II SA/Sz 1019/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Sędziowie Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska (spr.) Sędzia WSA Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 lutego 2024 r. sprawy ze skargi I. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 13 listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę.

Postanowieniem z dnia 24 lipca 2023 r., nr DR.429-/01/23, Prezydent Miasta K., na podstawie art. 61, art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz § 30 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 czerwca 2021 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu "Dobry start" (Dz. U. z 2021 r. poz. 1092) odmówił I. B. (dalej: "skarżąca") wszczęcia postępowania. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że w dniu 13 czerwca 2023 r. skarżąca złożyła wniosek o wznowienie postępowania w sprawie pobierania przez R. K. świadczenia dobry start na rzecz dzieci M. K., M. K. i O. K.. Organ I instancji przytoczył treść art. 61a § 1 k.p.a. i wskazał, że brak jest podstaw do merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącej, gdyż świadczenie dobry start pobierał ojciec dzieci - R. K.. Postanowienie zawierało pouczenie o sposobie i terminie złożenia zażalenia i zostało doręczone na adres skarżącej do rąk dorosłego domownika T. B. w dniu 27 lipca 2023 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru postanowienia). Skarżąca wniosła zażalenie na ww. postanowienie za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 4 sierpnia 2023 r. Postanowieniem z dnia 13 listopada 2023 r., nr SKO.4111.2232.2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie, na podstawie art. 134 w związku z art. 141 § 2 k.p.a, stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia przez skarżącą. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy i wskazał, że zaskarżone postanowienie zostało odebrane w dniu 27 lipca 2023 r. przez dorosłego domownika - T. B.. Organ odwoławczy przywołał treść art. 141 § 2 k.p.a. i podał, że termin do wniesienia zażalenia upłynął w dniu 3 sierpnia 2023 r. Natomiast skarżąca złożyła zażalenie za pośrednictwem Poczty Polskiej, nadając przesyłkę listem poleconym w dniu 4 sierpnia 2023 r., a zatem z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że skarżąca nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, który zawierałby uprawdopodobnienie, że naruszenie terminu nastąpiło bez jej winy (art. 58 k.p.a.). Skarżąca złożyła skargę na ww. postanowienie i wniosła o jego uchylenie. Zarzuciła organowi naruszenie art. 134 w zw. z art. 141 § 1 i 2 k.p.a., przez ustalenie, że wniosła zażalenie na postanowienie organu I instancji z uchybieniem terminu, w sytuacji gdy zażalenie zostało złożone z zachowaniem ustawowego terminu za pośrednictwem Poczty Polskiej, w szczególności gdy sam organ odwoławczy pismem z dnia 20 września 2023 r. wydłużył termin do załatwienia sprawy, wskazując na konieczność analizy stanu faktycznego i prawnego w oparciu o obowiązujące orzecznictwo. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Przewodniczący Wydziału II skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej "p.p.s.a."). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Skarga okazała się bezzasadna, bowiem zaskarżone postanowienie wydane zostało zgodnie z obowiązującym prawem. Przedmiotem skargi jest kwestia terminu złożenia zażalenia na postanowienie organu I instancji z dnia 24 lipca 2023 r. przez skarżącą. Podstawę prawną kontrolowanego postanowienia stanowił art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Z kolei zgodnie z art. 144 k.p.a. do zażaleń, w sprawach nieuregulowanych odpowiednie zastosowanie mają przepisy dotyczące odwołań. Podkreślić należy, że warunkiem skuteczności czynności procesowej – wniesienia zażalenia – jest zachowanie ustawowego terminu do jego dokonania. Uchybienie terminowi uniemożliwia organowi odwoławczemu rozpatrzenie sprawy. Wobec tego, przed merytorycznym rozpatrzeniem zażalenia obowiązkiem organu było ustalenie, czy zażalenie wniesione zostało w terminie. Termin ten określa art. 141 § 2 k.p.a., zgodnie z którym zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie – od dnia jego ogłoszenia stronie. Jak wynika z akt sprawy, postanowienie organu I instancji z dnia 24 lipca 2023 r. zostało doręczone skarżącej (za pośrednictwem dorosłego domownika) w dniu 27 lipca 2023 r. Rzeczone postanowienie zawierało pouczenie o sposobie i terminie złożenia zażalenia. Okoliczność ta nie była kwestionowana. Wobec powyższego należało uznać, że termin do wniesienia zażalenia rozpoczął bieg 27 lipca 2023 r. (czwartek), a upłynął 3 sierpnia 2023 r. (środa). Skarżąca złożyła w dniu 4 sierpnia 2023 r. zażalenie na ww. postanowienie za pośrednictwem operatora pocztowego. Ta okoliczność była również niesporna. Z uwagi na to, że skarżąca złożyła zażalenie po upływie ww. terminu organ odwoławczy wydał na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a. postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Sąd uznał, że postępowanie organu było prawidłowe. Skarżąca w toku postępowania nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia. Fakt doręczenia skarżącej przez organ odwoławczy postanowienia z dnia 20 września 2023 r., w którym organ informuje ją o nowym terminie załatwienia sprawy nie jest okolicznością, która wydłużałaby jej termin do złożenia zażalenia. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.