II SA/Wa 765/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, Protokolant specjalista Joanna Głowala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi Z. G. na niewykonanie przez Wójta Gminy [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 października 2022 r. w sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 38 /22 1. wymierza Wójtowi Gminy [...] grzywnę w wysokości 3.000 (słownie: trzy tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy [...] w wykonaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 października 2022 r. o sygn. akt II SAB/Wa 38/22 miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Wójta Gminy [...] na rzecz skarżącego Z. G. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pismem z dnia 4 kwietnia 2023 r. Z. G. (dalej: "Skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Wójta Gminy [...] (dalej: "Wójt Gminy", "organ") wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 października 2022 r. sygn. akt II SAB/Wa 38/22. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Wójta Gminy do rozpatrzenia wniosku Z. G. z dnia [...] października 2021 r. o udostpnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (punkt 1 sentencji). Stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (punkt 2 sentencji). Nadto Sąd przyznał od Wójta Gminy na rzecz Skarżącego Z. G. kwotę 100 złotych tytułem kosztów postępowania (punkt 3 sentencji). W uzasadnieniu wyroku Sąd przesądził, że objęta wnioskiem z dnia [...] października 2021 r. dokumentacja dotycząca zamówienia publicznego o numerze [...] , część [...], polegająca na budowie ciągu pieszo-rowerowego wzdłuż ulicy [...] w [...] i ulicy [...] w [...] - stanowi informację publiczną. (...) Dokumentacja ta, jak zauważył Sąd, jest wyodrębniona, uporządkowana i zawiera 1326 kolejno ponumerowanych stron (pismo procesowe organu z dnia 13 lipca 2022 r. - k. 45 akt sądowoadministracyjnych). Sąd stwierdził również, że udostępnienie akt Skarżącemu w siedzibie Urzędu miało przebieg opisany przez Skarżącego, a zatem nie stanowiło prawidłowego wykonania obowiązku realizacji wniosku w sposób wskazany przez wnioskodawcę. Skarżący w piśmie procesowym z dnia 6 maja 2022 r. wskazał mianowicie, że nie miał możliwości pełnego skorzystania z prawa do wglądu udostępnionych mu dokumentów, jako że pracownik Urzędu udostępniający informację "był wielokrotnie ponaglany, że musi zwolnić salę, co uniemożliwiało skupienie się i wgląd w przedstawioną w tym dniu dokumentację". Skarżący w tej sytuacji wystąpił z prośbą o umożliwienie dokonania fotokopii wybranych dokumentów, lecz otrzymał od pracownika Urzędu informację, że "nie ma na to zgody przełożonych". Skarżący, powołując art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634) dalej: "p.p.s.a.", wniósł o wymierzenie organowi - Urzędowi Gminy [...] - grzywny. W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 października 2022 r. o sygn. akt II SAB/Wa 38/22 stał się prawomocny. Organ otrzymał odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy w dniu 8 marca 2023 r. Pomimo upływu 14-dniowego terminu wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie został rozpatrzony. Skarżący zaznaczył, że w dniu 22 marca 2023 r. Wójt Gminy w formie pisemnej został wezwany do wykonania wyroku i do dnia dzisiejszego pozostaje w bezczynności. W dniu 31 marca 2023 r. Organ przesłał jedynie wiadomość email o następującej treści: "Wykonując prawomocny Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14.10.2022 r. (doręczony 08.03.2023 r.) sygn. II SAB/Wa 38/22, w związku z uzasadnieniem prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14.10.2022 r. o sygn. II SAB/Wa 292/22, w nawiązaniu do Wyroku WSA w Warszawie z dnia 4 grudnia 2014 r. II SAB/Wa 603/14 informuję, że wniosek z dnia [...] października 2021 r. o udzielenie informacji publicznej (zarejestrowany pod numerem [...]) w pierwotnym brzmieniu dotyczy wglądu do pełnej dokumentacji dotyczącej zamówienia publicznego [...] w części [....] - rozbudowa drogi [...] polegającej na budowie ciągu pieszo-rowerowego wzdłuż ul. [...] w [...] i ul. [...] w [...] . Wskazana we wniosku dokumentacja stanowi określony zbiór materiałów z procesu budowlanego jako całości, nie będący informacją publiczną". W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy [...] wniósł o oddalenie skargi. Podniósł, że wniosek z dnia [...] października 2021 r. dotyczył udostępnienia całego zbioru dokumentacji dotyczącej postępowania [...] pt. "Rozbudowa drogi [...] polegającej na budowie ciągu pieszo-rowerowego wzdłuż ul. [...] w [...] i ul. [...] w [...]", na który składa się m.in. dokumentacja przetargowa, dokumentacja techniczna, dokumentacja powykonawcza, mapy, dokumentacja wewnętrzna, uzgodnienia, dziennik budowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotowa skarga wniesiona została w trybie art. 154 p.p.s.a. Przepis ten w § 1 stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2). Wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi (§ 3). Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów (§ 6). Uwzględniając skargę sąd może ponadto przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (§ 7). Warunkiem skutecznego wniesienia skargi w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a. jest uprzednie pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. Jak wynika z akt sprawy Skarżący dopełnił tego obowiązku, kierując do organu pismo z dnia 22 marca 2023 r., zawierające wezwanie do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 października 2022 r. sygn. akt II SAB/Wa 38/22. Tym samym należy przyjąć, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest dopuszczalna. Przechodząc do meritum sprawy, podkreślić należy, że zasadniczą przesłanką do zastosowania art. 154 § 1 p.p.s.a i wymierzenia organowi grzywny jest ustalenie, że organ nie wykonał wyroku sądu i nie załatwił sprawy o wyznaczonym terminie. Zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a. termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Przepis ten ma również zastosowanie do skargi na bezczynność, ale w tym znaczeniu, że wyznaczony przez sąd termin do załatwienia sprawy liczy się od dnia zwrotu do organu akt nadesłanych w związku ze skargą na bezczynność. Celem skargi na niewykonanie prawomocnego wyroku sądu, stwierdzającego bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, jest przymuszenie organu do działania w sytuacji, gdy ignoruje on orzeczenie sądu i nie podejmuje czynności, do których został przez sąd zobowiązany. Skarga jest środkiem ostatecznym służącym wymuszeniu na organie załatwienie sprawy - zatrzymania obstrukcji w postępowaniu. Z "niewykonaniem" przez organ administracji publicznej wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność (przewlekłe prowadzenie postępowania) mamy do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, uwzględniającym na podstawie art. 149 p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa - obowiązku tego nie wykonał. O niewykonaniu wyroku można zatem mówić wówczas, gdy taki akt nie został przez organ wydany bądź też, gdy organ nie podjął innych czynności zmierzających do załatwienia sprawy. Niewykonanie wyroku, o jakim mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a., ma miejsce także wtedy, gdy organ wprawdzie wykonał wyrok, lecz z przekroczeniem wyznaczonego terminu. Stwierdzenie powyższej okoliczności następuje zaś zawsze według stanu na dzień wniesienia skargi. W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 14 października 2022 r. sygn. akt II SAB/Wa 38/22 zobowiązał Wójta Gminy [...] do rozpatrzenia wniosku Skarżącego z dnia [...] października 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu w dniu 8 marca 2023 r. i od tej daty, zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a., rozpoczął swój bieg wyznaczony wyrokiem termin w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczyny, winna być rozpatrzona w sposób wynikający z rozważań Sądu. W konsekwencji termin ten upłynął w dniu 22 marca 2023 r. Organ nie rozpatrzył wniosku, co wynika zarówno z akt sprawy przesłanych wraz z odpowiedzią na skargę, jak i z wyjaśnień Skarżącego obecnego na rozprawie w dniu 31 stycznia 2024 r. Uwzględniając datę wpływu do organu prawomocnego wyroku Sądu o sygn. akt II SAB/Wa 38/22, datę wniesienia skargi na niewykonanie wyroku (4 kwietnia 2023 r.) oraz datę rozpoznania sprawy przez Sąd (31 stycznia 2024r.) oznacza to wielomiesięczną zwłokę w załatwieniu sprawy. Uwzględnienie skargi opartej na art. 154 § 1 p.p.s.a. obliguje Sąd do wymierzenia grzywny. Ustalając jej wysokość, Sąd winien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym wyjaśnienia organu co do przyczyn niewykonania wyroku sądu. Biorąc pod uwagę treść pisma z dnia 31 marca 2023 r. (wiadomości email) oraz odpowiedzi na skargę wymierzono organowi grzywnę w wysokości 3.000 złotych, uznając, że będzie adekwatna do stopnia, w jakim organ naruszył termin załatwienia sprawy po przesłaniu mu prawomocnego wyroku Sądu, a jednocześnie spełni wystarczająco represyjną funkcję. Sąd wziął przy tym pod uwagę, że w powyższych pismach zakwestionował ocenę Sądu tak co do charakteru wnioskowanej informacji jako publicznej, jak i przesłanek jej udostępnienia zgodnie z wnioskiem. Sąd stwierdził, że stwierdzona bezczynność organu po wyroku Sądu z dnia 14 października 2022 r. sygn. akt II SAB/Wa 38/22 na postać kwalifikowaną, a więc rażąco narusza prawo, w tym przede wszystkim narusza w ten sposób przepis art. 153 p.p.s.a. i art. 286 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Nie sposób bowiem usprawiedliwić tak znacznej zwłoki organu w wykonaniu prawomocnego wyroku - i to pomimo orzeczenia przez Sąd, że bezczynność w rozpoznaniu wniosku Skarżącego z dnia [...] października 2021 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa - zarówno z powodu uchybienia terminowi z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., jak i powodu niewywiązania się z obowiązku załatwienia sprawy w sposób należyty. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i § 6 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Stwierdzając, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, Sąd orzekł na mocy art. 154 § 2 p.p.s.a. jak w punkcie 2 sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania Sąd postanowił na mocy art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a., jak w punkcie 3 sentencji wyroku.