Sygnatura
II SA/Sz 9/21
Wyrok WSA w Szczecinie z 21 kwietnia 2021 r., II SA/Sz 9/21 – zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
- Data orzeczenia
- 21 kwietnia 2021
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi I. M. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości oddala skargę.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] października 2020 r., nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej zwanej: "k.p.a.") oraz art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 65, dalej zwanej, "u.g.n."). Wojewoda (dalej zwany: "organem II instancji lub" "organem odwoławczym") po rozpatrzeniu odwołania I. M. (zwanej dalej: "skarżącą"), utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] (dalej zwanym: "organem I instancji") z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...], ograniczającą sposób korzystania z części nieruchomości położonej w obrębie nr [...] miasta S., dla projektowanej trasy linii, przez zezwolenie E. S.A. (zwanej dalej: "inwestorem") z siedzibą w G. na realizację inwestycji pn. "Przebudowa odgałęzienia linii 110 kV [...] do stacji GPZ S. na linię dwutorową 110 kV. W uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji ww. decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. wydaną na podstawie art. 124 i art. 6 pkt 2 u.g.n. oraz art. 104 i 107 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku inwestora, ograniczył sposób korzystania z części ww. nieruchomości o całkowitej powierzchni zajęcia: [...] m2 (długość projektowanej trasy linii na działce wynosi [...] m po osi linii, zaś szerokość pasa ograniczenia dla linii wynosi [...] m), w związku z realizacją inwestycji napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji B. - L. do stacji GPZ S., tj. budowie dwutorowej linii elektroenergetycznej 110 kV w tym [...] słupów w nowych lokalizacjach i innych gabarytach niż obecne istniejące oraz demontażu obecnie funkcjonującej linii 110 kV, wraz z rozbiórką słupów. Organ I instancji wyjaśnił w wydanej przez siebie decyzji, że ograniczenie sposobu korzystania z części nieruchomości opisanej powyżej polega w szczególności na uprawnieniu inwestorowi do wstępu na nieruchomość w celu: - wykonania w obszarze pasa technologicznego prac budowlano-montażowych, związanych z "Przebudową odgałęzienia linii 110 kV B. - L. do stacji GPZ S. na linie dwutorową 110kV" i założenie oraz przeprowadzenie przewodów i urządzeń służących do przesyłu energii elektrycznej (napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji B. - L. do stacji GPZ S., tj. budowie dwutorowej linii elektroenergetycznej i 10 kV), - wykonywania czynności związanych z konserwacją, eksploatacją i usuwaniem awarii przedmiotowej linii elektroenergetycznej. Odwołanie od przedmiotowej decyzji wniosła skarżąca podnosząc, że decyzja narusza jej prawa obywatelskie, w tym prawo własności i prawa do godziwego wynagrodzenia z tytułu poniesionych strat w postaci obniżenia wartości rynkowej nieruchomości i utraconych korzyści z tego tytułu. Skarżąca wniosła również uwagi do przeprowadzonych rokowań. Rozpatrując sprawę organ odwoławczy wskazał na następujące ustalenia stanu faktycznego sprawy. Pismem z [...] marca 2020 r. inwestor dla ww. opisanego przedsięwzięcia wystąpił do organu I instancji z wnioskiem o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, stanowiącej własność skarżącej, na potrzeby realizacji inwestycji celu publicznego o charakterze ponadlokalnym, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W uzasadnieniu wniosku inwestora wskazano, że planowana inwestycja polega na przebudowie odgałęzienia od istniejącej linii napowietrznej 110 kV relacji [...]-[...] do stacji GPZ S. na linię dwutorową. Przebudowa polegać ma na demontażu wszystkich elementów linii (słupy z fundamentami i uziemieniem, przewody wraz z osprzętem) oraz montażu nowych. Z uwagi na technologiczne ograniczenia w wykonywaniu przebudowy linii, nowe stanowiska słupowe zostaną zlokalizowane obok istniejących, dlatego też trasa nowej linii ulegnie niewielkim korektom. Wnioskowany zakres ograniczenia sposobu korzystania powyższych nieruchomości obejmuje zezwolenie na zakładanie i przeprowadzenie przewodów i urządzeń służących do przesyłu energii elektrycznej dla inwestycji polegającej na przebudowie odgałęzienia od istniejącej linii napowietrznej na linię dwutorową. Wskazano powierzchnię zajęcia przez pas ograniczenia nieruchomości wynoszący [...] m2 - długość projektowanej trasy linii na działce nr [...] wynosi [...] m (po osi linii), zaś szerokość pasa ograniczenia dla linii wynosi [...] m. Jak zauważył organ, działka nr [...] objęta jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przyjętym przez Radę Miasta S. uchwałą nr [...] z [...] lipca 2005 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru [...] miasta S., zmienianą kolejnymi uchwałami Rady Miasta z [...] lutego 2008 r., z [...] kwietnia 2010 r., z [...] listopada 2012 r., z [...] lipca 2016 r. Inwestor wyjaśnił, że przebudowywana linia składać się będzie z dwutorowych słupów, fundamentów, izolatorów, przewodów fazowych na obu torach i przewodów odgromowych typu AFL oraz OPGW skojarzonym ze światłowodem i osprzętu liniowego. Łączna długość przebudowywanej linii od bramki liniowej stacji elektroenergetycznej 110/5 kV GPZ S. do projektowanego słupa nr [...] (według istniejącej numeracji nr [...]) istniejącej linii 110 kV B. - L. wyniesie ok. 7 km. W przewidywanych konstrukcjach przewody będą zawieszone na wysokości minimum 14 m (dolny przewód fazowy), a górny (przewód odgromowy) na wysokości maksymalnie 38 m. Odległość pomiędzy skrajnymi przewodami dla nowych słupów (wymiar poziomy) wynosić będzie maksymalnie 8,6 m. Zastosowane zostaną przewody fazowe typu 311-AIF/32-20STA (odpowiednik AFLs-10 310mm2) i przewody odgromowe typu AFL i OPGW. Na całej długości linii zostaną zastosowane dwutorowe słupy kratowe, które zostaną wykonane z ocynkowanych elementów stalowych, łączonych śrubami. Natomiast słupy posadowione będą na fundamentach terenowych żelbetowych, prefabrykowanych, studniowych lub palowych. W swym wniosku inwestor podnosił, że celem planowanej inwestycji jest poprawa jakości zasilania i funkcjonowania obecnej linii. Istniejąca od lat 70-tych ubiegłego wieku infrastruktura elektroenergetyczna w tym obszarze nie spełnia wymagań aktualnego zapotrzebowania na energię elektryczną odbiorców i jest awaryjna. Inwestor podjął starania o uzyskanie zgody właścicielki przedmiotowej nieruchomości na wykonanie prac związanych z przebudową istniejącej linii napowietrznej i ustanowienie służebności przesyłu na nieruchomościach. Strony nie doszły do porozumienia w przedmiocie ustalenia wysokości jednorazowego wynagrodzenia z ww. tytułu na udostępnienie terenu na czas wykonania robót budowlanych. Wnioskodawca określił miejsce, zakres prac, przedstawił w sposób graficzny przebieg trasy linii energetycznej, wynagrodzenie za uzyskanie zgody na przebudowę linii oraz za ustanowienie służebności przesyłu, jak również warunki wejścia na teren nieruchomości i wykonania niezbędnych prac. Do wniosku zostały dołączone dokumenty dotyczące inwestycji w tym również materiały mające potwierdzać przeprowadzenie rokowań z właścicielką nieruchomości tj.: - wiadomość elektroniczną z [...] stycznia 2020 r. wraz z załącznikami (projekt porozumienia, mapę z naniesionym przebiegiem linii oraz obszarem ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, pełnomocnictwo), - kserokopię notatki ze spotkania przedstawiciela inwestora z właścicielką nieruchomości z [...] lutego 2020 r. - kserokopię pisma z [...] lutego 2020 r. wraz z załącznikami (projekt porozumienia, mapę z naniesionym przebiegiem linii oraz obszarem ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, pełnomocnictwo) oraz kserokopią potwierdzenia odbioru, - kserokopię pisma z [...] marca 2020 r. Organ I instancji pismem z dnia [...] kwietnia 2020 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wskazując na uprawnienia przysługujące stronom z mocy art. 10 k.p.a. Postanowieniem z dnia [...] maja 2020 r. organ zawiadomił strony o zawieszeniu z mocy prawa terminu procesowego postępowania oraz terminu na zapoznanie się stron z całokształtem materiału dowodowego zebranego w sprawie oraz ewentualnym zgłoszeniem dodatkowych żądań, o ustaleniu nowego terminu 7 dni od dnia ustania stanu zawieszenia z mocy prawa terminów procesowych w postępowaniu administracyjnym w okresie stanu zagrożenia epidemicznego, przysługującego do zapoznania się stron z całokształtem materiału dowodowego zebranego w sprawie. W piśmie z dnia [...] maja 2020 r. skarżącą wnosiła do organu o umorzenie postępowania administracyjnego. Podniosła, że była skłonna prowadzić finansowe negocjacje z inwestorem, ale nikt z jego strony nie podjął jakiejkolwiek próby takich negocjacji. W ocenie skarżącej, działania podjęte przez pełnomocnika inwestora mają na celu obejście prawa, aby pozbawić właścicielkę nieruchomości godziwego wynagrodzenia, naruszając przy tym jej prawo własności. Pismem z dnia [...] maja 2020 organ zawiadomił strony o zakończeniu okresu zawieszenia terminów w postępowaniu administracyjnym w sprawie. W piśmie z dnia [...] czerwca 2020 r. inwestor odniósł się do uwag w zakresie przeprowadzonych rokowań. Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. organ I instancji rozstrzygnął sprawę wszczętą z ww. wniosku o ograniczenie sposobu korzystania z części nieruchomości. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2020 r., organ I instancji odmówił sprostowania oczywistej omyłki w decyzji z dnia [...] lipca 2020 r. W ocenie organu II instancji, odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie. Nie stwierdził on naruszenia przepisów prawa materialnego ani przepisów prawa formalnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie zostały spełnione przesłanki zastosowania instytucji ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, o której mowa w art. 124 u.g.n. Zauważył, że przedmiotem inwestycji jest przebudowa napowietrznej linii elektroenergetycznej, czyli ciągów, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej w rozumieniu art. 6 pkt 2 u.g.n. Nie ulega wątpliwości, że jest to inwestycja celu publicznego. W ocenie organu odwoławczego, budzi wątpliwość, czy organ I instancji przeanalizował zapisy oraz część graficzną miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, którym objęta jest przedmiotowa nieruchomość. Organ I instancji zaskarżonej decyzji naprzemiennie powołuje się bowiem na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego i decyzję o ustaleniu lokalizacji celu publicznego. Organ odwoławczy zaznaczył, że jest mu znana decyzja o ustaleniu lokalizacji celu publicznego z [...] listopada 2019 r. Przed organem odwoławczym toczyły się postępowania dotyczące ograniczenia sposobu korzystania z innych nieruchomości, które obejmowała przedmiotowa inwestycja, a dla których nie było uchwalonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ II instancji w ramach sanacji podał, że naprawia błędy popełnione przez organ I instancji, dokonując analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy, eliminując w ten sposób wady zaskarżonej decyzji. Uznał, że projektowana inwestycja jest zgodna z obowiązującym miejscowym planem dla obszaru [...] miasta S.. O zgodności projektowanej inwestycji z obowiązującym miejscowym planem przesądzają ustalenia planu w zakresie elektroenergetyki oraz wyrys z planu. Z wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta S. wydanego przez Burmistrza S. [...] marca 2020 r. wynika, że przedmiotowa działka w części planowanej inwestycji oznaczona jest symbolem [...], co oznacza, że jest położona na ternach rolniczych z zakazem zabudowy. W pkt 5 dla ww. terenów ustala się zachowanie istniejących sieci infrastruktury technicznej. W § 10 Ustalenia dotyczące infrastruktury technicznej w pkt 5 Elektroenergetyka ustala się m.in. rozbudowę istniejącej stacji 110/15 kV, w tym: a. budowa dwóch pól liniowych 110 kV, b. zasilanie na poziomie napięcia 110 kV napowietrzną linią dwutorową wcinką z linii 110kV L.-B. , c. wyprowadzenie linii napowietrznej 110 kV S.-D. . Z wyrysu z planu wydanego przez ww. organ oraz z mapy z przebiegiem planowanej inwestycji dołączonej do wniosku (stanowiącej załącznik graficzny do zaskarżonej decyzji) odczytać można, że planowana inwestycja mieści się w obszarze oznaczonym jako linia elektroenergetyczna napowietrzna WN: istniejąca, projektowana. Jak zauważył organ II instancji, zgodnie z wnioskiem inwestora istniejąca na przedmiotowej działce sieć miałaby zostać zdemontowana, a dotychczasowy przebieg sieci miałby ulec nieznacznej modyfikacji, jednakże w swym zasadniczym kierunku pozostawałby zbieżny z już istniejącą infrastrukturą elektroenergetyczną. W szczególności w dalszym ciągu infrastruktura ta obejmowałaby teren działki nr [...] znajdując oparcie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, w jego części tekstowej i graficznej. Według organu odwoławczego, w sentencji decyzji organ I instancji powołuje opis przedmiotowej inwestycji zgodny z zapisami ww. decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego. Powyższy opis inwestycji, jako całości, nie wpływa jednak na prawidłowość (istotę) rozstrzygnięcia w odniesieniu do nieruchomości działki nr [...] z obrębu nr [...] miasta S.. W związku z tym, organ postanowił nie dokonywać zmiany decyzji w powyższym zakresie. Inwestor nie złożył odwołania od zaskarżonej decyzji organu I instancji. W oparciu o znajdujące się w aktach sprawy materiały z przebiegu rokowań organ odwoławczy stwierdził, że zarzuty skarżącej są bezzasadne. Wymóg związany z przeprowadzeniem rokowań został spełniony. Inwestor przeprowadził rokowania z właścicielką nieruchomości, jednakże negocjacje pomiędzy stronami nie odniosły skutku. Z okoliczności sprawy wynika, że wnioskodawca miał rzeczywistą wolą załatwienia sprawy na drodze cywilnoprawnej. Rokowania miał charakter rzeczywisty (nie pozorny), o czym świadczy treść zgromadzonych w aktach sprawy materiałów. Z przedłożonych pism wynika, że inwestor wyjaśnił właścicielce, na czym będzie polegała inwestycja, przedstawił mapę dotyczącą przebiegu projektowanej linii na terenie działki nr [...], warunki finansowe ewentualnej zgody. Właścicielka otrzymała kierowaną do niej korespondencję, o czym świadczą znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenia odbioru pism. W trakcie rokowań doszło również do spotkania pomiędzy stronami. Podjęto próby przeprowadzenia rokowań w celu zawarcia stosownej ugody w tym zakresie, lecz zaproponowane przez inwestora warunki nie zostały zaakceptowane przez właścicielkę nieruchomości. Z akt postępowania wynika, że nie doszło do porozumienia i zawarcia ugody. Nie świadczy o porozumieniu sam fakt wyrażenia przez skarżącą co do zasady zgody na realizację zaplanowanej inwestycji na działce nr [...], skoro skarżąca i inwestor nie doszli do porozumienia w kwestii kwoty proponowanego wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu. Zdaniem organu, pomiędzy stronami nie doszło do umownego uregulowania kwestii dysponowania przez inwestora nieruchomością na cele planowanej inwestycji, co wyczerpuje jedną z przesłanek koniecznych do wystąpienia przez inwestora do organu administracyjnego o wydanie zezwolenia w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. W niniejszym przypadku należy więc uznać, że wyczerpana została przesłanka przeprowadzenia rokowań, o której mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n. Jak zaznaczył organ II instancji, roszczenia odszkodowawcze, o których mowa w odwołaniu nie mogły być przedmiotem prowadzonego postępowania. Organ wydający decyzję w sprawie ograniczenia nieruchomości, w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. nie ustala od razu odszkodowania, gdyż na jednostce organizacyjnej, która otrzymała zezwolenie na dokonanie określonych czynności ciąży, stosownie do ust. 4 art. 124 ustawy, obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego. Zgodnie z art. 128 ust. 4 ustawy za szkody powstałe w skutek zdarzeń, o których mowa m.in. w art. 124, przysługuje odszkodowanie. Organ II instancji stwierdził, że postępowanie organu I instancji w świetle treści zawiadomienia stron pismem z dnia [...] kwietnia 2020 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz w tym samym piśmie na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. poinformowania, że w dniu [...] kwietnia 2020 r. postępowanie dowodowe w tej sprawie zostało zakończone, niewątpliwe stanowi naruszenie prawa stron do czynnego udziału w postępowaniu. Naruszenie to jednak nie skutkuje wyeliminowaniem z obrotu prawnego decyzji organu I instancji, ponieważ w ocenie organu odwoławczego nie miało wpływu prawidłowość rozstrzygnięcia decyzji. W związku z tym, organ odwoławczy jedynie zwrócił uwagę organowi I Instancji na powyższe naruszenie. Zdaniem Wojewody, na prawidłowość rozstrzygnięcia nie miało również wpływu naruszenie przez organ I instancji art. 124 pkt 7 u.g.n., poprzez wskazanie w rozdzielniku decyzji, że decyzję po uprawomocnieniu otrzymuje Sąd Rejonowy w B. za pośrednictwem Wnioskodawcy. W momencie uzyskania waloru ostateczności decyzji, to obowiązkiem Starosty będzie wystąpienie do Sądu o ujawnienie ograniczenia w sposobie korzystania z przedmiotowej nieruchomości. W oparciu o art. 124 u.g.n. oraz art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 2 i 3 Konstytucji RP organ podkreślił, że prawo własności można ograniczyć tylko ze względu na ważną wartość mocniej chronioną. W przedmiotowej sprawie wartością wyżej chronioną jest interes publiczny, jako że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości Strony nastąpiło na cele publiczne. Starosta uznał prymat interesu inwestora, co nie oznacza, że nie analizował sytuacji właściciela nieruchomości. I. M. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na decyzję Wojewody z dnia [...] października 2020 r. wnosząc o jej uchylenie w całości oraz uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia [...] lipca 2020 r. Wydanej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie: - przepisów prawa materialnego, poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię art. 124 u.g.n. polegające na przyjęciu, iż przez termin rokowania użyty w art 124 ust. 3 u.g.n. rozumie się jakiekolwiek rozmowy czy też negocjacje pomiędzy zainteresowanymi niezależnie od sposobu ich przeprowadzania i treści merytorycznej nimi objętych, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; - przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez ten organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 7, 77 § 1 oraz art 80 k.p.a., w szczególności poprzez ustalenie że w sprawie doszło do rokowań pomiędzy inwestorem a skarżącą oraz że do wniosku przedsiębiorstwa zostały dołączone dokumenty dotyczące rokowań, a także art 107 k.p.a. wobec braku rozstrzygnięcia w decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że zakres ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości gruntowej nie został precyzyjnie określony zarówno w decyzji organu I jak i decyzji organu II instancji. Wbrew faktom zarówno organ I jak i II instancji uznali, że w sprawie doszło do rokowań pomiędzy przedsiębiorstwem a skarżącą w przedmiocie udostępnienia placu budowy, podczas gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż w sprawie nie prowadzono jakichkolwiek rokowań. Z załączonych dokumentów wynika iż strony miały rozpocząć rokowania co do służebności przesyłu, jednak przedsiębiorstwo z niewiadomych przyczyn odstąpiło od przeprowadzenia rokowań. Nie sposób wywieść wniosku, że w sprawie toczyły się rokowania w zakresie objętym zaskarżonymi decyzjami. Przesłany skarżącej projekt porozumienia dotyczył ustanowienia służebności przesyłu, a nie wyrażenia zgody przez skarżącą na prowadzenie prac przebudowy linii elektroenergetycznej na nieruchomości. Skarżąca uważa, że również treść notatki ze spotkania z dnia [...] czerwca 2020 r. nie wskazuje iż w sprawie toczyły się rokowania. Brak jest dowodów, że do skarżącej zwracano się z prośbą o udostępnienie miejsca budowy. Wbrew twierdzeniom Wojewody, z akt sprawy wynika że strony niedoszły do porozumienia, ponieważ strony nie prowadziły rokowań dotyczących udostępnienia nieruchomości. Skarżąca nie wyraziła jedynie zgody na proponowane przez przedsiębiorstwo warunki finansowe służebności przesyłu, tylko tyle i fakt ten nie może być utożsamiany z rokowaniami w rozumieniu art 124 ust 3 u.g.n. Przedsiębiorstwo rozpoczęło rozmowy ze skarżącą w sprawie służebności przesyłu ze z góry przygotowanym schematem a więc nie miało woli zawarcia porozumienia o czym świadczy brak alternatywnej propozycji ze strony przedsiębiorstwa i brak rozważenia istotnych elementów ewentualnego porozumienia jak okres trwania służebności i utrata wartości nieruchomości. Taktyka przedsiębiorstwa polegała na tym aby uzyskać jak najwięcej korzyści kosztem właściciela nieruchomości i wykorzystania tego momentu do uzyskania korzystnej finansowo za symboliczną opłatę służebności przesyłu, a więc rzeczy nie związanej z przedmiotem decyzji. Według skarżącej, ww. postępowanie przedsiębiorstwa pozostaje w sprzeczności z metodologią rokowań. Świadczy to o tym, że przedsiębiorstwo nie chciało zawrzeć uczciwego porozumienia z właścicielem nieruchomości i tylko pozorowało chęć prowadzenia rokowań, bo tak wymaga ustawa. Organ administracji nie zbadał czy proponowana kwota [...]zł jest adekwatna do stanu prawnego i faktycznego i nie zajął w tej kwestii stanowiska. Dlatego prowadzone rozmowy i korespondencję należy uznać za nie rzeczowe i pozorne z winy przedsiębiorstwa. Jak podniosła dalej skarżąca, w decyzji organu I instancji jest rozstrzygnięcie, ale jego stopień ogólnikowości wskazuje, że tego rozstrzygnięcia nie można uznać za wyczerpującego wymóg ustawowy z art 107 kpa. Zakres ograniczenia korzystania z części nieruchomości nie został precyzyjnie określony. W rozstrzygnięciu brak jest uszczegółowienia, tj. np. jakie urządzenia będą montowane w pasie nieruchomości skarżącej oraz ile przewodów będzie zamontowanych na słupach, czy będzie zlokalizowany na nieruchomości skarżącej słup itd. Z sentencji decyzji organu I instancji nie wynika aby mapa przebiegu linii stanowiła integralną część decyzji. Z kolei organ II instancji, stwierdza w uzasadnieniu swej decyzji, że mapa określająca przebieg linii oraz pasa technicznego jest integralną częścią decyzji, co jest w oczywistej sprzeczności, gdyż w stanie prawnym wywołanym sentencjami decyzji mapa nie może być integralną częścią decyzji starosty. Skarżąca podniosła, że nie wie jakie konkretnie inwestycje będą wykonywane na jej nieruchomości, gdyż to nie wynika z zaskarżonych decyzji. Zdaniem skarżącej, Organ II instancji nie podjął wszystkich niezbędnych czynności do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 ). Nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art 77 § k.p.a.) i nie uwzględnił całokształtu materiału dowodowego (art 80 k.p.a.), natomiast m.in. powołał się na swoje doświadczenie wynikające z innych spraw dotyczących tej linii elektroenergetycznej czyli na działania rutynowe W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. W piśmie z dnia [...] lutego 2021 r., uczestnik postępowania E. [...] S.A. z siedzibą G. (inwestor), zastępowana przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, ustosunkował się do treści skargi, wnosząc o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej powoływanej jako "p.p.s.a.") sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie ocenie podlega, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie bądź stwierdzenie nieważności tego aktu. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Dokonując kontroli w tak zakreślonych granicach Sąd uznał, że skarga jest niezasadna natomiast zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie są dotknięte uchybieniami, które w świetle powołanych przepisów uzasadniałyby ich uchylenie, bądź stwierdzenie nieważności. Niniejsza sprawa pierwotnie skierowana do rozpoznania na rozprawie, została wyznaczona do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, a możliwość taką przewiduje art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczegółowych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem CIVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.). Przedmiot sprawy objętej skargą dotyczy decyzji wydanej w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości. Podstawę materialnoprawną wydania decyzji w ww. przedmiocie stanowi art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r., poz. 1990 ze zm., zwanej dalej: "u.g.n."). Zgodnie z tym przepisem, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań (art. 124 ust. 3 u.g.n.). Jak stanowi art. 124 ust. 4 u.g.n., jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4 u.g.n. Przedstawiona wyżej szczególna regulacja prawna umożliwia ograniczenie wykonywania prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego na podstawie decyzji administracyjnej, przy spełnieniu określonych w niej przesłanek. Przy tym dla prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego niezbędnym jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy. W ocenie Sądu, organ pierwszej instancji prawidłowo zebrał i trafnie ocenił materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. Okolicznością bezsporną jest, że inwestor E. Spółka z o.o. z siedzibą w G. wystąpił do organu I instancji z wnioskiem z [...] marca 2020 r. o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z części nieruchomości, tj. działki nr [...] w obr. ew. [...], gmina Miasto S., powierzchni [...] ha, stanowiącej własność skarżącej. Do wniosku dołączono konieczne dokumenty, w tym dotyczące przebiegu rokowań. Planowana inwestycja polega na przebudowie odgałęzienia od istniejącej linii napowietrznej 110 kV relacji B. -L. do stacji GPZ S. na linię dwutorową. Przebudowa polegać ma na demontażu wszystkich elementów linii (słupy z fundamentami i uziemieniem, przewody wraz z osprzętem) oraz montażu nowych. Z uwagi na technologiczne ograniczenia w wykonywaniu przebudowy linii, nowe stanowiska słupowe zostaną zlokalizowane obok istniejących, dlatego też trasa nowej linii ulegnie niewielkim korektom. Wnioskowany zakres ograniczenia sposobu korzystania powyższych nieruchomości obejmuje zezwolenie na zakładanie i przeprowadzenie przewodów i urządzeń służących do przesyłu energii elektrycznej dla inwestycji polegającej na przebudowie odgałęzienia od istniejącej linii napowietrznej na linię dwutorową. We wniosku wskazano powierzchnię zajęcia przez pas ograniczenia nieruchomości wynoszący [...] m2 - długość projektowanej trasy linii na działce nr [...] wynosi [...] m (po osi linii), zaś szerokość pasa ograniczenia dla linii wynosi [...] m. Celem wydania decyzji jest umożliwienie inwestorowi realizację inwestycji celu publicznego o charakterze ponadlokalnym zgodnie z obowiązującym dla tego terenu miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla miasta S. przyjętego uchwałą Rady Miasta S. nr [...] z dnia [...] lipca 2005 r. projektowana inwestycja jest zgodna z obowiązującym miejscowym planem dla obszaru [...] miasta S.. Organ uznał zgodność projektowanej inwestycji z obowiązującym miejscowym planem, bowiem przesądzają o tym ustalenia w zakresie elektroenergetyki oraz wyrys z planu. Z wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta S. wydanego przez Burmistrza S. [...] marca 2020 r. wynika, że przedmiotowa działka w części planowanej inwestycji oznaczona jest symbolem [...], co oznacza, że jest położona na terenach rolniczych z zakazem zabudowy. W pkt 5 dla ww. terenów ustala się zachowanie istniejących sieci infrastruktury technicznej. W § 10 Ustalenia dotyczące infrastruktury technicznej w pkt 5 Elektroenergetyka ustala się m.in. rozbudowę istniejącej stacji 110/15 kV. w tym: a. budowa dwóch pól liniowych 110 kV, b. zasilanie na poziomie napięcia 110 kV napowietrzną linią dwutorową wcinką z linii 110kV L.-B. , c. wyprowadzenie linii napowietrznej 110 kV S.-D. . W świetle powyższego, zdaniem Sądu, trafne jest twierdzenie organu, że wniosek o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości znajduje oparcie w ustaleniach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przewidującego na przedmiotowej nieruchomości realizację celu publicznego oraz w pozostałych przesłankach z art. 124 ust. 1 u.g.n., skoro dotyczy położenia przewodów służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej. W zarzutach skargi wskazano, że organ wydaną decyzją naruszył przepisy postępowania administracyjnego, poprzez ustalenie, że doszło do rokowań pomiędzy skarżącą a inwestorem oraz, że do wniosku zostały dołączone dokumenty dotyczące tych rokowań. Nawiązując do powyższego Sąd zauważa, że do wniosku inwestor dołączył dokumentację wskazującą okoliczność przeprowadzenia rokowań, tj.: - wydruk wiadomości elektronicznej z dnia [...] stycznia 2020 r. wraz z załącznikami (projekt porozumienia, mapę z naniesionym przebiegiem linii oraz obszarem ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, pełnomocnictwo) kierowany przez pełnomocnika inwestora do skarżącej, - notatkę z dnia [...] lutego 2020 r., zawierająca opis spotkania pełnomocnika inwestora z właścicielką nieruchomości, podczas którego przedstawiono jej projekt porozumienia w sprawie ustanowienia służebności przesyłu w wysokości [...] zł, na którą to propozycję skarżąca nie przystała, albowiem żąda kwoty [...]zł, - pismo z dnia [...] lutego 2020 r. kierowane przez pełnomocnika inwestora do właścicieli nieruchomości, w nawiązaniu do ww. spotkania, z prośbą o wyrażenie zgody na wykonanie prac związanych z przebudową istniejącej napowietrznej linii energetycznej i ustanowienie służebności przesyłu na nieruchomości skarżącej nr [...], do którego to pisma dołączono projekt porozumienia z przedstawieniem warunków oraz zakresem terenowym, - pismo z dnia [...] marca 2020 r. kierowane przez właścicielkę nieruchomości do pełnomocnika inwestora w ww. sprawie porozumienia, oświadczając, że zaproponowana przez inwestora kwota jest nie do zaakceptowania przez skarżącą i podtrzymała oczekiwanie wynagrodzenia w kwocie [...]zł. Powyższe wskazuje, że złożenie przez inwestora wniosku do organu (w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n.) poprzedziły rokowania, które nie przyniosły pozytywnego rezultatu. Sąd w konsekwencji uznaje za niezasadne stanowisko skargi o wydaniu zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Sąd w konsekwencji za prawidłowe uznaje ustalenia w przedmiocie stanu faktycznego jakie poczyniły organy, które Sąd przyjmuje za podstawę własnych rozważań prawnych. W zakresie zarzutu naruszenia wydaną decyzją prawa materialnego skarżąca podnosiła zarazem błędną wykładnię jak i niewłaściwe zastosowanie art. 124 u.g.n. co do znaczenia rozmów czy też negocjacji pomiędzy zainteresowanymi niezależnie co do sposobu ich przeprowadzenia i treści merytorycznej nimi objętych. Powyższych zarzutów Sąd nie podziela. Sąd nie ma wątpliwości, że w sprawie zostały przeprowadzone rokowania z właścicielem nieruchomości, których to celem było pozyskanie stosownej zgody na realizację inwestycji. Świadczy o tym znajdująca się w aktach sprawy korespondencja stron. Sąd nie podziela twierdzenia skarżącej, że projekt porozumienia dotyczył tylko ustanowienia przesyłu a nie wyrażenia zgody przez skarżącą na prowadzenie prac przebudowy linii elektroenergetycznej na nieruchomości. O przeprowadzeniu rokowań decyduje całokształt informacji jakie niesie treść podejmowanych negocjacji. Sądw związku z tym zauważa, że w piśmie inwestora z dnia [...] lutego 2020 r. kierowanego do skarżącej w akapicie pierwszym wyraźnie jest mowa, że w nawiązaniu do spotkania z dnia [...] lutego 2020 r. inwestor zwraca się do skarżącej z prośbą o wyrażenie zgody na wykonanie prac związanych z przebudową linii energetycznej i ustanowienie służebności przesyłu na nieruchomości skarżącej. Zakres porozumienia dołączonego do tego pisma jest spójny z ww. prośbą inwestora. Należy pamiętać, że przepis nie określa formy prowadzenia rokowań, ani dokumentów, z jakimi inwestor musi wystąpić do właściciela gruntu w celu uzyskania zgody na udostępnienie nieruchomości. Rokowania mogą być zakończone w dowolnym czasie, chociażby w przypadku, gdy w ocenie którejkolwiek ze stron nie ma szans na zawarcie porozumienia (por. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2017 r., sygn. I OSK 2054/16 dostępny w internetowej bazie – orzeczenia.nsa.gov.pl). Z uwagi natomiast na charakter prowadzonych rokowań, w których to - co do zasady - występują strony o spornych interesach oraz prezentujące stanowiska korzystne, z punktu widzenia ich subiektywnych interesów, ewentualne porozumienie stron przybrać powinno postać dwustronnej umowy cywilnoprawnej, tj. zgodnych oświadczeń woli stron złożonych w formie oraz w sposób wyraźny i niebudzący żadnych wątpliwości, które to pozwolą w sposób sprawny i bezkonfliktowy zrealizować określony cel publiczny, a zatem tylko umowne załatwienie kwestii prawa inwestora do dysponowania nieruchomością wyklucza tryb udzielenia administracyjnej zgody organu na zajęcie nieruchomości (vide: wyroki NSA z dnia 7 września 2016 r. sygn. akt I OSK 3219/15, z dnia 6 lipca 2016 r. sygn. akt I OSK 1647/15, z dnia 17 września 2014 r. sygn. akt I OSK 296/13, z dnia 2 kwietnia 2014 r. sygn. akt I OSK 2285/12, z dnia 22 lutego 2012 r. sygn. akt I OSK 357/11, z dnia 20 stycznia 2010 r. sygn. akt I OSK 1274/09, z dnia 5 października 2006 r. sygn. akt I OSK 1307/05, z dnia 8 lutego 2000 r. sygn. akt I SA 361/99; Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz do art. 124, E. Bończak - Kucharczyk, LEX 2015). W świetle art. 112 ust. 3 u.g.n. wywłaszczenie nieruchomości (w tym ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości) może być dokonane, jeżeli cel publiczny nie może być zrealizowany w inny sposób niż przez pozbawienie albo ograniczenie praw do nieruchomości, a prawa te nie mogą być nabyte w drodze umowy. Obowiązujący stan prawny umożliwia inwestorowi uzyskanie tytułu do nieruchomości na potrzeby realizacji inwestycji celu publicznego w zróżnicowanym trybie - może to być tryb umowy, tryb postępowania cywilnego o ustanowienie służebności przesyłu i tryb administracyjnym poprzez zastosowanie art. 124 ust.1 u.g.n.. W tym ostatnim przypadku organ bada, czy zostały w sprawie przeprowadzone rokowania o zawarcie umowy umożliwiającej inwestorowi realizację inwestycji i jej utrzymanie, nie podlega jednak kontroli sam tryb prowadzenie tych rokowań. Rokowania te winny być rzeczowe i pozbawione pozorności, natomiast powody, dla których nie dochodzi do zawarcia umowy pozostają poza zakresem kontroli organu administracji, a w konsekwencji także sądu administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 19 października 2017 r., sygn. akt I OSK 1279/17, opubl. w internetowej bazie -orzeczenia.nsa.gov.pl). Z materiału dowodowego sprawy wynika, że inwestor zaprosił skarżącą do rokowań, proponując zawarcie umowy ustanowienia służebności przesyłu i wypłatę jednorazowego wynagrodzenia, jednakże z pism ostatecznie wynika, iż nie doszło do porozumienia w tej materii. W tej sytuacji należy uznać, że brak porozumienia stron był wystarczający do stwierdzenia, iż złożenie przez inwestora wniosku o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości skarżącej, zostało poprzedzone etapem nieskutecznych negocjacji. W konsekwencji zastosowanie art. 124 ust. 1 u.g.n. nie było w ustalonych okolicznościach sprawy nieuzasadnione, skoro stan faktyczny nie potwierdza, aby przed wszczęciem postępowania i wydaniem decyzji doszło do zawarcia umowy między inwestorem a właścicielem nieruchomości, regulującej kwestie przeprowadzenia określonych urządzeń infrastruktury technicznej na nieruchomości oraz ich utrzymania, dostępu w celu dokonywania czynności związanych z konserwacją i usuwaniem awarii. Sąd nie podziela również stanowiska skarżącej, że w decyzji nie został precyzyjnie określony zakres ograniczenia korzystania z części nieruchomości skarżącej. Stanowisku skarżącej przeczy treść decyzji organu I instancji, która w swej sentencji zawiera wystarczająco precyzyjny opis ograniczenia korzystania z części nieruchomości gruntowej skarżącej, z którym koresponduje mapa stanowiąca załącznik do decyzji. Na mapie tej odpowiednio kolorem czerwonym i grantowym organ zaznaczył obszar projektowanego względem istniejącego zamierzenia inwestora, oraz kolorem niebieskim podlegający odpowiedniemu ograniczeniu. Jednocześnie w uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił przyczynę i zasadność przedmiotowego ograniczenia. Podnoszona przez skarżącą kwestia umieszczenia załącznika w decyzji nie ma wpływu na legalność decyzji. Istotne jest żeby załącznik – mapa był dołączony do decyzji, a przede wszystkim aby był spójny z uzasadnieniem decyzji i jej rozstrzygnięciem, co w niniejszej sprawie zostało spełnione. W ocenie Sądu, ustalenia organu obrazuje mapa stanowiąca załącznik do decyzji organu pierwszej instancji. Z tego względu, Sąd uznał, że zakres ograniczenia został ściśle określony w decyzji o zezwoleniu na korzystanie z nieruchomości skarżącej, skoro wskazuje ona jednoznacznie przebieg inwestycji i zakres ograniczenia władztwa w zakresie niezbędnym do wykonania danej inwestycji oraz zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zostały spełnione przez inwestora wszystkie warunki z art. 124 u.g.n., a wobec tego organ nie mógł odmówić wydania decyzji na podstawie tego artykułu. Decyzje obu organów zostały wydane w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania, w oparciu o wystarczający materiał dowodowy, należycie oceniony i są zgodne z prawem. Z tych względów skargę należało oddalić, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 4 stycznia 2021
- Hasła tematyczne
- Nieruchomości
- Skarżony organ
- Wojewoda
- Sędziowie
- Maria Mysiak /przewodniczący sprawozdawca/ Marzena Iwankiewicz Patrycja Joanna Suwaj
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
art. 7, art. 77 par. 1, art. 80 · Dz.U. 2020 poz. 256
- Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
art. 112 ust. 1 i ust. 3-4, art. 128 ust. 4 · Dz.U. 2020 poz. 1990
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
art. 151 · Dz.U. 2019 poz. 2325
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Łd 305/20 · 21 kwietnia 2021
Wyrok WSA w Łodzi z 21 kwietnia 2021 r., II SA/Łd 305/20 – zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość
Sygnatura: II SA/Bd 1063/20 · 21 kwietnia 2021
Wyrok WSA w Bydgoszczy z 21 kwietnia 2021 r., II SA/Bd 1063/20 – zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość
Sygnatura: II SA/Sz 1026/20 · 21 kwietnia 2021
Wyrok WSA w Szczecinie z 21 kwietnia 2021 r., II SA/Sz 1026/20 – zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny