Sygnatura
II SA/Wa 831/22
II SA/Wa 831/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-01-20
Wynik
Uchylono zaskarżoną decyzję
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 20 stycznia 2023
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Karolina Kisielewicz, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), Protokolant referent stażysta Kinga Krysik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi W. T. na decyzję Rady Doskonałości Naukowej z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wystąpienia o nadanie tytułu profesora 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Rady Doskonałości Naukowej na rzecz skarżącego W. T. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wnioskiem z [...] września 2020 r. dr hab. W. T. (dalej: "skarżący", "kandydat"), powołując się na art. 227 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 574 ze zm.; dalej: "s.w.n.") wystąpił do Rady Doskonałości Naukowej (dalej: "RDN", "organ") o przeprowadzenie postępowania w przedmiocie nadania mu tytułu profesora w dziedzinie sztuki w dyscyplinie sztuki muzyczne. W toku postępowania, wszczętego na ww. wniosek, organ uchwałą z [...] października 2020 r. powołał pięciu recenzentów: prof. C. K. (Akademia Muzyczna im. [...] w [...]), prof. T. M. (Akademia Muzyczna im. [...] w [...]), prof. S. D. (Akademia Muzyczna im. [...] w [...]), prof. I. C. (Akademia Muzyczna im. [...] w [...]) i prof. Z. T. (Akademia Muzyczna im. [...] w [...]). Cztery spośród sporządzonych recenzji były pozytywne dla kandydata, natomiast recenzja prof. T. M. kończyła się negatywną konkluzją. Zespół Sztuki, po zapoznaniu się z dokumentacją sprawy, w tym z recenzjami, w wyniku tajnego głosowania, wyraził negatywną opinię w sprawie zasadności wystąpienia do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o nadanie skarżącemu wnioskowanego tytułu (tak – 2 głosy, nie - 4 głosy, wstrzymujące - 3 głosy). Prezydium RDN, po zapoznaniu ze zgromadzonym materiałem dowodowym i wysłuchaniu opinii Zespołu Sztuki, który uznał, że kandydat nie spełnia wymagań s.w.n. w zakresie wybitności osiągnięcia artystycznego, przychyliło się do tego stanowiska (wynik głosowania w kwestii wystąpienia do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o nadanie tytułu profesora: tak – 0 głosów, nie - 9 głosów, wstrzymujące - 0 głosów). W dniu [...] marca 2021 r. RDN, w oparciu o art. 228 ust. 5 pkt 2 w związku z art. 227 ust. 1 pkt 2 s.w.n., wydała decyzję nr [...] odmawiającą wystąpienia do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o nadanie kandydatowi wnioskowanego tytułu. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ podniósł, iż recenzje sporządzone przez prof. dr hab. S. D., prof. dr hab. Z. T., prof. dr hab. I. C. oraz prof. dr hab. C. K. zawierają wprawdzie pozytywne konkluzje, ale nie wskazują, jakie wybitne osiągnięcia artystyczne zawarte są w dorobku kandydata ani nie uzasadniają cechy wybitności osiągnięć artystycznych, co jest warunkiem ustawowym. Recenzenci nie przeanalizowali przesłanki z art. 227 ust. 1 pkt 2 s.w.n. Mimo że popierają oni wniosek o nadanie skarżącemu tytułu profesora, to nie wskazali oni wprost, iż kandydat ma wybitne osiągnięcia artystyczne. Organ uznał za własne stanowisko wyrażone w recenzji prof. dr hab. T. M.. Dalej RDN podała, że skarżący studiował grę na [...] w [...] Akademii Muzycznej, którą ukończył z wyróżnieniem w 1985 r. w klasie prof. K. S.. Jest też absolwentem [...] z "pierwszą nagrodą" w klasie wirtuozowskiej prof. R. B. (1989 r.). Jeszcze jako student Akademii Muzycznej w [...] został laureatem I nagrody Ogólnopolskiego Konkursu [...] w [...] w 1984 r. Od 1982 r. był muzykiem Filharmonii [...], a po ukończeniu studiów pracował w "[...]", gdzie od 1990 r. pełnił funkcję [...]. W 1995 r. kandydat powrócił do Filharmonii [...]. Już od czasów akademickich współpracował z wieloma świetnymi zespołami, np. orkiestrami: Teatru "[...]", "[...]" czy Orkiestrą Kameralną "[...]". W 1991 r. skarżący został zatrudniony w [...] Akademii Muzycznej, gdzie w 1995 r. uzyskał kwalifikacje I stopnia, tj. w dzisiejszym rozumieniu stopień doktora, zaś habilitację - w 2010 r. W dokumentacji znajdują się opinie autorytetów muzycznych takich jak: [...] z Orkiestry [...] w [...], R. B. z [...] w [...], prof. J. K., prof. A. G., prof. dr h.c. B. S, prof. A. W., prof. W. O. i C. O. - Dyrektor Filharmonii [...]. Wszystkie te opinie wystawiono po 2010 r., czyli po uzyskaniu przez kandydata habilitacji. Autoreferat został przygotowany niezwykle obszernie i ciekawie, stanowiąc swego rodzaju rozszerzony życiorys, wzbogacony o szereg uwag i przemyśleń, natury ogólno-muzycznej. Na podstawie tej lektury można dostrzec zaangażowanie skarżącego w działalność artystyczną i pracę dydaktyczną na różnych poziomach. Jego dorobek jest różnorodny, obejmuje wiele muzycznych sfer. Wśród prawykonań odnotowano osiem związanych wyłącznie z działalnością orkiestrową. Najbardziej znaczący wydaje się koncert na dziedzińcu [...] z 2013 r. pod dyrekcją J. M., na którym po raz pierwszy wykonano kompozycję R. C. pt. "[...]". Koncert solowy odbył się jeden – w 2012 r. w ramach sesji naukowej "Na drodze do nowej harmonii", organizowanej przez Akademię Muzyczną. Z tej okazji wykonano "[...]" na [...], [...], orkiestrę smyczkową i harfę. Zdaniem organu, w kontekście 10-letniego okresu od czasu habilitacji, jest to wyraźne zahamowanie wcześniejszej solowej aktywności. Prawie wszystkie z 27 koncertów kameralnych miały miejsce w [...]; tylko jeden odbył się w [...]. Programowo obejmowały różne epoki i kompozytorów, a także formacje – od tria stroikowego do kilkunastoosobowych składów w serenadach na instrumenty dęte R. S.. Skarżący przedłożył listę 107 koncertów symfonicznych tak krajowych, jak i zagranicznych, na której znalazł się m.in. koncert w [...] Towarzystwa Muzycznego czy w [...] Teatrze Narodowym. Uwzględniając wykonane utwory symfoniczne (np. "[...]" R.), RDN uznała, że kandydat jako solista-fagocista wykonywał bardzo znaczące partie solowe. W zakresie udziału w festiwalach muzyki kameralnej wyszczególniono dwa koncerty – oba odbyły się w [...] w ramach [...] 2017 oraz 2018 i składały się z utworów na kwartet [...]. W tym obszarze muzyki symfonicznej zaprezentowano 27 koncertów o różnej randze. Na szczególne wyróżnienie zasługuje bez wątpienia 18. Wielkanocny Festiwal [...] w [...] - festiwal o zasięgu co najmniej europejskim. Kandydat wymienił działania artystyczne takie jak transmisja koncertu kameralnego w [...] czy nagranie płytowe "[...]", przy czym nie podał czyje kompozycje składały się na ten projekt. Kilkakrotnie wziął też udział w nagraniach płytowych, w tym w rejestracji "[...]" K. S. na dziedzińcu [...]. W ocenie organu, całości dorobku skarżącego nie można ocenić jako imponującego, ale w aspekcie intensywnej działalności orkiestrowej można go postrzegać jako zadawalający. Kandydat uczestniczył w komisjach konkursowych w [...], [...] i [...], jak również wykładał na sesji naukowej w 2011 r., a także wielokrotnie współorganizował takie wydarzenia. Jako wykładowca kursów i warsztatów muzycznych ośmiokrotnie prowadził zajęcia: w [...] w ramach "Letniej Akademii" oraz w Szkole Muzycznej w [...]. W zakresie opieki naukowej skarżący w 2020 r. był promotorem pracy magisterskiej, a czterokrotnie był recenzentem prac doktorskich. RDN uznał to za dorobek co najmniej skromny. Kandydat jako wybitne osiągnięcie artystyczne przedstawił koncert, który odbył się we wrześniu 2018 r. w [...] w kościele [...] z okazji [...]. Wykonano wówczas "Credo" ww. kompozytora na orkiestrę symfoniczną i solistów, w 20-tą rocznicę jego powstania. Bez wątpienia koncert ten miał wybitne znaczenie i daleki zasięg oddziaływania z uwagi na postać ww. kompozytora. Jednak organ powziął wątpliwości co do roli skarżącego w tak rozbudowanym aparacie wykonawczym oraz czy jego udział można ocenić jako wybitny. Z kolei najważniejszym osiągnięciem naukowym, zdaniem kandydata, jest wykład pt. "[...]" wygłoszony w czasie Sesji Naukowej "[...]". Według RDN, zgromadzona dokumentacja pokazuje sylwetkę muzyka, którego aktywność artystyczna miała swoje apogeum do uzyskania habilitacji. Okres ostatnich dziesięciu lat, tj. od 2020 r. jest wyraźnie mniej intensywny. Wyjątek stanowi rola skarżącego jako muzyka Filharmonii [...]. Organ stwierdził, że dorobek artystyczny kandydata – [...], muzyka orkiestrowego w Filharmonii [...] i jurora jest związany przede wszystkim z orkiestrą, a dorobku tego nie można uznać za wybitny, czyli wybijający się ponad przeciętność. RDN przytoczyła interpretację "wybitnych osiągnięć naukowych" zaprezentowaną w Komentarzu do wybranych przepisów ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce pod red. Krzysztofa W. Barana [w:] Akademickie prawo zatrudnienia. Komentarz, publ. Lex. Po rozpoznaniu wniosku kandydata o ponowne rozpatrzenie sprawy, RDN decyzją z [...] października 2021 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.; dalej: "k.p.a.") w związku z art. 228 ust. 7, ust. 8 i ust. 9 s.w.n., utrzymała w mocy własne rozstrzygnięcie z [...] marca 2021 r. odmawiające wystąpienia do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o nadanie skarżącemu tytułu profesora w dziedzinie sztuki w dyscyplinie sztuki muzyczne. W uzasadnieniu decyzji drugoinstancyjnej organ zaakcentował, że wynik tajnego głosowania Prezydium RDN z [...] października 2021 r. (za uchyleniem decyzji - 0 głosów, za utrzymaniem w mocy - 10 głosów, wstrzymujących się - 0 głosów) wskazuje, że większość jego członków ponownie nie znalazła wystarczających podstaw do uznania, iż kandydat spełniła wymagania określone przepisami s.w.n. RDN przytoczyła konkluzje poszczególnych recenzji. I tak prof. S. D. sformułował następującą opinię: "Postawa artysty realizującego swoje obowiązki w sposób rzetelny i odpowiedzialny (...) Dorobek artystyczny, naukowy i pedagogiczny jest bogaty, wielostronny i znaczący (...)". Prof. Z. T. stwierdził: "Dorobek niezwykle bogaty i różnorodny (...) Artysta i pedagog twórczy, merytorycznie kompetentny, który dobrze służy rozwojowi instrumentalistyki w polskim szkolnictwie muzycznym, stanowiąc niekwestionowany i znaczący wkład w polską kulturę muzyczną i kulturę narodową." Prof. I. C. podkreślił, że "dorobek kandydata stawia przed nami wszechstronnie przygotowanego artystę i pracownika nauki. Osiągnięcia artystyczne, naukowe, dydaktyczne oraz w zakresie kształcenia kadry stanowią nie tylko znaczny wkład w kulturę muzyczną Polski i Europy, ale są również ich efektywnym przełożeniem na sferę budowania kultury narodowej". Kolejny autor recenzji prof. C. K. ocenił dorobek dydaktyczny, i artystyczny kandydata jako wartościowy, zwrócił też uwagę na bardzo dobre efekty kształcenia. Dodał: "W oparciu o bardzo szczegółowe informacje zawarte w dokumentacji, bardzo pochlebne recenzje, a także moją wiedzę dotyczącą poziomu wykonawczego oraz dydaktyki stwierdzam, że dr hab. W. T. w pełni spełnia wymogi stawiane w procedurze o nadanie tytułu naukowego profesora i popieram wniosek bez zastrzeżeń." Recenzent prof. T. M. zaakcentował, iż "Opinia będzie obejmować wyłącznie dorobek kandydata po uzyskaniu stopnia doktora habilitowanego." Wskazał, że nie wszystkie opinie, załączone do wniosku, zostały sporządzone po uzyskaniu habilitacji. Jego zdaniem, "Można pokusić się o stwierdzenie, że znaczenie realizacji koncertów symfonicznych niejednokrotnie przewyższa wagą koncerty w mniejszych obsadach (...) Całość dorobku nie jest imponująca, ale w kontekście intensywnej działalności orkiestrowej możemy postrzegać ją jako zadowalającą (...) Całość przedstawionej dokumentacji pokazuje sylwetkę muzyka, którego aktywność artystyczna miała swoje apogeum do czasu uzyskania habilitacji. Ostatni okres (od 2010) jest wyraźnie mniej intensywny. Wyjątek stanowi rola kandydata jako muzyka Filharmonii [...]. Jednak dorobek pozostałych obszarów artystycznych, dydaktycznych, czy też sprawowania opieki naukowej jest co najmniej skromny. Wniosek jest przedwczesny (...).“ RDN zaznaczyła, że wzięła pod uwagę całokształt materiału dowodowego zebranego w sprawie, a swoją decyzję podjęła nie tylko na podstawie uzyskanych w sprawie recenzji, ale także w wyniku zapoznania się z dorobkiem artystycznym kandydata, załączonym do wniosku. Organ wyjaśnił, iż nie został naruszony art. 75 k.p.a. poprzez uznanie opinii prof. T. M. za dowód w sprawie, skoro oparto ją na dorobku jedynie po nadaniu stopnia doktora habilitowanego, mimo że należy uwzględnić dorobek z całego okresu kariery zawodowej kandydata. RDN w decyzji pierwszoinstancyjnej wskazała, że oceniła całość dorobku kandydata, w tym również przed nadaniem stopnia doktora habilitowanego. Wprawdzie organ przyjął za swoje stanowisko w zakresie wytkniętych przez prof. T. M. mankamentów osiągnięć artystycznych skarżącego, jednak podstawą negatywnego rozstrzygnięcia był brak podstaw do oceny wskazanego osiągnięcia jako wybitnego, gdyż dorobek artystyczny kandydata jest związany przede wszystkim z orkiestrą. W kontekście zarzutów sformułowanych przez skarżącego pod adresem negatywnej recenzji, organ zauważył, że pomimo poczynionego zastrzeżenia, prof. T. M. odniósł się także do dorobku naukowego skarżącego wypracowanego przed uzyskaniem stopnia doktora habilitowanego, stwierdzając, iż "Całość przedstawionej dokumentacji pokazuje sylwetkę muzyka, którego aktywność artystyczna miała swoje apogeum do czasu uzyskania habilitacji". Niezasadny jest również zarzut jakoby ww. recenzent oparł się na przepisach nieobowiązującej już ustawy, ponieważ odwoływał się do kryterium wybitnych osiągnięć, które nie było przesłanką nadania tytułu naukowego profesora na gruncie ustawy o stopniach i tytułach naukowych. W odniesieniu do argumentu przekroczenia przez ww. recenzenta trzymiesięcznego terminu na sporządzenie opinii, RDN stwierdziła, że termin ten jest instrukcyjny tzn. taki, którego niedotrzymanie nie powoduje nieskuteczności bądź wady sporządzonej opinii. Organ skonkludował, iż podstawowym powodem negatywnej oceny jest rodzaj dorobku artystycznego skarżącego, który w ogromnej mierze związany jest z pracą w charakterze muzyka orkiestrowego i stanowi ułamkowy wkład w powstające osiągnięcie artystyczne, jakim jest koncert symfoniczny z muzykiem, a to w przekonaniu RDN nie daje podstaw do nadania tytułu profesora sztuk muzycznych. Podobnie jest z przeważającą częścią dorobku kandydata (wykonania, nagrania, koncerty, festiwale, współpraca z wybitnymi solistami i dyrygentami), który wynika z wykonywania pracy muzyka orkiestrowego Filharmonii [...] (recenzje koncertów, opinie, plakaty), ale w sposób mylący wskazuje na wybitność tego dorobku. In fine RDN stwierdziła, że jej decyzja jest wyrazem woli organu kolegialnego, zaś merytoryczne rozstrzygnięcie, w tym ocena recenzji, ich rzetelność i fachowość, mogła zostać wyrażona tylko w dyskusji, a następnie w głosowaniu nad treścią uchwały, co w niniejszej sprawie miało miejsce. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: "NSA") wielokrotnie wskazywano, że uzasadnienie decyzji Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów (poprzednika prawnego RDN) nie może być wyczerpujące i nie musi ściśle odpowiadać wymogom art. 107 § 3 k.p.a. (vide wyroki NSA z 10 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 902/09 i z 27 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1226/09 – orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). W skardze na decyzję RDN z [...] października 2021 r., skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, kandydat (reprezentowany przez adwokat J. B. zarzucił naruszenie: 1. art. 227 ust. 1 lit. a i art. 228 ust. 3 s.w.n. poprzez błędną wykładnię i zastosowanie wyrażające się w uznaniu, iż z formuły, że kandydat spełnia wymagania bądź kryteria wskazane w art. 227 ust. 1 lit. a s.w.n. nie wynika, iż posiada wybitne osiągnięcia naukowe w rozumieniu ww. przepisu; 2. art. 227 ust. 1 i art. 228 ust. 3 s.w.n. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 228 ust. 9 s.w.n., wyrażające się w uznaniu, że w sytuacji całkowitej rozbieżności materiału dowodowego w postaci czterech pozytywnych recenzji z sentencją zaskarżonej decyzji, RDN nie jest obligatoryjnie zobowiązana do sporządzenia uzasadnienia decyzji według pełnych reguł art. 107 § 3 k.p.a. z indywidualną i wszechstronną oceną wszystkich dowodów, co w realiach postępowań w sprawie nadania tytułu profesora dotyczy oceny wszystkich recenzji dokonujących oceny dorobku kandydata, ze wskazaniem w uzasadnieniu, które indywidualne dowody uznała za wiarygodne, a którym odmówiła wiarygodności i mocy dowodowej - a w konsekwencji - 3. art. 227 ust. 1 pkt 2 s.w.n. poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż dorobku kandydata nie można uznać za wybitny, a w konsekwencji przyjęcie, że skarżący nie spełnia wymagań, o których mowa w ww. przepisie, podczas gdy z obszernie zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż jego dorobek zawodowy ma charakter wybitny, na co w szczególności wskazują dokumenty złożone razem z wnioskiem o nadanie stopnia profesora, w tym opinia autorytetu muzycznego prof. A. W., jak i również recenzje sporządzone przez prof. dr hab. S. D., prof. dr hab. Z. T., prof. dr hab. I. C. i prof. dr hab. C. K.; 4. art. 7 w związku z art. 77 § 1 w związku z art. 80 w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez uchybienie obowiązkowi dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, z czym związany jest obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, prawidłowego udokumentowania przebiegu postępowania oraz jego wyników i właściwego uzasadnienia podjętej decyzji, w tym wszechstronnego wyjaśnienia, dlaczego RDN odmówiła wiarygodności i mocy dowodowej czterem opiniom recenzentów specjalistów z dziedziny sztuki muzycznej, a oparła się wyłącznie na opinii Zespołu [...] RDN negatywnej dla skarżącego i opierającej się na dorobku zawodowym skarżącego, jaki miał miejsce jedynie po nadaniu stopnia doktora habilitowanego, podczas gdy należy uwzględnić dorobek z całego okresu kariery zawodowej kandydata; 5. art. 227 ust. 1 lit. a s.w.n. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że wykonywanie przez kandydata do tytułu profesora pracy muzyka orkiestrowego w Filharmonii [...] nie jest pełnoprawnym - mimo braku odniesienia w ustawie - kryterium oceny dorobku naukowego w postępowaniu w sprawie nadania tytułu; 6. art. 6 k.p.a. w związku z art. 228 ust. 9 s.w.n. poprzez niezastosowanie zasady, że organy administracyjne działają na podstawie przepisów prawa, a w szczególności oparcie decyzji na jedynej negatywnej recenzji, sporządzonej wbrew przepisom ustawy, z przekroczeniem ustawowego terminu, jak i również na pozaustawowych przesłankach (osiągnięć w kształceniu młodej kadry); 7. art. 75 § 1 k.p.a. w związku z art. 228 ust. 9 s.w.n. poprzez uznanie, iż opinia recenzenta prof. dr hab. T. M. z [...] stycznia 2021 r. stanowi dowód w sprawie, a) podczas gdy opinia ta jest sprzeczna z prawem, albowiem recenzent ocenił dorobek naukowy kandydata na profesora jedynie z okresu począwszy od nadania kandydatowi stopnia doktora habilitowanego, a ustawa nie zawiera takich ograniczeń co do ubiegania się o nadanie stopnia naukowego profesora, zaś rozpoznaniu podlega cały dorobek naukowy kandydata, tym samym ww. recenzja jako sprzeczna z prawem nie może stanowić dowodu w przedmiotowej sprawie; b) podczas gdy opinia ta sporządzona została w dniu [...] stycznia 2021 r., tj. z przekroczeniem trzymiesięcznego terminu wyznaczonego przez art. 228 ust. 4 s.w.n., albowiem termin na sporządzenie jej upływał [...] stycznia 2021 r. (3 miesiące od dnia zlecenia jej wydania), skoro uchwałą RDN z [...] października 2020 r. zlecono jej wydanie, a w konsekwencji opinia ta nie może stanowić materiału dowodowego w niniejszej sprawie. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji RDN z [...] marca 2021 r., a także zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu skargi kandydat rozwinął poszczególne jej zarzuty. W odpowiedzi na skargę RDN wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd jest władny wzruszyć zaskarżoną decyzję jedynie w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa, a te zostały wymienione w przepisach art. 145 p.p.s.a. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie. W ocenie tut. Sądu, organ wydając zaskarżoną decyzję dopuścił się mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 227 ust. 1 pkt 2 s.w.n. W myśl art. 227 ust. 1 pkt 2 s.w.n. tytuł profesora może być nadany osobie, która posiada stopień doktora habilitowanego w zakresie sztuki oraz wybitne osiągnięcia artystyczne, a także spełnia wymaganie, o którym mowa w art. 20 ust. 1 pkt 5 (chodzi tu o zakaz pracy / służby w okresie od [...] lipca 1944 r. do [...] lipca 1990 r. w organach bezpieczeństwa państwa w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów - Dz. U. z 2021 r. poz. 1633, jak również zakaz współpracy z tymi organami w ww. okresie). Według art. 227 ust. 3 s.w.n., osiągnięcie, o którym mowa w ust. 1 lub 2, może stanowić zrealizowane oryginalne osiągnięcie projektowe, konstrukcyjne, technologiczne lub artystyczne. Sąd administracyjny w ramach swojej kognicji nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji, stanowiących podstawę decyzji RDN. Sąd nie ocenia również, czy osoba ubiegająca się o nadanie jej tytułu profesora posiada znaczny dorobek naukowy oraz wybitne osiągnięcia naukowe. Sąd nie jest także upoważniony do rozwiązywania merytorycznych sporów powstałych w świecie nauki. W zakresie kognicji sądu administracyjnego pozostaje wyłącznie zbadanie, czy w toku postępowania nie doszło do naruszenia norm postępowania, określonych przepisami s.w.n. i statutu RDN, a także przepisów k.p.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 228 ust. 9 s.w.n., w postępowaniach w sprawie nadania tytułu profesora, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. Zasady postępowania przed RDN powodują niejednokrotnie ograniczenia dla uprawnień strony, które to uprawnienia w procedurze administracyjnej są standardem. W omawianej procedurze czynny udział strony został ograniczony do złożenia wniosku wraz z odpowiednią dokumentacją; zamknięty i ograniczony jest też katalog środków dowodowych. Obejmuje on dokumenty przedłożone przez stronę - kandydata do tytułu naukowego, recenzje i opinię (stanowisko) właściwego Zespołu RDN. Spośród tych środków najistotniejsze są recenzje z uwagi na swój ekspercki charakter. Dlatego tak ważne jest, aby były one sporządzone w sposób dokładny, rzetelny i obiektywny. Recenzje powinny zawierać klarowne wnioski / konkluzje (pozytywne albo negatywne) oraz wyczerpujące uzasadnienie przyjętej oceny kwalifikacji i osiągnięć osoby zabiegającej o awans naukowy w kontekście obowiązujących przesłanek nadania tytułu naukowego profesora. Dopiero spełniająca powyższe kryteria recenzja może stanowić wiarygodny (pełnowartościowy) materiał dowodowy, który oczywiście nie jest dla organu wiążący, lecz podlega swobodnej ocenie (art. 80 k.p.a.). W tym miejscu Sąd wskazuje, iż trzymiesięczny termin na sporządzenie recenzji (określony w art. 228 ust. 4 s.w.n.) ma charakter instrukcyjny, co trafnie podnosi RDN. Odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. powoduje, że nie można odmówić mocy dowodowej recenzji sporządzonej po upływie ww. terminu. Jednakże fakt ten jest ważny w świetle art. 229 ust. 2 s.w.n. Otóż przepis ten stanowi, iż recenzentem nie może zostać osoba, która w okresie ostatnich 5 lat dwukrotnie nie dochowała terminu na sporządzenie recenzji. Należy zatem zweryfikować, czy prof. T. M. nie wypełnia dyspozycji tego przepisu. W niniejszej sprawie dotyczącej postępowania o nadanie tytułu profesora w dziedzinie sztuki w dyscyplinie sztuki muzyczne, recenzenci winni się wypowiedzieć, czy skarżący posiada wybitne, czyli wybijające się ponad przeciętność (ponadprzeciętne), imponujące osiągnięcia artystyczne. I tak prof. I. C. ocenił dorobek artystyczny kandydata jako "imponujący", obejmujący "zarówno koncerty solowe, jak i działalność kameralną oraz ponad 35-letnią pracę w orkiestrze na stanowisku [...]". Wskazał, że skarżący "należy do grona wybitnych i cenionych polskich instrumentalistów". Prof. Z. T. stwierdził, iż kandydat "należy do grona znanych, wybitnych i cenionych, nie tylko w Polsce, [...]". Obaj ww. recenzenci poparli wniosek skarżącego bez zastrzeżeń, przy czym błędnie powołali się na art. 227 ust. 1 pkt 1 lit. a i lit. b s.w.n. (zamiast art. 227 ust. 1 pkt 2 s.w.n.). Kolejny autor recenzji prof. C. K. uznał za imponujący dorobek pedagogiczny kandydata - 24 wychowanków, którzy w większości pracują zawodowo w charakterze muzyka orkiestrowego, a także uczą w szkołach muzycznych. W aspekcie dorobku naukowego ww. recenzent podkreślił, że tematyka wykładów i sposób prezentacji świadczy o ogromnej wiedzy skarżącego, a jego działalność artystyczna po habilitacji to kontynuacja wykonań na bardzo wysokim poziomie, o czym świadczą bardzo dobre recenzje zamieszczone na nośniku. Natomiast prof. S. D. zaznaczył, iż bogaty, wielostronny i znaczący dorobek artystyczny, naukowy i pedagogiczny stanowi bez wątpienia ważny wkład w rozwój polskiej kultury muzycznej. Zarówno prof. C. K., jak i prof. S. D. poparli wniosek skarżącego bez zastrzeżeń, przy czym ten ostatni recenzent, w kontekście wymogów stawianych kandydatowi, nietrafnie powołał się na art. 228 ust. 3 s.w.n. stanowiący, że RDN powołuje 5 recenzentów, którym zleca wydanie opinii w zakresie spełnienia wymagań, o których mowa w art. 227 ust. 1 albo 2. Autor recenzji negatywnej – prof. T. M., konkludując, iż wniosek skarżącego jest przedwczesny, podał, że jego opinia "będzie odnosiła się jednak – zgodnie z zapisami ustawy – do okresu ostatniego, tj. od czasu uzyskania habilitacji". Recenzent ten ocenił, iż poza rolą muzyka Filharmonii [...], jego "dorobek pozostałych obszarów artystycznych, dydaktycznych czy też sprawowania opieki naukowej jest co najmniej skromny". O ile sam koncert z okazji [...] we wrześniu 2018 r. w [...] uznał za wybitne wydarzenie, o tyle jego wątpliwości budzi "rola kandydata w tak rozbudowanym aparacie wykonawczym". Rozpatrując w pierwszej instancji wniosek skarżącego organ "przyjął za własną" negatywną recenzję prof. T. M., przytaczając jej obszerne fragmenty. Na posiedzeniu Prezydium RDN w dniu [...] marca 2021 r. Przewodniczący Zespołu [...] – prof. A. B. zarekomendował odmowę poparcia wniosku kandydata, akcentując, że jego dorobek jest związany przede wszystkim z orkiestrą i nie jest wybitny. Członkowie Zespołu [...] poparli negatywną recenzję, której fragmenty zamieszczono w protokole nr [...] z ww. posiedzenia. Na kolejnym posiedzeniu Prezydium RDN w dniu [...] października 2021 r. Przewodniczący Zespołu [...] przypomniał, iż czterech recenzentów uznało dorobek skarżącego za wybitny, a jedna recenzja kończy się negatywną konkluzją. Opowiadając się za odmową nadania wnioskowanego tytułu, Zespół Sztuki jako powód wskazał rodzaj dorobku artystycznego, który w ogromnej mierze jest związany z pracą muzyka orkiestrowego i stanowi ułamkowy wkład w powstające osiągnięcie artystyczne jakim jest koncert symfoniczny z muzykiem, który nie realizuje w nim partii solisty. Stanowiska Zespołu Sztuki, zaprezentowane na ww. posiedzeniach, znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji wydanych w sprawie skarżącego. Wobec tego, że postępowanie w sprawach o nadanie stopni i tytułów naukowych jest postępowaniem administracyjnym prowadzonym na podstawie odpowiednio stosowanych przepisów k.p.a., z odrębnościami wynikającymi z przepisów s.w.n., nie ulega wątpliwości, iż zgodnie z art. 7 w związku z art. 77 § 1 k.p.a., RDN była zobligowana do wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z rozpatrywaną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisów prawa materialnego zawartych w s.w.n. Tymczasem - wbrew wskazanym obowiązkom - organ nie zbadał w sposób prawidłowy wszystkich okoliczności faktycznych mających wpływ na ocenę dorobku naukowego kandydata oraz nie wyjaśnił w sposób jednoznaczny w uzasadnieniu decyzji, dlaczego uznał, że skarżący nie posiada wybitnych osiągnięć artystycznych, o których mowa w art. 227 ust. 1 pkt 2 s.w.n. Organ pominął fakt, iż w 2010 r. kandydat został odznaczony Medalem Komisji Edukacji Narodowej, a w 2017 r. uhonorowano go Brązowym Krzyżem Zasługi. Oba te odznaczenia nadano już po uzyskaniu przez skarżącego stopnia naukowego doktora habilitowanego. Medal Komisji Edukacji Narodowej jest przyznawany przez Ministra Edukacji Narodowej za szczególne zasługi dla oświaty i wychowania. Natomiast w myśl art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 16 października 1992 r. o orderach i odznaczeniach (Dz. U. z 2022 r., poz. 1031), ustanowiony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej ustawą z dnia 23 czerwca 1923 r. Krzyż Zasługi jest nagrodą dla osób, które położyły zasługi dla Państwa lub obywateli spełniając czyny przekraczające zakres ich zwykłych obowiązków, a przynoszące znaczną korzyść Państwu lub obywatelom. Wedle art. 16 ust. 3 ww. ustawy o orderach i odznaczeniach, Krzyż Zasługi może być nadany także za ofiarną działalność publiczną lub ofiarne niesienie pomocy oraz działalność charytatywną. Stanowiska Zespołu Sztuki z [...] marca 2021 r. i z [...] października 2021 r. ograniczają się do zaakceptowania recenzji prof. T. M., bez podania przyczyn odmowy wiarygodności pozostałym recenzjom. Pomimo poważnych rozbieżności występujących pomiędzy recenzją autorstwa prof. T. M. a pozostałymi recenzjami, na etapie rozpoznawania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy RDN nie skorzystała z możliwości zasięgnięcia opinii recenzentów, przewidzianej w art. 227 ust. 8 s.w.n. Nie można zgodzić się z RDN, że autor recenzji negatywnej, wbrew poczynionemu założeniu (które zresztą całkowicie bezpodstawnie wywiódł z s.w.n.), ocenił całokształt dorobku kandydata – sformułowanie "całość przedstawionego dorobku" odnosi się do okresu po habilitacji. Organ, recypując do uzasadnienia decyzji (zwłaszcza pierwszoinstancyjnej) fragmenty negatywnej opinii, pominął też okoliczność, iż skarżący uczestniczył jako członek komisji w trzech przewodach habilitacyjnych – w 2013 r., 2017 r. i 2018 r. Akceptując recenzję prof. T. M., która w istotnych zrębach jest wręcz rażąco odmienna od opinii pozostałych recenzentów, organ był zobowiązany do przedstawienia pogłębionych rozważań. Jako przykład takich różnic można wskazać dorobek pedagogiczny, który zdaniem (m.in.) prof. I. C. jest imponujący (24 wychowanków), podczas gdy prof. T. M. uznaje go za "co najmniej skromny" i budzący "spory niedosyt". Z treści zaskarżonej decyzji (tak jak z negatywnej recenzji) wynika, że to rodzaj dorobku artystycznego, innymi słowy rodzaj wykonywanej pracy muzyka orkiestrowego (jako twórcy tylko ułamkowej części koncertu symfonicznego) dyskredytuje skarżącego w ubieganiu się o tytuł profesora. Jest to poważny i odosobniony - na tle pozostałych recenzji - zarzut, wymagający szczegółowego uzasadnienia w odniesieniu do charakteru danej twórczości, którego to organ zaniechał. Nie wiadomo przy tym, dlaczego ten sam rodzaj działalności artystycznej nie stanowił przeszkody do nadania kandydatowi stopnia doktora habilitowanego. Opierając się na jednej negatywnej recenzji, RDN nie przedstawiła przyczyn nieuwzględnienia czterech zgodnych, pozytywnych ocen dorobku kandydata. Brak podjęcia nawet próby wyjaśnienia tych różnic, przy jednoczesnym "przyjęciu za własną" negatywnej oceny, stanowi istotne naruszenie proceduralne. Kandydat do tytułu naukowego profesora ma pełne prawo wiedzieć, dlaczego, pomimo czterech pozytywnych recenzji, RDN odmówiła wystąpienia z wnioskiem. Rozpatrując sprawę ponownie, organ weźmie pod uwagę wywody prawne Sądu oraz dokona wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego, rozważając przy tym zasadność zasięgnięcia opinii recenzentów, o której mowa w art. 228 ust. 8 s.w.n. Następnie RDN w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości ustali, czy rzeczywiście zachodzą przesłanki do odmowy przedstawienia kandydata do objętego wnioskiem tytułu. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania obejmujących wpis sądowy od skargi, koszty zastępstwa procesowego i opłatę skarbową od pełnomocnictwa, Sąd orzekł w punkcie drugim sentencji wyroku w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 209 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 20 maja 2022
- Symbol z opisem
- 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
- Hasła tematyczne
- Stopnie i tytuły naukowe
- Skarżony organ
- Inne
- Sędziowie
- Joanna Kruszewska-Grońska /przewodniczący sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j.)
art. 227 ust. 1 pkt 2 · Dz.U. 2022 poz. 574
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
art. 7, art., 77 par. 1, art. 80 i art. 107 par. 3 · Dz.U. 2022 poz. 2000
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny