Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Sz 941/25

Wyrok WSA w Szczecinie z 18 czerwca 2026 r., II SA/Sz 941/25 – miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego

Wynik

stwierdzono nieważność §

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia
18 czerwca 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi M. B. i J. B. na uchwałę Rady Gminy Grzmiąca z dnia 26 stycznia 2010 r. nr XXXV/224/2010 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w miejscowościach Krosino i Boleszkowice I. stwierdza nieważność § 20 pkt 2 lit a zaskarżonej uchwały w zakresie sformułowania "o mocy do 3,0 MW każda" w odniesieniu do działek oznaczonych nr 273/1, 280/1, 282/7, 588/1, 587, 589, 187/1 i 584/11 obręb Krosino, gmina Grzmiąca, II. zasądza od Gminy Grzmiąca na rzecz skarżących M. B. i J. B. solidarnie kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

M. B. i J. B., dalej jako "skarżący", reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na uchwałę Rady Gminy Grzmiąca z 26 stycznia 2010 r., nr XXXV/224/2010, w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w miejscowościach Krosino i Boleszkowice, w zakresie § 20 pkt 2 lit a) obejmującego sformułowanie "o mocy do 3,0 MW każda". Zaskarżonej uchwale zarzucili: 1. Naruszenie art. 2, art. 31 ust. 3, art. 20 i art. 22 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP w związku z art. 140 ustawy - Kodeks cywilny, poprzez naruszenie konstytucyjnych zasad demokratycznego państwa prawa, zasady proporcjonalności i ochrony własności w zakresie ustanowionego ograniczenia mocy elektrowni wiatrowej, przez co ogranicza możliwość korzystania z nieruchomości. 2. Naruszenie art. 1 ust. 2 i ust. 3, art. 3 ust. 1, art. 6 ust. li ust. 2, art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez ograniczenie mocy elektrowni (siłowni) wiatrowych do 3,0 MW każda, co nie ma ani podstawy, ani uzasadnienia w tych przepisach, a także przekroczenie granic władztwa planistycznego gminy poprzez nałożenie w planie miejscowym ograniczeń nieznajdujących uzasadnienia ani w przepisach prawa, ani w interesie publicznym, co również pozostaje w sprzeczności w obowiązującymi przepisami w zakresie inwestycji w elektrownie wiatrowe. Skarżący domagali się 1. Stwierdzenia nieważności uchwały nr XXXV/224/2010 Rady Gminy Grzmiąca z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w miejscowościach Krosino i Boleszkowice (Dz.Urz.Woj.Zach. Nr 19, poz. 370) we fragmencie § 20 pkt. 2 lit a) uchwały obejmującej sformułowanie "o mocy do 3,0 MW każda", czyli w zakresie, w której przepis ten ogranicza moc elektrowni (siłowni) wiatrowych, których realizacja dopuszczona jest zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. 2. Rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. 3. Zasądzenia od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa przez profesjonalnego pełnomocnika według norm prawem przepisanych. Jednocześnie skarżący wskazali, że przed wniesieniem skargi wezwali Radę Gminy Grzmiąca do usunięcia naruszeń prawa zaskarżoną uchwałą. W uzasadnieniu skargi podnieśli, że są współwłaścicielami działek oznaczonych w ewidencji gruntów numerami [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] dla których Sąd Rejonowy w Szczecinku, V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze KOI [...], położonych na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a tym samym posiadają legitymacje do wniesienia niniejszej skargi. W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego działki są oznaczone symbolami od 1 R/EW do 7 R/EW. W przedmiotowym planie działki te są w części przeznaczone na tereny lokalizacji elektrowni wiatrowych wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną i drogami w obrębie terenów rolniczych. Zgodnie z § 20 pkt. 2 lit a) zaskarżonej uchwały, na tym terenie przewidziano lokalizację do 20 wież elektrowni wiatrowych o mocy do 3,0 MW każda. W ocenie skarżących ograniczenie mocy pojedynczych turbin do 3,0 MW jest przekroczeniem granic władztwa planistycznego, które nie ma i nie miało oparcia w przepisach, narusza ich prawo własności, jak również nie jest uzasadnione technicznie i nie służy interesowi publicznemu. Ograniczenie mocy stanowi również ingerencję w konstytucyjne prawo własności. Skarżący zaznaczyli, że z technicznego punktu widzenia, moc elektrowni wiatrowych (czyli moc znamionowa generatora prądotwórczego zainstalowanego w gondoli turbiny, stanowiącego część techniczną instalacji), nie ma żadnego przełożenia na wysokość wieży elektrowni, wysokość całkowitą elektrowni wiatrowych, czy też inne fizyczne/techniczne jej parametry, jak również na oddziaływanie na środowisko. Nie ma przełożenia wprost na możliwe sposoby oddziaływania elektrowni na środowisko, a tym samym nie ma wpływu na sposób zagospodarowania terenu. Jest to parametr całkowicie neutralny, bowiem sam w sobie nie przekłada się bezpośrednio na sposób zagospodarowania terenu, czy też na intensywność oddziaływania na środowisko, np. poprzez hałas. Wskazali, że w związku z rozwojem techniki instalacje elektrowni wiatrowych mają coraz większą moc znamionową. Jednocześnie rozwój techniki sprawia, że nowoczesne elektrownie wiatrowe oddziałują w mniejszym stopniu na środowisko, niż elektrownie produkowane kilkanaście lat temu, głównie poprzez zmniejszenie hałasu emitowanego przez elektrownie, czy zastosowaniu śmigieł wolnoobrotowych. Tym samym, moc elektrowni wiatrowej, nie ma żadnego przełożenia na sposób jej oddziaływania. W związku z tym wprowadzone w § 20 pkt. 2 lit a) zaskarżonej uchwały ograniczenie mocy wpływa na możliwość zagospodarowania terenu zgodnie z przeznaczeniem, określonym w tej uchwale. Skarżący, powołując się na art. 140 Kodeksu cywilnego, podnieśli, że uchwała ogranicza, w sposób nieuzasadniony, możliwość czerpania pożytków z nieruchomości, poprzez jej dzierżawę na rzecz przedsiębiorcy, prowadzącego działalność w zakresie budowy i eksploatacji elektrowni wiatrowych. Podkreślili także, że organy gminy, wprowadzając ograniczenia w korzystaniu z konstytucyjnie chronionego prawa własności, obowiązane są stosować takie środki prawne, które będą najmniej uciążliwe dla poszczególnych podmiotów oraz pozostaną w racjonalnej proporcji do zamierzonych celów. W szczególności gmina powinna unikać nadmiernej ingerencji w stosunku do chronionych wartości (praw i wolności jednostek), a dokonana ingerencja musi pozostać w odpowiedniej proporcji do zamierzonych celów, z powodu których zamierza ustanowić określone ograniczenia. Skarżący wywiedli, że zasadniczym celem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest określenie ładu przestrzennego, czyli takiego ukształtowania przestrzeni, które stanowi spójną i harmonijną całość. Parametr techniczny, jakim jest moc pojedynczej turbiny wiatrowej, nie ma wpływu na ład przestrzenny, nie spełnia żadnego celu publicznego, nie stanowi formy ochrony jednostek, gdyż nie oddziałuje bezpośrednio ani na zasięg wpływu elektrowni na środowisko, ani na jej wymiary zewnętrzne, które zostały uregulowane odrębnymi zapisami tego planu. Tym samym narusza konstytucyjne prawa skarżących określonych art. 2, art. 31 ust. 3, art. 20 i art. 22 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, jak również narusza prawo do własności określonego w art. 140 Kodeksu cywilnego. Ograniczenie mocy pojedynczych elektrowni wiatrowych do mocy 3,0 MW stanowi jednocześnie naruszenie art. 1 ust. 2 i ust. 3, art. 3 ust. 1, art. 6 ust. 1 i ust. 2, art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (w brzmieniu obowiązującym w dniu uchwalenia uchwały). Końcowo skarżący wskazali, że na mocy obecnie obowiązującej ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, w odniesieniu do lokalizowania elektrowni wiatrowych, określa wyłącznie maksymalną całkowitą wysokość elektrowni wiatrowej, maksymalną średnicę wirnika wraz z łopatami i maksymalną liczbę elektrowni wiatrowych (art. 7 ust. 1 lit a w/w ustawy). Tym samym, ani obecnie, ani w dacie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie było podstaw prawnych do określania w miejscowym planie mocy elementu technicznego elektrowni wiatrowej. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Grzmiąca, działający w imieniu Rady Gminy Grzmiąca, dalej jako "organ", reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, w piśmie z 20 stycznia 2026 r.,wniósł o jej oddalenie w całości. Uzasadniając swoje stanowisko, organ podniósł, że zaskarżona uchwała - podobnie jak każda uchwała Rady Gminy Grzmiąca - podlegała kontroli Wojewody Zachodniopomorskiego w ramach jego nadzoru przewidzianego w art. 90 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2025 poz. 1153), dalej jako "u.s.g.". Zdaniem Rady Gminy Grzmiąca, skoro organ nadzoru dokonał analizy treści powyższej uchwały, a następnie nie wydał - stosownie do treści art. 91 ust. 1 u.s.g. - rozstrzygnięcia nadzorczego, to uznać należy, że przedmiotowa uchwała została podjęta zgodnie z dyspozycją art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1130 z późn. zm.), dalej jako "u.p.z.p.". Potwierdzeniem powyższego jest dodatkowo opublikowanie uchwały objętej skargą w Dzienniku Urzędowym Województwa Zachodniopomorskiego. Zdaniem organu, podniesiony w skardze zarzut, dotyczący naruszenia art. 2, art. 31 ust. 3, art. 20, art. 22 i art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, poprzez naruszenie konstytucyjnych zasad demokratycznego państwa prawa, zasady proporcjonalności, ochrony własności nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego, a co za tym idzie uchwała w sprawie jego uchwalenia tworzy przepisy powszechnie obowiązujące na danym obszarze. Bezpodstawny jest tym samym zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji RP, zgodnie z którym Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej, bowiem stanowienie przez jednostki samorządu terytorialnego przepisów prawa w zgodzie z delegacją ustawową w tym zakresie nie może w żadnym razie być postrzegane jako działanie sprzeczne z powołanym przepisem. Z tego samego względu nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 20 Konstytucji RP, zgodnie z którym społeczna gospodarka rynkowa oparta na wolności działalności gospodarczej, własności prywatnej oraz solidarności, dialogu i współpracy partnerów społecznych stanowi podstawę ustroju gospodarczego Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem organu, bezpodstawny jest zarzut naruszenia art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, bowiem zgodnie z powołanym przepisem ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. W tym zakresie organ podniósł, że uchwała objęta skargą nie ma na celu nadmiernego i bezprawnego ograniczania czyichkolwiek praw i wolności, a jedynie wykonanie kompetencji i obowiązków gminy, wynikających z upoważnienia ustawowego. Organ nie zgodził się z zarzutem naruszenia art. 22 Konstytucji RP, zgodnie z którym ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny. Przyjmując za prawdziwe założenie, że ograniczenia wynikające z planu zagospodarowania przestrzennego prowadzą do niezgodnego z konstytucją ograniczenia prowadzenia działalności gospodarczej, należałoby w dalszej kolejności uznać, że gminy nie są uprawnione do stosowania jakichkolwiek ograniczeń w uchwalanych planach, jak chociażby do ustalania przeznaczenia poszczególnych terenów, bowiem w zasadzie zawsze może znaleźć się ktoś, kto chciałby na danej nieruchomości prowadzić działalność gospodarczą na terenach pod nią nieprzeznaczonych. Tego rodzaju rozumowanie prowadziłoby, w ocenie organu, do absurdu i ograniczenia praw gminy oraz uniemożliwiania jej wykonywania ustawowych zadań. Podobnie i na takich samych zasadach należy, zdaniem organu, uznać za pozbawione jakichkolwiek racjonalnych podstaw rzekome naruszenie art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, który stanowi, że własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Organ podniósł następnie, że władztwo planistyczne stanowi kompetencję gminy do samodzielnego i zgodnego z jej interesami oraz zapewnieniem ładu przestrzennego kształtowania polityki przestrzennej. Uchwalając plan miejscowy najczęściej następuje wyważanie interesów prywatnego i publicznego, co nieuchronnie prowadzi do powstawania konfliktów interesów indywidualnych z interesem publicznym. Władztwo planistyczne gminy nie ma charakteru pełnego, niczym nieograniczonego prawa. Granicami tego władztwa są konstytucyjnie chronione prawa, w tym przede wszystkim prawo własności. Zgodnie z art. 6 ust. 2 u.p.z.p., każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą do: 1) zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich; 2) ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. Przywołane regulacje ustawy przyznają gminie atrybut tzw. władztwa planistycznego, stanowiąc podstawę legalnej ingerencji w sferę wykonywania prawa własności. Stanowią one, przewidziane w art. 64 ust. 3 Konstytucji i art. 140 Kodeksu cywilnego, przedmiotowe ograniczenie w sposobie wykonywania prawa własności nieruchomości, poddając korzystanie z nieruchomości rygorom wynikającym z treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Podkreślić przy tym trzeba, że prawo własności nie jest prawem absolutnym, może zatem doznawać ograniczeń między innymi na podstawie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zdaniem organu za bezpodstawny uznać należy również zarzut dotyczący naruszenia art. 1 ust. 2 i 3, art. 3 ust. 1, art. 6 ust. 1 i 2, art. 15 ust. 2 u.p.z.p., poprzez ograniczenie mocy elektrowni (siłowni) wiatrowych do 3,0 MW każda. W tym zakresie organ podniósł, że uchwała objęta skargą została sporządzona w oparciu o art. 15 ust. 2 i art. 16 u.p.z.p. oraz zgodnie z obowiązującym wówczas rozporządzeniem Ministra Infrastruktury w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z dnia 26 sierpnia 2003 r. (Dz. U. Nr 164 poz. 1587), dalej jako "rozporządzenie". Organ zauważył, że zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. w miejscowym planie określa się obowiązkowo m.in. zasady kształtowania zabudowy oraz wskaźniki zagospodarowania terenu. Obowiązkiem organu było więc, zgodnie z przysługującym władztwem planistycznym gminy, określenie wskaźników zagospodarowania terenu, co znalazło odzwierciedlenie w § 20 pkt 2 lit. a uchwały objętej skargą. Rada Gminy Grzmiąca była więc upoważniona do określenia mocy jednostkowej urządzeń technicznych lub budowlanych i takową moc określiła. Końcowo organ dodał, że przedmiotowy projekt planu został, zgodnie z ustawą wyłożony do publicznego wglądu i nie wpłynęły do niego żadne uwagi w zakresie określenia mocy jednostkowej wież elektrowni wiatrowych. Dodatkowo, zgodnie z art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, uchwała została przekazana (wraz z załącznikami oraz dokumentacją prac planistycznych) Wojewodzie Zachodniopomorskiemu, który stwierdził zgodność zaskarżonej uchwały z przepisami prawnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje: Na podstawie art. 119 pkt 2 w związku z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 – j.t.), dalej jako "p.p.s.a." niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym. Skarga jest zasadna. Podstawy do stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy wyznaczają przepisy u.s.g. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały, w trybie określonym w art. 90 u.s.g. (art. 91 ust. 1 zd. drugie u.s.g.). Zgodnie z art. 91 ust. 1 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Do istotnych wad uchwały czy też zarządzenia organu jednostki samorządu terytorialnego, skutkujących stwierdzeniem ich nieważności, zalicza się naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję organów samorządu do podejmowania uchwał czy zarządzeń, naruszenie podstawy prawnej ich podjęcia, naruszenie przepisów prawa ustrojowego, prawa materialnego oraz przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał czy zarządzeń (por. np. wyrok NSA z 25 kwietnia 2025 r., sygn. akt I OSK 1715/23, a także Z. Kmieciak, M. Stahl: Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego, Samorząd terytorialny 2001/1-2, s. 102). Zgodnie z art. 101 ust. 1 u.s.g. każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Tym samym legitymacja oparta na przepisie art. 101 ust. 1 u.s.g. ma charakter szczególny, odmienny od legitymacji, jaką trzeba się wykazać przy zaskarżaniu decyzji administracyjnych w sprawach indywidualnych. Jest to istotne zawężenie legitymacji skargowej w stosunku do zasady ogólnej wyrażonej w art. 50 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Skarga złożona w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis i do wniesienia jej nie legitymuje ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (por. wyroki NSA: z 12 marca 2013 r., I OSK 1761/12, LEX nr 1311573 oraz z 22 lutego 2017 r., II OSK 1497/15, LEX nr 2283260). Prawo do wniesienia takiej skargi przysługuje podmiotowi, który wykaże naruszenie przez zaskarżoną uchwałę jego własnego interesu prawnego lub uprawnienia, a zatem gdy zaskarżona uchwała godzi w sferę prawną podmiotu. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia to naruszenie przysługującej podmiotowi z mocy prawa ochrony, natomiast podstawą do wyprowadzenia tej ochrony są przepisy prawa materialnego, które regulują treść działania organów administracji publicznej, na mocy których kształtowane są uprawnienia lub obowiązki jednostki. Obowiązek wykazania się indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, a także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi naruszeniem tego interesu lub uprawnienia, spoczywa na stronie skarżącej. W okolicznościach niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, że skarżący posiadają interes prawny w zaskarżeniu uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, są bowiem właścicielami działek położonych na terenie objętym planem. Naruszenia interesu prawnego skarżący upatrują natomiast w tym, że zaskarżona uchwała w § 20 pkt 2 lit. a przewiduje ograniczenia mocy elektrowni wiatrowych, przekładając się bezpośrednio na sposób i możliwość zagospodarowania terenu. W ocenie Sądu, skarżący wykazali tym samym, że doszło do naruszenia ich interesu prawnego. Przechodząc do oceny zasadności skargi, należy wyjaśnić, że prawo własności jest w Rzeczypospolitej Polskiej chronione konstytucyjnie (art. 21 ust. 1), jednak doznaje w określonych sytuacjach ograniczeń. Dopuszcza je Konstytucja w art. 64 ust. 3 stanowiąc, że własność może być ograniczona, tyle, że tylko w drodze ustawy i tylko w takim zakresie w jakim nie narusza to istoty prawa własności, a więc z poszanowaniem zasady proporcjonalności, tj. zakazem nadmiernej w stosunku do chronionej wartości ingerencji w sferę praw i wolności jednostki. Ingerencja w sferę prawa własności musi zatem pozostawać w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do wskazanych celów, dla osiągnięcia których ustanawia się określone ograniczenia, przy czym ograniczenia te winny być dokonane wyłącznie w formie przepisów ustawowych. Przepisami ustawowymi, umożliwiającymi ingerencję w prawo własności są przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, upoważniające gminy do uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, w których ustalane jest przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenu (art. 3 ust. 1 i art. 20 u.p.z.p.), w konsekwencji ograniczając sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Zgodnie z koncepcją władztwa planistycznego, mającą umocowanie w art. 4 u.p.z.p., organom gminy przysługuje prawo władczego rozstrzygnięcia co do przeznaczenia terenu pod określone funkcje, nawet wbrew woli właścicieli gruntów objętych planem. Istotne jednak jest, aby wprowadzane planem miejscowym ograniczenia w sposobie zagospodarowania poszczególnych terenów znajdowały uzasadnienie w konieczności zagwarantowania ładu przestrzennego i stanowiły ingerencję w prawo własności z zachowaniem zasady proporcjonalności. W ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały, w art. 15, wskazano na obligatoryjne elementy, które powinien zawierać plan miejscowy, w szczególności zasady kształtowania zabudowy oraz wskaźniki zagospodarowania terenu, maksymalną i minimalną intensywność zabudowy jako wskaźnik powierzchni całkowitej zabudowy w odniesieniu do powierzchni działki budowlanej, minimalny udział procentowy powierzchni biologicznie czynnej w odniesieniu do powierzchni działki budowlanej, maksymalną wysokość zabudowy, minimalną liczbę miejsc do parkowania w tym miejsca przeznaczone na parkowanie pojazdów zaopatrzonych w kartę parkingową i sposób ich realizacji oraz linie zabudowy i gabaryty obiektów (pkt 6). Jak trafnie zwrócili uwagę skarżący nie było w tym czasie w ustawie regulacji odnoszących się do ustalania parametrów elektrowni wiatrowych. Przepisy ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych zostały uchwalone 20 maja 2016 r. Lektura art. 15 u.p.z.p. prowadzi do wniosku, że brak jest w nim regulacji upoważniających uchwałodawcę do określenia mocy elektrowni wiatrowej, która nie stanowi żadnego z parametrów zabudowy, o których mowa w pkt 6, jakkolwiek z pkt 9 wynika, że dopuszczalne jest wprowadzenie szczególnych warunków zagospodarowania terenów oraz ograniczeń w ich użytkowaniu. W ocenie Sądu jednak, wprowadzone ograniczenia powinny mieć racjonalne uzasadnienie i stanowić proporcjonalną ingerencję w prawo własności. W rozpoznawanej sprawie ograniczenie mocy elektrowni wiatrowej mogłoby, zdaniem Sądu, wynikać ze szczególnych zaleceń właściwego dyrektora regionalnej dyrekcji ochrony środowiska, czy też właściwego państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, wydanych w procesie uzgodnień, na etapie sporządzania planu. Lektura znajdujących się w przekazanej dokumentacji postanowień RDOŚ i PWIS prowadzi do wniosku, że w procesie uzgodnień żadnych zaleceń co do ograniczenia mocy planowanych elektrowni wiatrowych nie wyartykułowano. Jak wynika z postanowienia RDOŚ tereny objęte planem nie są położone na obszarach chronionych i nie są wartościowe pod względem przyrodniczym. Z kolei z postanowienia PWIS wynika, że usytuowanie planowanych elektrowni nie doprowadzi do przekroczenia norm dopuszczalnego hałasu na terenach objętych zabudową mieszkaniową, głównie z tego względu, że tereny przylegające do strefy oddziaływania elektrowni zostały przeznaczone pod działalność rolniczą, bez możliwości zabudowy. Dodatkowo wskazano, że oddziaływanie elektrowni obejmie również tereny przeznaczone pod zalesienie, na których nie obowiązują ograniczenia w tym zakresie. Analiza argumentacji organu zawartej w odpowiedzi na skargę również nie dostarcza odpowiedzi na pytanie o ractio legis kwestionowanej regulacji. Ze stanowiska organu wynika, że dopuszczalność ograniczenia mocy elektrowni wiatrowej wywodzi wyłącznie z przysługującego mu władztwa planistycznego i kompetencji do kształtowania zasad zagospodarowania przestrzennego. Tymczasem moc elektrowni wiatrowej w żaden sposób nie przekłada się na ukształtowanie obszaru objętego zaskarżoną uchwałą, który – co istotne, w całości przeznaczony jest pod lokalizację 20 wież elektrowni wiatrowych. Konieczność wprowadzenia w planie miejscowym regulacji dotyczących ograniczenia mocy elektrowni wiatrowych nie wynika także z uzasadnienia do zaskarżonej uchwały, co prowadzi do wniosku, że ma ona charakter dowolny, nie poparty dogłębną analizą zasadności tego rozwiązania, również w kontekście wykonywania prawa własności przez skarżących. Należy przyznać skarżącym rację, iż w dobie postępu technicznego i sukcesywnego wprowadzania bardziej nowoczesnych i przyjaznych dla środowiska naturalnego rozwiązań, w tym elektrowni o większych mocach, tego rodzaju ograniczenie, jak przyjęte w zaskarżonej uchwale, nie znajduje racjonalnego uzasadnienia, za to wprowadza nadmierne ograniczenia w zagospodarowaniu terenu będącego ich własnością. Z powyższych względów, uznając, że zaskarżona uchwała w § 20 pkt 2 lit a zaskarżonej uchwały, w zakresie sformułowania "o mocy do 3 MW każda", istotnie narusza prawo Sąd – na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a.. orzekł o stwierdzeniu nieważności uchwały w tej części, w odniesieniu do działek stanowiących własność skarżących. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 20 i 205 § 2 przywołanej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 118 – j.t.).

Informacje o sprawie

Data wpływu
19 grudnia 2025
Hasła tematyczne
Prawo miejscowe
Skarżony organ
Rada Gminy
Sędziowie
Katarzyna Sokołowska /sprawozdawca/ Marzena Iwankiewicz /przewodniczący/ Wiesław Drabik

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny