II SA/Wa 3593/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), , Protokolant starszy specjalista Bogumiła Kobierska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2022 r. sprawy ze skargi G. M. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia dodatku morskiego oddala skargę

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie była skarga G. M. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r. w przedmiocie pozbawienia dodatku morskiego. Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy: Pismem z dnia 29 marca 2021 r. (data sporządzenia i doręczenia organowi) Prokurator Rejonowy w [...] poinformował Naczelnika [...] Oddziału Straży Granicznej o postawieniu st. chor. Straży Granicznej G. M. (zwany dalej: skarżący, funkcjonariusz) zarzutu o to, że w dniu [...] marca 2021 r. w [...], znajdując się w stanie nietrzeźwości wynoszącym 2,16 promila alkoholu we krwi, prowadził w ruchu lądowym pojazd mechaniczny - samochód osobowy marki A. [...] o numer rejestracyjnym [...], tj. o czyn z art. 178a § 1 kodeksu karnego. Wskazał także, że wobec funkcjonariusza zastosowano środek zapobiegawczy w postaci dozoru policji i zobowiązano ww. do osobistego stawiennictwa w Komendzie Powiatowej Policji w [...], poręczenia majątkowego w kwocie 5.000 zł oraz zawieszenia w czynnościach służbowych funkcjonariusza Straży Granicznej. W związku z powyższym, Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej (zwany dalej: [...], organ I instancji) decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2021 r. zawiesił skarżącego w czynnościach służbowych od dnia [...] marca 2021 r. na okres trzech miesięcy. Rozkazem personalnym Nr [...] z dnia [...] marca 2021 r. [...], działając na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 305 ze zm., zwana dalej: u.s.g.) oraz § 4 ust. 1 pkt 5 i § 10 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 lutego 2008 r. w sprawie uposażenia zasadniczego oraz dodatków do uposażenia funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. z 2017 r., poz. 897 ze zm., zwane dalej: rozporządzeniem), orzekł o pozbawieniu funkcjonariusza dodatku morskiego w wysokości 0,30 kwoty bazowej z dniem 1 kwietnia 2021 r. w związku z zawieszeniem go w obowiązkach służbowych i zaprzestaniem wykonywania przez niego zadań nurka, płetwonurka. Na podstawie art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., zwana dalej: k.p.a.), przedmiotowemu rozkazowi personalnemu nadany został rygor natychmiastowej wykonalności. Organ I instancji wskazał, że na podstawie "art. 10 ust. 2" rozporządzenia funkcjonariuszom wykonującym zadania nurków, płetwonurków, instruktorów-nurków, instruktorów-płetwonurków można przyznać, na wniosek właściwego przełożonego, dodatek morski w wysokości określonej w ust. 1 przywołanego przepisu, na czas wykonywania tych zadań. Skarżącego pozbawiono dodatku morskiego z uwagi na to, że został zawieszony w czynnościach służbowych, a w rezultacie zaprzestał wykonywania zadań nurka, płetwonurka. Przedmiotowy rozkaz personalny został doręczony skarżącemu w dniu [...] kwietnia 2021 r., zaś odwołanie od powołanego rozkazu personalnego funkcjonariusz złożył w dniu [...] maja 2021 r. (data nadania w urzędzie pocztowym), z uchybieniem ustawowego terminu przewidzianego dla dokonania tej czynności. W odwołaniu złożonym na powołane rozstrzygnięcie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu w całości i uchylenie jego skutków oraz utrzymanie dodatku z tytułu wykonywania zadań nurka, płetwonurka. Wniósł także o uchylenie nadanego rozkazowi rygoru natychmiastowej wykonalności i wyjaśnienie wszystkich wymienionych w odwołaniu okoliczności. Wydanemu rozkazowi skarżący zarzucił naruszenie: 1. zasady praworządności i zasady prawdy obiektywnej wyrażonych w art. 2 oraz art. 32 Konstytucji RP oraz art. 6 i 7 k.p.a. poprzez przekroczenie przez organ I instancji granic uznaniowości przy wydawaniu zaskarżonego rozkazu personalnego, niepodjęcie jakichkolwiek czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz jej załatwienia z uwzględnieniem ważnego interesu społecznego oraz słusznego interesu funkcjonariusza; 2. art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. oraz § 10 ust. 2 rozporządzenia poprzez uchylenie się przez organ I instancji od wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi kierował się pozbawiając skarżącego dodatku morskiego po 2 dniach od złożenia przez niego wniosku o przejście na emeryturę, w sytuacji gdy dodatek ten stanowi składnik uposażenia zaliczanego do wysługi emerytalnej; 1. art. 108 § 1 k.p.a. przez nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności w sytuacji, gdy nie zachodziły przesłanki nadania tej konkretnej decyzji takiego rygoru; 3. art. 105 i art. 108 ust. 3 u.s.g. w zw. z § 10 ust. 2 rozporządzenia poprzez przekroczenie przez organ I instancji granic uznaniowości przy wydawaniu zaskarżonego rozkazu personalnego z jednoczesnym pominięciem słusznego interesu strony; 4. art. 8 i art. 13 § 2 k.p.a. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania podwładnego do przełożonego - będącego jednocześnie organem, który obowiązany jest do należytego i wyczerpującego informowania podległego mu funkcjonariusza o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego; 2. art. 130 § 3 k.p.a. przez niezgodne z dyspozycją art. 108 k.p.a. nadanie zaskarżanemu rozkazowi rygoru natychmiastowej wykonalności i de facto postawienie skarżącego w sytuacji prawomocności decyzji podjętej rzekomo w jego interesie, w sytuacji gdy przebywał on na zwolnieniu lekarskim. Tym samym organ, nadużywając prawa, próbuje postawić skarżącego w sytuacji faktów dokonanych, co jest dla niego niesprawiedliwe i głęboko krzywdzące. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. Komendant Główny Straży Granicznej (zwany dalej: KGSG, organ odwoławczy) stwierdził uchybienie terminu do wniesienia powyższego odwołania. Następnie postanowieniem Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r. KGSG, działając na podstawie art. 58 k.p.a. oraz art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.), po rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia [...] czerwca 2021 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, postanowił przywrócić termin do wniesienia odwołania od ww. rozkazu personalnego z dnia [...] marca 2021 r. Wskazaną na wstępie i stanowiącą przedmiot kontroli w niniejszej sprawie decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r. KGSG, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonego rozkazu personalnego. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, po przedstawieniu stanu sprawy, organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 108 § 1 u.s.g. funkcjonariusze Straży Granicznej otrzymują następujące dodatki do uposażenia: dodatek za wysługę lat w wysokości uzależnionej od okresów służby, o których mowa w art. 106, dodatek za stopień w wysokości uzależnionej od posiadanego stopnia Straży Granicznej, dodatek funkcyjny na stanowisku kierowniczym lub samodzielnym, dodatek służbowy na stanowiskach innych niż wymienione powyżej oraz dodatki uzasadnione szczególnymi właściwościami, kwalifikacjami, warunkami lub miejscem pełnienia służby. Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia jednym z dodatków do uposażenia jaki otrzymują funkcjonariusze Straży Granicznej jest dodatek morski. Jak określa § 10 ust. 2 rozporządzenia dodatek morski można przyznać funkcjonariuszom, na wniosek właściwego przełożonego, gdy wykonują zadania nurków, płetwonurków, instruktorów-nurków, instruktorów-płetwonurków, na czas wykonywania tych zadań. Zdaniem organu odwoławczego, zastosowany przez ustawodawcę zwrot "na czas wykonywania tych zadań" oznacza, że w momencie, w którym funkcjonariusz zaprzestanie w ramach czynności służbowych wykonywania zadań we wskazanym zakresie, właściwy przełożony w sprawach osobowych jest zobowiązany pozbawić go dodatku morskiego, niezależnie od przyczyny, stanowiącej przeszkodę do wykonywania tych zadań. W niniejszej sprawie pozbawienie skarżącego dodatku morskiego było konsekwencją zastosowania wobec niego przez Prokuratora Rejonowego w [...] środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych. Z uwagi na zawieszenie w czynnościach służbowych skarżący zaprzestał wykonywania zadań, uzasadniających prawo do przedmiotowego dodatku. W konsekwencji powyższego [...] był zobligowany do zweryfikowania składników uposażenia należnych skarżącemu, a więc do pozbawienia go dodatku morskiego. Odnosząc się do zarzutów odwołania KGSG stwierdził, że organ I instancji wyraźnie wskazał, dlaczego pozbawił skarżącego dodatku morskiego, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdził przytoczone przez [...] zdarzenia. Dlatego organ odwoławczy uznał, że zarzut naruszenia art. 2 i 32 Konstytucji RP oraz art. 6, art. 7, art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z § 10 ust. 2 rozporządzenia nie zasługuje na uwzględnienie. Ocenił, że wydając zaskarżony rozkaz personalny [...] nie naruszył także art. 105 i art. 108 ust. 3 u.s.g. w zw. z § 10 ust. 2 rozporządzenia i tym samym nie przekroczył granic uznania, bez wzięcia pod uwagę słusznego interesu skarżącego. Podkreślił, że w związku z zawieszeniem skarżącego w czynnościach służbowych, a w konsekwencji zaprzestaniem wykonywania zadań, uprawniających do otrzymania dodatku morskiego, organ I instancji był zobowiązany pozbawić go wymienionego składnika uposażenia. Ponadto w momencie wydawania ww. rozkazu personalnego, istniały okoliczności przemawiające za nadaniem rozstrzygnięciu rygoru natychmiastowej wykonalności. Przede wszystkim skarżący został zawieszony w czynnościach służbowych wskutek postawienia mu zarzutu popełnienia czynu zabronionego. W związku z zaprzestaniem wykonywania przez niego zadań, uzasadniających przyznanie mu dodatku morskiego, konieczne było określenie aktualnie należnych funkcjonariuszowi składników uposażenia. [...] był zatem zobligowany do niezwłocznego podjęcia działań zmierzających do odebrania skarżącemu wskazanego składnika uposażenia. Interes społeczny, przejawiający się w konieczności zabezpieczenia wydatkowania środków publicznych przed ich wypłatą na rzecz funkcjonariusza, który nie mógł wykonywać obowiązków określonych w § 10 ust. 2 rozporządzenia, przeważył nad interesem strony. Dlatego w ocenie organu odwoławczego zastosowanie rygoru natychmiastowej wykonalności było w niniejszej sprawie uzasadnione. W związku z tym nie można uznać, że organ I instancji naruszył art. 108 § 1 i art. 130 § 3 k.p.a. KGSG za niezasadny uznał także zarzut naruszenia art. 8 i art. 13 § 2 k.p.a. (tj. zasady pogłębiania zaufania podwładnego do przełożonego). Wyjaśnił po pierwsze, że taka zasada nie istnieje w prawie administracyjnym, funkcjonuje natomiast zasada wyrażona w art. 8 k.p.a. - zasada pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, która nie została naruszona w niniejszym postępowaniu. Po drugie, przywoływany w odwołaniu art. 13 § 2 k.p.a. nie miał zastosowania, ponieważ w stanie prawnym zaistniałym w niniejszej sprawie nie było możliwości polubownego załatwienia sprawy. W skardze złożonej do sądu administracyjnego na powołaną wyżej decyzję skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o uchylenie w całości rozstrzygnięć organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżący zarzucił, że organ odwoławczy nie zbadał wszystkich okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy i zaznaczył, że jego zdaniem pozbawiono go dodatku morskiego bezprawnie i z ogromnym pokrzywdzeniem oraz dożywotnią szkodą. Funkcjonariusz podkreślił, że argumenty podnoszone przez niego w odwołaniu od rozkazu personalnego organu I instancji pozostają aktualne na obecnym etapie postępowania i przemawiają za uchyleniem zaskarżonej decyzji w całości. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, zwana dalej: p.p.s.a), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 104 u.s.g., uposażenie funkcjonariusza składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków do uposażenia. Przepis art. 108 ust. 1 u.s.g. stanowi natomiast, że funkcjonariusze otrzymują następujące dodatki do uposażenia: 1) dodatek za wysługę lat w wysokości uzależnionej od okresów służby, o których mowa w art. 106; 2) dodatek za stopień w wysokości uzależnionej od posiadanego stopnia Straży Granicznej; 3) dodatek funkcyjny na stanowisku kierowniczym lub samodzielnym; 4) dodatek służbowy na stanowiskach innych niż wymienione w pkt 3; 5) dodatki uzasadnione szczególnymi właściwościami, kwalifikacjami, warunkami lub miejscem pełnienia służby. Dodatkami do uposażenia o charakterze stałym są dodatki ustalone w wysokości miesięcznej (ust. 2). Rodzaje i wysokość dodatków, przysługujących funkcjonariuszowi ze względu na szczególne właściwości, kwalifikacje, warunki albo miejsce pełnienia służby określa rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 lutego 2008 r. w sprawie uposażenia zasadniczego oraz dodatków do uposażenia funkcjonariuszy Straży Granicznej (publ. j.w.), wydane na podstawie art. 108 ust. 3 u.s.g. Przepis § 4 ust. 1 rozporządzenia określa, że funkcjonariusze otrzymują następujące dodatki do uposażenia: 1) za wysługę lat; 2) za stopień; 3) funkcyjny; 4) służbowy; 5) morski; 6) lotniczy; 7) kontrterrorystyczny. Z treści § 10 ust. 1 rozporządzenia wynika, że funkcjonariusze wykonujący zadania na etatowych stanowiskach załóg jednostek pływających Straży Granicznej otrzymują dodatek morski w wysokości wynoszącej miesięcznie do 0,30 kwoty bazowej. Dodatek morski w wysokości określonej w ust. 1 można, na wniosek właściwego przełożonego, przyznać funkcjonariuszom wykonującym zadania nurków, płetwonurków, instruktorów-nurków, instruktorów-płetwonurków, na czas wykonywania tych zadań (ust. 2). W niniejszej sprawie bezsporna jest okoliczność, że skarżący był funkcjonariuszem Straży Granicznej w służbie stałej (został zwolniony ze służby z dniem [...] kwietnia 2021 r.). Bezsporny jest także fakt, iż w dniu [...] marca 2021 r. Prokurator Rejonowy w [...] przedstawił skarżącemu zarzut, że w dniu [...] marca 2021 r. w [...], znajdując się w stanie nietrzeźwości wynoszącym 2,16 promila alkoholu we krwi, prowadził w ruchu lądowym pojazd mechaniczny - samochód osobowy marki A. [...] o numer rejestracyjnym [...], tj. o czyn z art. 178a § 1 kodeksu karnego. W związku z ww. zarzutem wobec skarżącego zastosowano środek zapobiegawczy w postaci dozoru policji i zobowiązano ww. do osobistego stawiennictwa w Komendzie Powiatowej Policji w [...], poręczenia majątkowego w kwocie 5.000 zł oraz zawieszenia w czynnościach służbowych funkcjonariusza Straży Granicznej. W związku z zawieszeniem w obowiązkach służbowych i zaprzestaniem wykonywania zadań nurka, organ orzekł o pozbawieniu skarżącego od dnia 1 kwietnia 2021 r. prawa do dodatku morskiego. W ocenie Sądu, w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 108 ust. 1 pkt 5 u.s.g. w związku z § 10 ust. 2 rozporządzenia. Prawidłowe jest bowiem ustalenie orzekających w sprawie organów, iż przedmiotowy dodatek przysługuje funkcjonariuszowi, na czas wykonywania przez niego zadań nurka, płetwonurka, instruktora-nurka, instruktora-płetwonurka. Zawieszenie skarżącego w czynnościach służbowych od dnia [...] marca 2021 r. spowodowało, że [...] kwietnia 2021 r. nie spełniał on opisanego ww. przepisem warunku, który pozwalałyby na wypłatę przedmiotowego dodatku. Zdaniem Sądu w sprawie nie doszło też do naruszenia przepisów postępowania. Wydane przez orzekające w sprawie organy rozstrzygnięcia podjęte zostały w następstwie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.), na podstawie obowiązujących przepisów prawa (art. 6 k.p.a.), a ich uzasadnienia, wbrew stanowisku skarżącego, adekwatnie wyjaśniają przesłanki rozstrzygnięcia, stosownie do wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Mając na uwadze powołane okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.