Sygnatura
II SA/Wa 1728/25
Wyrok WSA w Warszawie z 9 kwietnia 2026 r., II SA/Wa 1728/25 – funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 9 kwietnia 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Protokolant starszy specjalista Ewa Kielak-Niedźwiedzka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi M. P. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] lipca 2025 r. (bez numeru) w przedmiocie ustalenia zdolności do służby oraz związku schorzeń ze służbą i inwalidztwa 1. oddala skargę w zakresie ustalenia zdolności do służby; 2. odrzuca skargę w pozostałym zakresie.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Orzeczeniem z dnia [...] lipca 2025 r. (bez numeru) Centralna Komisja Lekarska Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego utrzymała w mocy orzeczenie nr [...] z dnia [...] lutego 2025 r. wydane przez Regionalną Komisję Lekarską nr [...] Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego wobec M.P. w przedmiocie ustalenia zdolności do służby oraz związku schorzeń ze służbą i inwalidztwa. Dnia [...] września 2024 r. strona została skierowana przez Dyrektora Delegatury ABW w [...] do Regionalnej Komisji Lekarskiej nr [...] Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w [...] w celu określenia zdolności do służby. Regionalna Komisja Lekarska nr [...] Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w [...] orzeczeniem nr [...] z dnia [...] lutego 2025 r. orzekła, że strona jest trwale niezdolna do służby w ABW - kategoria N. RKL nr [...] ABW w [...] stwierdziła, że badany – strona jest częściowo niezdolna do pracy. W orzeczeniu nr [...] z dnia [...] lutego 2025 r. RKL nr [...] ABW w [...] zostało także ustalone, że związek trwałej niezdolności do służby nie pozostaje w związku ze służbą. Badanego – stronę zaliczono do II grupy inwalidztwa. Stwierdzono, że inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą. RKL nr [...] ABW w [...] orzekła, że inwalidztwo nie powstało wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby bądź wskutek choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. W orzeczeniu nr [...] z dnia [...] lutego 2025 r. RKL nr [...] ABW w [...] ustalono, że badany – strona jest zdolna do samodzielnej egzystencji. Stwierdzono, że inwalidztwo istnieje od [...] grudnia 2024 r. i jest czasowe. W związku z tym termin badania kontrolnego ustalono na luty 2028 r. W uzasadnieniu orzeczenia nr [...] z dnia [...] lutego 2025 r. RKL nr [...] ABW w [...] stwierdziła na podstawie dokumentacji medycznej, konsultacji specjalistycznych oraz badania własnego, że stan zdrowia komisjonowanego – strony uzasadnia orzeczenie niezdolności do służby oraz II grupy inwalidztwa, gdyż schorzenie będące podstawą jego orzeczenia ogranicza zdolność do zatrudnienia. RKL nr [...] ABW w [...] wskazała, że przeciwwskazana jest praca w długotrwałym ponadnormatywnym stresie, w godzinach nocnych oraz praca z bronią. Dodano również, że inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą w ABW, ponieważ schorzenie będące podstawą jego orzeczenia wymienione w pkt 17a ppkt 1 Protokołu Badania nie spełnia wymogów rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 13 marca 2003 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób powstałych w związku ze szczególnymi warunkami służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu (Dz. U. z 2003 r. Nr 52 poz. 455). Strona reprezentowana przez adwokata w piśmie z dnia [...] marca 2026 r. wniosła odwołanie od orzeczenia z dnia [...] lutego 2025 r. do Centralnej Komisji Lekarskiej Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego zaskarżając orzeczenie nr [...] z dnia [...] lutego 2025 r. Regionalnej Komisji Lekarskiej nr [...] Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w [...] w części co do punktów 2., 3., 4., i 5. Strona wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonego orzeczenia w zaskarżonej części i w tym zakresie orzeczenie, iż niezdolność do służby strony oraz doznane inwalidztwo pozostają w związku z pełnioną przez niego służbą w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego; 2) ewentualnie uchylenie orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji; oraz 3) uzupełnienie dowodów w sprawie poprzez przeprowadzenie dowodu z: I) dokumentacji medycznej z dnia [...] marca 2024 roku sporządzonej przez komisję lekarską w [...] celem wykazania faktu, iż na skutek weryfikacji stanu zdrowia strony pod kątem dodatkowych badań psychologicznych i psychiatrycznych zostało stwierdzone, iż na moment ich wykonania nie istniały żadne przeciwwskazania do podjęcia przez strony służby w ABW co świadczy o fakcie, iż strona doznała inwalidztwa w związku z pełnieniem służby w ABW oraz II) zaświadczenia Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego nr [...] z dnia [...] lutego 2025 roku o okresach służby pełnionej w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury celem wykazania faktów, że w okresie od dnia [...] stycznia 2024 roku do dnia [...] października 2024 roku strona podejmowała czynności, o których mowa w § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczególnych warunków podwyższenia emerytur funkcjonariuszy policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej, tj. pozostawała nieuchronnie narażona na stres związany z bezpośrednim zagrożeniem zdrowia oraz życia, a także odpowiedzialnością związaną z przydzielanymi mu zadaniami. Strona zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie: 1) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), dalej jako: k.p.a., poprzez nieprawidłową ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a wskutek tego błędne ustalenie, iż niezdolność do pełnienia służby w ABW oraz inwalidztwo strony nie pozostają w związku ze służbą w ABW oraz 2) pkt 11 załącznika nr 2 do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie wykazu schorzeń i chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu, poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż schorzenie będące podstawą orzeczenia inwalidztwa strony nie spełnia wymogów ww. rozporządzenia w sytuacji, gdy schorzenie strony zakwalifikowane jako zaburzenia afektywne jednobiegunowe pozostaje zbieżne z chorobą wskazaną w załączniku nr 2 ww. rozporządzenia pod punktem 11 określoną jako "przewlekłe nerwice wywołane warunkami służby", spowodowane szczególnymi warunkami służby, powodującymi ujawnienie schorzeń i chorób w czasie jej trwania. Centralna Komisja Lekarska Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego orzeczeniem z dnia [...] lipca 2025 roku (bez numeru) utrzymała w mocy orzeczenie nr [...] z dnia [...] lutego 2025 r. wydane przez Regionalną Komisję Lekarską nr [...] Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w [...]. W uzasadnieniu orzeczenia z dnia [...] lipca 2025 roku CKL ABW wskazała, że w związku z odwołaniem strony dnia [...].03.2025 r. wyznaczyła na dzień [...].04.2025 r. termin zgłoszenia się komisjonowanego – strony celem odbycia dodatkowej konsultacji specjalistycznej oraz badania komisyjnego. Wskazano, że podczas badania w CKL komisjonowany – strona przedłożyła dodatkową dokumentacje z leczenia ambulatoryjnego oraz opinię psychologiczną z dnia [...].03.2025 r. i wniosła uwagi do informacji dotyczącej przebiegu i warunków służby z dnia [...].09.2024 r. Pismem z dnia [...].05.2025 r. CKL ABW zwróciła się do Dyrektora Delegatury ABW w [...] z wnioskiem o zajęcie stanowiska wobec złożonych przez komisjonowanego – strony uwag. Pismem z dnia [...].05.2025 r. Dyrektor Delegatury ABW poinformował CKL ABW, iż w wyniku weryfikacji informacji dotyczącej przebiegu i warunków służby z dnia [...].09.2024 r. nie ustalono okoliczności stwierdzających pełnienie przez komisjonowanego – strony służby w ramach przywołanych przez niego warunków służby. Po przeprowadzeniu w dniu [...].04.2025 r. dodatkowej konsultacji specjalistycznej na wniosek lekarza specjalisty CKL ABW wyznaczyła termin dodatkowego badania psychologicznego na dzień [...].05.2025 r., na które komisjonowany wyraził zgodę. W związku z niepoddaniem się przez komisjonowanego badaniu w tym dniu CKL ABW wyznaczyła kolejny termin badania na dzień [...].06.2025 r. Również na ten termin komisjonowany nie zgłosił się, zdaniem organu, utrudniając proces orzeczniczy. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu CKL ABW wskazała, że są one pozbawione podstaw. Zarzut naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 § 1 k.p.a. – nieprawidłowej oceny materiału dowodowego – zdaniem organu nie znajduje uzasadnienia. CKL ABW podniosła, że RKL Nr [...] ABW w sposób wyczerpujący przeanalizowała zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a następnie dokonała prawidłowych ustaleń faktycznych, skutkiem czego wydała prawidłowe orzeczenie. Zarzut nr 2 nieprawidłowej wykładni załącznika nr 2 do rozporządzenia Prezesa RM z dnia 13 marca 2003 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby w ABW i AW również, w ocenie organu, nie zasługiwał na uwzględnienie. Organ wskazał, że w oparciu o dotychczas zgromadzoną w sprawie dokumentację orzeczniczą, w tym całość dokumentacji z leczenia specjalistycznego, stanął na stanowisku, że RKL Nr [...] ABW prawidłowo oceniła stan zdrowia komisjonowanego i orzekła trwałą niezdolność do służby oraz grupę inwalidztwa. Zdaniem organu inwalidztwo nic pozostaje w związku ze służbą w ABW, ponieważ schorzenie będące podstawą jego orzeczenia, wymienione w punkcie 17 a ppkt 1 protokołu badania nie spełnia wymogów cytowanego wyżej rozporządzenia. Jako podstawę prawną orzeczenia CKL ABW, w uzasadnieniu orzeczenia z dnia [...] lipca 2025 roku CKL ABW, wskazała na: I) § 24 ust. 1 pkt. 1 w zw. z § 16 ust. 4 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 7 stycznia 2015 r. w sprawie orzekania przez komisje lekarskie podległe Szefów i Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Szefowi Agencji Wywiadu (Dz. U. z 2015 r., poz. 47) oraz II) § 23 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 2003 r. w sprawie oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (Dz. U. z 2014 r., poz. 242, z późn. zm.). M.P. reprezentowany przez adwokata pismem z dnia [...] sierpnia 2025 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] lipca 2025 roku utrzymujące w mocy orzeczenie nr [...] z dnia [...] lutego 2025 r. wydane przez Regionalną Komisję Lekarską nr [...] Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w [...]. Orzeczenie zaskarżył w całości. Wniósł o: 1) uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. zaskarżonego orzeczenia w całości; 2) uchylenie na podstawie art. 135 p.p.s.a. orzeczenia Regionalnej Komisji Lekarskiej nr [...] Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w [...] z dnia [...] lutego 2025 roku w części co do jego punktów 2–5; 3) zobowiązanie organu na podstawie art. 145a § 1 p.p.s.a. do uzupełnienia w terminie 30 dni orzeczenia, iż niezdolność do służby skarżącego oraz doznane inwalidztwo pozostają w związku z pełnioną przez niego służbą w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego; 4) przyznanie na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. od organu zwrotu skarżącemu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych. Skarżący zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie: 1) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 § 1 k.p.a., poprzez nieprawidłową ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a wskutek tego błędne ustalenie, iż niezdolność do pełnienia służby w ABW oraz inwalidztwo skarżącego nie pozostają w związku ze służbą w ABW w sytuacji, gdy z dokumentów i okoliczności wymienionych w podpunktach I, II, III i IV skargi wynika m.in., że to stresująca sytuacja zawodowa, w tym postępowanie wyjaśniające, doprowadziło do schorzenia, które pozostaje w związku ze służbą i jest równoznaczne z powstaniem inwalidztwa w związku z pełnieniem przez skarżącego służby w ABW. Skarżący przedstawił kwestie dotyczące zdrowia i okoliczności, które w jego ocenie doprowadziły do ustalenia inwalidztwa; 2) art. 7 w zw. z art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 78 § 1 k.p.a. poprzez całkowite pominięcie wniosku dowodowego skarżącego z dnia 30 kwietnia 2025 roku o przeprowadzenie badania psychologicznego przez niezależnych biegłych psychologów, nienależących do struktur ABW, a wskutek tego błędne ustalenie, iż niezdolność do pełnienia służby w ABW oraz inwalidztwo Skarżącego nie pozostają w związku ze służbą w ABW w sytuacji, gdy: I) przedmiotem dowodu była okoliczność mająca kluczowe znaczenie dla sprawy; II) skarżący pozbawiony został prawa do przeprowadzenia postępowania dowodowego w jego sprawie w sposób rzetelny, obiektywny oraz bezstronny, a skutkiem tego materiałowi dowodowemu w nim zgromadzonemu nie można przypisać znaczącej mocy dowodowej; 3) art. 7 w zw. z art. 75 § 1, art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez pominięcie wniosku dowodowego Skarżącego w treści odwołania od decyzji organu I instancji o uzupełnienie materiału dowodowego o dokumentację medyczną z dnia [...] marca 2024 roku oraz o zaświadczenie Szefa ABW nr [...] z dnia [...] lutego 2025 roku o okresach służby pełnionej w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, a wskutek tego błędne ustalenie, iż niezdolność do pełnienia służby w ABW oraz inwalidztwo Skarżącego nie pozostają w związku ze służbą w ABW w sytuacji, gdy treść wnioskowanych dowodów pozostaje sprzeczna z ustaleniami poczynionymi zarówno przez organ I instancji jak i organ II instancji; 4) § 24 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 7 stycznia 2015 r. w sprawie orzekania przez komisje lekarskie podległe Szefowi Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Szefowi Agencji Wywiadu w zw. z § 23 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 2003 r. w sprawie oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy nie został przeprowadzony w sprawie w całości materiał dowodowy, co doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych, iż niezdolność do pełnienia służby w ABW oraz inwalidztwo Skarżącego nie pozostają w związku ze służbą w ABW na skutek braku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. Skarżący zarzucił także zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie pkt 11 załącznika nr 2 do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie wykazu schorzeń i chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu, poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż schorzenie będące podstawą orzeczenia inwalidztwa strony nie spełnia wymogów ww. rozporządzenia. Centralna Komisja Lekarska Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego reprezentowana przez radcę prawnego w odpowiedzi na skargę z dnia 17 września 2025 r. wniosła o odrzucenie skargi w całości na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., ewentualnie odrzucenie skargi w zakresie określenia inwalidztwa i związku niezdolności do służby Skarżącego ze służbą na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oraz oddalenie skargi w zakresie określenia zdolności do służby skarżącego na podstawie art. 151 p.p.s.a. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ podniósł, że skarga, z której treści wynika, że dotyczy ustalenia inwalidztwa skarżącego, polega odrzuceniu. Organ wskazał, że orzeczenia komisji lekarskich ustalające związek schorzenia ze służbą i stopień inwalidztwa dla celów, między innymi, emerytalno-rentowych nie mają samodzielnego bytu i są poddawane kontroli przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Organ dodał, że orzeczenia z tej grupy mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do właściwości sądów administracyjnych. Organ, odnosząc się do sformułowanych przez skarżącego zarzutów naruszenia przepisów k.p.a., wskazał m.in., że procedura dokonywania ocen zdolności fizycznej i psychicznej do służby w ABW została kompleksowo uregulowana rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 2003 r. w sprawie oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Organ dodał, że utrwalone orzecznictwo sądowoadministracyjne wskazuje jednoznacznie, że w tych sprawach przepisy k.p.a. nie mają zastosowania. W ocenie organu postępowanie przed komisjami lekarskimi ABW nie jest sprawą administracyjną w rozumieniu art. 1 k.p.a. oraz w sprawie oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego nie znajdują zastosowania przepisy k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143), zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2). Skarga na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w zakresie zdolności do służby (kategoria zdrowia N) nie jest zasadna. W pozostałym zakresie, tj. w zakresie związku schorzeń ze służbą i inwalidztwa skarga podlegała odrzuceniu. Podkreślenia wymaga, że orzeczenie CKL ABW zostało zaskarżone w całości. W związku z tym, mimo, że zarzuty i argumentacja skargi koncentrowały się na związku schorzeń ze służbą i ustalenia inwalidztwa, Sąd przyjął skargę do rozpoznania w zakresie zdolności do służby. Sąd zauważa, że odwołanie odnosiło się do kwestii związku schorzeń ze służbą (związku trwałej niezdolności do służby ze służbą) i inwalidztwa, jednakże stwierdzić należy, iż w świetle przepisów rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 7 stycznia 2015 r. w sprawie orzekania przez komisje lekarskie podległe Szefowi ABW oraz Szefowi AW (Dz. U. z 2015 r. poz. 47), nie jest możliwe orzekanie przez komisję lekarską o związku schorzeń ze służbą (związku niezdolności do służby ze służbą) bez orzeczenia o niezdolności do służby. Zgodnie bowiem z § 11 ust. 6 tego rozporządzenia, orzeczenie regionalnej komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do służby powinno być uzasadnione i zawierać jedno z następujących określeń: 1) trwała niezdolność do służby pozostaje w związku ze służbą; 2) trwała niezdolność do służby nie pozostaje w związku ze służbą. Zgodnie z § 24 ust. 3 powołanego rozporządzenia, do postępowania odwoławczego prowadzonego przez Centralną Komisję Lekarską stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed regionalnymi komisjami lekarskimi. Stosownie zaś do § 24 ust. 1 tego rozporządzenia, jak również zgodnie z § 23 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, po rozpatrzeniu odwołania Centralna Komisja Lekarska: 1) utrzymuje w mocy zaskarżone orzeczenie albo 2) uchyla zaskarżone orzeczenie w całości lub w części i wydaje nowe, albo 3) uchyla zaskarżone orzeczenie i zarządza ponowne przeprowadzenie czynności orzeczniczych i wydanie nowego orzeczenia przez regionalną komisję lekarską. W sprawie tej CKL utrzymała w mocy orzeczenie RKL, orzekała zatem zarówno w zakresie ustalenia zdolności do służby, jak i związku schorzeń ze służbą (związku niezdolności ze służbą) i inwalidztwa. Wskazać należy, że orzeczenia komisji lekarskich można podzielić na dwie grupy. Pierwsza z nich dotyczy zagadnień zdolności do służby, to jest zagadnień ustalania stanu zdrowia danej osoby na potrzeby zaliczenia jej do określonej kategorii zdolności do służby - w celu przyjęcia do służby, jej dalszego pełnienia albo zwolnienia ze służby. Podstawę orzekania w tym zakresie stanowią przepisy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 2003 r. w sprawie oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (Dz. U. z 2014 r., poz. 242 ze zm.), wydanego na podstawie art. 45 ust. 2 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. z 2023 r., poz. 1136). Orzeczenia komisji lekarskich wydane w tym przedmiocie mają byt w pełni autonomiczny i podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Natomiast druga grupa orzeczeń, to orzeczenia ustalające związek schorzenia ze służbą i stopień inwalidztwa dla celów, m.in. emerytalno-rentowych. Podstawą tych orzeczeń są przepisy powołanego już rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie orzekania przez komisje lekarskie podległe Szefowi Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Szefowi Agencji Wywiadu, wydanego na podstawie art. 59a ust. 12 ustawy o ABW oraz AW. Takie orzeczenia nie mają samodzielnego bytu. Są one poddawane kontroli przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Orzeczenia z tej grupy mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do właściwości sądów administracyjnych (v. wyroki NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 93/10, z dnia 29 maja 2008 r. sygn. akt II OSK 667/08 orzeczenia.nsa.gov.pl, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r. sygn. III ZP 9/99 OSNAPiUS z 2000r, nr 5, poz.167, uchwała NSA z dnia 19 stycznia 1998 r. sygn. akt OPS 8/97, postanowienie NSA z 6 listopada 2000 r. sygn. OSA 1/00 ONSA z 2001, nr 2, poz.47). Kwestie te, jak i związany z nimi związek schorzeń ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, na co również w skardze wskazuje skarżący, nie poddają się kontroli sądu administracyjnego. Z tego względu, skarga na orzeczenie CKL ABW w [...] w zakresie związku schorzeń ze służbą i inwalidztwa, podlegała odrzuceniu. Dokonując natomiast kontroli zaskarżonego orzeczenia CKL ABW w [...] w zakresie ustalenia niezdolności skarżącego do służby (kategoria zdrowia N) Sąd stwierdził, iż nie narusza ono prawa. Kategoria N oznacza, zgodnie z § 10 ust. 2 pkt 2 lit. c rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 2003 r. w sprawie oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (Dz. U. z 2014 r., poz. 242 ze zm.) że stwierdzone u funkcjonariusza, o którym mowa w § 6 ust. 2 pkt 3 oraz ust. 3 i 4, schorzenia lub ułomności fizyczne albo psychiczne nie pozwalają mu na pełnienie służby i jest on trwale niezdolny do służby. Zgodnie z § 12 ust. 1 tego rozporządzenia, regionalna komisja lekarska przeprowadza badanie lekarskie osoby skierowanej i sporządza protokół badania komisji lekarskiej. Oceny stanu zdrowia tej osoby dokonuje na podstawie protokołu badania lekarskiego, wyników zleconych badań specjalistycznych i psychologicznych, wywiadu chorobowego, dokumentacji medycznej będącej wynikiem obserwacji szpitalnej, leczenia ambulatoryjnego i sanatoryjnego oraz innych dokumentów medycznych istotnych dla dokonania tej oceny. Stosownie do § 12 ust. 4, rozpoznanie wpisuje się do protokołu badania lekarskiego regionalnej komisji lekarskiej w języku polskim, z uwzględnieniem lokalizacji schorzenia, a w przypadkach wymagających dodatkowego uściślenia - stopnia jego nasilenia. Przy rozpoznaniu regionalna komisja lekarska powołuje odpowiednie paragrafy i punkty z wykazu chorób i ułomności oraz kategorii zdolności do służby, zwanego dalej "wykazem". Zaskarżone orzeczenie we wskazanym zakresie zostało wydane zgodnie z rozporządzeniem w sprawie oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a jednostki chorobowe przypisane skarżącemu, wyszczególnione w Protokole Badania Nr [...] z dnia [...] lutego 2025 r. zostały ujęte w wymienionych w tym protokole paragrafach i punktach wykazu Załącznika nr 6 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dn. 15 kwietnia 2003 r. w sprawie oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. RKL orzekała w składzie trzyosobowym, a zatem zgodnie z § 16 ust. 1 rozporządzenia w sprawie oceny zdolności (...), zgodnie z którym regionalna komisja lekarska orzeka w składzie co najmniej dwuosobowym. Orzeczenie zostało podpisane przez członków składu orzekającego. Centralna Komisja Lekarska rozpatrzyła odwołanie, zgodnie z przepisami, w składzie trzyosobowym (§ 22 ust. 1 rozporządzenia w sprawie oceny zdolności (...)). CKL dwukrotnie wyznaczała termin dodatkowego badania psychologicznego ([...] maja 2025 r. i [...] czerwca 2025 r.), na które skarżący się nie stawił. Z całości akt sprawy a także treści zaskarżonego orzeczenia wynika, że CKL w sposób wyczerpujący i należyty dokonała niezbędnych w sprawie ustaleń. Z całokształtu okoliczności wynika, że nie zostały pominięte żadne dokumenty mające znaczenie dla dokonanego rozpoznania (schorzenia). Orzeczenie wydane zostało w oparciu o całą zgromadzona dokumentację lekarską, co jednoznacznie wskazane zostało w zaskarżonym orzeczeniu. Akta sprawy zawierają dokumentację medyczną. Kwestia warunków i przebiegu służby, na co strona wskazywała w toku postępowania przed organami nie podlega ocenie Sądu administracyjnego, albowiem jak wskazywano już wyżej orzeczenie CKL nie podlega kontroli sądu administracyjnego w zakresie ustalenia związku schorzeń ze służbą i inwalidztwa. W zakresie zaś ustalonych przez RKL schorzeń Sąd nie dopatrzył się naruszenia procedury. Centralna Komisja Lekarska rozpatrzyła odwołanie po zapoznaniu się całością zgromadzonych w sprawie dokumentów. Skarżący nie poddał się zleconym przez CKL dodatkowym badaniom, stąd też prawidłowo – w oparciu o zgromadzoną dokumentację – ustalono niezdolność skarżącego do służby. Z akt administracyjnych (karta 73-75 akt administracyjnych) wynika, że z przeprowadzonego badania organ I instancji sporządził protokół, który w części A pkt 17a).1. zawiera rozpoznanie (schorzenie), które stanowiło podstawę orzeczenia kategorii N (trwale niezdolny do służby) i przyporządkowane zostało do właściwego § załącznika nr 6 rozporządzenia w sprawie oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (wskazanego prawidłowo w protokole badania nr [...] w punkcie 17a).1. Sąd stwierdził, iż w istocie rozpoznane w tym punkcie schorzenie, ujęte zostało przez prawodawcę w przyporządkowanym do niego §, jako powodujące niezdolność do służby. W ocenie Sądu, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, CKL ABW miała faktyczne i prawne podstawy do wydania rozstrzygnięcia o utrzymaniu w mocy orzeczenia RKL nr [...] ABW w zakresie niezdolności skarżącego do służby. Tym samym, skarga w tej części podlegała oddaleniu. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazania wymaga nadto, że Sąd nie jest władny, aby rozważać kwestie medyczne, co jest już utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki WSA w Warszawie: z dnia 28 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1365/17; z dnia 14 listopada 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 654/14; orzeczenia.nsa.gov.pl). Kontrola orzeczenia komisji lekarskiej przez sąd administracyjny ma charakter ograniczony i sprowadza się w istocie do jego badania pod względem formalnym. Oznacza to, że sąd administracyjny ocenia jedynie, czy orzeczenie wydała właściwa komisja lekarska, czy jej skład był zgodny z wymogami określonymi w przepisach regulujących te kwestie, a ponadto czy stwierdzone schorzenia dawały podstawę do zawartego w orzeczeniu określenia kategorii zdolności do służby w oparciu o obowiązujące przepisy prawa - w niniejszej sprawie rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 2003 r. Sąd nie stwierdził wadliwości wydanych orzeczeń we wskazanym zakresie. Podkreślenia wymaga nadto, że trafne są stwierdzenia organu zawarte w odpowiedzi na skargę, w odniesieniu do zarzutu pominięcia wniosku dowodowego o przeprowadzenie badania psychologicznego przez niezależnych biegłych psychologów, nienależących do struktur ABW, iż brak jest podstawy prawnych do przeprowadzenia badań przez zewnętrzny podmiot. Zgodnie z § 12 ust. 1 ww. rozporządzenia Regionalna Komisja Lekarska przeprowadza badanie lekarskie osoby skierowanej i sporządza protokół badania komisji lekarskiej. Oceny stanu zdrowia tej osoby dokonuje na podstawie protokołu badania lekarskiego, wyników zleconych badań specjalistycznych i psychologicznych, wywiadu chorobowego, dokumentacji medycznej będącej wynikiem obserwacji szpitalnej, leczenia ambulatoryjnego i sanatoryjnego oraz innych dokumentów medycznych istotnych dla dokonania tej oceny. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 kwietnia 2025 r. sygn. akt III OSK 1215/24, orzeczenia.nsa.gov.pl), ustawodawca w spornych sytuacjach nie zobligował komisji do zasięgnięcia opinii podmiotów zewnętrznych. Powyższe odnieść należy również do postępowania odwoławczego. W sprawie tej nie ma podstaw do stwierdzenia naruszenia procedury. Odnosząc się do zarzutów naruszenia k.p.a. wskazania wymaga, że kwestia konieczności stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego przez komisje lekarskie, w przypadku braku bezpośredniego odesłania do nich w przepisach szczególnych, była już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego (v. wyrok NSA z dnia 26 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 851/14 orzeczenia.nsa.gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził, że postępowanie w zakresie zdolności do służby, regulowane jest przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy szczególne wydanego na podstawie i w granicach upoważnienia ustawowego rozporządzenia stanowią inaczej. Wprawdzie orzecznictwo to odnosiło się do wojskowych komisji lekarskich, jednakże można je odnieść także do niniejszej sprawy. Nadto, w wyroku z dnia 7 maja 2024 r. sygn. akt III OSK 4384/21(orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny także w odniesieniu do komisji lekarskich AW wyraził pogląd, zgodnie z którym, komisje lekarskie, orzekające o zdolności do służby ze względu na stan zdrowia, stanowią organy administracji publicznej, wydające decyzje w indywidualnych sprawach (por. uchwała NSA z 19 stycznia 1998 r., OPS 8/97; uchwała NSA z 6 listopada 2000 r., OSA 1/00; wyroki NSA z: 10 lutego 1999 r., I SA 2114/97; 13 lutego 2007 r., II OSK 317/06; 30 kwietnia 2010 r., I OSK 93/10). Przyjąć zatem należy, iż nie ma przeszkód do stosowania, w postępowaniu kończącym się wydaniem orzeczenia w przedmiocie ustalenia zdolności do służby, przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w takim zakresie, w jakim przepisy rozporządzenia (...), nie stanowią inaczej. W ocenie Sądu w sprawie tej nie zostały naruszone przepisy postępowania. Zarzuty naruszenia art. 7, 77§1, 80, 75, 78, nie są trafne. Organy należycie przeprowadziły postępowanie i nie pominęły żadnych istotnych okoliczności. Organ nie miał podstaw do przeprowadzenia wnioskowanego postępowania dowodowego. Nadto, skarżący nie stawił się na wezwania CKL w celu przeprowadzenia dodatkowych badań. CKL ABW w ocenie Sądu podjęła wszelkie czynności niezbędne do należytej oceny stanu zdrowia skarżącego w aspekcie ustalenia zdolności do służby. W ocenie Sądu, w sprawie tej brak jest podstaw do podważenia ustaleń RKL ABW w [...] i CKL ABW w [...] w zakresie ustalenia zdolności do służby. Organowi nie można zarzucić naruszenia prawa. Zaskarżone orzeczenie w rozpatrywanym zakresie nie było dowolne, a oparte zostało na dokumentacji medycznej, na co powołał się organ w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Podniesiona na rozprawie kwestia braku pouczenia w zaskarżonym orzeczeniu o środkach zaskarżenia nie ma znaczenia w sprawie. Zgodzić należy się jedynie ze skarżącym, że istotnie w zaskarżonym orzeczeniu CKL brak jest takiego pouczenia. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w punkcie 1 wyroku. W punkcie 2 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 powołanej ustawy.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 22 września 2025
- Symbol z opisem
- 6196 Funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu i Biura Ochrony Rządu
- Skarżony organ
- Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego
- Sędziowie
- Danuta Kania Iwona Maciejuk /przewodniczący sprawozdawca/ Joanna Kruszewska-Grońska
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 151, art. 58 ust. 1 pkt 1 · Dz.U. 2026 poz. 143
- Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (t. j.)
art. 45 ust. 2 · Dz.U. 2023 poz. 1136
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Wa 1703/25 · 9 kwietnia 2026
Wyrok WSA w Warszawie z 9 kwietnia 2026 r., II SA/Wa 1703/25 – funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego
Sygnatura: II SA/Wa 2315/25 · 20 marca 2026
Wyrok WSA w Warszawie z 20 marca 2026 r., II SA/Wa 2315/25 – funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego
Sygnatura: II SA/Wa 2341/25 · 18 marca 2026
Wyrok WSA w Warszawie z 18 marca 2026 r., II SA/Wa 2341/25 – funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny