II SA/Sz 170/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 maja 2026 r. sprawy ze skargi I. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 18 grudnia 2025 r. nr SKO/PA/430/2501/2025 w przedmiocie wydania kopii dokumentów oddala skargę.

Postanowieniem z 18 grudnia 2025 r. nr SKO/PA/430/2501/2025, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie, po rozpatrzeniu zażalenia I. G., orzekło o utrzymaniu w mocy postanowienia Wójta Gminy R. z dnia 15 lipca 2025 r. nr [...], w którym odmówiono wnioskodawcy wydania kopii dokumentów wykazujących dochody M. G. i dokumentów stanowiących podstawę jego przyjęcia do Domu Pomocy Społecznej. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że wnioskiem, który wpłynął do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. w dniu 16 sierpnia 2019 r., I. G. zwrócił się z prośbą o przesłanie kopii dokumentów, na podstawie których przyjęto wysokość podstawy do obciążenia go należnością za pobyt jego ojca w Domu Pomocy Społecznej w S. , tj. kopii dokumentów wykazujących dochody M. G. (jego ojca), dokumentów stanowiących podstawę przyjęcia do DPS oraz dokumentu z potwierdzeniem daty przyjęcia do DPS. Pismem z dnia 15 lipca 2025 r., Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. przekazał wnioskodawcy: 1) zarządzenie Starosty [...] z dnia 22 stycznia 2025 r., 2) kopię decyzji z dnia 13 marca 2025 r. wydanej z upoważnienia Wójta Gminy R. oraz kopię decyzji zmieniającej tę decyzję z dnia 24 czerwca 2025 r. 3) kopię pisma Dyrektora Domu Pomocy Społecznej [...] z dnia 30 stycznia 2025 r. wskazującego datę przyjęcia M. G. do tego DPS. Organ wyjaśnił, że kopie dokumentów wskazanych w pkt 2 i 3 znajdują się w aktach sprawy, której I. G. jest stroną. Następnie organ przedstawił sposób, w jaki obliczono kwotę wskazaną w umowie, stanowiącą koszty obciążenia strony za pobyt jego ojca w domu pomocy społecznej. W dniu 15 lipca 2025 r. zostało również wydane zaskarżone postanowienie, w którym Wójt Gminy R. odmówił wnioskodawcy wydania kopii dokumentów z powodu niespełnienia przesłanki jaką jest posiadanie statusu strony lub pełnomocnika strony. W uzasadnieniu postanowienia powołano się na treść art. 74 § 2 k.p.a., a także art. 28 k.p.a. Rozpatrując zażalenie na powyższe postanowienie Kolegium wskazało, iż zgodnie z art. 73 § 1 k.p.a., strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek i kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Jak stanowi zaś art. 73 § 2 k.p.a., strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Zdaniem organu odwoławczego kwestią sporną w przedmiotowej sprawie jest okoliczność czy I. G. jest stroną postępowania prowadzonego w sprawie umieszczenia jego ojca w Domu Pomocy Społecznej [...], a tym samym, czy posiada on prawo wglądu do akt przedmiotowej sprawy. Zgodnie z art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Stroną postępowania prowadzonego w przedmiocie skierowania i umieszczenia M. G. w Domu Pomocy Społecznej [...], jest M. G., ponieważ to właśnie jego interesu prawnego (i obowiązku - w przypadku ustalenia jego odpłatności za pobyt) dotyczyło postępowanie. Natomiast stroną tego postępowania nie jest I. G.. Interesu prawnego i obowiązku I. G. dotyczy natomiast postępowanie prowadzone w przedmiocie ustalenia jego odpłatności za pobyt ojca w domu pomocy społecznej. W aktach tej sprawy znajduje się decyzja ustalająca odpłatność M. G. za pobyt w domu pomocy społecznej i to ona stanowi podstawę do ustalenia odpłatności I. G. za pobyt jego ojca w domu pomocy społecznej, a nie dokument dotyczący dochodu uzyskiwanego przez M. G.. Pismem z 29 stycznia 2026 r., I. G. wniósł skargę na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie oraz o uchylenie postanowienia organu I instancji. Zdaniem skarżącego Kolegium nie pochyliło się nad jego argumentacją zawartą w zażaleniu, przede wszystkim na wskazaniu, że GOPS w R. powołuje się na okoliczności i kwoty, których dane pochodzą z innej sprawy dotyczącej umieszczenia w DPS, które mają istotny wpływ na sprawę o ustaleniu odpłatności. SKO pominęło okoliczność, iż na wydanie decyzji o wysokości odpłatności za pobyt w DPS mają wpływ dokumenty, których odpisy lub kopie powinny znajdować się w aktach w sprawie ustalenia odpłatności, zatem w sprawie, w której bezspornie stroną jest skarżący. Samo oparcie odmownej decyzji opartej na powołaniu się na gdzieś indziej istniejące dokumenty, do których wgląd ogranicza się stronie jest nieakceptowalny, albowiem z pewnością konsekwencje postępowania o umieszczeniu w DPS wywierają skutek na decyzję o ustaleniu wysokości odpłatności wnoszonej przez skarżącego za pobyt jego ojca w DPS [...]. Zdaniem skarżącego Wójt Gminy R. ma obowiązek gromadzenia materiału dowodowego, który stanowi podstawę wydania decyzji. Podstawę ustalenia wysokości należności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej na podstawie obowiązujących przepisów stanowi dokument wskazujący wysokość dochodów osoby umieszczanej w DPS. Wójt Gminy R. ma zatem obowiązek posiadania w aktach sprawy o ustalenie wysokości odpłatności wnoszonej przez skarżącego za pobytu jego ojca w DPS, w szczególności dokumentu wykazującego dochód M. G.. O wyżej wskazanym dokumencie mowa jest w uzasadnieniu decyzji z dnia 19 września 2025 r. o ustaleniu wysokości odpłatności wnoszonej przez skarżącego za pobytu jego ojca w DPS. Jeżeli jednakże Wójt Gminy R. nie złożył przedmiotowego dokumentu do zbioru dokumentów zebranych w związku z prowadzoną sprawą i na potrzeby rozstrzygnięcia, to powinien ten brak uzupełnić. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Sprawa jako dotycząca postanowienia kończącego postępowanie podlegała rozpatrzeniu w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące postanowienie Wójta Gminy R. o odmowie wydania kopii dokumentów wykazujących dochody ojca skarżącego oraz dokumentów stanowiących podstawę jego przyjęcia do Domu Pomocy Społecznej [...]. Przy czym zgodnie z ustaleniami organów administracji takie dokumenty nie znajdują się w aktach postępowania prowadzonego z udziałem skarżącego jako strony tj. postępowania w przedmiocie odpłatności za pobyt ojca w DPS. W tych aktach znajduje się decyzja ustalająca odpłatność M. G. za pobyt w DPS, w której wskazuje się na jego dochody. Jak ustaliły organy oczekiwane przez skarżącego dokumenty znajdują się w aktach innej sprawy tj. sprawy dotyczącej umieszczenia jego ojca w Domu Pomocy Społecznej [...]. W tym zaś postępowaniu skarżący nie miał statusu strony. Kluczowe dla oceny zasadności skargi ma to, że w istocie skarżący aktualnie kwestionuje brak wydania mu dokumentów znajdujących się w aktach innej sprawy niż ta w której jest stroną. To zaś zasadnie spotkało się z odmową organów administracji wyrażoną w formie postanowienia. Czyni to skargę niezasadną. Odnosząc się do argumentacji skargi warto dostrzec, iż w istocie opiera się ona na wywodzonych przez skarżącego brakach w aktach sprawy mającej za przedmiot ustalenie opłatności za pobyt jego ojca w DPS. W tym zaś postępowaniu skarżący jako jego strona mógł składać wnioski dowodowe, wnioskować o uzupełnienie akt oraz przedstawiać swoje stanowisko zarówno przed organem I instancji jak i organem odwoławczym. Ewentualne braki w zakresie zgromadzonego materiału dowodowego mogły być w szczególności przedmiotem zarzutów zgłaszanych do decyzji zapadłej w takim postępowaniu. Powyższe nie daje jednak podstawy do skutecznego domagania się wglądu w akta czy też do uzyskania kopii dokumentów z akt innych spraw. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.