II SA/Sz 1171/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 lutego 2022 r. sprawy ze skargi K. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie warunków zabudowy I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy K. z dnia [...] czerwca 2021 r., nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej K. J. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wnioskiem z dnia [...] maja 2021 r., K. J., dalej jako "wnioskodawca", "skarżący", wystąpił do Wójta Gminy K. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją tego organu, z dnia [...] maja 2016 r., o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie wolno stojącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wbudowanym garażem i niezbędną infrastrukturą techniczną na działce nr [...] w obrębie geodezyjnym S., gmina K.. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że jest właścicielem działki nr [...] położonej w odległości ok. 30 m od działki inwestycyjnej. Nie został powiadomiony o wszczęciu postępowania w sprawie warunków zabudowy, nie zostało mu również doręczone wydane w tej sprawie rozstrzygnięcie, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania. Wnioskodawca wyjaśnił, że o wydaniu decyzji dotyczącej działki nr [...] dowiedział się w dniu [...] kwietnia 2021 r., przeglądając w Urzędzie Gminy K. akta sprawy dotyczącej wydania warunków zabudowy dla działki oznaczonej nr [...]. W ocenie wnioskodawcy postępowanie w sprawie warunków zabudowy dla działki nr [...] powinno również zostać wznowione z urzędu, bowiem decyzja nie została uzgodniona ze starostą zgodnie z art. 53 ust. 4 pkt 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2021 r. poz. 741 – j.t.), dalej jako "u.p.z.p.". W dalszej części uzasadnienia wnioskodawca podkreślał, że w jego ocenie nie zostały spełnione warunki dobrego sąsiedztwa, o których mowa w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2021 r., wydanym na podstawie art. 149 § 3 w związku z art. 124 § 1, art. 147, art. 148 i art. 150 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1260 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 – j.t.), dalej jako "k.p.a.", Wójt Gminy K. odmówił wznowienia postępowania, wskazując, że w jego ocenie wnioskodawca nie zachował terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Organ I instancji wyjaśnił, że z posiadanych dokumentów wynika, iż skarżący o ustaleniu warunków zabudowy dla działki nr [...] w S. dowiedział się przed rokiem 2020. Wynika to z jego pisma z dnia [...] listopada 2020 r., w którym wskazuje, że miał na swojej działce wizytę biegłego sądowego, w związku z wytoczoną mu sądową sprawą "o pszczoły", który to biegły miał stwierdzić, że "gmina wydała zezwolenie na zabudowę działki nr [...] z naruszeniem prawa". Podobne stwierdzenie skarżący zawarł w odwołaniu z dnia [...] grudnia 2020 r. K. J. złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zażalenie na postanowienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W zażaleniu kwestionował przywołane przez organ I instancji okoliczności dotyczące wcześniejszego uzyskania informacji o wydaniu decyzji w przedmiocie warunków zabudowy dla działki nr [...]. Podkreślił, że decyzja taka nie została mu doręczona, nie był stroną tego postępowania. O jej wydaniu dowiedział się w dniu [...] kwietnia 2021 r. przeglądając akta innej sprawy, o czym organ powinien wiedzieć. Wskazał również, że luźna wypowiedź biegłego, którą przytoczył w swoim piśmie nie powinna stanowić podstawy do odmowy wznowienia postępowania. Termin do złożenia zażalenia został przywrócony postanowieniem z dnia [...] września 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, postanowieniem z dnia [...] września 2021 r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Organ odwoławczy przytoczył treść art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 148 § 1 k.p.a., a następnie wyjaśnił, że z materiałów zgromadzonych przez organ I instancji wynika, że już w dniu [...] listopada 2020 r. (data wpływu pisma do organu), skarżący zwrócił się do Wójt Gminy K. z pismem, w którym wskazywał, że z informacji przekazanych mu przez biegłego sądowego wynika, iż dla działki nr [...] zostało wydane pozwolenie na budowę z naruszeniem prawa. W ocenie Kolegium nie ulega wątpliwości, że skarżący już w tej dacie zyskał wiedzę o wydaniu decyzji o warunkach zabudowy dla działki nr [...] i o organie, który decyzję tę wydał. Organ podkreślił, że skarżący miał miesiąc na złożenie wniosku o wznowienie postępowania od dnia, w którym dowiedział się o wydaniu decyzji. Przyjmując, iż wiedzę o wydaniu decyzji i organie, który ją wydał skarżący posiadał co najmniej w dniu [...] listopada 2020 r., uchybił on terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie K. J. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Wójt Gminy K.. Skarżący podniósł, że organy obu instancji błędnie zinterpretowały sformułowanie zawarte w piśmie z dnia [...] listopada 2020 r. wskazując, że ustalenia organów powinny być oparte na wiedzy, a nie na przypuszczeniach, czy domniemaniach. Wyjaśnił, że nie jest prawnikiem i nie zna się na prawie budowlanym i urzędowym, a to co usłyszał od biegłego nie było wynikiem jego wiedzy o wydaniu konkretnej decyzji, a jedynie luźna wypowiedź, w której stwierdził, że zabudowa działki nr [...] w ogóle nie powinna mieć miejsca, ponieważ jest to niezgodne z prawem. Podkreślił, że warunki zabudowy ustala się w drodze decyzji, a taka nie została mu nigdy doręczona. O wydaniu decyzji o warunkach zabudowy dowiedział się w dniu [...] kwietnia 2020 r. przeglądając akta sprawy dotyczącej warunków zabudowy dla działki nr [...], w których znajdowała się kopia decyzji o warunkach zabudowy dla działki nr [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i wnosząc o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje: Na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 – j.t.), dalej jako "p.p.s.a.", sprawa niniejsza została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia, dokonana według kryterium zgodności z prawem (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 - j.t.), wykazała, że zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie Wójt Gminy K., naruszają prawo w stopniu nakazującym ich wyeliminowanie z obiegu prawnego. Przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którym organ ten utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją o warunkach zabudowy z dnia [...] maja 2016 r., dal działki nr [...], w obrębie geodezyjnym S., gmina K.. Przyczyną odmowy wznowienia postępowania było przyjęcie przez organy obu instancji, że skarżący uchybił terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Wskazać zatem należy, że – stosownie do art. 145 § 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa; 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27; 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu; 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję; 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu; 7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2); 8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Na podstawie art. 148 § 1 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji, o czym stanowi § 2 art. 148 przywołanej ustawy. W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się (zob. np. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2018 r. sygn. II OSK 1661/17, LEX 2481414 i powołane tam orzecznictwo), że zawarty w art. 148 § 2 k.p.a. zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Identyfikacja zaś decyzji, to uzyskanie informacji o nazwie organu, który decyzję wydał oraz o sposobie rozstrzygnięcia sprawy, przy czym nie jest konieczne dokładne poznanie pełnej treści decyzji. Na gruncie badanej sprawy organy przyjęły, że znajdujące się w złożonym przez skarżącego w innej sprawie piśmie z dnia [...] lipca 2020 r. (którego nieuwierzytelnioną kopię, bez wskazania skąd pochodzi załączono do akt postępowania),informacje wskazują na to, że skarżący wiedzę o wydaniu warunków zabudowy dla działki powziął znacznie wcześniej, aniżeli wskazuje we wniosku o wznowienie postępowania. Lektura tego pisma wskazuje, że skarżący poinformował organ o tym, że trzy tygodnie wcześniej uzyskał od biegłego sądowego informację, iż "gmina wydała zezwolenie na zabudowę działki [...] z naruszeniem prawa". Ze sformułowania tego organy wywiodły, że skarżący dowiedział się wówczas o wydaniu decyzji o warunkach zabudowy wydanej dla działki nr [...]. W ocenie Sądu, argumentacja organów w tym zakresie nie zasługuje na aprobatę. Jak już wyżej wskazano, wiedza strony domagającej się wznowienia postępowania z tego powodu, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, na temat tego, że decyzja została wydana powinna sprowadzać się do tego jaki organ wydał decyzję, co stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia i jaka była jej treść. Nie jest konieczne, aby strona znała datę wydania decyzji, jej numer, czy szczegóły uzasadnienia. Nie sposób w ocenie Sądu wywodzić w oparciu o przywołane pismo, że skarżący już w dniu [...] listopada 2020 r. dysponował wiedzą, iż dla działki oznaczonej numerem [...] została wydana decyzja o warunkach zabudowy. Przede wszystkim podkreślenia wymaga, że było to pismo sporządzone przez skarżącego w innym postępowaniu, a jego treść – jak słusznie wskazuje skarżący w żadnym razie nie sugeruje, aby w tej dacie, czy też wcześniej), dowiedział się o wydaniu decyzji będącej przedmiotem jego wniosku o wznowienie postępowania. Z pisma tego, które dotyczy działki nr [...], wynika jedynie, że biegły sądowy o nieznanych personaliach (zostały wskazane w skardze) poinformował skarżącego o wydaniu przez gminę zezwolenia na zabudowę działki nr [...]. Dla laika taka wiadomość może oznaczać zarówno to, że toczyło się jakieś postępowanie, w którym zapadła decyzja o pozwoleniu na budowę, jak i decyzja o warunkach zabudowy. Co prawda decyzję o pozwoleniu na budowę wydaje inny organ w innym postępowaniu, ale jak podniósł sam skarżący nie posiada on wiedzy prawniczej na wystarczającym poziomie, aby tę informację właściwie ocenić. Z akt sprawy wynika, że w sprawie przeznaczenia działek sąsiadujących bezpośrednio z działką skarżącego, bądź też znajdujących się w bliskim otoczeniu toczą się postępowania sądowe oraz postępowania przez organami administracji, co – zdaniem Sądu, uzasadnia tezę, że skarżący wiadomość od biegłego potraktował, jak wskazuje w skardze, jako luźną wypowiedź, krytycznie oceniającą działania gminy. Zwłaszcza, że działania biegłego były związane z postępowaniem sądowym w zupełnie innej sprawie. Tym samym organy wadliwie przyjęły, że skarżący uchybił terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania bazując wyłącznie na kopii pisma z dnia [...] listopada 2020 r. Jednocześnie organy nie zweryfikowały zawartej we wniosku o wznowienie postępowania informacji, z której wynika, że skarżący w dniu [...] kwietnia 2021 r. zapoznając się z aktami postępowania w innej sprawie (dotyczącej działki nr [...]), powziął wiedzę o wydaniu decyzji o warunkach zabudowy dla działki nr [...], która ma istotne znaczenie dla oceny, czy termin do złożenia wniosku został przez skarżącego zachowany. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Wójt Gminy K.. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.