II SA/Wa 1501/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, Protokolant specjalista Marcin Kwiatkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi Instytutu [...] z siedzibą w [...] na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w [...] z dnia [...] lipca 2025 r. nr [...] w przedmiocie nakazu umieszczenia stanowiska w wykazie stanowisk pracy oddala skargę.

Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2025 r. Okręgowy Inspektor Pracy w [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2024 poz. 572), dalej jako: k.p.a., i art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. 2024 poz. 1712), dalej jako: u.P.I.P., po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Instytut "[...]" z siedzibą w [...] od decyzji inspektora pracy z dnia [...] maja 2025 r. nr rej. [...] wydanej na podstawie art. 11a pkt 1 i art. 33 ust 1 pkt 1 u.P.I.P., w której organ – inspektor pracy nakazał umieszczenie stanowiska: pielęgniarki oddziałowej w wykazie stanowisk pracy, o którym mowa w art. 41 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze), postanowił utrzymać w mocy nakaz inspektora z dnia [...] maja 2025 r. nr rej. [...]. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lipca 2025 r. Okręgowy Inspektor Pracy w [...] ustalił następujący stan faktyczny. W wyniku kontroli przeprowadzonej w Instytucie "[...]" z siedzibą w [...] przy [...] wydana została przez inspektora pracy nakaz inspektora z dnia [...] maja 2025 r. nr rej. [...], w której organ - inspektor pracy nakazał umieszczenie stanowiska: pielęgniarki oddziałowej w wykazie stanowisk pracy, o którym mowa w art. 41 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1696 z późn. zm.), dalej jako: u.e.p. Pismem z dnia [...] czerwca 2025 pracodawca złożył odwołanie, w którym zaskarżył w całości nakaz z dnia [...] maja 2025 r. nr rej. [...]. W odwołaniu podniesiono, że organ I instancji nie zrealizował obowiązku zebrania pełnego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), a zamiast tego zmienił podstawę prawną ingerencji w sferę obowiązków pracodawcy, nakazując nie wpisanie konkretnej osoby do ewidencji (art. 41 ust. 4 pkt 2 u.e.p.), lecz, rozpatrując indywidualną sprawę nakazał wpisanie całego stanowiska pracy do wykazu stanowisk, o którym mowa w art. 41 ust. 4 pkt 1 u.e.p. Tymczasem taki wykaz sporządza i weryfikuje wyłącznie pracodawca, a jego ustanowienie lub zmiana następuje w drodze decyzji pracodawcy, a nie decyzji organu kontrolnego. W ocenie strony zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 10 § 1 k.p.a., ponieważ zawiadomienie o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym nie odpowiadało rzeczywistemu charakterowi planowanego rozstrzygnięcia – odnosiło się do decyzji o charakterze ogólnym (art. 41 ust. 4 pkt 1 u.e.p.), podczas gdy materiał dowodowy dotyczył sytuacji konkretnych pracowników, co w rzeczywistości zapowiadało rozstrzygnięcia indywidualne. Ponadto w uzasadnieniu odwołania zauważono, że w zaskarżonej decyzji brak jest jakichkolwiek argumentów natury zarówno faktycznej, jak i prawnej, uzasadniającej, że stanowisko "pielęgniarki oddziałowej" spełni przesłanki do wpisu do wykazu stanowisk pracy o szczególnym charakterze. Tymczasem tego rodzaju decyzja dotyczyć może znacznej grupy pracowników, wobec czego powinna ją poprzedzić wyjątkowo wnikliwa analiza obowiązków wykonywanych na wszystkich stanowiskach, których mogłaby ona dotyczyć. W opinii strony działania inspektora pracy stanowią próbę obejścia art. 11a u.P.I.P., który nie przyznaje inspektorowi kompetencji do rozstrzygania – w trybie władczym – o kwalifikacji pracy jako wykonywanej w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, jeżeli dana praca nie została zaliczona do tej kategorii przez samego pracodawcę. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest bowiem pogląd, że nakaz wpisania pracownika do ewidencji, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 u.e.p.. jest dopuszczalny wyłącznie wtedy, gdy stanowisko pracy zajmowane przez tego pracownika zostało wcześniej ujęte przez pracodawcę w wykazie, o którym mowa w art. 41 ust. 4 pkt 1 u.e.p. (por. wyrok NSA z 25 sierpnia 2020 r. I OSK 3390/19; wyrok NSA z 17 lutego 2021 r, III OSK 3282/21; wyrok NSA z 20 marca 2014 r., l OSK 238/13). Strona wniosła o uchylenie nakazu w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie wniosła o uchylenie nakazu i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Okręgowy Inspektor Pracy w [...] w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lipca 2025 r. wskazał, że zgodnie z art. 3 ust. 1 u.e.p. prace w szczególnych warunkach to prace związane z czynnikami ryzyka, które z wiekiem mogą z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia, wykonywane w szczególnych warunkach środowiska pracy, determinowanych siłami natury lub procesami technologicznymi, które mimo zastosowania środków profilaktyki technicznej, organizacyjnej i medycznej stawiają przed pracownikami wymagania przekraczające poziom ich możliwości, ograniczony w wyniku procesu starzenia się jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w stopniu utrudniającym ich pracę na dotychczasowym stanowisku. Za pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach uważa się pracowników wykonujących po dniu wejścia w życie ustawy, w pełnym wymiarze czasu pracy, prace, o których mowa w ust. 1 (art. 3 ust. 4 u.e.p.). Natomiast w myśl art. 3 ust. 3 u.e.p. prace o szczególnym charakterze to prace wymagające szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, których możliwość należytego wykonywania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności psychofizycznej, związanego z procesem starzenia się. Wskazał, że zgodnie z postanowieniami załącznika nr 2 pkt 24 do u.e.p. – do prac o szczególnym charakterze zalicza się: prace personelu medycznego w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych i anestezjologii w warunkach ostrego dyżuru. Organy PIP są organami sprawującymi funkcje kontrolne i nadzorcze w zakresie przestrzegania przez pracodawców przepisów prawa pracy. Celem organu PIP –inspektora pracy – jest przede wszystkim w myśl art. 1 u.P.I.P. sprawowanie nadzoru i kontroli przestrzegania prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. W przypadku niezastosowania się przez pracodawcę do obowiązujących przepisów zadaniem organów PIP (w tym inspektorów pracy) jest egzekwowanie ich przestrzegania. Organ przywołał treść art. 11a u.P.I.P. Wskazał, że w aktualnym stanie prawnym inspektor pracy ma możliwość nakazania umieszczenia stanowiska pracy, na którym są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w wykazie stanowisk pracy, o którym mowa w art. 41 ust. 4 pkt 1 u.e.p. Organ dodał, że w świetle aktualnie obowiązujących przepisów inspektor pracy nie jest związany sporządzonym przez pracodawcę wykazem stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Organ podał m.in., że zgodnie z pisemnym wyjaśnieniem pracodawcy z dnia [...] lutego 2023r. stanowiska pracy "pielęgniarek" na "Bloku Operacyjnym" znajdowały się w wykazie prac o szczególnym charakterze do dnia 31 grudnia 2008r. W obowiązującym wykazie stanowisk pracy, na których wykonywane są prace o szczególnym charakterze nie ma komórki " Blok Operacyjny". \N trakcie kontroli ustalono, iż pracodawca prowadzi wykaz stanowisk pracy, na których są wykonywane prace o szczególnym charakterze. Ponadto ustalono, że stanowisko; pielęgniarka oddziałowa nie zostało ujęte w obowiązującym u pracodawcy wykazie stanowisk pracy, na których są wykonywane prace o szczególnym charakterze. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lipca 2025 r. Okręgowy Inspektor Pracy w [...] wskazał, że organ I instancji dokonał analizy charakteru wykonywanej pracy na podstawie pracy wykonywanej przez J.W. (aktualnie zatrudnionej na stanowisku: pielęgniarki oddziałowej), analizy oceny ryzyka zawodowego na stanowisku: pielęgniarki oddziałowej, analizy zakresu obowiązków i czynności na przedmiotowym stanowisku. W uzasadnieniu nakazu inspektora z dnia [...] maja 2025 r. wskazano, że zasadnicza praca pracownicy polega na wykonywaniu zadań pielęgniarki oddziałowej zgodnie z opisem stanowiska pracy, zgodnie z posiadanymi kompetencjami świadczy pracę w salach operacyjnych w charakterze pielęgniarki anestezjologicznej. W nakazie wskazano, że pracownik nie był wzywany do pracy z domu w okresie od [...] maja 2021 r. do [...] listopada 2022 r. do pracy z domu, do zabiegów operacyjnych w dni wolne i święta, co oznacza, że nie jest w pełnej gotowości pełniąc dyżury pod telefonem. We wskazanym okresie wystąpiły natomiast okoliczności przedłużenia zaplanowanego harmonogramu pracy pracownika wynikające z zabiegów nagłych: w dniu [...] czerwca 2021 r. w godz. 15.05-22.00 - po dyżurze rannym – przedłużenie czasu pracy – zabieg nagły; w dniu [...] lipca 2021 r. w godz. 15.05-19.00 – po dyżurze rannym przedłużenie czasu pracy – zabieg nagły; w dniu [...] grudnia 2021 r. w godz. 15.05-19.40 – po dyżurze rannym – przedłużenie czasu pracy – zabieg nagły. Ponadto wezwanie do pracy z domu zabieg operacyjny w dniach: [...] lipca 2023 r. w godz. 06:15 –19:30; 24 marca 2024 r. od godz. 07:00 do godz.15:35. Wystąpiły także okoliczności przedłużenia zaplanowanego harmonogramu pracy pracownika wynikające z zabiegów nagłych w dniach: [...].12.2022 od godz. 15:35 do 20:00; [...].04.2023 od godz. 15:35 do 23:20; [...].10.2023 od godz. 15:35 do godz. 19:00; [...].01.2024 od godz.15:35 do godz. 16:40; [...].01.2024 od godz. 16:40 do godz. 02:40; [...],05.2024 od godz. 15:35 do godz. 19:30; [...].05.2024 od godz. 15:35 do godz. 18:30; [...].06.2024 od godz. 15:35 do godz. 17:30; [...].07,2024 odgodz.15:35 do godz.19:00. Ponadto w nakazie z dnia [...] maja 2025 r. wskazano, że pozostałe czynności, czyli zasadnicza praca pracownika polega na wykonywaniu zadań pielęgniarki oddziałowej pielęgniarek anestezjologicznych w Bloku Operacyjnym. Zadania te opisane szczegółowo w opisie stanowiska pracy polegają zasadniczo na zarządzaniu pracą zespołu pielęgniarek anestezjologicznych realizujących kompleksowe świadczenia zdrowotne, zgodne z aktualną wiedzą i kwalifikacjami. Pracownica planuje grafiki pracy personelu pielęgniarskiego Bloku Operacyjnego zgodnie z zapotrzebowaniem na udzielone świadczenia. Praca pielęgniarek anestezjologicznych polega na wykonywaniu zabiegów i czynności wysokospecjalistycznych z zakresu anestezjologii i intensywnej opieki medycznej w ramach stanowisk znieczulenia i sal wybudzeń pacjentów. Pracownica realizuję również zadania pielęgniarki anestezjologicznej zgodnie z posiadanymi kompetencjami wynikającymi z kwalifikacji, jakie powinna posiadać pielęgniarka anestezjologiczna zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie standardu organizacyjnego opieki zdrowotnej w dziedzinie anestezjologii i intensywnej terapii. W uzasadnieniu nakazu z dnia [...] maja 2025 r. wskazano, że zgodnie z kartą oceny ryzyka zawodowego (z datą aktualizacji [...] maja 2023 r.) sporządzonej przez zespół ds. oceny ryzyka zawodowego dla stanowiska: pielęgniarka anestetyczna – Blok Operacyjny wyszczególniono zadania wykonywane na powyższym stanowisku pracy: przygotowanie sprzętu do podawania środków anestetycznych; wykonywanie iniekcji; asysta lekarzowi anestezjologowi przy zabiegu operacyjnym; obserwacja chorego operowanego; porządkowanie stanowiska pracy po zabiegu; transport pacjenta na salę wybudzeń; sporządzenie dokumentacji pielęgniarskiej. Okręgowy Inspektor Pracy w [...] wskazał, że organ I instancji słusznie zauważył, że w związku z powyższym ustalonym przez inspektora pracy stanem faktycznym należy stwierdzić, iż praca pielęgniarki oddziałowej jest pracą "w warunkach ostrego dyżuru", albowiem poza "normalną" praca w tym oddziale istnieje duże prawdopodobieństwo wystąpienia zdarzenia powodującego konieczność udzielania świadczeń zdrowotnych w trybie nagłym m.in. na Bloku Operacyjnym jako członek zespołu operacyjnego przy do zabiegów operacyjnych pacjentów. Zdarzeń takich pracodawca nie jest w stanie przewidzieć, a niewątpliwie one występują co uzyskuje też potwierdzeniu samego pracodawcy. Zgodnie z potwierdzeniem pracodawcy nieuchronność zdarzeń "pilnych", na ."ratunek życia" i na "cito" w tym podobne, które wypełniają w ocenie pracodawcy definicję "ostrego dyżuru" jest niewielka, ale one faktycznie występują. W roku 2024 r., wszystkich znieczuleń na Bloku Operacyjnym i poza nim wykonano 13634 z czego znieczuleń " pilnych:", w 2024r. wykonano 407 co daje około 34 znieczulenia miesięcznie. Wskazano, że praca pielęgniarek Bloku Operacyjnego związana jest również z czynnikami ryzyka i warunkami środowiska pracy, które z wiekiem mogą powodować trwale uszkodzenie zdrowia. Wśród tych czynników w pracy pielęgniarek występują: pola elektromagnetyczne, substancje chemiczne o działaniu drażniącym i uczulającym, mikroorganizmy chorobotwórcze, ryzyko urazów, wykonywanie powtarzających się czynności, praca poza normalnymi godzinami pracy. Ponadto praca pielęgniarki operacyjnej wymaga szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej. Do prawidłowego jej wykonywania nie może ona przekraczać poziomu możliwości wynikającego z procesu starzenia się. Organ zaznaczył, że w uzasadnieniu nakazu inspektora pracy wskazano, że pracownica zatrudniona na stanowisku pielęgniarski oddziałowej jest członkiem personelu medycznego, należy w tym miejscu odwołać się do art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2024 r. poz. 799,1897, z 2025r. poz.129). który określa osobę wykonującą zawód medyczny. Chodzi w tym wypadku o osobę uprawnioną na podstawie odrębnych przepisów do udzielania świadczeń zdrowotnych oraz osobę legitymującą się nabyciem fachowych kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie lub w określonej dziedzinie medycyny. Osoby uprawnione do udzielania świadczeń zdrowotnych to więc w szczególności lekarze, lekarze dentyści, pielęgniarki, położne, ratownicy medyczni. Personel medyczny to zatem krąg osób uprawnionych do udzielania świadczeń medycznych. Pojęcie to nie rozróżnia przy tym podziału na stanowiska, ponieważ w gronie tym są osoby bezpośrednio wykonujące prace medyczne, jak też osoby, które oprócz tych prac mają także w swym zakresie obowiązki związane z kierownictwem określonego odcinka (ordynator, oddziałowa). W obrębie zwrotu "personel medyczny" mieści się więc osoba zatrudniona na stanowisku pielęgniarki, a także pielęgniarki oddziałowej, której zadaniem jest udzielanie świadczeń zdrowotnych. Pojęcie "w warunkach ostrego dyżuru" nie posiada definicji legalnej. Jego interpretacji podjęło się Ministerstwo Zdrowia, które wydało komunikat w sprawie rozumienia pojęcia "w warunkach ostrego dyżuru" zawartego w pkt 24 załącznika nr 2 ustawy o emeryturach pomostowych. Ministerstwo Zdrowia zajęło stanowisko, że prace personelu medycznego w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych i anestezjologii w warunkach ostrego dyżuru to nie tylko prace wykonywane (w ramach obowiązków pracowniczych) polegające na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w trybie nagłym, ze wskazań życiowych, ale również inne prace tego personelu (w ramach obowiązków pracowniczych), które są wykonywane w ramach czasu pracy, kiedy istnieje bardzo duże prawdopodobieństwo wystąpienia zdarzenia, skutkującego koniecznością podjęcia działań w trybie nagłym. Pojęcie "w warunkach ostrego dyżuru" oznacza nieuchronność wystąpienia zdarzenia, które powoduje konieczność udzielania świadczeń zdrowotnych w trybie nagłym, ze wskazań życiowych. Nieuchronność występowania takich zdarzeń skutkuje tym, że od pracowników pracujących w tych warunkach wymagane są kryteria określone w art. 3 ust. 3 u.e.p., czyli szczególna odpowiedzialność oraz szczególna sprawność psychofizyczna. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lipca 2025 r. stwierdzono, że inspektor pracy dokonał analizy posiadanych kwalifikacji przez osobę zatrudnioną na stanowisku pielęgniarki oddziałowej, zakresu jej obowiązków, czynności i uprawnień a także zakresu odpowiedzialności. Inspektor pracy ustalił stan faktyczny, w którym osoba zatrudniona na stanowisku: pielęgniarki oddziałowej wykonywała pracę w warunkach ostrego dyżuru. Inspektor pracy dokonał ustaleń w oparciu o powyższą analizę danych dotyczących Joanny Warnickiej, która jako jedyna wykonuje prace w warunkach ostrego dyżuru, będąc zatrudniona na stanowisku pielęgniarki oddziałowej. Organ w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lipca 2025 r. wskazał, że zgodnie z pkt 24 załącznika nr 2 pt. "Wykaz prac o szczególnym charakterze" do u.e.p., prace personelu medycznego w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych i anestezjologii w warunkach ostrego dyżuru – zostały zaliczone do prac o szczególnym charakterze. W ocenie organu prace wykonywane na stanowisku: pielęgniarki oddziałowej na Bloku Operacyjnym wyczerpują kryteria wskazane powyżej tj. kryteria pracy personelu medycznego w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych i anestezjologii w warunkach ostrego dyżuru – co w obszernym i wyczerpującym uzasadnieniu nakazu zostało wskazane. Wszystkie elementy składowe prac określonych w pkt 24 załącznika nr 2 pt. "Wykaz prac o szczególnym charakterze" do u.e.p., zostały opisane i wyjaśnione przez inspektora pracy wraz z uzasadnieniem. Organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie zaistniały wszystkie kryteria, żeby nakazać umieszczenie stanowiska pielęgniarki oddziałowej w wykazie stanowisk pracy, o którym mowa w art. 41 ust. 4 pkt 1 u.e.p. Organ wskazał, że w aktualnym stanie prawnym w myśl art. 11a u.P.I.P. właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione do nakazania pracodawcy: 1) umieszczenia stanowiska pracy, na którym są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w wykazie stanowisk pracy, o którym mowa w art. 41 ust. 4 pkt 1 u.e.p., wykreślenia go z wykazu oraz sporządzenia korekty wpisu dokonanego w tym wykazie; 2) umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 u.e.p., wykreślenia go z ewidencji oraz sporządzenia korekty wpisu dokonanego w tej ewidencji. Podniesiono, że w nakazie wskazano w sposób dostatecznie wyraźny, że pielęgniarka oddziałowa wykonuje prace w warunkach ostrego dyżuru. Podkreślenia wymaga - co już organ I instancji wskazała w uzasadnieniu nakazu, że określenie: "w warunkach ostrego dyżuru" zostało zdefiniowano przez Ministerstwo Zdrowia w komunikacie z dnia 22 lipca 2009r. w sprawie rozumienia pojęcia " w warunkach ostrego dyżuru" zawartym w pkt. 24 załącznika nr 2 do ustawy o emeryturach pomostowych. W przedmiotowym komunikacie wskazano m. in., że "prace personelu medycznego w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych i anestezjologii w warunkach ostrego dyżuru" to nie tylko prace wykonywane (w ramach obowiązków pracowniczych) polegające na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w trybie nagłym, ze wskazań życiowych, ale również inne prace tego personelu (w ramach obowiązków pracowniczych), które są wykonywane w ramach czasu pracy, kiedy istnienie duże prawdopodobieństwo wystąpienia zdarzenia, skutkującego koniecznością podjęcia działań w trybie nagłym. Pojęcie "w warunkach ostrego dyżuru" oznacza nieuchronność wystąpienia zdarzenia, które powodują konieczność, udzielania świadczeń zdrowotnych w trybie nagłym, ze wskazań życiowych. Organ przywołał też komunikat Ministerstwa Zdrowia z dnia 2 listopada 2010 r., w którym wskazano jasno i wyraźnie, że kryterium dotyczące wykonywania prac w warunkach ostrego dyżuru, wynika, z konieczności działania w warunkach, które są szczególnie trudne do przewidzenia i w których stosowanie określonych procedur zapewniających bezpieczeństwo własne i innych osób jest często utrudnione. Organ wskazał, że to właśnie ten aspekt, czyli działanie w warunkach nagłości i nieprzewidywalności, decyduje o szczególnym charakterze pracy personelu medycznego w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych i anestezjologii w warunkach ostrego dyżuru i kwalifikuje wykonujących ją pracowników do przyznawania emerytur pomostowych. Organ odwoławczy podniósł, że inspektor pracy odwołał się też do wyroku Trybunału Konstytucyjnego, w którym wyjaśniono pojęcie "warunków ostrego dyżuru" (wyrok Trybunał Konstytucyjnego z dnia 3 marca 2011 r., sygn. akt K 23/09), akcentując pracę w warunkach nagłości i nieprzewidywalności utrudniających stosowanie procedur zapewniających bezpieczeństwo własne i innych osób. Organ przywołał również wyrok Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] listopada 2014r. (sygn. akt [...]), wyrok Sądu Apelacyjnego w [...] z [...] listopada 2015 r. (sygn. akt [...]) oraz orzecznictwo Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w postaci wyroków: wyrok WSA w Warszawie z 31.01.2025 r. sygn. akt II SA/Wa 971/24, wyrok WSA w Warszawie z 31.01.2025 r. sygn. akt II SA/Wa 972/24, WSA w Warszawie z 31.01.2025 r. sygn. akt II SA/Wa 941/24, wyrok WSA w Warszawie z 4.03.2025 r. sygn. akt II SA/Wa 1012/24, wyrok WSA w Warszawie z 4.03.2025 r sygn. akt SA/Wa 1017/24 oraz wyrok WSA w Warszawie z 18.02.2025 r. sygn. akt II SA/Wa 1004/24. Organ stwierdził, że praca wykonywana przez osobę zatrudnioną na stanowisku: pielęgniarka oddziałowa jest bezspornie pracą o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust 3 u.e.p. Dlatego uzasadnione jest nakazanie umieszczenie stanowiska pielęgniarka oddziałowa w wykazie stanowisk pracy, o którym mowa w art. 41 ust. 4 pkt 1 u.e.p. Instytut "[...]" z siedzibą w [...] przy [...] reprezentowany przez radcę prawnego pismem z dnia [...] sierpnia 2025 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję [...] z dnia [...] lipca 2025 r. Okręgowego Inspektora Pracy w [...] i wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji i nakazu poprzedzającego oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie: art. 41 ust. 4 pkt 1 u.e.p. poprzez wydanie decyzji utrzymującej nakaz wpisania stanowiska pracy "pielęgniarki oddziałowej" do wykazu stanowisk pracy, mimo braku ustalenia, że stanowisko to, w ujęciu całego pracodawcy, spełnia przesłanki pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, a także bez przeprowadzenia stosownego postępowania dowodowego w tym zakresie; naruszenie art. 7 i 8 ust. 1 k.p.a. przez niezbadanie wszystkich stanowisk "pielęgniarka oddziałowa" u pracodawcy, a rozstrzygnięcie o tym stanowisku - organ nie badał żadnego innego stanowiska o tożsamej nazwie w innej jednostce organizacyjnej skarżącego niż Blok Operacyjny pod kątem warunków o szczególnym charakterze a rozstrzygnął o wpisaniu tego stanowiska bez przyporządkowania do jednostki Blok Operacyjny; naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez uznanie, że okazjonalne wykonywanie czynności z zakresu "ostrego dyżuru" pozwala zakwalifikować pracę tego typu do pracy o szczególnym charakterze, o której mowa w poz. 24 załącznika nr 2 do u.e.p.; a także poprzez uznanie przez organ, że podstawowym obowiązkiem na stanowisku pielęgniarki oddziałowej jest zarządzanie pracą zespołu pielęgniarek operacyjnych realizujących kompleksowe świadczenia zdrowotne, a mimo to organ uznał, że taka praca spełnia warunki do uznania jej za pracę w warunkach ostrego dyżuru; błędną wykładnię poz. 24 załącznika nr 2 do u.e.p. poprzez uznanie, że okazjonalne wykonywanie czynności w warunkach ostrego dyżuru jest wystarczające do uznania, że taką pracę można zakwalifikować do pracy o szczególnym charakterze. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że w jego ocenie kierunek orzecznictwa WSA w Warszawie wskazanego w zaskarżonej decyzji opiera się na niewłaściwej wykładni przepisów, opierającej się m.in. na interpretacji Ministerstwa Zdrowia (komunikat z dnia 22 lipca 2009 r.). Skarżący wskazał, że komunikat Ministerstwa Zdrowia nie ma żadnej mocy prawnej. W tym kontekście skarżący podniósł, że patrząc na samo literalne brzmienie poz. 24 załącznika nr 2 do u.e.p. nie sposób dojść do wniosku, że chodzi tam o incydentalne prace w warunkach ostrego dyżuru. Ze słowa "warunkach" nie można wywodzić tak rozszerzającej wykładni, że dochodzimy do sytuacji, w której pracownik kilka razy w roku jest wzywany do pilnego zabiegu a jego pracę określamy jako warunki ostrego dyżuru. W uzasadnieniu skargi stwierdzono, że z pewnością nie taki był cel ustawodawcy, bo gdyby tak było, to wszyscy pracownicy medyczni pracujący przy zabiegach operacyjnych w szpitalach powinni być objęci tą pozycją. Nie byłoby wtedy konieczności używania zwrotu "w warunkach ostrego dyżuru", bo jest pewne, że w przypadku planowanych operacji prędzej czy później dochodzi do zdarzenia nieplanowanego – taka jest specyfika pracy przy stole operacyjnym. Nie byłoby więc konieczności używania zwrotu "w warunkach ostrego dyżuru", gdyby ustawodawca chciał, aby osoby, które np. raz na kilka miesięcy spotykają się z sytuacją nagłą miały być kwalifikowane do poz. 24 załącznika nr 2 do ww. ustawy. W ocenie skarżącego ta część zdania byłaby zbędna. Skarżący dodał, że taka wykładnia przepisu jak zaprezentowana w zaskarżonej decyzji sprowadza się do zakwalifikowania każdej pracy personelu medycznego w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych do pracy o szczególnym charakterze. Skarżący podniósł także, że w niniejszej sprawie konkretnie wskazana z imienia i nazwiska pielęgniarki oddziałowej jedynie okazjonalnie wykonywała czynności na sali operacyjnej, a jej zasadniczym obowiązkiem było pełnienie funkcji z zakresu kierowania pracą personelu. Zdaniem skarżącego z punktu widzenia art. 4 u.e.p., decydujące znaczenie ma stały (wynikający z planów operacji i grafików) udział w pracach zespołów operacyjnych danej dyscypliny zabiegowej oraz wykonywanie zabiegów operacyjnych (planowych i nieplanowych) w pełnym, a nie ograniczonym zakresie. W uzasadnieniu skargi stwierdzono, że Sąd Najwyższy wskazał, że po 31 grudnia 2008 r. praca pielęgniarki instrumentariuszki, nie była już uznawana za pracę o szczególnym charakterze, a możliwość uznania tej pracy za pracę o szczególnym charakterze jest dużo węższa i ograniczona spełnieniem dodatkowego kryterium w postaci wykonywania tej pracy w warunkach ostrego dyżuru (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 czerwca 2021 r., 11 PSK 80/21). Na tle tego wyroku Sąd Najwyższy wskazał, że istotne są konkretne okoliczności faktyczne, zarówno czas konkretnych operacji jak i poziom ich skomplikowania. W ocenie skarżącego w niniejszej sprawie takich ustaleń organy nie poczyniły. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że komunikat Ministra Zdrowia dotyczący wykładni pojęcia "w warunkach ostrego dyżuru" zawarty w pkt 24 załącznika nr 2 do u.e.p. wskazano, że pojęcie "w warunkach ostrego dyżuru" oznacza zarówno prace personelu medycznego w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych i anestezjologii w warunkach ostrego dyżuru, polegające na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w trybie nagłym, ze wskazań życiowych, ale również inne prace tego personelu (w ramach obowiązków pracowniczych), które są wykonywane w ramach czasu pracy, kiedy istnieje bardzo duże prawdopodobieństwo wystąpienia zdarzenia, skutkującego koniecznością podjęcia działań w trybie nagłym. Zdaniem skarżącego nie sposób mówić o takim, bardzo dużym prawdopodobieństwie, kiedy do sytuacji nagłych dochodzi rzadziej niż raz na miesiąc, jak w niniejszej sprawie. Jednocześnie skarżący podkreślił, że kwestionuje powołanie się na ten komunikat w niniejszej sprawie jako niewiążący ani organów, ani sądów. Skarżący wskazał, że godnie z wyrokiem Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] stycznia 2021 r., sygn. akt [...], pojęcie "w warunkach ostrego dyżuru" oznacza nieuchronność wystąpienia zdarzenia, które powoduje konieczność udzielania świadczeń zdrowotnych w trybie nagłym, ze wskazań życiowych (tak samo: wyrok Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] lipca 2017 r., [...]). W niniejszej sprawie zarówno statystyki potwierdzają brak nieuchronności wystąpienia takich zdarzeń, jak i to, że podstawową pracą na stanowisku pielęgniarki oddziałowej jest zarządzanie oddziałem a nie praca na bloku operacyjnym. W uzasadnieniu skargi podniesiono m.in., że o konieczności ustalenia stopnia prawdopodobieństwa wystąpienia zdarzeń skutkujących koniecznością podjęcia działań w trybie nagłym wypowiadał się choćby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w uzasadnieniu wyroku z dnia 7 września 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 414/11. Skarżący zwrócił uwagę, że stanowisko pielęgniarki oddziałowej występuje w różnych jednostkach organizacyjnych skarżącego a zarówno organ I jak i II instancji nie wskazał, której jednostki organizacyjnej ma dotyczyć nakaz. Dla przykładu skarżący wskazał, że stanowisko p.o. pielęgniarza oddziałowego występuje w Izbie Przyjęć IPCZD, a stanowisko pielęgniarki/pielęgniarza oddziałowego w kolejnych 23 jednostkach organizacyjnych skarżącego. Przedstawiono zestawienie. W ocenie skarżącego samo wskazanie w uzasadnieniu decyzji Bloku Operacyjnego nie jest treścią rozstrzygnięcia. Na skutek takiego nakazu (jak i obecnej decyzji utrzymującej nakaz), wszystkie stanowiska pielęgniarki oddziałowej (zapewne także p.o. pielęgniarza oddziałowego i być może także p.o. pielęgniarki/pielęgniarza oddziałowego) musiałyby być uwzględnione w wykazie a z pewnością, zdaniem skarżącego, nie taka była intencja Inspekcji Pracy, a do tego organy nie badały ww. stanowisk w innych jednostkach organizacyjnych skarżącego niż Blok Operacyjny. Skarżący podniósł też m.in., że organy I i II instancji stwierdziły, że zasadnicza praca pracownika na ww. stanowisku nie polega na czynnościach związanych z "Pracami personelu medycznego w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych i anestezjologii w warunkach ostrego dyżuru." a na wykonywaniu zadań pielęgniarki oddziałowej, czyli przede wszystkim na zarządzaniu pracą zespołu, planowaniem grafików pracy. Ponadto skarżący wskazał, że w okresie badanym (lata 2021-2024), pracownik był wzywany do pracy albo zostawał dłużej w pracy zaledwie 14 razy (14 dni na 4 lata). W takiej sytuacji absurdalne jest twierdzenie, że zasadnicza praca pracownika na ww. stanowisku polega na pracach w warunkach ostrego dyżuru. Mało tego praca w warunkach ostrego dyżuru wystąpiła, patrząc na ww. dane, nieco więcej niż raz na poł roku, co potwierdza twierdzenia pracodawcy, że nie ma tu mowy o pracach w warunkach ostrego dyżuru. Okręgowy Inspektor Pracy w [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi. Organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji oraz wskazał na niezasadność zarzutów skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2026 r. poz. 143), dalej P.p.s.a.). Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie podlegała uwzględnieniu. W ocenie Sądu, organ nie naruszył w niniejszej sprawie przepisów postępowania w stopniu mogącymi mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak też nie naruszono przepisów prawa materialnego. Zdaniem Sądu prawidłowo Okręgowy Inspektor Pracy utrzymał w mocy nakaz inspektora pracy z dnia [...] maja 2025 r. nr rej. [...] umieszczenie stanowiska: pielęgniarka oddziałowa w wykazie stanowisk pracy, o którym mowa w art. 41 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze). Zdaniem Sądu prawidłowo organ odwoławczy stwierdził wystąpienie w sprawie przesłanek dla wydania nakazu inspektora pracy. W uzasadnieniu zaskarżonego aktu przywołano wszystkie istotne uwarunkowania formalne – w tym brzmienie stosownych regulacji jak i stanowisko judykatury – oraz okoliczności faktyczne sprawy dające podstawę do wydania nakazu umieszczenia stanowiska: pielęgniarka oddziałowa w wykazie stanowisk pracy, o którym mowa w art. 41 ust. 4 pkt 1 u.e.p. (na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze). W sprawie ustalono m.in., że u skarżącego pracodawcy stanowiska pracy "pielęgniarek" na "Bloku Operacyjnym" znajdowały się w wykazie prac o szczególnym charakterze do dnia 31 grudnia 2008r. (wyjaśnienia pracodawcy z dnia [...] lutego 2023 r.). Organ w trakcie kontroli ustalił, że stanowisko pielęgniarka oddziałowa nie zostało ujęte w obowiązującym aktualnie u pracodawcy wykazie stanowisk pracy, na których są wykonywane prace o szczególnym charakterze. Organ ustaleń w sprawie dokonał analizując charakter pracy wykonywanej przez konkretną osobę zatrudnioną na stanowisku pielęgniarki oddziałowej i powyższe nie narusza prawa. Dokonanie przez organ analizy charakteru pracy na stanowisku pielęgniarki oddziałowej, analizy oceny ryzyka zawodowego na stanowisku pielęgniarka oddziałowa, analizy zakresu obowiązków i czynności na przedmiotowym stanowisku, nie stanowi o naruszeniu art. 7 k.p.a. W ocenie Sądu ustalenia faktyczne zostały dokonane w sposób prawidłowy i są wyczerpujące. Pozwalały przy tym na pełną, zdaniem Sądu, w okolicznościach tej sprawy, analizę możliwości zakwalifikowania stanowiska pielęgniarki oddziałowej jako stanowiska, które powinno zostać umieszczone w wykazie, o którym mowa w decyzji. Analiza taka została przez organ w sposób wyczerpujący dokonana i ocena organu w tym zakresie nie była dowolna. Organ nie naruszył zatem art. 77§ 1 k.p.a. jak i art. 80 k.p.a. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania. Sąd zauważa, że zbędne było w tej sprawie imienne wskazywanie w zaskarżonej decyzji i nakazie inspektora pracy konkretnej pielęgniarki (sprawa nie dotyczy bowiem umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników), jednakże powyższe w żaden sposób nie powoduje wadliwości zaskarżonej decyzji i nakazu inspektora pracy. Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.e.p. prace w szczególnych warunkach to prace związane z czynnikami ryzyka, które z wiekiem mogą z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia, wykonywane w szczególnych warunkach środowiska pracy, determinowanych siłami natury lub procesami technologicznymi, które mimo zastosowania środków profilaktyki technicznej, organizacyjnej i medycznej stawiają przed pracownikami wymagania przekraczające poziom ich możliwości, ograniczony w wyniku procesu starzenia się jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w stopniu utrudniającym ich pracę na dotychczasowym stanowisku. W myśl natomiast art. 3 ust. 3 ustawy, prace o szczególnym charakterze to prace wymagające szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, których możliwość należytego wykonywania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności psychofizycznej, związanego z procesem starzenia się. W sprawie jest bezsporne, że zasadnicza praca pielęgniarki oddziałowej na Bloku Operacyjnym polega na wykonywaniu zadań pielęgniarki oddziałowej zgodnie z opisem stanowiska pracy: zatem, zgodnie z posiadanymi kompetencjami świadczy pracę w salach operacyjnych w charakterze pielęgniarki anestezjologicznej. Ustalono, że pielęgniarka oddziałowa nie jest w pełnej gotowości pełniąc dyżury pod telefonem, jednakże w okresie, który objęty był kontrolą wystąpiły okoliczności przedłużenia zaplanowanego harmonogramu pracy pracownika wynikające z zabiegów nagłych, wystąpiły także okoliczności przedłużenia zaplanowanego harmonogramu pracy wynikające z zabiegów nagłych. Wymienione zostały one w zaskarżonej decyzji i te ustalenia nie są kwestionowane. Zatem, epizodycznie pielęgniarka oddziałowa na Bloku Operacyjnym, wykonująca czynności pielęgniarki anestezjologicznej, wykonuje prace w zabiegach nagłych (zabiegi i czynności wysokospecjalistyczne z zakresu anestezjologii i intensywnej opieki medycznej w ramach stanowisk znieczulenia i sal wybudzeń pacjentów), w okolicznościach, analogicznych do występujących w przypadku czynności w trakcie tzw. "ostrego dyżuru". Jeśli chodzi o kartę oceny ryzyka zawodowego opracowaną dla stanowiska: pielęgniarka anestetyczna - Blok Operacyjny – to, jak ustalił organ, wyszczególniono w niej zadania takie jak: przygotowanie sprzętu do podawania środków anestetycznych, wykonywanie iniekcji, asysta lekarzowi anestezjologowi przy zabiegu operacyjnych, obserwacja chorego operowanego, porządkowanie stanowiska pracy po zabiegu, transport pacjenta na salę wybudzeń, sporządzenie dokumentacji pielęgniarskiej. Zakres tych aktywności nie jest dominujący, co wynika z samej zaskarżonej decyzji – działania realizowane są jedynie incydentalnie. W sprawie nie było przez organ kwestionowane, że pozostałe czynności, czyli zasadnicza praca pracownika polegała na wykonywaniu zadań pielęgniarki oddziałowej pielęgniarek anestezjologicznych w Bloku Operacyjnym. Zadania te polegają zasadniczo na zarządzaniu pracą zespołu pielęgniarek anestezjologicznych realizujących kompleksowe świadczenia zdrowotne, planowaniu grafiku pracy personelu pielęgniarskiego Bloku Operacyjnego zgodnie z zapotrzebowaniem na udzielone świadczenia. W istocie spór między stronami dotyczy w tej sprawie właściwego rozumienia (wykładni), kompleksu regulacji, determinujących pojęcie "prac o szczególnym charakterze" - w myśl art. 3 ust. 3 u.e.p. oraz pkt 24 załącznika nr 2 do u.e.p. Jeżeli bowiem praca na stanowisku ma szczególny charakter, bezspornie winno być ono umieszczone w Wykazie, w rozumieniu art. 41 ust. 4 pkt 1 ustawy, zaś – gdy tego nie uczyniono – organ PIP upoważniony jest do wydania w danym zakresie rozstrzygnięcia władczego – nakazu, na podstawie art. 11a pkt 1 ustawy o PIP. W sprawie nie ma wątpliwości, że w aktualnym stanie prawnym właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione do nakazania pracodawcy m.in. umieszczenia stanowiska pracy, na którym są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w wykazie stanowisk pracy, o którym mowa w art. 41 ust. 4 pkt 1 u.e.p., wykreślenia go z wykazu oraz sporządzenia korekty wpisu dokonanego w tym wykazie. Jak już Sąd wskazał wyżej – na gruncie brzmienia stosownych regulacji normatywnych – trafne jest stanowisko organu. Sąd podziela ustalenia organu, że praca pielęgniarki oddziałowej Bloku Operacyjnego jest pracą "w warunkach ostrego dyżuru" albowiem poza "normalną" pracą w tym Oddziale istnieje duże prawdopodobieństwo wystąpienia zdarzenia powodującego konieczność udzielania świadczeń zdrowotnych w trybie nagłym na Bloku Operacyjnym jako członek zespołu operacyjnego przy znieczulaniu do zabiegów operacyjnych pacjentów. Sąd podziela stwierdzenie organu, że zdarzeń takich pracodawca nie jest w stanie przewidzieć, a niewątpliwie zdarzenia takie występują. Odnosząc się do powołania się przez skarżącego na wyrok SN sygn. akt II PSK 80/21 wskazania wymaga, że Sąd nie stwierdził naruszenia przez organ przepisów postępowania, w którym wydano nakaz, albowiem w ocenie Sądu organ nie był obowiązany w tej sprawie do dokonywania analiz czasu trwania operacji, jak i poziomu ich skomplikowania. Zarzut skargi, że organy nie poczyniły takich ustaleń jest niezasadny. Zgodnie z art. 41 ust. 4 pkt 1 u.e.p., stanowiskami wpisanymi do stosownych wykazów – potwierdzającymi uprawnienie pracownika do wcześniejszych świadczeń emerytalnych, wedle reguł art. 4 tego aktu – są te, na których prace wykonywane są "w szczególnych warunkach" w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy lub "o szczególnym charakterze"– w myśl art. 3 ust. 3 ustawy. Gdy mowa o pracach o szczególnym charakterze, rozumie się przez nie prace wymagające szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, których możliwość należytego wykonywania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności psychofizycznej, związanego z procesem starzenia się. Podkreślenia wymaga, że przesłanką zagwarantowania pracownikom wykonującym pracę o szczególnym charakterze możliwości przejścia na wcześniejszą emeryturę, jest w istocie ograniczenie ryzyka, aby czynności – wymagające szczególnej uwagi czy ostrożności – wykonywały osoby, które z racji wieku, oraz określonego okresu wykonywania już prac o szczególnym charakterze (tak art. 4 pkt 2 u.e.p.), albowiem mogą mieć już ograniczone zdolności psychofizyczne, także, co do koncentracji, umiejętności działania w stresie itd. Konstatację taką potwierdza zarówno samo brzmienie art. 3 ust. 3 ustawy jak i analiza charakteru prac, wymienionych w załączniku. W załączniku - pod pozycją 24 - wymieniono "Prace personelu medycznego w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych i anestezjologii w warunkach ostrego dyżuru". W sprawie jest bezsporne, że praca pielęgniarki Bloku Operacyjnego związana jest z czynnikami ryzyka i warunkami środowiska pracy, które z wiekiem mogą powodować trwałe uszkodzenie zdrowia. Wśród tych czynników, jak trafnie wskazał organ, w pracy pielęgniarek występują: pola elektromagnetyczne, substancje chemiczne o działaniu drażniącym i uczulającym, mikroorganizmy chorobotwórcze, ryzyko urazów, wykonywanie powtarzających się czynności, praca poza normalnymi godzinami pracy. Brak jest podstaw do zakwestionowania twierdzenia, że praca pielęgniarki operacyjnej (jednocześnie pielęgniarki oddziałowej) wymaga szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej. Do prawidłowego jej wykonywania nie może ona przekraczać poziomu możliwości wynikającego z procesu starzenia się. Nie sposób podważyć twierdzenia inspektora pracy, że prace wykonywane przez personel medyczny w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych i anestezjologii w warunkach ostrego dyżuru wymagają sprawności sensomotorycznych takich jak: szybki refleks, spostrzegawczość, ostrość wzoru, zręczność rąk, koordynacja wzrokowo - ruchowa. W zakresie zdolności wymagana jest podzielność uwagi. Konieczne cechy temperamentu to: łatwość przerzucenia się z jednej czynności na drugą, wytrzymałość na długotrwały wysiłek, umiejętność podejmowania szybkich i trafnych decyzji. Niewątpliwie wymienione sprawności mogą zmieniać się z wiekiem. Powyższe daje podstawę zakwalifikowania pracy pielęgniarki oddziałowej Bloku Operacyjnego, w nawiązaniu do wszystkich przedstawionych już wyżej rozważań, jako pracy w warunkach ostrego dyżuru. Spór w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do tego, czy regułami ustawy objęte są także osoby, które – w zakresie swoich obowiązków – określone działania realizują jedynie epizodycznie. Kluczowe znaczenie w sprawie ma w tym kontekście, podkreślane w judykaturze (tak: przywoływane przez organ orzeczenia) – kryterium przewidywalności bądź prawdopodobieństwa potrzeby wykonywania określonych zadań czy czynności. Celem ustawy jest bowiem generalnie wyłączenie potrzeby ich realizacji przez osoby, które – przez wzgląd na osiągnięty wiek – negatywnie oceniają swoje możliwości w danym zakresie. Mogą one skorzystać właśnie z wcześniejszych świadczeń emerytalnych. W sprawie niniejszej, jest zdaniem Sądu bezsporne, że pielęgniarka oddziałowa Bloku Operacyjnego powinna być wpisana do wykazu, o którym mowa w decyzji z uwagi na zakres zadań na tym stanowisku, które sprowadzają się również do realizacji (choć jedynie marginalnie wobec innych obowiązków) zadań określonych przez prawodawcę jako "Prace personelu medycznego w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych i anestezjologii w warunkach ostrego dyżuru medycznego", co ujęte jest w załączniku nr 2 pkt 24 do ustawy o emeryturach pomostowych. Raz jeszcze wskazania wymaga, że zgodnie z nim, do prac o szczególnym charakterze zalicza się prace personelu medycznego w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych i anestezjologii w warunkach ostrego dyżuru. Zatem, także wówczas, gdy działania pracownika w warunkach ostrego dyżuru wykonywane są epizodycznie (słowo "okazjonalnie" użyte w skardze nie oddaje istoty pracy pielęgniarki oddziałowej w nagłych sytuacjach), to również należy je kwalifikować jako prace personelu medycznego o szczególnym charakterze. Ocena organu w tym zakresie nie była dowolna i nie narusza art. 80 k.p.a. Podkreślenia wymaga, że prawodawca użył pojęcia "w warunkach ostrego dyżuru", nie zaś "na ostrym dyżurze". Trafnie organ wskazał, że pojęcie "w warunkach ostrego dyżuru" nie posiada definicji legalnej. Niewątpliwie komunikat Ministerstwa Zdrowia, na który powołano się w sprawie nie stanowi źródła prawa. Jednakże może być traktowany jako wskazówka interpretacyjna. Bezsporne jest przy tym, że pojęcie "w warunkach ostrego dyżuru" oznacza nieuchronność wystąpienia zdarzenia, które powoduje konieczność udzielania świadczeń zdrowotnych w trybie nagłym, ze wskazań życiowych. Nieuchronność występowania takich zdarzeń skutkuje tym, że od pracowników pracujących w tych warunkach wymagane są kryteria określone w art. 3 ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych czyli szczególna odpowiedzialność oraz szczególna sprawność psychofizyczna. Sąd nie znajduje podstaw do podważenia tego twierdzenia. Bezsporne jest, że w sytuacjach nagłych, które nieuchronnie występują u skarżącego, konieczne jest działanie pielęgniarki na Bloku Operacyjnym (będącej pielęgniarką oddziałową) w procesie udzielania świadczeń zdrowotnych na Bloku Operacyjnym. Biorąc pod uwagę pkt 24 Załącznika nr 2 pt. "Wykaz prac o szczególnym charakterze" do ustawy o emeryturach pomostowych, prace wykonywane na stanowisku: pielęgniarka oddziałowa na Bloku Operacyjnym wyczerpują kryteria wskazane powyżej tj. kryteria pracy personelu medycznego w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych i anestezjologii w warunkach ostrego dyżuru. Odnosząc się do zarzutów skargi, w kontekście powołania się na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 czerwca 2021 r. sygn. II PSK 80/21, wskazania wymaga, że postanowieniem tym SN odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Nadto, wskazał, że prace o szczególnym charakterze zostały zdefiniowane w art. 3 ust. 3 ustawy pomostowej i wyliczone są w załączniku nr 2 do tego aktu. Stosownie do definicji zawartej w art. 3 ust. 3 tej ustawy prace o szczególnym charakterze to prace wymagające szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, których możliwość należytego wykonywania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności psychofizycznej, związanego z procesem starzenia się (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2018 r., II UK 386/17, LEX nr 2591129). Zgodnie z poglądem Sądu Najwyższego wyrażanym w orzecznictwie wykaz prac określonych w art. 3 ust. 1 i 3 ustawy pomostowej jest zamknięty i nie podlega uzupełnieniu, co oznacza, że cech pracy "o szczególnym charakterze" lub "w szczególnych warunkach" nie mogą posiadać inne prace, choćby sposób ich wykonywania i jego jakość mogła obniżyć się z wiekiem (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 listopada 2017 r., I UK 472/16, LEX nr 2428814; z dnia 11 grudnia 2018 r., II UK 386/17, LEX nr 2591129; z dnia 9 maja 2019 r., III UK 115/18, LEX nr 2681237 czy postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2020 r., III UK 215/19, LEX nr 3176580). SN zaznaczył też, że "Wykładnia art. 3 ust. 3 tej ustawy nie może odbywać się w oderwaniu od wykazu stanowiącego załącznik do niej. W orzecznictwie zauważono, że porównanie definicji ustawowych, jak również katalogów prac zaliczanych do poszczególnych kategorii, pozwala na stwierdzenie, że o ile w pierwszym przypadku możliwość przejścia na wcześniejszą emeryturę uzasadniona jest bardziej względami interesu indywidualnego pracownika, który wykonuje pracę w warunkach szczególnie negatywnie wpływających na stan jego zdrowia, o tyle w przypadku prac o szczególnym charakterze definicja kładzie nacisk na szczególną odpowiedzialność pracownika, związaną z wykonywanymi czynnościami. W tym zatem przypadku dominującą rolę odgrywa raczej czynnik interesu publicznego - ochrony innych osób przed niebezpieczeństwem związanym z faktem, że pracownik, który wykonuje te szczególnie odpowiedzialne czynności może nie mieć już należytej sprawności psychofizycznej, ze względu na jej naturalne obniżenie podyktowane wiekiem (zob. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 18 listopada 2010 r., III SA/Lu 243/10, LEX nr 653544 czy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 września 2011 r., I OSK 422/11, LEX nr 1103998). Za prace o szczególnym charakterze uznane zostały zgodnie z punktem 24 załącznika nr 2 do ustawy pomostowej "prace personelu medycznego w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych i anestezjologii w warunkach ostrego dyżuru", w nawiązaniu do której to regulacji skarżąca konstruuje zagadnienie prawne." Sąd poglądy te podziela i znajdują one odniesienie do niniejszej sprawy. Natomiast kwestia czynności podejmowanych przez pielęgniarkę instrumentariuszkę w przywołanej przez pełnomocnika sprawie i ocena przez Sąd Najwyższy tych czynności stanowiła odrębną kwestię. Powyższe nie znajduje odniesienia do niniejszej sprawy, w której nie ma wątpliwości, co do charakteru czynności pielęgniarki oddziałowej (pielęgniarki anestezjologicznej), która wykonuje zabiegi i czynności wysokospecjalistyczne z zakresu anestezjologii i intensywnej opieki medycznej. Odnosząc się do przywołanego przez skarżącego wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 7 września 2011 r., II SA/Rz 414/11, wskazania wymaga, że w wyroku tym wskazano m.in., iż "Do prac w warunkach ostrego dyżuru należą prace polegające na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w trybie nagłym ze wskazań życiowych, a także inne prace, które są wykonywane w ramach czasu pracy, kiedy istnieje duże prawdopodobieństwo wystąpienia zdarzenia, skutkującego koniecznością podjęcia działań w trybie nagłym. Zgodnie z definicją pojęcia "ostrego dyżuru" zawartą w Słowniku Języka Polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN Warszawa I tom, A-K, wydanie poprawione i uzupełnione pod redakcją prof. dr Mieczysława Szymczaka, pojęcie "ostrego dyżuru" oznacza dzień, dobę, kiedy dany szpital ma obowiązek przyjmować wszystkich zgłaszających się chorych wymagających natychmiastowej pomocy lub leczenia szpitalnego. Z porównania powyższych definicji wynika więc, że pojęcie wykonywania pracy w "warunkach ostrego dyżuru" jest pojęciem szerszym od pojęcia "ostrego dyżuru". Dla określenia, czy praca wykonywana jest w "warunkach ostrego dyżuru" konieczne jest więc ustalenie stopnia prawdopodobieństwa występowania zdarzeń, skutkujących koniecznością podjęcia działań w trybie nagłym, w ramach czasu pracy pracownika, w którym wykonuje on pracę w trybie "zwykłym"." Sprawa dotyczyła umieszczenia pracownika w ewidencji. Jednakże, powyższe znajduje odniesienie do niniejszej sprawy – umieszczenia stanowiska w wykazie, w obecnym stanie prawnym. Poglądy te Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela. WSA w Rzeszowie, odwołując się do stanowiska wyrażanego już w sądownictwie administracyjnym wskazał w powołanym przez skarżącego wyroku II SA/Rz 414/11 nadto, że "uzasadniona jest konkluzja, że tylko ustalenie przez organy, iż w danej sprawie zachodzi duże prawdopodobieństwo występowania zdarzeń, skutkujących koniecznością podjęcia działań w trybie nagłym oraz ustalenie, że znaczna część czynności wykonywanych w ramach zakresu obowiązków pracownika wiąże się ze szczególnym charakterem, uprawnia organy do wydania orzeczenia w przedmiocie umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze." Zdaniem Sądu, w sprawie rozpoznawanej aktualnie powyższe zostało wykazane w stopniu wystarczającym. Dla uznania pracy za pracę o szczególnym charakterze nie były też konieczne odrębne wezwania pielęgniarki oddziałowej Bloku Operacyjnego z domu do placówki do wykonania zadań. Samo pozostawanie w pracy, z racji nagłych przypadków, wypadków, sytuacji, w celu niesienia pomocy w ramach wypełniania obowiązków na Bloku Operacyjnym, o których była już mowa, stanowi – nawet wobec tylko incydentalnych zdarzeń – o szczególnym charakterze pracy pielęgniarki oddziałowej na Bloku Operacyjnym. Odnosząc się do zarzutu niedookreślenia w rozstrzygnięciu jednostki, do której organ przyporządkował stanowisko pielęgniarka oddziałowa, które ma być wpisane do Wykazu, zgodzić należy się ze skarżącym, że samo wskazanie w uzasadnieniu decyzji Bloku Operacyjnego nie jest treścią rozstrzygnięcia. Nie może być jednak wątpliwości, że nakaz nie dotyczy umieszczenia każdego stanowiska pielęgniarki oddziałowej w wykazie, o którym mowa w art. 41 ust. 4 pkt 1 ustawy o emeryturach pomostowych, a odnosi się wyłącznie do stanowiska pielęgniarka oddziałowa w Bloku Operacyjnym. W ocenie Sądu – w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy – nakaz umieszczenia pielęgniarki oddziałowej (Bloku Operacyjnego, co wynika z uzasadnienia decyzji) w Wykazie jest prawidłowy. Uchybienie stanowi niedookreślenie w nakazie, że chodzi o Blok Operacyjny, jednakże uzasadnienie nakazu inspektora pracy i zaskarżonej decyzji nie pozostawia w tym zakresie żadnych wątpliwości, stąd też nie było podstaw do kwalifikowania tego uchybienia, jako mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazania wymaga nadto, że trafnie organ powołał się na wyrok Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] listopada 2014r. (sygn. akt [...]), w którym wyrażono pogląd, że "Warunki ostrego dyżuru" to pojęcie szersze niż "ostry dyżur" i nie oznacza ono sytuacji w której pracownik wykonuje swoją pracę wyłącznie przy wykonywaniu nagłych zabiegów operacyjnych, ale wówczas gdy w każdej chwili istnieje możliwość zaistnienia takiej konieczności. Innymi słowy istnieje wysokie prawdopodobieństwo nagłej konieczności przeprowadzenia zabiegu operacyjnego, w którym będzie miał obowiązek wziąć dany pracownik. W świetle wszystkich przedstawionych wyżej rozważań brak jest podstaw do stwierdzenie naruszenia art. 41 ust. 4 pkt 1 u.e.p. Z zaskarżonej decyzji i nakazu inspektora pracy wynika jednoznacznie, że nakaz dotyczy stanowiska pielęgniarki oddziałowej na Bloku Operacyjnym, na co Sąd wskazywał już wyżej. Chybione są tym samym także pozostałe zarzuty skargi, w tym zarzut naruszenia art. 7 i art. 8 ust. 1 k.p.a. przez niezbadanie wszystkich stanowisk "pielęgniarka oddziałowa" u pracodawcy. Okoliczność, że w nakazie nie wskazano na Blok Operacyjny, nie daje podstaw do uchylenia decyzji i nakazu inspektora pracy w sytuacji, gdy uzasadnienia tych aktów nie pozostawiają wątpliwości, że chodzi o stanowisko pielęgniarki oddziałowej Bloku Operacyjnego. W świetle powyższego stwierdzić należało, że organy rozstrzygając w sprawie nie naruszyły przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania w stopniu, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie stwierdził też wystąpienia przesłanek nieważności decyzji. Wobec tego, że sprawa dotyczyła nakazu umieszczenia stanowiska pracy w wykazie, a nie umieszczenia pracownika w ewidencji, w sprawie nie było wątpliwości, że interes prawny w sprawie miał wyłącznie pracodawca. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w wyroku.