II SA/Wr 100/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędziowie: Sędzia WSA Marta Pawłowska (spr.) Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński Protokolant: starszy sekretarz sądowy Anna Biłous po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 maja 2026 r. sprawy ze skargi Wojewody Dolnośląskiego na uchwałę Rady Gminy Żórawina z dnia 6 listopada 2025 r. nr XVI/139/25 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębu geodezyjnego Jaksonów I. stwierdza nieważność § 7 pkt 9 lit. c we fragmencie "lub zachować je w inny uzgodniony z właściwym konserwatorem zabytków sposób" i lit. f, § 11 pkt 1 lit. b we fragmencie "o poborze wody nieprzekraczającym 10 m³/dobę", § 19 ust. 3 pkt 1 lit. a we fragmencie "zabudowa zagrodowa" zaskarżonej uchwały; II. zasądza od Gminy Żórawina na rzecz Wojewody Dolnośląskiego kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wojewoda Dolnośląski, działając jako organ nadzoru, złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na uchwałę nr XVI/139/25 z dnia 6 listopada 2025 r., Rady Gminy Żórawina w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębu geodezyjnego Jaksonów. Wojewoda Dolnośląski zarzucił podjęcie: - § 7 pkt 9 lit. c we fragmencie "lub zachować je w inny uzgodniony z właściwym konserwatorem zabytków sposób" oraz lit. f uchwały z istotnym naruszeniem art. 15 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1130 ze zm.), zwanej dalej także "ustawą", w związku z § 4 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z dnia 26 sierpnia 2003 r. (Dz. U. Nr 164, poz. 1587), zwanym dalej także "rozporządzeniem" w związku z art. 19 ust. 3, art. 31 i art. 36 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1292), polegającym na przekroczeniu upoważnienia ustawowego do określenia zasad sporządzania planu miejscowego w zakresie ochrony zabytków; - § 11 pkt 1 lit. b we fragmencie "o poborze wody nieprzekraczającym 10 m3/dobę" uchwały z istotnym naruszeniem art, 15 ust. 2 pkt 10 ustawy, § 4 pkt 9 rozporządzenia, oraz art. 33 ust. 1 i ust, 4 pkt 1 i art. 395 pkt 5 i 7 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2025 r. poz. 960 ze zm.), poprzez ingerencję w materię właściwą dla postępowań w sprawie pozwoleń wodnoprawnych - § 19 ust. 3 pkt 1 lit. a we fragmencie zabudowa zagrodowa" uchwały z istotnym naruszeniem art. 15 ust. 3 pkt 10 ustawy w związku z art. 93 ust. 2a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz, U. z 2024 r. poz. 1145 ze zm.), polegającym na naruszeniu zasad sporządzania planu miejscowego w zakresie określenia minimalnej powierzchni nowo wydzielanych działek budowlanych dla zabudowy zagrodowej, o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha. W uzasadnieniu skargi Wojewoda podniósł, że zawartość planu miejscowego określa art. 15 ust. 2 i ust. 3 ustawy, natomiast standardy dokumentacji planistycznej określa art. 16 ust. 1 ustawy oraz wydane, na podstawie delegacji ustawowej zawartej w ust. 2 tego artykułu, rozporządzenie – w rozpoznawanym przypadku - Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. nr 164, poz. 1587), zgodnie bowiem z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 17 grudnia 2021 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego do projektów planów miejscowych sporządzanych lub zmienianych na podstawie uchwały o przystąpieniu do sporządzania lub zmiany planu miejscowego podjętej przed dniem 24 grudnia 2021 r. stosuje się przepisy dotychczasowe. Uchwała w sprawie przystąpienia do sporządzenia przedmiotowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego została podjęta przez Radę Gminy Żórawina w dniu 13 września 2019 r. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska Chocianów wniosła, że w zakresie zarzutu dotyczącego § 7 pkt 9 lit ci f uchwały, kwestionowane zapisy zostały wprowadzone do uchwały z powodu odmowy uzgodnienia projektu planu przez Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Przedmiotowe zapisy uchwały uzgodnione zostały z tym organem w postanowieniach nr 683/2022 z dnia 6 grudnia 2022 r., oraz nr 1014/2014 z dnia 19 grudnia 2024 r. W zakresie zarzutu nieważności § 11 pkt 1 lit b organ uchwałodawczy podniósł, że nie pozostaje on w sprzeczności z przepisami ustawy, ponieważ art. 33 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego za zwykłe korzystanie z wód ustala pobór wody podziemnej w ilości średniorocznie nieprzekraczającej 5 m3 na dobę. Zatem zapis § 11 pkt 1 lit. b uchwały, zezwalający na pobór maksymalnie 10m3 na dobę, nie jest zapisem mówiącym o średniorocznym poborze wody, a jedynie o jednostkowym maksymalnym i wobec tego nie jest sprzeczny z przywołanym przepisem Prawa wodnego, ani nie stanowi modyfikacji nieuprawnionej przepisów Prawa wodnego. Odnośnie do zarzutu nieważności § 19 ust. 3 pkt 1 lit a organ podniósł, że jest on wynikiem omyłki i wniósł o uwzględnienie skargi w tym zakresie. Na rozprawie w dniu 26 maja 2026 r. pełnomocnik Wojewody Dolnośląskiego w całości podtrzymała stanowisko prezentowane we wniesionej do Sądu skardze. Pełnomocnik organu ponownie podkreślił, że zapisy §7 pkt 9 lit. c są wynikiem stanowiska Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, który odmawiał uzgodnienia projektu planu bez uwzględnienia zapisów w takim kształcie, natomiast w zakresie pozostałych zarzutów, w tym zarzutu nieważności w zakresie § 11 pkt 1 lit. b uchwały, zgodził się z organem nadzoru i wniósł o uwzględnienie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie w całości. Wyjaśniając przesłanki podjętego rozstrzygnięcia, w pierwszej kolejności należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Wykonywana przez sądy administracyjne kontrola administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oraz na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2026 r., poz. 143, zw. dalej p.p.s.a.). Po myśli art. 147 § 1 p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. W rozpoznawanej sprawie, ze względu na przedmiot zaskarżenia, którym jest uchwała w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Sąd uwzględnić musiał również regulację szczególną, zawartą w art. 28 ust. 1 p.z.p. zgodnie z którą, nieważność aktu powoduje także naruszanie zasad sporządzania planu miejscowego lub istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie. Istotne jest także to, że w stanowieniu aktów prawa miejscowego organy samorządu terytorialnego związane są ramami stworzonymi przez ustawy. Akty powyższe są aktami o charakterze podustawowym, a zatem są stanowione na podstawie upoważnień ustawowych, nie mogą wykraczać poza jakiekolwiek unormowania ustawowe, czynić wyjątków od ogólnie przyjętych rozwiązań, a także powtarzać kwestii uregulowanych w aktach prawnych hierarchicznie wyższych. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest uchwała Rady Gminy Żórawina z dnia 28 listopada 2025 r., nr XVI/139/25 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębu geodezyjnego Jaksonów. Oceniając powyższą uchwałę oraz przytoczone zarzuty organu nadzoru pod względem legalności Sąd uznał, że zakwestionowane przez Wojewodę Dolnośląskiego jej postanowienia są wadliwe i w sposób istotny naruszają zasady uchwalania planów miejscowych, przez które należy rozumieć wartości i merytoryczne wymogi kształtowania polityki przestrzennej przez uprawniony organ, które dotykają problematyki związanej ze sporządzaniem planu. Dotyczą zatem zawartości aktu planistycznego (część tekstowa i graficzna, inne załączniki), podjętych w nim ustaleń, jak też standardów dokumentacji planistycznej. W kontekście zarzutów skargi, Sąd podziela w całości stanowisko Wojewody Dolnośląskiego. W § 7 pkt 9 lit. c i f uchwały Rada Gminy Żórawina, określając zasady ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, ustaliła strefę ochrony zabytkowego cmentarza, dla której wprowadzono wymogi konserwatorskie, m.in.: "c) mogiły i nagrobki i o wartościach zabytkowych zabezpieczyć przed dewastacją i pozostawić na miejscu, ewentualnie tworzyć dla nich lapidaria lub zachować je w inny uzgodniony z właściwym konserwatorem zabytków sposób" , f) wszelkie zamierzenia i działania inwestycyjne należy poprzedzić uzyskaniem wytycznych konserwatorskich z właściwym wojewódzkim konserwatorem zabytków." Wskazać należy, że słusznie organ nadzoru podniósł, że wskazane uregulowania uchwały wykraczają poza przyznaną radzie gminy kompetencję do określenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zasad ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków, w tym krajobrazów kulturowych, oraz dóbr kultury współczesnej (art. 15 ust. 2 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Przytoczone upoważnienie ustawowe uprawnia organy uchwałodawcze do wprowadzania zasad, jednakże nie mogą one naruszać przepisów ustawowych, ani nakładać na mieszkańców większego niż ustawowy katalogu obowiązków i obciążeń. Trafnie więc wskazał Wojewoda, że w planie miejscowym nie można wprowadzać konieczności uzyskania wytycznych, opinii, pozwolenia czy też uzgodnienia wojewódzkiego konserwatora zabytków przed podjęciem określonych czynności, działań czy zamierzeń inwestycyjnych, w tym związanych z uzyskaniem pozwolenia na budowę, albowiem jest to materia zastrzeżona dla regulacji ustawowej. Zgodnie bowiem z treścią art. 7 pkt 4 i art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r, o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1292), jedną z form ochrony zabytków są ustalenia ochrony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W planie ustala się, w zależności od potrzeb, strefy ochrony konserwatorskiej obejmujące obszary, na których obowiązują określone ustaleniami planu ograniczenia, zakazy i nakazy, mające na celu ochronę znajdujących się na tym obszarze zabytków. Kompetencja ta ściśle koresponduje z art. 15 ust. 2 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w myśl którego w planie miejscowym określa się obowiązkowo zasady ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków, w tym krajobrazów kulturowych, oraz dóbr kultury współczesnej. W § 4 pkt 4 rozporządzenia planistycznego określono natomiast, że ustalenia dotyczące zasad ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej powinny zawierać określenie obiektów i terenów chronionych ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w tym określenie nakazów, zakazów, dopuszczeń i ograniczeń w zagospodarowaniu terenów. Wskazane upoważnienia zakreślają kompetencję do określenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego szczególnych zasad, na jakich poszczególne zabytki, zależnie od indywidualnych uwarunkowań, mogą być chronione. Słusznie wskazał autor skargi w niniejszej sprawie, że kompetencja ta nie oznacza jednak pełnej dowolności i musi być wykładana przez pryzmat obowiązującego prawa, przywołując przy tym wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2000 r. (K25/99, OTK 2000/5/141), w którym Trybunał wskazał: "Stosując przy interpretacji art 87 ust. 1 i art 92 ust. 1 Konstytucji, odnoszących się do źródeł prawa, takie zasady przyjęte w polskim systemie prawnym jak: zakaz domniemania kompetencji prawodawczych, zakaz wykładni rozszerzającej kompetencje prawodawcze oraz zasadę głoszącą, że wyznaczenie jakiemuś organowi określonych zadań nie jest równoznaczne z udzieleniem mu kompetencji do ustanawiania aktów normatywnych służących realizowaniu tych zadań (...)". Sąd podziela w całości stanowisko skarżącego, że uregulowania § 7 pkt 9 lit. c we fragmencie "lub zachować je w inny uzgodniony z właściwym konserwatorem zabytków sposób" oraz lit. f uchwały wykraczają poza przyznaną radzie gminy kompetencję do określenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zasad ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków, w tym krajobrazów kulturowych, oraz dóbr kultury współczesnej, w tym określenia nakazów i zakazów, obowiązujących w strefach ochrony konserwatorskiej wyznaczonych w planie. Upoważnienie to nie obejmuje możliwości umieszczania w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uregulowań kwestii związanych z koniecznością zgłaszania, zawiadamiania, konsultowania czy uzyskania uzgodnienia bądź opinii wojewódzkiego konserwatora zabytków przed podjęciem zamierzenia inwestycyjnego, w szczególności związanego z koniecznością przeprowadzenia prac ziemnych. Wszelkie kompetencje i formy działania organów nadzoru konserwatorskiego w zakresie współdziałania z organami administracji architektoniczno - budowlanej i nadzoru budowlanego zostały już określone przez ustawodawcę (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SA/Wr 827/15). Rada Gminy Żórawina nie ma zatem żadnych kompetencji do modyfikowania zakresu współdziałania organów w postępowaniu administracyjnym przy wydawaniu decyzji administracyjnych, Trafne jest stanowisko organu nadzoru, iż za niedopuszczalne należy uznać zobowiązywanie i nakładanie zadań w drodze uchwały rady gminy, z jednej strony, na organ administracji publicznej w zakresie wydawania opinii (wytycznych) odnośnie do podejmowanych działań przy zabytku. Ilekroć ustawodawca chce wprowadzić wymóg uzyskania pozwolenia, opinii czy uzgodnienia wprost o tym stanowi w ustawie, równocześnie wskazując właściwą formę, w jakiej organ konserwatorski wyraża swoje stanowisko. Z drugiej strony, brak również podstaw prawnych do nakładania na uczestników procesu budowlanego obowiązku uzyskania uzgodnienia konserwatorskiego zamierzeń i działań inwestorskich w obszarze strefy ochrony zabytkowego cmentarza, gdyż stanowi to wykroczenie poza zakres kwestii wymagających uzyskania pozwolenia wskazanych w ustawie (art. 36 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami). Nadto należy zauważyć, że formą, w której swe stanowisko wyraża wojewódzki konserwator zabytków, jest zgodnie z art. 36 ustawy pozwolenie, a nie wytyczne czy uzgodnienie. Co ważne, zgodnie z postanowieniami przywołanej wcześniej ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, pozwolenia nie wymagają wszelkie zamierzenia i działania, ale tylko te wymienione w przepisach art. 36 ust. 1 ustawy. Słusznie także Wojewoda Dolnośląski podkreślił w skardze, że obowiązek przeprowadzenia badań archeologicznych w przypadku zamiaru prowadzenia robót ziemnych lub zmiany charakteru dotychczasowej działalności na terenie, na którym znajdują się zabytki archeologiczne wynika z art. 31 ust. 1a ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zgodnie z którym, osoba fizyczna lub jednostka organizacyjna, która zamierza realizować roboty ziemne lub dokonać zmiany charakteru dotychczasowej działalności na terenie, na którym znajdują się zabytki archeologiczne, co doprowadzić może do przekształcenia lub zniszczenia zabytku archeologicznego, jest obowiązana, z zastrzeżeniem art. 82a ust. 1, pokryć koszty badań archeologicznych oraz ich dokumentacji, jeżeli przeprowadzenie tych badań jest niezbędne w celu ochrony tych zabytków. Zgodnie zaś z art. 31 ust. 2 zakres i rodzaj niezbędnych badań archeologicznych, o których mowa w ust. 1a, ustala wojewódzki konserwator zabytków w drodze decyzji, wyłącznie w takim zakresie, w jakim roboty budowlane albo roboty ziemne lub zmiana charakteru dotychczasowej działalności na terenie, na którym znajdują się zabytki archeologiczne, zniszczą lub uszkodzą zabytek archeologiczny. Z powyższego wynika, że obowiązek przeprowadzenia prac archeologicznych istnieje tylko o tyle, o ile występuje ryzyko przekształcenia lub zniszczenia zabytku archeologicznego i o ile przeprowadzenie badań jest niezbędne w celu ochrony zabytków. Z kolei obowiązek uzyskania pozwolenia na prowadzenie badań archeologicznych wynika wprost z ustawy (art. 36 ust. 1 pkt 5), a nie z mocy uchwały Rady Gminy. Tryb wydawania tych pozwoleń określa zaś rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 2 sierpnia 2018 r. w sprawie prowadzenia prac konserwatorskich, prac restauratorskich i badań konserwatorskich przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków albo na Listę Skarbów Dziedzictwa oraz robót budowlanych, badań architektonicznych i innych działań przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków, a także badań archeologicznych i poszukiwań zabytków (Dz. U. z 2021 r. poz. 81). W tym stanie rzeczy, Sąd uwzględnił skargę w opisanym zakresie i stwierdził nieważność § 7 pkt 9 lit. c we fragmencie "lub zachować je w inny uzgodniony z właściwym konserwatorem zabytków sposób" oraz lit. f uchwały, z uwagi na istotne naruszenie art. 15 ust. 2 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z § 4 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w związku z art. 19 ust. 3, art. 31 i art. 36 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. W § 11 pkt 1 lit. b uchwały, w ramach ustaleń dotyczących zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów infrastruktury technicznej, określono, iż w zakresie zaopatrzenia w wodę "dopuszcza się lokalizację indywidualnych ujęć wodociągowych o poborze wody nieprzekraczaiacym 10 m3/dobę". W myśl art. 15 ust. 2 pkt 10 ustawy w planie miejscowym określa się obowiązkowo "zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej". Ta ogólna formuła została uszczegółowiona w § 4 pkt 9 rozporządzenia, który stanowi, że "ustalenia dotyczące zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej powinny zawierać: a) określenie układu komunikacyjnego i sieci infrastruktury technicznej wraz z ich parametrami oraz klasyfikacją ulic i innych szlaków komunikacyjnych, b) określenie warunków powiązań układu komunikacyjnego i sieci infrastruktury technicznej z układem zewnętrznym, c) wskaźniki w zakresie komunikacji i sieci infrastruktury technicznej, w szczególności ilość miejsc parkingowych w stosunku do ilości mieszkań lub ilości zatrudnionych albo powierzchni obiektów usługowych i produkcyjnych". Przytoczone powyżej regulacje wyznaczają granice upoważnienia ustawowego dla organu stanowiącego gminy do określania w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego regulacji modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej, a adresaci upoważnienia nie mogą wykraczać poza dopuszczalny zakres przyznanej im kompetencji. Zasadne jest stanowisko skarżącego, że powyższe przepisy nie uzasadniają wprowadzenia do miejscowego planu ustaleń określających nieprzekraczalny dopuszczalny pobór wody z indywidualnych ujęć wodociągowych na poziomie 10 m3/dobę. Wskazany limit poboru wody stanowi bowiem regulację odnoszącą się do kwestii objętych ustawą z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2025 r. poz. 960 ze zm.). Prawa wodnego określają granice zwykłego korzystania z wód. Zgodnie z art 33 ust. 1-4 Prawa wodnego: "1. Właścicielowi gruntu przysługuje prawo do zwykłego korzystania z wód stanowiących jego własność oraz z wód podziemnych znajdujących się w jego gruncie. 2. Prawo do zwykłego korzystania z wód nie uprawnia do wykonywania urządzeń wodnych bez wymaganej zgody wodnoprawnej. 3. Zwykłe korzystanie z wód służy zaspokojeniu potrzeb własnego gospodarstwa domowego lub własnego gospodarstwa rolnego. 4. Zwykłe korzystanie z wód obejmuje: 1) pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych w ilości średniorocznie nieprzekraczającej 5 m3 na dobę; 2) wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi w ilości nieprzekraczającej łącznie 5 m3 na dobę.". Jak słusznie wskazano w skardze, z cytowanych przepisów Prawa wodnego, wynika, że każdy właściciel gruntu ma ustawowe prawo korzystania z wód znajdujących się w jego gruncie w zakresie w ustawie określonym. Zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 1 Prawa wodnego zwykły pobór wód podziemnych, został ograniczony do poboru w ilości średniorocznej, nieprzekraczającej 5 m3 na dobę. Tym samym pobór wód w większym zakresie takiego charakteru już nie posiada, mimo, że będzie związany z zaspokajaniem potrzeb własnego gospodarstwa domowego lub rolnego (będzie wymagał pozwolenia wodnoprawnego). Z kolei, jak stanowi art. 395 pkt 5 i 7 Prawa wodnego - nie wymaga pozwolenia wodnoprawnego wykonanie urządzeń wodnych do poboru wód podziemnych na potrzeby zwykłego korzystania z wód z ujęć o głębokości do 30 m (pkt 5) oraz pobór wód powierzchniowych lub wód podziemnych w ilości średniorocznie nieprzekraczającej 5 m na dobę oraz wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi w ilości nieprzekraczającej łącznie 5 m3 na dobę, na potrzeby zwykłego korzystania z wód (pkt 7). Tymczasem na szczególne korzystanie z wód, wykraczające poza powszechne korzystanie z wód oraz zwykłe korzystanie z wód, zgodnie z przepisem art. 389 pkt 2 Prawa wodnego, konieczne jest pozwolenie wodnoprawne właściwego organu. Nie ulega wątpliwości, że pobór wód podziemnych do celów socjalno-bytowych związanych z eksploatacją budynku (lokalu) na cele mieszkaniowe wpisuje się w pojęcie "zwykłego korzystania z wody". Decydującym kryterium jest wówczas ilość pobranych wód, która nie może przekraczać wartości wskazanych w art. 33 ust. 4 pkt 1 Prawa wodnego. Wskazać należy, że przepis § 11 pkt 1 lit. b we fragmencie "o poborze wody nieprzekracząjącym 10 m3/dobę" uchwały w zakresie, w jakim dotyczyłby korzystania z wód na potrzeby zaspokojenia własnego gospodarstwa domowego, a więc zwykłego korzystania z wód, stanowi nieuprawnioną modyfikację art. 33 ust. 4 pkt 1 Prawa wodnego. Powołana regulacja ustawowa precyzuje przeznaczenie wody w ramach zwykłego korzystania, ograniczając je do zaspokojenia potrzeb własnego gospodarstwa w ściśle określonych ilościach, tj. nieprzekraczających 5 m3/dobę w ujęciu średniorocznym. W § 11 pkt 1 lit. b uchwały wskazano tymczasem większy limit maksymalnego poboru, tj. 10 m3/dobę. Nie określono przy tym, przedziału czasowego jakiego dotyczyć miałby ten pobór wody (tym samym, gdy art. 33 ust. 4 pkt 1 Prawa wodnego odwołuje się do okresu średniorocznego, to w zapisie uchwały brak informacji, czy jest to np. średnia wyliczona z danych obejmujących okres miesiąca, pół roku, czy może dwóch lat). Niedopuszczalna modyfikacja przepisów ustawowych stanowi istotne naruszenie zasad sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jak słusznie podniosła pełnomocnik organu na rozprawie w dniu 26 maja 2026 r., wprowadzone w uchwale ograniczenie nie tylko wprowadza nieuprawnioną modyfikację ustawowego ograniczenia, ale – wbrew stanowisku wyrażonym w odpowiedzi na skargę – może spowodować ograniczenia w korzystaniu z wód przez mieszkańców, w stosunku do ustawowego, średniorocznego ograniczenia, oznacza bowiem, że np. w niemożliwe będzie jednorazowe napełnienia przydomowego basenu. Sąd podziela stanowisko Wojewody Dolnośląskiego, że parametry poboru wody w ramach szczególnego korzystania z wód, nie mogą być przedmiotem normowania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Określa je organ właściwy do wydania pozwoleń wodnoprawnych w postępowaniu administracyjnym wszczętym na wniosek strony (art. 407 ust. 1 Prawa wodnego). Tymczasem w § 11 pkt 1 lit. b uchwały dopuszczono możliwość maksymalnego poboru wody, naruszając art. 15 ust. 2 pkt 10 ustawy oraz § 4 pkt 9 rozporządzenia oraz art. 34 pkt 13, art. 397 ust, 1 i ust. 3 pkt 1 lit. a, art. 389 pkt 2 oraz art. 403 ust. 2 pkt 1 Prawa wodnego. Zatem zapis § U pkt 1 lit. b we fragmencie "o poborze wody nieprzekraczającym 10 m3/dobę" uchwały, wykracza poza wynikający z art. 15 ust. 2 pkt 10 ustawy oraz § 4 pkt 9 rozporządzenia zakres delegacji ustawowej oraz narusza regulacje ustawy Prawo Wodne, stąd Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały we wskazanym zakresie. W § 19 uchwały przyjęto ustalenia szczegółowe dla terenów oznaczonych na rysunku planu miejscowego symbolami IM, 2M, 3M, 4M, 5M, 6M, 7M, 8M o podstawowym przeznaczeniu: zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna wolno stojąca, zagrodowa, usług, rzemiosła i nieuciążliwej produkcji. Na podstawie § 19 ust, 3 pkt 1 lit, a uchwały Rada Gminy Żórawina przyjęła, że terenach, o których mowa w ust 1, obowiązują następujące parametry i wskaźniki kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu: 1) ustala się minimalne powierzchnie nowo wydzielanych działek budowlanych: a) zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna wolno stojąca,, zabudowa zagrodowa - 800 m2". Jak trafnie zauważył organ nadzoru, oznacza to, że w ww. przepisie uchwały określono minimalną powierzchnię działek budowlanych powstałych w wyniku podziału dla zabudowy zagrodowej. Zapis ten narusza przepis art. 93 ust. 2a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1145 ze zm.), zgodnie z którym podział nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele rolne i leśne, a w przypadku braku planu miejscowego wykorzystywanych na cele rolne i leśne, powodujący wydzielenie działki gruntu powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha, jest dopuszczalny pod warunkiem, że działka ta zostanie przeznaczona na powiększenie sąsiedniej nieruchomości lub dokonana zostanie regulacja granic między sąsiadującymi nieruchomościami. Co do zasady ustawodawca przewidział, iż w odniesieniu do nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele rolne i leśne, dopuszczalny jest podział nieruchomości jedynie w przypadku, gdy ich powierzchnia po podziale nie jest mniejsza niż 0,3000 ha. Skoro zatem zakwestionowany zapis planu miejscowego przewiduje minimalną powierzchnię działek budowlanych powstałych w wyniku podziału dla zabudowy zagrodowej na 800 m2 i i zapis ten nie stanowi wyjątku, o którym mowa w ustawie (z treści przepisu § 19 ust. 3 pkt 1 lit. a uchwały wynika jedynie, że dotyczy on nowo wydzielanych działek budowlanych, bez wskazania sytuacji jego zastosowania), to taki zapis pozostaje w oczywistej sprzeczności z art. 93 ust. 2a ustawy o gospodarce nieruchomościami (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Wr 69/18). Trafnie również zwrócił uwagę Wojewoda, że przepis art. 93 ust. 2a ustawy o gospodarce nieruchomościami znajdzie zastosowanie do podziałów nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele rolne i leśne, mimo braku zapisów dopuszczających takie podziały w planie miejscowym. Oznacza to, że w przypadku stwierdzenia nieważności § 19 ust, 3 pkt 1 lit. a przedmiotowej uchwały podział na podstawie art. 93 ust. 2a ustawy o gospodarce nieruchomościami będzie możliwy. Stanowisko organu nadzoru w powyższym zakresie znajduje oparcie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Jako przykład wskazać można na uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 października 2021 r. (sygn. akt II SA/Wr 125/21), w którym stwierdza się, że: "Zdaniem Sądu, w okolicznościach istniejących w rozpoznawanej sprawie należy również zaakceptować sformułowany w skardze zarzut przyjęcia przepisu zamieszczonego w § 20 ust, 6 pkt 2 przedmiotowej uchwały z istotnym naruszeniem art. 93 ust. 2a ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 15 ust, 1 u.p.z.p. polegającym na naruszeniu przepisów odrębnych w zakresie podziału nieruchomości położonych na terenach przeznaczonych na cele rolne, przez dopuszczenie wydzielenia działki gruntu o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha. Stosownie do wskazanego przepisu ustawy, podział nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele rolne i leśne, a w przypadku braku planu miejscowego wykorzystywanych na cele rolne i leśne, powodujący wydzielenie działki gruntu o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha, jest dopuszczalny pod warunkiem, że działka ta zostanie przeznaczona na powiększenie sąsiedniej nieruchomości lub dokonana zostanie regulacja granic między sąsiadującymi nieruchomościami Z powyższego wynika więc, że tereny przeznaczone w planie miejscowym na cele rolne można, co do zasady, dzielić na działki gruntu o powierzchni nie mniejszej niż 0,3 ha (tj. 3000 m2), a na działki mniejsze wyłącznie w dwóch przypadkach, wymienionych w art. 93 ust. 2a ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jeżeli nie zachodzi żaden z tych przypadków podział jest niedopuszczalny (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 1558/11, CBOSA). Z powyższych względów Sąd uwzględnił skargę w opisanym zakresie i stwierdził nieważność § 19ust. 3 pkt 1 lit a zaskarżonej uchwały. Z uwagi na opisane okoliczności, podzielając w całości stanowisko prezentowane w skardze przez Wojewodę Dolnośląskiego, mając na względzie, że opisane nieprawidłowości stanowią istotne naruszenie zasad sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, Wojewódzki Sąd Administracyjny działając zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 28 p.z.p orzekł o stwierdzeniu nieważności uchwały w zaskarżonej przez Wojewodę części. O kosztach postępowania rozstrzygnięto zgodnie z art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.