II SA/Sz 19/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szydłowski Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 maja 2026 r. sprawy ze skargi T. Spółka z o.o. w S. na postanowienie Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia 14 listopada 2025 r. nr WOA.7722.104.2025.AK w przedmiocie wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania sieci oświetleniowej oddala skargę.

Zaskarżonym postanowieniem Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "ZWINB", "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 59i ust. 4 w zw. z art. 59f ust. 1 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 418 ze zm., dalej: "u.p.b."), utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Policach (dalej: "PINB", "organ I instancji") z dnia 14 marca 2025 r., nr PINB.5160.78.2023.WG, o wymierzeniu T. D. sp. z o. o. z siedzibą w S. (dalej: "Spółka", skarżąca") kary w wysokości [...] zł z tytułu nielegalnego użytkowania sieci oświetleniowej, położonej na terenie działek nr [...],[...] oraz [...], obręb S. D., gm. K.. Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Pismem z dnia 24 października 2023 r. PINB na podstawie art. 59i u.p.b. pouczył T. D. S. sp. j., że sieć oświetleniowa, położona na terenie działek nr [...], [...] oraz [...], obręb S. D., gm. K., nie może być użytkowana bez dokonania zawiadomienia organu nadzoru budowalnego o zakończeniu budowy lub uzyskaniu decyzji pozwolenia na użytkowanie oraz że termin na dopełnienie tych obowiązków wynosi 60 dni od dnia otrzymania pouczenia. Pouczenie zawierało informację o konsekwencjach użytkowania obiektu bez skutecznego zawiadomienia lub niezaprzestania nielegalnego użytkowania, w tym o wielkości kary z tytułu nielegalnego użytkowania sieci oświetleniowej. Przedmiotowe pouczenie zostało doręczone ww. Spółce w dniu 27 października 2023 r. Po przeprowadzeniu czynności kontrolnych w dniu 24 stycznia 2024 r., postanowieniem z dnia 25 stycznia 2024 r., nr PINB.5160.78.2023.WG, PINB wymierzył T. D. S. sp. j. karę w wysokości [...] zł z tytułu nielegalnego użytkowania sieci oświetleniowej, położonej na terenie ww. działek. Wskutek zażalenia T. D. Sp. z o. o., postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2024 r., nr WOA.7722.18.2024.DM, ZWINB uchylił ww. postanowienie PINB w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ odwoławczy ustalił, że inwestor przystąpił do użytkowania sieci oświetleniowej zlokalizowanej na terenie działek nr [...], [...] oraz [...] w S. D., bez uprzedniego zawiadomienia PINB o zakończeniu jej budowy. Pozwolenie na budowę ww. sieci oświetleniowej zostało wydane T. D. S. sp. j. z siedzibą w G., na podstawie decyzji Starosty Polickiego z dnia 5 lutego 2009 r., nr 129/2009. Z informacji Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że T. D. sp. z o.o. z siedzibą w S., powstała w wyniku przekształcenia T. D. S. sp. j. z siedzibą w G.. ZWINB wskazał, że w przypadku przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wykonanie wymagana była decyzja o pozwoleniu na budowę, bez uprzedniego zawiadomienia właściwego organu o zakończeniu jego budowy, tak jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie, zastosowanie mają przepisy art. 59i u.p.b. Odnosząc się do zarzutów Spółki ZWINB stwierdził, że pouczenie zostało skutecznie doręczone inwestorowi w dniu 27 października 2023 r., termin 60 dni od dnia doręczenia pouczenia upłynął w dniu 27 grudnia 2023 r., natomiast kontrola nieruchomości odbyła się w dniu 24 stycznia 2024 r., co oznacza, że termin określony w art. 59i ust. 3 u.p.b. został dochowany. Ponieważ w wyniku przeprowadzonej kontroli, stwierdzono, że nie zaprzestano użytkowania ww. sieci oświetleniowej, czego nie kwestionuje także skarżąca, PINB zobowiązany był do wydania postanowienia w oparciu o przepisy art. 59i ust. 4 u.p.b. Odnosząc się do zarzutu Spółki, że organ nadzoru budowlanego nie wniósł sprzeciwu do zawiadomienia z dnia 21 lutego 2024 r., a zatem postępowanie w sprawie nałożenia kary stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć ZWINB wyjaśnił, że podstawą do wymierzenia kary w oparciu o przepisy ww. art. 59i ust. 4 u.p.b. jest samo stwierdzenie przez właściwy organ, po upływie terminu o którym mowa w ww. art. 59i ust. 3 u.p.b., użytkowania obiektu budowlanego, tj. używania przynajmniej części obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, określonym w pozwoleniu na budowę lub zgłoszeniu budowy. Natomiast w przypadku dokonania kolejnego sprawdzenia przez ten organ i stwierdzenia zaprzestania jego nielegalnego użytkowania, nałożenie kolejnej kary byłoby niezasadne. Przyjęcie do użytkowania przedmiotowej sieci, już po stwierdzeniu przez organ powiatowy jej użytkowania z naruszeniem przepisów art. 54 i art. 55 u.p.b. nie ma wpływu na ważność zaskarżonego postanowienia wydanego przed przyjęciem do użytkowania tej inwestycji, w oparciu o art. 59i ust. 4 u.p.b. Przyjęcie do użytkowania przedmiotowej sieci ma natomiast o tyle istotne znaczenie, że PINB nie może już nakładać na inwestora kolejnych kar na podstawie art. 59i ust. 6 i ust. 7 u.p.b. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego nieprawidłowego przyjęcia wielkości obiektu (w) dla długości sieci od więcej niż 1 km do 10 km, ZWINB wyjaśnił, że bez wpływu na ustalenie wysokości opłaty pozostaje to, czy rozpoczęcie użytkowania dotyczyło tylko części obiektu budowlanego czy też całego. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych ZWINB wyjaśnił, że odpowiednie stosownie przepisów dotyczących kar, o których mowa w art. 59f ust. 1 u.p.b. do opłaty legalizacyjnej oznacza, że wysokość opłaty legalizacyjnej jest wyliczana według algorytmu, który jest iloczynem stawki opłaty, współczynnika kategorii obiektu budowlanego i współczynnika wielkości obiektu budowlanego, przy czym kategorie obiektów, współczynniki kategorii obiektu oraz współczynniki wielkości obiektu określa załącznik do ustawy. Zarówno wysokość kar, jak i opłaty legalizacyjnej w żadnej mierze nie została uzależniona od tego w jakim zakresie zostały wykonane roboty budowlane, na jakim etapie budowy obiektu budowlanego została stwierdzona samowola budowlana, czy też w jakim stosunku jest samowolnie wykonana budowa do istniejącego obiektu budowlanego. Nie ma więc wystarczających podstaw, aby w drodze wykładni przyjąć takie rozumienie tych przepisów, które pozwalałoby na zrekonstruowanie normy prawnej umożliwiającej określenie wysokości opłaty legalizacyjnej w zależności od tego czy przedmiotem samowoli budowlanej jest cały obiekt budowlany czy jego część. Odstąpienie od stosowania algorytmu przyjętego w art. 59f ust. 1 u.p.b. oznaczałoby przyjęcie innego sposobu obliczania wysokości opłaty legalizacyjnej, który nie wynika z przepisów ustawy. Skoro mające zastosowanie w tej sprawie przepisy u.p.b. określają precyzyjnie sposób obliczania opłaty legalizacyjnej, a w szczególności wiążą wysokość tej opłaty ze współczynnikiem kategorii obiektu budowlanego i nie uwzględniają tego, że przedmiotem samowoli budowlanej może być część obiektu budowlanego, to nie można przyjąć innego sposobu obliczania tej opłaty w sytuacji, gdy przedmiotem samowoli budowlanej jest budowa część obiektu. Niezależnie od powyższego ZWINB stwierdził, że w sposób nieprecyzyjny wskazał długość ww. sieci oświetleniowej od której zależy współczynnik wielkości obiektu budowlanego (w) podając w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, przedział długości, w jakiej się ona mieści, tj. "powyżej 1 km a mniejsza niż 10 km". Z materiału dowodowego nie wynikała długość trasy ww. sieci oświetleniowej. Ponadto ZWINB stwierdził, że adresatem postanowienia PINB należało uczynić [...] sp. z o.o. powstałą w wyniku przekształcenia z [...] sp. j. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy PINB postanowieniem z dnia 14 marca 2025 r., nr PINB.5160.78.2023.WG, wymierzył T. D. sp. z o. o. karę w wysokości [...] zł z tytułu nielegalnego użytkowania sieci oświetleniowej, położonej na terenie działek nr [...],[...] oraz [...], obręb S. D., gm. K.. W kwestii skierowania postanowienia do właściwego adresata organ I instancji wskazał, że pozwolenie na budowę sieci oświetleniowej zostało udzielone dla T. D. S. sp. j. z siedzibą w G. w decyzji Starosty Polickiego z dnia 5 lutego 2009 r., nr 129/2009, dlatego pierwotnie organ prowadził postępowanie kierując pisma do tego podmiotu. W dniu 25 stycznia 2024 r. T. D. S. sp. j. przekształciła się w T. D. sp. z o.o., co skutkowało przejęciem wszystkich zobowiązań przez nową spółkę, stosownie do art. 553 § 1 i art. 559 ustawy Kodeks spółek handlowych. W związku z tym adresatem postanowienia o wymierzeniu kary jest T. D. sp. z o.o. Odnosząc się do argumentacji skarżącej, że postępowanie powinno zostać umorzone wobec przyjęcia bez sprzeciwu zawiadomienia o zakończeniu budowy sieci oświetleniowej organ I instancji podał, że w dniu 21 lutego 2024 r. T. D. sp. z o.o. złożyła do PINB zawiadomienie o zakończeniu budowy sieci oświetleniowej. Spółka zawiadomiła organ powiatowy, że zakończenie budowy nastąpiło w dniu 19 stycznia 2024 r. Organ po weryfikacji dokumentów i stwierdzeniu, że są niekompletne postanowieniem z dnia 5 marca 2024 r. zobowiązał inwestora do uzupełnienia złożonego zawiadomienia o brakujące załączniki: 1) oświadczenie kierownika budowy o sprecyzowanie zapisu dotyczącego zmiany trasy kabla zasilającego, 2) rysunek zamienny dotyczący zmiany przebiegu trasy kabla wraz z kwalifikacją projektanta. Uzupełnienie dokumentacji wpłynęło do organu w dniu 22 marca 2024 r. Organ na podstawie dokumentów potwierdził, że inwestor dokonał zmian nieistotnych w zakresie: zmiany trasy i typu kabla zasilającego, zmiany miejsca posadowienia kilku słupów oświetleniowych oraz zmiany typu słupa i oprawy oświetleniowej. Organ przyjął na korzyść inwestora - mając 14 dni na rozpatrzenie wniosku - datę ostatniego uzupełnienia dokumentów dołączanych do zawiadomienia o zakończeniu budowy, tj. dzień 22 marca 2024 r., jako datę skutecznego zawiadomienia o zakończonej budowie. W tym dniu zawiadomienie o zakończeniu budowy stało się prawnie skuteczne. Nastąpiło to 58 dni po stwierdzeniu przez organ powiatowy użytkowania z naruszeniem przepisów art. 54 oraz art. 55 u.p.b. W takim przypadku fakt przyjęcia bez sprzeciwu zawiadomienia o zakończeniu budowy nie ma wpływu na ważność wydanego postanowienia. Jednocześnie powyższe skutkuje brakiem możliwości nakładania kolejnych kar na podstawie art. 59i ust. 6 i ust. 7 u.p.b. W kwestii jednoznacznego ustalenia długości sieci oświetleniowej i wyliczenia wielkości kary na podstawie art. 59f i art. 59i u.p.b. z wartością współczynnika "w" dla ustalonej długości sieci PINB wskazał, że w ustaleń dotyczących długości wybudowanej sieci dokonał na podstawie dokumentacji powykonawczej uzyskanej z Wydziału Geodezji, Kartografii i Katastru Starostwa Powiatowego w Policach. Dokumentacja była wykonana przez uprawnionego geodetę. Mapa odzwierciedla końcowy efekt zagospodarowania terenu. Wykonawca prac geodezyjnych sporządzając geodezyjną dokumentację powykonawczą uwzględnił stan rzeczywisty wybudowanej sieci. Na mapie powykonawczej, pod tabelką rysunkową identyfikującą rodzaj prac, uprawniony geodeta wskazał, że całkowita długość zrealizowanej sieci oświetleniowej wynosi "LeN = 1063,58 mb". Zapisy geodety w dokumentacji geodezyjnej określają także daty realizacji robót inwentaryzacji geodezyjnej wykonywanej przez geodetę. Zostały one rozpoczęte w dniu 9 stycznia 2024 r. a zakończone 22 stycznia 2024 r. czyli przed terminem kontroli organu z dnia 24 stycznia 2024 r. Potwierdza to, że inwestor użytkował sieć oświetleniową w całości przed kontrolą w dniu 24 stycznia 2024 r., tym samym argument Spółki o użytkowaniu części sieci oświetleniowej o długości 985 m (w części "bez odcinka o długości 75 m") jest bezpodstawny i nieprawdziwy. Wskazana powyżej długość zinwentaryzowanej sieci oświetleniowej zawiera się w przedziale od 1 km do 10 km, dlatego współczynnik "w" przyjęto 1,5. W kwestii terminu na dopełnienie obowiązków zawiadomienia organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy lub uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie PINB wyjaśnił, że w dniu 24 października 2024 r. organ wydał pouczenie zgodnie z art. 59i u.p.b., w którym wskazał termin 60 dni na dopełnienie obowiązku zawiadomienia organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy lub uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Pouczenie zostało odebrane 27 października 2023 r. Wskazany w pouczeniu termin na dopełnienie obowiązku skutecznego zawiadomienia organu o zakończeniu budowy sieci oświetleniowej kalendarzowo przypadał na dzień 26 grudnia 2023 r. Dzień ten jest uznanym ustawowo wolnym od pracy, co zgodnie z art. 57 § 4 k.p.a. powoduje, że wskazany w postanowieniu termin upływa następnego dnia, który nie jest dniem wolnym od pracy ani sobotą: w tym przypadku był to dzień 27 grudnia 2023 r. Do tego dnia inwestor nie złożył do organu nadzoru budowlanego zawiadomienia o zakończeniu budowy. Inspektor organu nadzoru budowlanego, stosownie do art. 59i ust. 3 u.p.b., przeprowadził kontrolę w dniu 24 stycznia 2024 r. - tj. po upływie 88 dni od daty skutecznie doręczonego pouczenia dochowując warunku wskazanego w przepisie. Biorąc powyższe pod uwagę PINB stwierdził, że Spółka w terminie określonym w pouczeniu z dnia 24 października 2023 r. nie dopełniła obowiązku skutecznego zawiadomienia organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy lub uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, a także nie zaprzestała użytkowania sieci oświetleniowej, wybudowanej na terenie działek nr [...] oraz [...] w S. D.. Wobec tego organ zobowiązany był do naliczenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania na podstawie art. 59f u.p.b. Wysokość kary została obliczona w następujący sposób: 10 x [...] zł [s] x 8 [k] x 1,5 [w] = 10 x 500 x 8 x 1,5 = [...] zł, gdzie: 10 - dziesięciokrotne podwyższenie, s - stawka opłaty stała = 500,0 zł, k - współczynnik kategorii obiektu budowlanego: kat. XXVI - sieć oświetleniowa, w - współczynnik wielkości obiektu budowlanego - XXVI sieć oświetleniowa: LeN = 1063,58 mb, tj. powyżej 1 km a mniejsza niż 10 km, co ustalono na podstawie dokumentacji geodezyjnej powykonawczej. Opisanym na wstępie postanowieniem organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy ZWINB wskazał, że w pełni podziela stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia PINB i traktuje je jak własne. W ramach podsumowania tego stanowiska organ odwoławczy stwierdził, że PINB ponownie rozpatrując sprawę, uwzględnił wszystkie jego wytyczne tj. jednoznacznie ustalił długość sieci oświetleniowej oraz ustalił prawidłowego adresata swojego postanowienia, czyli T. D. sp. z o. o. Odnosząc się do zarzutu Spółki dotyczącego nieprawidłowego ustalenia, że inwestor użytkował sieć oświetleniową w całości ZWINB odwołał się do swojego stanowiska wyrażonego w postanowieniu z dnia 19 kwietnia 2024 r., nr WOA.7722.18.2024.DM. Skargę na powyższe postanowienie ZWINB złożyła Spółka, wnosząc o jego uchylenie, a także uchylenie postanowienia PINB. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: 1. art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia PINB z dnia 14 marca 2025 r., nr PINB.5160.78.2023.WG, w sytuacji kiedy spełnione zostały przesłanki do jego zmiany, co doprowadziło do pozostawienia w obrocie orzeczenia nieodpowiadającego prawu; 2. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. oraz w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyczerpujące wyjaśnienie sprawy i dokonanie dowolnej oceny dowodów, niewyjaśnienie podstawy faktycznej wydanego postanowienia i ustalenie, że: - skoro inwentaryzacja geodezyjna została zakończona przez geodetę w dniu 22 stycznia 2024 r., to z pewnością inwestor użytkował sieć oświetleniową w całości przed kontrolą w dniu 24 stycznia 2024 r., podczas gdy sporządzanie dokumentacji geodezyjnej nie jest jednoznaczne z użytkowaniem sieci geodezyjnej w okresie przygotowywania mapy i innych dokumentów powykonawczych, - w przedmiotowej sprawie doszło do nielegalnego użytkowania sieci oświetleniowej położonej na działkach nr [...],[...] oraz [...] w S. D. o długości powyżej 1 km, w sytuacji, kiedy w rzeczywistości wykonana i podłączona (użytkowana) była sieć oświetleniowa o długości 985 mb, zaś na pozostałym odcinku sieci o długości 75 mb realizacja prac nie została zakończona, nie istniała do 22 stycznia 2024 r., kiedy to dopiero na tym odcinku zainstalowane oświetlenie, a w konsekwencji odcinek ten nie został przyłączony do sieci (nie działa), albowiem nastąpiło jedynie próbne włączenie instalacji w tym zakresie; 3. art. 59i ust. 4 w zw. z art. 59f ust. 1 i 3 u.p.b. poprzez nieprawidłowe zastosowanie przepisów i przyjęcie współczynnika wielkości obiektu (w) dla długości sieci od więcej niż 1 km do 10 km, w sytuacji, kiedy długość sieci nielegalnie użytkowanej wynosiła 985 m, tj. mniej niż 1 km, więc należało przyjąć współczynnik w=1, a nie w=1,5, zaś naruszenie to doprowadziło do zawyżenia kary pieniężnej i wymierzenie jej w wysokości wyższej od przewidzianej przepisami prawa. W uzasadnieniu skargi Spółka podniosła, że organ odwoławczy, za organem I instancji w sposób niewyczerpujący wyjaśnił okoliczności sprawy i dokonał dowolnej oceny dowodów. Mianowicie organ ustalił, że w przedmiotowej sprawie doszło do nielegalnego użytkowania sieci oświetleniowej położonej na działkach nr [...], [...] oraz [...] w S. D. o długości powyżej 1 km, w sytuacji kiedy w rzeczywistości wykonana i podłączona (użytkowana) była sieć oświetleniowa o długości 985 mb, zaś na pozostałym odcinku sieci o długości 75 mb realizacja prac nie została zakończona i w konsekwencji odcinek ten nie został przyłączony do sieci (instalacja nie działała). Organ odwoławczy ustalił, że PINB "jednoznacznie ustalił długość ww. sieci oświetleniowej", podczas gdy ustalenie może i jest jednoznaczne, ale nie odpowiada rzeczywistemu stanowi rzeczy. Organ w sposób nieuprawniony przyjął, że skoro inwentaryzacja geodezyjna została zakończona przez geodetę w dniu 22 stycznia 2024 r., to z pewnością inwestor użytkował sieć oświetleniową w całości przed kontrolą w dniu 24 stycznia 2024 r., podczas gdy sporządzanie dokumentacji geodezyjnej nie jest jednoznaczne z użytkowaniem sieci geodezyjnej w okresie przygotowywania mapy i innych dokumentów powykonawczych. Ustalenie organu nie ma oparcia w rzeczywistym stanie rzeczy i stanowi daleko posunięty przejaw dowolności oceny dowodów przez organ. Powyższe nieprawidłowe ustalenia doprowadziły do zastosowania nieprawidłowego współczynnika wielkości obiektu (w) przy wyliczaniu wysokości kary pieniężnej. Zgodnie z załącznikiem do u.p.b. jeśli długość sieci wynosi mniej 1 km, należy przyjąć współczynnik w=1. Wówczas kara pieniężna wyniosłaby 40.000,00 zł. Organ nieprawidłowo przyjął współczynnik w=1,5 dla sieci o długości większej niż 1 km i mniejszej niż 10 km, przez co wymierzona została kara w zawyżonej wysokości, 60.000,00 zł. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia ZWINB nie odniósł się zasadniczo do zarzutów w powyższym zakresie, a jedynie ograniczył się do zdawkowego stwierdzenia, iż za własne uznaje stanowisko organu I instancji bądź też podtrzymuje własne stanowisko zawarte w uzasadnieniu postanowienia z dnia 19 kwietnia 2024 r., nr WOA.7722.18.2024.DM. Znaczna część uzasadniania zaskarżonego postanowienia składa się z cytatów zażalenia złożonego przez stronę skarżącą. Tym samym w ocenie skarżącej organ odwoławczy tylko pozornie dokonał pełnej kontroli orzeczenia organu I instancji i tylko pozornie ponownie w sposób pełny i wyczerpując rozważył zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. W odpowiedzi na skargę ZWINB wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje. Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na postanowienie: 1) uchyla je w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach. W przypadku zaś gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga, zgodnie z art. 151 p.p.s.a., podlega oddaleniu. Dokonując oceny według wskazanych wyżej kryteriów Sąd nie stwierdził, aby zaskarżone postanowienie naruszało prawo w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji stanowił art. 59i ust. 4 u.p.b. Zgodnie z art. 59i ust. 1 u.p.b. w przypadku stwierdzenia użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i art. 55 (tj. bez zawiadomienia organu o zakończeniu budowy lub decyzji o pozwoleniu na użytkowanie) organ nadzoru budowlanego poucza inwestora lub właściciela, że obiekt budowlany nie może być użytkowany bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie lub dokonania skutecznego zawiadomienia o zakończeniu budowy. Organ nadzoru budowlanego potwierdza pouczenie wpisem w protokole kontroli, a w przypadku nieobecności inwestora lub właściciela doręcza pouczenie na piśmie (art. 59i ust. 2 u.p.b.). Organ nadzoru budowlanego po upływie 60 dni od dnia doręczenia pouczenia sprawdza, czy obiekt budowlany lub jego część jest nadal użytkowany z naruszeniem art. 54 i art. 55 (art. 59i ust. 3 u.p.b.). W przypadku niezaprzestania użytkowania, o którym mowa w ust. 1, organ nadzoru budowlanego, w drodze postanowienia, wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary stosuje się odpowiednio przepisy art. 59f, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu (art. 59i ust. 4 u.p.b.). Stosownie zaś do art. 59f ust. 1 u.p.b. karę stanowi iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w). Stawka opłaty (s) wynosi 500 zł (art. 59f ust. 2 u.p.b.), zaś kategorie obiektów, współczynnik kategorii obiektu oraz współczynnik wielkości obiektu określa załącznik do ustawy (art. 59f ust. 3 u.p.b.). Nie jest sporne, że po upływie terminu określonego w pisemnym pouczeniu PINB z dnia 24 października 2023 r. przedmiotowa sieć oświetleniowa była użytkowana bez dokonania przez Spółkę zawiadomienia o zakończeniu budowy. Sporna pozostaje kwestia przyjętej przez organy długości sieci i w związku z tym wartości współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w) i obliczonej wysokości kary. Zdaniem Spółki do obliczenia wysokości kary organy powinny były przyjąć współczynnik w=1, bowiem sieć oświetleniowa użytkowana była w części o długości 985 mb. Jak wynika ze znajdującej się w aktach sprawy geodezyjnej dokumentacji powykonawczej długość wybudowanej sieci oświetleniowej wynosi 1063,58 mb. Prawidłowo zatem organ I instancji, a za nim organ odwoławczy uznały, że do obliczenia wysokości kary należy przyjąć współczynnik wielkości obiektu budowlanego w = 1,5, bowiem wielkość obiektu budowlanego (długość sieci oświetleniowej) mieści się w przedziale powyżej 1 km do 10 km. Podkreślić należy, że o wartości współczynnika (w) decyduje wielkość obiektu budowlanego (w przypadku sieci – długość w kilometrach). Odróżnić przy tym należy ustalenia odnośnie spełnienia przesłanek do wymierzenia kary od sposobu jej obliczenia według określonego w art. 59f ust. 1 u.p.b. algorytmu. Dla uznania spełnienia przesłanek do wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego wystarczające jest stwierdzenie jego użytkowania nawet tylko w części (art. 59i ust. 4 w zw. z ust. 1 u.p.b.), natomiast wysokość kary determinuje wielkość (tu długość w kilometrach) obiektu budowlanego a nie to jaka jego część jest użytkowana (por. wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2023 r., sygn. akt II OSK 2559/11). Z punktu widzenia współczynnika (w) i wysokości wymierzonej kary bez znaczenia jest czy użytkowanie przedmiotowej sieci zostało stwierdzone na całej jej długości czy tylko na części (985 mb jak twierdzi skarżąca). Wobec powyższego zarzuty skargi należało uznać za niezasadne. Zebrany w sprawie materiał dowodowy (w szczególności wyniki kontroli z dnia 24 stycznia 2024 r. oraz informacje wynikające z dokumentacji powykonawczej sporządzonej przez geodetę) był wystarczający zarówno do ustalenia, że zostały spełnione przesłanki do wymierzenia kary jak i do obliczenia jej wysokości. Stwierdzenie przez organ odwoławczy, że podziela stanowisko organu I instancji czy też odwołanie się do stanowiska wyrażonego we wcześniej wydanym w sprawie postanowieniu pozwala na wyeksplikowanie motywów podjętego przez ZWINB rozstrzygnięcia. W tym stanie sprawy, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu. Przywołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na www.orzeczenia.nsa.gov.pl.