II SA/Wa 964/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi A. D. na postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia uchyla zaskarżone postanowienie

Pismem z dnia [...] stycznia 2025 r. A. D. (dalej jako: skarżący) zwrócił się do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] (dalej jako: organ I instancji) z wnioskiem o wydanie dokumentu potwierdzającego pełnienie służby w warunkach określonych w art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2024 r. poz. 1121, z póżn. zm.), zwanej dalej "uzef" w zw. z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1611), zwanego dalej "rozporządzeniem w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy", za następujące okresy służby: Izba Celna w [...] - od [...].10.2005 r. do [...].02.2017 r., w tym praca w Granicznym Referacie [...] w [...] - od [...].10.2011 r. do [...].05.2013 r.. Referat [...] w [...] Izba Celna w [...] - od [...].09.2016 r. do [...].02.2017 r.. Izba Administracji Skarbowej w [...] – [...] Dział Realizacji w [...] - od [...].03.2017 r. do [...].01.2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] po rozpoznaniu wniosku skarżącego postanowieniem z dnia [...] lutego 2025 r. nr [...] odmówił wydania zaświadczenia o żądanej treści. W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wyjaśnił, że brak jest podstaw do wydania zaświadczenia potwierdzającego, że skarżący podejmował co najmniej 6 razy w ciągu roku czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze, o których mowa w § 4 pkt 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy, a ponadto, że w postępowaniu nie wykazano dokumentacji z której wynikałoby, aby skarżący pełnił służbę w warunkach zagrażających życiu i zdrowiu. W związku z powyższym, w ocenie organu, wniosek o wydanie zaświadczenia o określonej treści nie mógł zostać załatwiony pozytywnie, gdyż takie zaświadczenie wydawane jest w oparciu o posiadaną przez organ ewidencję, rejestry i dane, których w niniejszej sprawie jest brak. Ponadto organ wyjaśnił, że nie można wywodzić, iż następowało realne zagrożenie zdrowia i życia z samego faktu, iż skarżący w toku pełnienia służby realizował zadania czy uczestniczył w działaniach zwalczających przestępczość, nawet wskazanie konkretnej akcji nie jest wystarczające do potwierdzenia, że były one realizowane w określonych, wymaganych prawem, warunkach. Zdaniem organu zagrożenie musi mieć zatem postać kwalifikowaną, tzn. być wyższe niż to, jakie jest udziałem pełnienia służby w sposób określony obowiązkami i zadaniami przewidzianymi na zajmowanym stanowisku służbowym. W związku z powyższym, brak było podstaw do wydania zaświadczenia o żądanej treści. Pismem z dnia [...] marca 2025 r. skarżący zażalenie na ww. postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] podnosząc, że wymaganie od niego dostarczenia dokumentów potwierdzających fakt pełnienia służby w określonych warunkach jest nieuczciwe i może naruszać przepisy prawa. Funkcjonariusz nie był zobligowany do gromadzenia dowodów na to, że wykonywał czynności zagrażające życiu lub zdrowiu. Jednocześnie skarżący wskazał, że funkcjonariusze pełniący z nim służbę w identycznych warunkach, otrzymali decyzje o podwyższeniu świadczenia emerytalnego bez konieczności dostarczania dokumentów. Skarżący podniósł również, że jeden z funkcjonariuszy, który w 2020 r. złożył wniosek o wydanie zaświadczenia będącego przedmiotem sprawy i je otrzymał, wymienia go jako świadka wykonywanych czynności. Skarżący wyjaśnił, że pełnił służbę z tym funkcjonariuszem, niejednokrotnie w jednym zespole kontrolnym. Zdaniem skarżącego taka sytuacja narusza podstawowe zasady współżycia społecznego, jest dalece niesprawiedliwa i posiada wyraźne cechy dyskryminacji Szef Krajowej Administracji Skarbowej po rozpoznaniu zażalenia skarżącego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2025 r. nr [...], utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] lutego 2025 r. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści. Organ w uzasadnieniu wyjaśnił, że przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie oraz dokonana analiza zgromadzonej dokumentacji nie dały podstaw do potwierdzenia żądanych przez skarżącego treści, dotyczących podejmowania przez niego czynności służbowych w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, gdyż z dokumentacji będącej w posiadaniu organu, w tym zgromadzonej w aktach osobowych, w szczególności z zakresów obowiązków na poszczególnych stanowiskach zajmowanych przez skarżącego, nie można wywieść, iż wykonywał on czynności służbowe w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. Z uwagi na brak dokumentów potwierdzających wykonywanie zadań w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, nie było podstaw do wydania zaświadczenia o żądanej przez skarżącego treści. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia z dnia [...] kwietnia 2025 r. W skardze skarżący podniósł, iż w toku postępowania organ ograniczył się do lakonicznej odpowiedzi, w której odmówił wydania zaświadczenia, opierając się na wewnętrznej interpretacji pojęcia "szczególne zagrożenie", niepopartej żadną analizą okoliczności jego indywidualnej służby, ani dokumentacją faktyczną dotyczącą miejsca i charakteru pełnionych obowiązków. Jednocześnie wskazał, że kilkunastu jego kolegów pełniących służbę w tych samych jednostkach i w zbliżonym okresie, otrzymało przedmiotowe zaświadczenia. Taki sposób narusza konstytucyjną zasadę równości wobec prawa oraz rzetelność działania organu administracji publicznej. Skarżący zaznaczył, iż organ nie posiadając dokumentacji szczegółowej, powołał się na jej brak, jako podstawę odmowy wydania zaświadczenia, mimo że posiadał wiedzę o pełnieniu przez niego służby w szczególnych warunkach. Skarżący podniósł również, że przepisy dotyczące podwyższania emerytur obowiązywały dopiero od określonego momentu, a do czasu ich wejścia w życie nie miał nawet świadomości, że mogłyby go kiedykolwiek dotyczyć. Traktowanie go według takich samych wymagań dokumentacyjnych jak funkcjonariuszy, którzy od początku byli objęci systemem i mogli gromadzić odpowiednie dane, jest dalece niesprawiedliwe i sprzeczne z zasadą równości. Oczekiwanie od funkcjonariusza dowodów za okresy, w których jeszcze nie było przepisów przewidujących takie skutki prawne, prowadzi do naruszenia elementarnego poczucia sprawiedliwości. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, zobowiązanie organu do wydania zaświadczenia o treści zgodnej z wnioskiem oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z treścią przepisu art.1 par. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr.153, poz.1269 z późn. zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotowe postanowienie według powyższych kryteriów, uznać należy, iż powinno zostać wyeliminowane z obrotu prawnego jako wadliwe. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy organ w sposób poprawny uzasadnił swoje rozstrzygnięcie. W myśl art.107 par.1 K.p.a. decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Decyzja, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi. Paragraf 3 w/w przepisu precyzuje natomiast to, jak powinno wyglądać uzasadnienie decyzji. Winno ono w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Organ uzasadniając wydaną decyzję powinien więc odnieść się przede wszystkim do materiału dowodowego jaki zgromadził w trakcie trwania postępowania administracyjnego. Dotyczy to zarówno materiału dowodowego, na którym się oparł przy rozstrzyganiu, jak też materiału, któremu odmówił wiary. Po przedstawieniu zebranych dowodów, i wyjaśnieniu którym z nich dał wiarę a którym tej wiary odmówił i dlaczego, na organie wydającym decyzję ciąży obowiązek ustalenia stanu faktycznego, stanowiącego istotę badanej sprawy. W końcowej zaś fazie uzasadnienia, organ powinien przedstawić swoje wnioski, jakie wysnuł po zbadaniu wszelkich dowodów zebranych w sprawie. Dopiero tak sporządzone uzasadnienie, umożliwia stronie postępowania poznanie motywów działania organu, i zrozumienia wydanej decyzji. Dzięki poprawnie sporządzonemu uzasadnieniu również Sąd, w razie wniesienia skargi, ma możliwość zweryfikowania wydanego rozstrzygnięcia, i zbadania, czy organ wziął pod uwagę całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, oraz czy w sposób logiczny wyjaśnił swoje stanowisko. Powyższe znajduje też odpowiednie zastosowanie do uzasadniania postanowień, stosownie do normy art.126 K.p.a. Biorąc pod uwagę przedmiot sprawy, kluczową dla rozstrzygnięcia kwestią była ocena tego, czy organ w sposób czytelny wskazał to, jaką dokumentację poddał analizie poszukując dowodów na zaistnienie zdarzeń mających zostać potwierdzonymi w zaświadczeniu. Analiza uzasadnienia skarżonego postanowienia prowadzi do wniosku, iż organ nie podołał w pełni w/w obowiązkowi. Na stronie 3 uzasadnienia precyzyjnie oznaczył wyłącznie dwa rodzaje dokumentów które analizował tj. akta osobowe strony i zakresy obowiązków na poszczególnych stanowiskach zajmowanych przez wnioskodawcę. Pozostałą część badanych materiałów oznaczył zaś wyłącznie wielce enigmatycznym określeniem dokumentacji będącej w jego posiadaniu. W sposób jeszcze bardziej nieczytelny został sformułowany dowód na którym oparł się organ w postaci odpowiedzi udzielonej w dniu [...] lutego 2025r przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...]. W tym piśmie jego autor w ogóle zaniechał wskazania tego, jaką dokumentację poddawał analizie przez pryzmat żądania wnioskodawcy. Powyższe braki sprawiają, że ani Sąd administracyjny ani strona postępowania nie są w stanie zweryfikować tego, czy działania podjęte przez organ mogą być uznane za prowadzące do wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i w efekcie do poprawnego ustalenia stanu faktycznego. Uzasadnienia rozstrzygnięć organów administracji powinny zaś realizować m.in. postulat przekonywania ich adresatów do tezy, że postępowanie było prowadzone w sposób właściwy i z poszanowaniem praw stron. Stwierdzone wyżej uchybienia organu, jakich dopuścił się przy sporządzaniu uzasadnienia skarżonego rozstrzygnięcia sprawiają, iż nie jest wiadomym, czy w sposób poprawny organ ustalił kluczowe dla sprawy fakty. Skoro zaś brak jest pewności w powyższym zakresie, jako przedwczesne jawią się wnioski organu wyartykułowane w sentencji postanowienia. Na marginesie, kierując się zasadą ekonomii procesowej wyjaśnić należało, iż poprawne są generalne wywody organu co do sposobu rozumienia problematyki zdarzeń zagrażających życiu i zdrowiu. Prawidłowo organ wskazał, ze w/w zwrot odnosi się do zagrożeń odbiegających od normalnych następstw wykonywania służby jak i do faktu podejmowania działań w warunkach takiego zagrożenia a nie jedynie uczestnictwa w akcjach podczas których niektórzy funkcjonariusze byli zagrożeni w ten sposób Właściwe są też konkluzje organu, że prawodawca nawiązywał do problematyki faktycznego zagrożenia a nie jedynie potencjalnego. W związku z powyższym, uznając że skarżone postanowienie narusza prawo, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w wyroku na podstawie art.145 §1 pkt.1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobligowany do tego, aby uwzględniając uwagi tut. Sądu, przedstawić w uzasadnieniu rozstrzygnięcia materię gromadzenia dowodów na których się opierał.