II SA/Sz 118/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.),, Sędzia NSA Danuta Strzelecka -Kuligowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 maja 2017 r. sprawy ze skargi P. O. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej oddala skargę.

Wojewoda Z. decyzją z dnia [...] r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", w związku z art. 10 ust. 7 pkt 2 i art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2016 r., poz. 645 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania P.O. od decyzji Starosty D. Nr [...] z dnia [...] r. w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że ww. decyzją Starosta D. orzekł o utracie przez stronę statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] r. z powodu podjęcia innej pracy zarobkowej - umowy cywilnoprawnej. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 104 K.p.a. oraz art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 33 ust. 4 pkt 1 i ust. 4ca ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zwanej dalej "ustawą o promocji zatrudnienia". Organ uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie wykonywaniem przez P.O. pracy na podstawie umowy zlecenia w okresie od [...] r. do [...] r. Skarżący odwołał się od przedmiotowej decyzji. Wojewoda Z. rozpatrując odwołanie ustalił, że dnia [...] r. P.O. zarejestrował się w Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna. Podczas rejestracji, własnoręcznie podpisując Informację o przysługujących prawach i obowiązkach oraz formach pomocy dla osoby bezrobotnej lub poszukującej pracy, został pouczony o obowiązku zgłaszania w terminie do 7 dni informacji o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub o złożeniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. W dniu [...] r. do PUP w D. wpłynęło pismo z ZUS w K., Inspektorat w D., informujące, iż strona została zgłoszona od [...] r. do [...] r. do ubezpieczeń społecznych z tytułu wykonywania umowy zlecenia. W aktach sprawy znajduje się ww. umowa zlecenia nr [...] r (akta administracyjne, k. [...]). W tym stanie rzeczy Starosta D. w dniu [...] r. orzekł o utracie przez stronę statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] r. Zdaniem organu odwoławczego, zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma zastosowanie treści art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia. Zgodnie z przytoczonym powyżej artykułem, bezrobotny - oznacza osobę, o której mowa w art. 1 list. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g lub lit. i, j, l, lub cudzoziemca - członka rodziny obywatela polskiego, niezatrudnioną i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości fakt, iż P.O. w okresie od [...] r. do [...] r. związany był z firmą [...] Sp. z o.o. umową zlecenia. Potwierdził to również ZUS w K., Inspektorat w D. wskazując ten sam okres, jako czas, w którym podlegał ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy cywilnoprawnej. Wobec tego, iż strona wykonywała pracę zarobkową, będąc jednocześnie zarejestrowaną w Urzędzie Pracy, organ I instancji słusznie orzekł o pozbawieniu jej statusu z dniem [...] r. , a więc z dniem rozpoczęcia wykonywania umowy zlecenia (patrz wyrok : sygn. akt IV SA/Gl 580/11). Ponadto, organ wskazał, iż strona została skutecznie poinformowana o obowiązku zgłaszania w Urzędzie w terminie 7 dni o podjęciu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Powyższa decyzja została zaskarżona przez P.O. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. Skarżący podniósł, że decyzja Starosty D. została wydana w czasie, gdy decyzja Wojewody Z. unieważniająca wcześniejszą decyzję pozbawiającą go statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] r. nie stała się jeszcze ostateczna. Uważał, że jest to niezgodne z przepisami prawa i objęta skargą decyzja Starosty D. zostanie unieważniona. Ponieważ do upływu terminu złożenia odwołania tak się nie stało, odwołanie złożył bez uzasadnienia. Zdaniem skarżącego, statusu osoby bezrobotnej, zgodnie ze stanem faktycznym, powinien zostać pozbawiony czasowo, tj. od [...] do [...] r., a następnie na stałe od [...] r., ewentualnie już od [...] r. Uzasadnił to tym, iż dnia [...] r. złożył w Powiatowym Urzędzie Pracy w D. wniosek o przyznanie bonu na zasiedlenie, łącznie z zaświadczeniem o zamiarze zatrudnienia od przyszłego pracodawcy. Pracownica PUP poinformowała go, że do czasu rozpatrzenia tego wniosku, nie może podpisać umowy o pracę. Czekając na jego rozpatrzenie, podjął szkolenie u przyszłego pracodawcy. Przystępując do szkolenia nie wiedział, że będzie objęty z tego tytułu ubezpieczeniem i otrzyma wynagrodzenie, ponieważ umowę zlecenia podpisał dopiero po jego zakończeniu. Nie mógł odmówić przystąpienia do szkolenia, bo mógł stracić możliwość podjęcia zatrudnienia, a zobowiązał się do tego w treści wniosku o bon na zasiedlenie. Wydając wcześniejszą decyzję z dnia [...] r. o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] r. pracownicy Powiatowego Urzędu Pracy w D. posiadali informację o podjęciu przez niego szkolenia u przyszłego pracodawcy. Nie ma, co do tego żadnych wątpliwości. Zdaniem skarżącego, z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia wynika, że bezrobotny to osoba poszukująca zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Jego zdaniem, osoby, które złożą kompletny wniosek o bon na zasiedlenie, już tego wymogu nie spełniają. Wniosek składa się po znalezieniu zatrudnienia. W tym przypadku właśnie tak było. Już samo złożenie wniosku powinno stanowić podstawę wyrejestrowania i opóźnianie momentu podpisania umowy o pracę jest bezcelowe. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Z. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.). W pierwszej kolejności sąd zbadał, czy w niniejszej sprawie nie zachodziły przesłanki nieważności decyzji Starosty D. z dnia [...] r. Z akt administracyjnych wynika, że w dniu [...] r. Starosta D. wydał decyzję o utracie przez P.O. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] r. , gdyż z dniem wskazanym w decyzji podjął on zatrudnienie. W dniu [...] r. Starosta D. wznowił postępowanie administracyjne w ww. sprawie, a następnie decyzją z dnia [...] r., wydaną w oparciu o art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a., uchylił decyzję z [...] r. i orzekł o utracie przez P.O. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] r. Powyższa decyzja została uchylona przez Wojewodę Z. w całości (decyzją z [...] r.), a następnie postępowanie umorzone. Decyzją z dnia [...] r. Wojewoda Z. stwierdził nieważność decyzji Starosty D. z dnia [...] r., a po rozpatrzeniu odwołania od tej decyzji Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] r. utrzymał ją w mocy. Skarżący wydaje się upatrywać przesłanki nieważności z art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. (dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną) decyzji Starosty D. z dnia [...] r. w fakcie, że w dacie jej wydania decyzja stwierdzająca nieważność decyzji tegoż Starosty z dnia [...] r. nie była decyzją ostateczną – stała się nią dopiero z dniem [...] r. W obrocie prawnym zaistniały więc dwie decyzje o utracie przez stronę statusu bezrobotnego, w tym pierwsza z nich była decyzją ostateczną (z [...] r.). Sąd nie podziela tego stanowiska skarżącego. Przyczyna stwierdzenia nieważności to tzw. res iudicata. W związku z tym ponowne rozstrzygnięcie przez organ sprawy załatwionej wcześniej decyzją ostateczną jest możliwe tylko po uchyleniu pierwotnej decyzji w ustalonym przez prawo trybie. Dla stwierdzenia, że nastąpiło naruszenie rei iudicatae, istotne znaczenie ma istnienie tożsamości obu spraw. Decyzja ostateczna ma bowiem powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Tożsamość ta będzie istniała, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego, w niezmienionym stanie faktycznym sprawy (patrz: wyroki NSA: sygn. akt II OSK 931/09, I OSK 787/14). O ile z pewnością zaistniała tożsamość podmiotowa, przedmiotowa, a nawet prawna, w każdej sprawie podstawą wydania decyzji był inny stan faktyczny, co skutkowało także wskazaną w decyzjach datą utraty statusu bezrobotnego – w decyzji z [...] r. była to data [...] r., a w decyzji z dnia [...] r. ta data to [...] r. W świetle powyższego nie została spełniona przesłanka art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2016 r., poz. 645 ze zm.), bezrobotnym jest osoba, która m.in. nie jest zatrudniona i nie wykonuje innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej. Z kolei definicja legalna terminu "inna praca zarobkowa", została zamieszczona w art. 2 ust. 1 pkt 11 ustawy. I tak, na gruncie ustawy o promocji zatrudnienia "inna praca zarobkowa" oznacza wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy podjęcie się przez skarżącego szkolenia za wynagrodzeniem w czasie, gdy był on zarejestrowany jako osoba bezrobotna, może być traktowane jako "wykonanie innej pracy zarobkowej". Warto w tym miejscu zwrócić uwagę, że pod pojęciem "innej pracy zarobkowej" ustawodawca rozumie wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym też umowy zlecenia. Jeżeli zatem w sprawie zostało bezspornie ustalone i nie zostało skutecznie zakwestionowane w skardze, że skarżący w ramach umowy zlecenia wykonywał pracę – naukę frezowania i z tego tytułu uzyskał wynagrodzenie w kwocie [...] zł, należy przyjąć, że działanie to wyczerpało znamiona uznania za "wykonywanie innej pracy zarobkowej", niezależnie od incydentalnego charakteru owego działania. W ocenie sądu, uzasadnia to konstatację, że skarżący z dniem zawarcia umowy zlecenia, tj. z dniem [...] r., przestał spełniać warunki do bycia osobą bezrobotną, co czyni niezasadnym zarzuty podniesione w skardze. Zgodnie natomiast z art. 33 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia, starosta pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy. Dodać należy, że zgodnie z art. 66n ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia bon na zasiedlenie można przyznać wyłącznie osobie bezrobotnej. W przypadku pozytywnego rozpatrzenia wniosku bezrobotnego zawierana jest umowa między bezrobotnym a starostą. Podstawą otrzymania bonu jest umowa, w której określone zostaną warunki przyznania bonu - między innymi termin otrzymania bonu, który wyznacza rozpoczęcie okresu, w którym bezrobotny jest zobowiązany do podjęcia wynikających z przepisów czynności takich jak, np. podjęcie pracy i dostarczenie dokumentów potwierdzających zatrudnienie. Podjęcie pracy przed zawarciem umowy, czy też innej pracy zarobkowej powoduje w tym zakresie brak możliwości zawarcia umowy i tym samym przyznania bonu na zasiedlenie. Samo złożenie wniosku o przyznanie bonu na zasiedlenie nie powoduje utraty statusu bezrobotnego. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S., na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.