnia 14 października 2015 r. W dniu 6 lutego 2017 r. Marszałek Województwa Dolnośląskiego decyzją nr 2/WE/2018 orzekł o wygaśnięciu koncesji Wojewody Wałbrzyskiego nr [...] z dnia 31 stycznia 1996 r. udzielonej U.(1) sp. z o.o. w D., poprzednikowi prawnemu strony skarżącej, na wydobycie bazaltu ze złoża "L." , położonego na terenie gminy L.(1). W takich okolicznościach sprawy decyzją z dnia 15 maja 2017 r. Burmistrz L.(1) umorzył postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia, jako bezprzedmiotowe. Skarżąca wniosła odwołanie od powyższej decyzji, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu stwierdziło jego niedopuszczalność. Rozstrzygnięcie to zostało uchylone przez tutejszy Sąd wyrokiem z dnia 9 stycznia 2018 r. wydanym w sprawie II SA/Wr 641/17. W wykonaniu wyroku decyzją z dnia 24 maja 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu uchyliło zaskarżoną decyzję o umorzeniu postępowania w całości i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Pismem z dnia 10 maja 2021 r. skarżąca spółka zwróciła się o wydanie decyzji środowiskowej, przedkładając raport o oddziaływaniu na środowisko, wymagany postanowieniem Burmistrza L.(1) z dnia 14 października 2015 r. Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2021 r. Burmistrz L.(1) podjął zawieszone postępowanie w sprawie wydania decyzji środowiskowej. Po kilkukrotnym uzupełnieniu złożonego raportu oddziaływania na środowisko, decyzją z dnia 23 lutego 2023 r. Burmistrz L.(1) określił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pn "Kontynuacja eksploatacji złoża bazaltu "L." w zmniejszonym obszarze górniczym". Odwołanie od powyższej decyzji wniosła S. M., zarzucając organowi pierwszej instancji niepełne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz U.(2) SA. W tym odwołaniu podniesiono, że decyzja ustala warunki prowadzenie przedsiębiorstwa na terenie objętym koncesją wydaną na rzecz U.(2), a nadto naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym art. 7, 77 i 80 kodeksu postępowania administracyjnego oraz naruszenie przepisów ustawy o lecznictwie środowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych. Uchylając przedmiotowe rozstrzygnięcie i umarzając postępowanie w sprawie, decyzją zaskarżoną w niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu przyjęło, że w niniejszej sprawie zastosowanie ma przepis art. 63 ust. 5a, dodany przez art. 1 pkt 28 lit. d ustawy z dnia 9 października 2015 r., (Dz.U. z 2015 r., poz. 1936), zmieniającej ustawę uooś z dniem 1 stycznia 2017 r., zgodnie z którym, jeżeli strona nie złoży raportu o odziaływaniu na środowisko w terminie 3 lat od zawieszenia postępowania, żądanie wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji środowiskowej uważa się za wycofane. SKO wywodziło, że przytoczony przepis ma zastosowanie w sprawie, ponieważ ustawa zmieniającą z dnia 15 października 2015 r. nie zawiera przepisów intertemporalnych stanowiących, że dodany przepis art. 63 ust. 5a nie ma zastosowania do spraw wszczętych przed wejściem w życie tego przepisu. Kolegium podniosło, że skoro strona skarżąca nie złożyła wymaganego raportu o odziaływaniu na środowisko w terminie 3 lat od zawieszenia postępowania, to jej żądanie należy uznać za wycofane, co oznacza bezprzedmiotowość prowadzonego postępowania i konieczność jego umorzenia. Dalej Kolegium wyjaśniało, że postanowienie o zawieszeniu postępowania do czasu złożenia przez stronę raportu o oddziaływaniu na środowisko Burmistrz L.(1) wydal w dniu 18 listopada 2015 r., to termin do złożenia przedmiotowego raportu upłynął stronie w dniu 18 listopada 2018 r. Według organu odwoławczego od dnia 19 listopada 2019 r. istniała w sprawie podstawa do wydania decyzji o umorzeniu postępowania, przy czym wskazano, że w takim przypadku nie było nawet konieczne wcześniejsze podjęcie zawieszonego postępowania celem jego umorzenia. Strona złożyła wymagany raport o odziaływaniu na środowisko dopiero w dniu 15 marca 2021 r., zatem już po upływie terminu z art. 63 ust. 5a uooś. W ocenie Kolegium, bezzasadne było w takiej sytuacji wzywanie o uzupełnienie braków formalnych pisma i precyzowanie czy raport ten jest wykonaniem postanowienia z dnia 14 października 2015 r., albowiem organ zobowiązany był raport ten rozpatrzeć w ramach nowego wniosku o wydanie decyzji środowiskowej i wszcząć nowe postępowanie. Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem U. Spółka z o.o. w L. wniosła skargę do tutejszego Sądu wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziel społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (ustawa nowelizująca) w zw. z art. 1 pkt 28 lit. d ustawy nowelizującej poprzez ich niezastosowanie i rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o błędne przekonanie, że ustawa ta nie zawiera przepisów przejściowych, podczas gdy w art. 6 wskazano, że do spraw wszczętych na podstawie ustawy zmienianej, dla której przed dniem wejścia wżycie ustawy nowelizującej czyli przed dniem 1 stycznia 2017 r. uzgodniono zakres i stopień szczegółowości prognozy oddziaływania na środowisko lub wydano postanowienie określające zakres raportu oddziaływania na środowisko (w niniejszej sprawie było to postanowienie z dnia 14 października 2015 r.), stosuje się przepisy dotychczasowe, zatem organ miał obowiązek uznać, że przepisy przejściowe nakazując stosować w sprawie dotychczasowe przepisy, niezawierające domniemania wycofania wniosku po trzech latach od wydania postanowienia. Skarżąca spółka zarzuciła również naruszenie prawa procesowego, tj. art. 138 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego w zw,. z art. 63 ust. 5s ustawy ooś poprzez wadliwe uchylenie decyzji Burmistrza L.(1) i umorzenie postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skargi strona podniosłą, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu rozstrzygając sprawę zgodnie z dyspozycją art. 63 ust. 5 a ustawy ooś pominęła fakt, że zgodnie z przepisami przejściowymi zawartymi w ustawie wprowadzającej przedmiotowy przepis, do spraw w których przed wejściem w życie nowelizacji wydano postanowienie określające zakres raportu oddziaływania na środowisko, stosuje się przepisy dotychczasowe. Postepowanie w niniejszej sprawie wszczęto w dniu 11 lutego 2015 r., zaś po uzgodnieniu z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska, postanowieniem z dnia 14 października 2015 r., określono zakres raportu. Oznacza to, że sytuacja jak miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, wypełniała znamiona z dyspozycji przepisu przejściowego z art. 6 ustawy nowelizującej i sprawa powinna być przez organy rozpoznawana według przepisów dotychczasowych, tzn z pominięciem art. 63 ust. 5 a, bowiem wszedł on w życie 1 stycznia 2017 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji, nie odnosząc się w żaden sposób do zarzutu skargi. W złożonej przez U.(2) SA odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując zarzuty podnoszone w toku postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej w skrócie jako p.p.s.a., Dz.U. z 2023 r., poz. 259). sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą decyzją ostateczną z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Ocena przeprowadzona przez Sąd w niniejszym postępowaniu wykazała, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji doszło do istotnego naruszenia prawa materialnego, tj,. art. art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziel społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (ustawa nowelizująca), który to przepis został przez Kolegium pominięty przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Postępowanie w niniejszej sprawie wszczęte zostało wnioskiem strony skarżącej z dnia 26 stycznia 2015 r. o wydanie decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania przedsięwzięcia pn. "Kontynuacja eksploatacji złoża bazaltu L. w zmniejszonym obszarze górniczym". Po przeprowadzeniu postępowaniu wyjaśniającego, organ pierwszej instancji wydał w dniu 14 października 2015 r. postanowienie nakładające na stronę skarżącą obowiązek złożenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i określił jego zakres. Istotnie, jak słusznie zauważyło Kolegium, skoro inwestycja zakwalifikowana została jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, to stosownie do obowiązującego w dacie wydania postanowienia art. 63 ust. 5 ustawy uoś, organ winien był jednocześnie zawiesić postępowanie w sprawie do czasu złożenia raportu. Tymczasem zawieszenie postępowania nastąpiło dopiero w dniu 18 listopada 2015 r., na podstawie art. 69 ust. 4 ustawy uoś. Jednakże błąd ten nie sanuje wadliwości rozstrzygnięcia zaskarżonego w niniejszej sprawie. Wyjaśnić trzeba, że z dniem 1 stycznia 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw, która z dniem 1 stycznia 2017 r. dodała przepis art. 63 ust. 5a, nakazując, w przypadku niezłożenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, uznać wniosek o wydanie decyzji środowiskowej za wycofany. Jednakże ustawa ta zawiera w art. 6 normę przejściową, która ma zastosowanie w niniejszej sprawie. Stosownie do treści art. 6 ust. 1 ustawy nowelizującej, do spraw wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1, dla których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy przedłożono raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko lub wydano postanowienie określające zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, stosuje się przepisy dotychczasowe. Bezspornie postępowanie w niniejszej prawie wszczęte zostało przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej (pismo Burmistrza L.(1) o wszczęciu postępowania z dnia 11 lutego 2015 r.). Nie ulega również wątpliwości, że w dniu 14 października 2025 r. określono dla strony zakres wymaganego raportu o odziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, co wypełniło normę przytoczonego art. 6 ust. 2 ustawy nowelizującej. W takiej sytuacji, organy zobowiązane były do stosowania przepisów ustawy uoś w brzmieniu sprzed nowelizacji z dnia 1 stycznia 2017 r., które nie przewidywały uznania wniosku o wydanie decyzji środowiskowej za wycofany. Strona nie skorzystała bowiem z możliwości jakie daje jej art. 6 ust. 4 ustawy nowelizującej i nie złożyła wniosku o stosowanie przepisów w ich nowym brzmieniu. Jako prawidłowe więc uznać należy postępowanie organu pierwszej instancji, nadające bieg złożonemu wnioskowi podjęcie zawieszonego postępowania i złożonemu wraz z nim raportowi. Błędnie zaś Kolegium zastosowało przepisy ustawy w nowym brzmieniu, co doprowadziło do bezpodstawnego umorzenia postępowania. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że Sąd w niniejszym postępowaniu nie oceniał prawidłowości wydanej decyzji o środowiskowych uregulowaniach przedsięwzięcia. Przedmiotem skargi złożonej w niniejszej sprawie było bowiem umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Dlatego, przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy rozpozna złożone odwołania co do meritum sprawy i wyda stosowne rozstrzygnięcie. Z tych samych względów Sąd nie ustosunkował się do okoliczności podnoszonych w odpowiedzi na skargę uczestnika postępowania, odnosiły się one bowiem do decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, a nie do bezprzedmiotowości postępowania, co było przedmiotem oceny w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. A p..p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach wydano na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a.