II SA/Sz 126/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi W. K. i J. K. na decyzję Inne z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku likwidacji nielegalnie wykonanego urządzenia wodnego oddala skargę.

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie decyzją z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...] Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w S. (zw. dalej: "organem odwoławczym") utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w S. (zw. dalej: "organem I instancji") z dnia [...] marca 2022 r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia W. K. i J. K. (zw. dalej: "Stroną", "Skarżącymi") obowiązku likwidacji nielegalnie wykonanego urządzenia wodnego - stawu zlokalizowanego na działce nr [...] obręb B., gmina L.. Stan faktyczny i prawny przedstawia się następująco: W dniu [...] marca 2020 r. do organu I instancji wpłynął wniosek adwokata M. P. – pełnomocnika R. K., o udzielenie informacji, odnośnie uzyskania pozwolenia wodnoprawnego ewentualnie dokonania zgłoszenia wodnoprawnego dotyczącego wykonania stawu na działce nr [...] obręb B., gmina L.. W odpowiedzi organ I instancji wskazał, iż nie wydał pozwolenia wodnoprawnego we wskazanej sprawie. Organ pismem z [...] maja 2020 r. wezwał Skarżących do udzielenia informacji o parametrach i wykonaniu przedmiotowego stawu. Pismem z dnia [...] lipca 2020 r. Skarżący udzielili odpowiedzi na ww. wezwanie. Pismem z dnia [...] października 2020 r., organ I instancji poinformował Skarżących o możliwości wystąpienia z wnioskiem o legalizację przedmiotowego urządzenia. Następnie pismem z dnia [...] stycznia 2021 r., wezwał Stronę do udzielenia informacji, czy został złożony wniosek o legalizację przedmiotowego urządzenia. W odpowiedzi na ww. wezwanie, pismem z dnia [...] lutego 2021 r. Skarżący poinformowali, iż nie złożyli wniosku o legalizację urządzenia, jednocześnie zapewnili, iż wniosek złożą do końca marca 2021 r. W dniu [...] lutego 2021 r. wpłynął kolejny wniosek adw. M. P. o udzielenie informacji, odnośnie ustaleń stanu prawnego urządzenia wodnego - stawu na działce nr [...]. W odpowiedzi, organ I instancji poinformował o braku uzyskania przez właściciela stawu pozwolenia wodnoprawnego. Następnie w dniu [...] maja 2021 r. organ I instancji zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o likwidacji urządzenia wodnego - stawu zlokalizowanego na działce nr [...] obręb B., gmina L., który został wykonany bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego lub zgłoszenia. W dniu [...] czerwca 2021 r. wpłynęło pismo Skarżących, informujące iż wniosek o legalizację urządzenia złożą do dnia [...] sierpnia 2021 r. W dalszej kolejności organ I instancji w dniu [...] czerwca 2021 r., zwrócił się do Urzędu Gminy L. o współdziałanie w zakresie niezbędnym do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy dotyczącej wydania decyzji o likwidacji urządzenia wodnego - stawu na działce nr [...], obręb B., gmina L., jednocześnie wnosząc o przesłanie informacji w zakresie przedłożenia przez Skarżących wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla ww. działki. W odpowiedzi na ww. pismo, Burmistrz L. przesłał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy. W dniu [...] lipca 2021 r. do organu I instancji wpłynął wniosek Skarżących o legalizację urządzenia wodnego. Następnie w dniu [...] sierpnia 2021 r. wpłynął wniosek adw. M. P. o przesłanie kopii decyzji lub udzielenie informacji o stanie sprawy - likwidacji urządzenia wodnego stawu na działce nr [...]. Następnie w dniu [...] października 2021 r. wpłynęło pismo adw. M. P., udzielające informacji na temat przedmiotowego postępowania oraz przekazujące w załączeniu wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] stycznia 2020 r., sygn. akt [...]. Ponadto pismem z dnia [...] października 2021 r. organ I instancji zwrócił się do adw. M. P. o przesłanie całej treści opinii biegłego J. K.. W dalszej kolejności Dyrektor Zarządu Zlewni w S. pismem z dnia [...] października 2021 r. złożył wniosek o udostępnienie danych zgromadzonych w rejestrze publicznym. W dniu [...] października 2021 r. w odpowiedzi na wezwanie wpłynęło pismo adw. M. P. informujące, iż w posiadaniu opinii biegłego J. K. jest Sąd Rejonowy w [...]. Kolejno organ I instancji w dniu [...] listopada 2021 r. zwrócił się do Sądu Rejonowego w [...] o przesłanie treści całej opinii biegłego J. K.. Pismem z dnia [...] grudnia 2021 r. Sąd Rejonowy w [...] przekazał opinię biegłego J. K.. Organ I instancji w pismem z dnia [...] stycznia 2022 r. poinformował A. D. - pełnomocnika reprezentującego Skarżących w postępowaniu legalizacyjnym, o pozostawieniu sprawy z wniosku o legalizację urządzenia wodnego - stawu na działce nr [...] bez rozpatrzenia, z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych wniosku, do których uzupełnienia Strony zostały wezwane pismem z dnia [...] października 2021 r. W dalszej kolejności w dniu [...] lutego 2022 r. organ I instancji uznając, ze dotychczas prowadzone postępowanie nie obejmowało wszystkich stron, zawiadomił strony (w tym dodatkowo R. K. i B. K.) o wszczęciu z udziałem wszystkich stron postępowania w sprawie wydania decyzji o likwidacji urządzenia wodnego - stawu zlokalizowanego na działce nr [...] obręb B., gmina L.. W dniu [...] lutego 2021 r. wpłynął wniosek adw. M. P. o udzielenie informacji odnośnie sprawy legalizacji stawu na działce nr [...] obręb B.. Decyzją z dnia [...] marca 2022 r. organ I instancji nałożył na rzecz Skarżących obowiązek likwidacji nielegalnie wykonanego urządzenia wodnego – stawu, zlokalizowanego na działce nr [...] obręb B., gmina L.. W odwołaniu Skarżący wskazali, że organ nieprawidłowo wskazał, że postępowanie legalizacyjne ww. urządzenia uległo zakończeniu i w związku z tym istniała podstawa do wydania decyzji pomimo, iż postępowanie w przedmiocie legalizacji zostało zawieszone na mocy postanowienia z dnia [...] grudnia 2021 r. Urzędu Miejskiego w L. do czasu rozpoznania sprawy o ustanowienie służebności drogi koniecznej prowadzonej przez Sądem Rejonowym w [...] pod sygn. akt [...]. W ocenie Skarżących, organ nieprawidłowo zaniechał zawieszenia niniejszej sprawy do czasu zakończenia sprawy w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na legalizacji urządzenia wodnego - stawu ziemnego. Na skutek złożonego odwołania, w dniu [...] grudnia 2022 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że materialnoprawną podstawą utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2023 r., poz. 775, dalej: "k.p.a."). W uzasadnieniu decyzji uznał, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa i nie sposób przyjąć, że wskazane w niej przepisy zostały naruszone. Organ wyjaśnił, że dla postępowania administracyjnego w przedmiocie legalizacji lub likwidacji urządzenia wodnego, kwestia rozstrzygnięcia sądu w przedmiocie drogi koniecznej oraz postępowania o wydanie warunków zabudowy nie ma bezpośredniego związku z postępowaniem prowadzonym przez organ I instancji. Decyzja o warunkach zabudowy jest jedynie jednym z elementów wniosku o legalizację urządzenia, stąd nie sposób uznać, iż do czasu zakończenia postępowania administracyjnego w zakresie wydania warunków zabudowy, organ nie może wydać rozstrzygnięcia. W ocenie organu odwoławczego, Zarząd Zlewni jako organ nie ma przeszkód do procedowania i rozstrzygnięcia postępowania w przedmiocie legalizacji lub likwidacji urządzenia, gdyż jego zadaniem jest zweryfikowanie wniosku pod względem formalnym i merytorycznym, celem wydania decyzji. Taka weryfikacja jest możliwa, choć z uwagi na brak przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy, uniemożliwia pozytywne rozpatrzenie wniosku. Nie oznacza to jednak istnienia zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 §1 pkt 4 k.p.a., od którego uzależniona byłaby możliwość wydania decyzji i co stanowiłoby podstawę do zawieszenia postępowania administracyjnego. Skarżący w złożonej skardze zarzucili nieprawidłowe wskazanie, iż zawieszenie postępowania w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na legalizacji urządzenia wodnego stawu ziemnego typu rybnego o pow. ok. [...] m2 na działce o nr ewid. Nr [...] obręb B. gmina L., prowadzone przed Urzędem Miejskim w L. do czasu rozpoznania sprawy o ustanowienie służebności drogi koniecznej prowadzonej przed Sądem Rejonowym w [...] pod sygn. akt [...] nie ma wpływu na tok postępowania o likwidację nielegalnego urządzenia i nie stanowiło zagadnienia wstępnego, o którym mowa w przepisie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Zdaniem Skarżących niewątpliwie w niniejszej sprawie kwestia uzyskania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na legalizacji urządzenia jest warunkiem niezbędnym do dokonania legalizacji urządzenia. Nadmienili, iż od 4 lat toczy się przed Sądem Rejonowym w [...] postępowanie o ustanowienie służebności drogi koniecznej zmierzającej do zapewnienia drogi dojazdowej do nieruchomości, na której zlokalizowany jest staw. Na chwilę obecną działka nr [...] nie posiada żadnej zalegalizowanej drogi dojazdowej. W związku z tym, do czasu zakończenia sprawy sądowej nie istnieje możliwość uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, a w konsekwencji uzyskania legalizacji tej inwestycji. Skarżący wnieśli o uchylenie tej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ewentualnie o zmianę zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika zaś, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Podkreślenia przy tym wymaga, że sąd administracyjny nie ocenia zaskarżonego rozstrzygnięcia pod kątem jego słuszności bądź też celowości oraz nie rozpatruje sprawy, kierując się zasadami współżycia społecznego. Wady postępowania administracyjnego, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi, sąd w myśl art. 151 p.p.s.a., skargę oddala. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów, stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa. Przedmiotem niniejszego postępowania była decyzja Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód [...] orzekająca obowiązek likwidacji nielegalnie wykonanego urządzenia wodnego - stawu zlokalizowanego na działce nr [...] obręb B., gmina L.. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 190 ust. 13 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2022 r., poz. 2625 ze zm.) zgodnie z którym, jeżeli właściciel urządzenia wodnego nie wystąpił z wnioskiem o którym mowa w ust. 1 (o legalizację wykonanego bez pozwolenia wodnoprawnego) lub nie uzyskał decyzji o legalizacji urządzenia wodnego, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych na wykonywanie urządzeń wodnych nakłada na właściciela tego urządzenia, w drodze decyzji, obowiązek likwidacji urządzenia, ustalając warunki i termin wykonania tego obowiązku. Analiza akt administracyjnych przedstawionych Sądowi wskazuje, że organ I instancji zwrócił się do Skarżących pismem z [...] października 2020 r. informującym, że na wykonanie stawu zgodnie z obowiązującym (w dacie powstania urządzenia wodnego około 2002 r.) przepisami ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne ( Dz.U. z 2001 r., Nr.115, poz.1229 ze zm.) – było wymagane uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego. Jeżeli jednak urządzenie wodne zostało wykonane bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego lub zgłoszenia, właściciel tego urządzenia może stosownie do art. 190 ust. 1 obecnie obowiązującej ustawy Prawo wodne, wystąpić z wnioskiem o jego legalizację. Pismem z [...] stycznia 2021 r. organ I instancji zwrócił się do Skarżących z zapytaniem, czy został złożony przez Skarżących wniosek o legalizację urządzenia wodnego. Skarżący odpowiedzieli, że sprawy związane z legalizacją stawu przedłużyły się ze względu na trwający okres pandemii a ponadto, brak możliwości znalezienia wykonawcy robót ziemnych. Następnie w dniu [...] maja 2021 r. organ I instancji zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o likwidacji urządzenia wodnego. Kolejno, w dniu [...] lipca 2021 r. do organu I instancji wpłynął wniosek Skarżących o legalizację urządzenia wodnego. Do wniosku o legalizację nie dołączono jednak decyzji o warunkach zabudowy (gdyż jej wydanie nie był możliwe, ponieważ wniosek nie spełniał warunku z art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - Dz.U. z 2021 r., poz.741 ze zm., brak dostępu do drogi publicznej). Z uwagi na braki formalne wniosku, pismem z [...] października 2021 r. organ wezwał Skarżących do ich usunięcia. Odpowiadając na powyższe wezwanie, Skarżący wnieśli o przedłużenie terminu odpowiedzi do dnia [...] grudnia 2021 r. Organ przychylił się do wniosku. Ostatecznie jednak, pismem z dnia [...] stycznia 2022 r. organ I instancji poinformował Skarżących o pozostawieniu wniosku o legalizację urządzenia wodnego – stawu zlokalizowanego na działce nr [...], obręb B. gmina L. bez rozpoznania z uwagi na fakt, że nie uzupełniono braków formalnych wniosku. Powyższym zatem aktem zakończyło się postępowanie o legalizację urządzenia wodnego. Wobec zatem zakończenia sprawy dotyczącej legalizacji urządzenia wodnego i nie uzyskaniem decyzji o legalizacji urządzenia wodnego, prawidłowo organ podjął dalsze procedowanie w sprawie likwidacji urządzenia wodnego -stawu i w konsekwencji wydał decyzję nakazującą jego likwidację. Skarżący w skardze podnoszą zarzut naruszenia przez organ art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. Kwestionują stanowisko organu, że zawieszenie postępowania w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na legalizacji urządzenia wodnego stawu ziemnego typu rybnego, prowadzone przed Urzędem Miejskim w L. do czasu rozpoznania sprawy o ustanowienie służebności drogi koniecznej prowadzonej przed Sądem Rejonowym w [...] pod sygn. akt [...], nie ma wpływu na tok postępowania o likwidację nielegalnego urządzenia i nie stanowiło zagadnienia wstępnego. Zdaniem Skarżących, kwestia uzyskania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na legalizacji urządzenia jest warunkiem niezbędnym do dokonania legalizacji urządzenia. W ocenie Sądu, powyższy zarzut jak i wspierająca go argumentacja jest niezasadna. Stosownie do treści art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., postępowanie administracyjne zawiesza się, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji (postanowienia) zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Wskazany przepis określa podstawy obligatoryjnego zawieszenia postępowania, co oznacza, iż w razie wystąpienia tej przesłanki organ zobowiązany jest z urzędu zawiesić postępowanie, a także kontrolować czy w toku postępowania nie zaistniała taka podstawa. Przez pojęcie zagadnienia wstępnego, o którym mowa w ww. przepisie, rozumie się sytuację, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie, będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania, a zagadnieniem wstępnym musi istnieć związek przyczynowy, to jest sytuacja, gdy bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji byłoby niemożliwe. O takiej zależności przesądza treść przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną decyzji administracyjnej. Powyższa zależność przy tym musi być bezpośrednia. W świetle art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno "zależeć" rozpatrzenie sprawy administracyjnej w ogóle, nie zaś wydanie decyzji o określonej treści, ponieważ prejudycjalność zachodzi tylko wówczas, gdy rozstrzygnięcie co do pewnej kwestii prawnej stanowi wiążącą przesłankę wydania decyzji w postępowaniu głównym. Istota kwestii prejudycjalnej wyraża się więc w tym, że brak jej uprzedniego rozstrzygnięcia wyklucza każde, to jest zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony zakończenie postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 20 grudnia 2012 r., II OSK 1570/11). To zaś, że wynik tego innego postępowania może mieć wpływ na treść decyzji nie przesądza samo w sobie o istnieniu zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. (zob. wyrok NSA z 27 maja 2021 r., II GSK 461/20 oraz wyrok WSA w Warszawie z 15 lipca 2021 r., VIII SA/Wa 248/21). Zatem stwierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć wpływ na losy sprawy administracyjnej, nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia postępowania, jeżeli w chwili orzekania możliwe jest rozpatrzenie sprawy przez organ i wydanie decyzji. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd podziela stanowisko organu, że dla postępowania administracyjnego w przedmiocie legalizacji lub likwidacji urządzenia wodnego, kwestia rozstrzygnięcia sądu w przedmiocie drogi koniecznej oraz postępowania o wydanie warunków zabudowy nie ma bezpośredniego związku z postępowaniem prowadzonym przez Dyrektora Zarządu Zlewni w S.. Decyzja o warunkach zabudowy jest jedynie jednym z elementów wniosku o legalizację urządzenia, stąd nie sposób uznać, iż do czasu zakończenia postępowania administracyjnego w zakresie wydania warunków zabudowy, organ nie może wydać rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie brak jest zatem istnienia zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., od którego uzależniona byłaby możliwość wydania decyzji i co stanowiłoby podstawę do zawieszenia postępowania administracyjnego. Podkreślić przy tym należy, że kontroli sądowej podlega decyzja nakazująca obowiązek likwidacji urządzeń wodnych, nie zaś decyzja o legalizacji. Postępowanie zaś w sprawie legalizacji stawu obecnie się nie toczy, zostało bowiem zakończone zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2022 r. o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia, w związku z jego nieuzupełnieniem w wyznaczonym terminie. Sumując, analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego i ocena podniesionych przez Skarżących zarzutów prowadzą do przekonania, że brak jest podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji i wskazują na bezzasadność skargi. Organy orzekające w sprawie wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), szczegółowo wyjaśniły motywy jakimi kierowały się przy rozstrzyganiu tej sprawy oraz uzasadniły swoje orzeczenie (art. 107 § 1 i 3 k.p.a.). Organ II instancji odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Natomiast argumentacja Skarżących zawarta w złożonej skardze stanowi jedynie nieskuteczną polemikę z prawidłowymi ustaleniami faktycznymi oraz z argumentacją przyjętą w wydanych decyzjach. Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności, sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały w rozpoznawanej sprawie przepisy prawa materialnego, nie uchybiając przy tym wymogom procedury administracyjnej. W konsekwencji Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi. W tym stanie rzeczy, sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Wszystkie ww. orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.