II SA/Rz 398/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2017 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata T. M. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postaci sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności wypłaconych tytułem świadczeń z funduszu alimentacyjnego - postanawia - przyznać adwokatowi T. M. od Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie kwotę 147,60 zł (słownie: sto czterdzieści siedem złotych sześćdziesiąt groszy), w tym podatek od towarów i usług w kwocie 27,60 zł (słownie: dwadzieścia siedem złotych sześćdziesiąt groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Wyrokiem z dnia 29 listopada 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy umorzenia należności wypłaconych tytułem świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W orzeczeniu tym Sąd przyznał jednocześnie ustanowionemu dla skarżącego w ramach instytucji prawa pomocy adwokatowi T. M. kwotę 442,80 zł za pomoc prawną udzieloną stronie w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Odpis powyższego wyroku doręczony został pełnomocnikowi skarżącego w dniu 23 grudnia 2016 r. W dniu 2 stycznia 2017 r. wpłynęła do tut. Sądu sporządzona przez adwokata T. M. opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od powołanego na wstępie wyroku. W treści tej opinii pełnomocnik strony wniósł o przyznanie nie uiszczonych w całości ani w części kosztów pomocy prawnej z urzędu, zaznaczając, by były one wyższe niż minimalne. Wskazał, że Sąd przyznając mu w wyroku koszty za reprezentację w postępowaniu w I instancji nie wziął pod uwagę faktu uwzględnienia złożonego przez niego imieniem A. K. zażalenia na postanowienie tego Sądu z dnia 10 maja 2016 r. W myśl art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", wyznaczony dla strony pełnomocnik ma prawo do wynagrodzenia według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności zawodowych zastępców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Aktem prawnym, który zastosowano w niniejszej sprawie do rozpoznania wniosku pełnomocnika A. K., a normującym zasady przyznawania żądanych kosztów jest rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1801). Powyższe związane jest z brzmieniem § 22 aktualnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 października 2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1714). Przepis ten stanowi mianowicie, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Akt ten wszedł w życie z dniem 2 listopada 2016 r. Postępowanie kasacyjne w sprawie nie zostało wszczęte, zaś wszczęcie postepowania w pierwszej instancji miało miejsce w dniu 24 marca 2016 r. tj. z dniem wniesienia skargi. Zakończyło się zaś ono wyrokiem tut. Sądu z dnia 29 listopada 2016r. Dlatego też rozpoznając wniosek pełnomocnika strony skarżącej uwzględniono regulacje rozporządzenia z 2015 r. W świetle treści jego § 1 określa ono maksymalną wysokość opłat dla wyznaczonego adwokata za udzieloną stronie pomoc. Koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę ustaloną zgodnie z przepisami rozporządzenia (§ 2 pkt 1 rozporządzenia). Wniosek o przyznanie tych kosztów winien zaś zawierać oświadczenie, że nie zostały one zapłacone w całości ani też w części (§ 3 rozporządzenia). Bardzo istotne znaczenie ma brzmienie § 4 ust. 1 rozporządzenia, zgodnie z którym, opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Regulacja ta oznacza, że o ile nie zachodzą jakieś szczególne okoliczności (o których mowa w § 4 ust. 2 tego rozporządzenia), to pełnomocnik uprawniony jest do otrzymania 1/2 opłaty obliczonej zgodnie z zasadami wskazanymi w rozdziałach 2-4. I tak, według § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia, opłatą maksymalną w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji tj. za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej jest 50 % opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji 75 % tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł. Z kolei opłatą maksymalną w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawie innej (tj. której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna, jak też nie dotyczącej skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego) jest kwota 480 zł, o czym stanowi § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia. Mając na uwadze powołane wyżej przepisy przyznano adwokatowi T. M. tytułem udzielonej stronie pomocy prawnej w postaci sporządzeni opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej kwotę 147,60 zł, w tym 120 zł tytułem należnej opłaty oraz 27,60 zł tytułem podatku od towarów i usług. Nie znaleziono bowiem żadnych przyczyn dla przyznania wynagrodzenia w wyższej wysokości. Odnosząc się do twierdzenia pełnomocnika, iż Sąd przyznając mu w wyroku wynagrodzenie za postępowanie w pierwszej instancji nie uwzględnił faktu, że Naczelny Sąd Administracyjny na skutek sporządzonego przez niego zażalenia uchylił postanowienie tut. Sądu o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi należy podnieść, że nie odpowiada ono rzeczywistości. Wbrew bowiem temu twierdzeniu, Sąd miał powyższą okoliczność na względzie. Dlatego też przyznał pełnomocnikowi skarżącego kwotę 240 zł tytułem opłaty za postępowanie pierwszoinstancyjne (zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 4 ust. 1 rozporządzenia) oraz kwotę 120 zł (zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. d w zw. z § 4 ust. 1 rozporządzenia) za postępowanie zażaleniowe, które to kwoty powiększone o podatek VAT (razem 82,80 zł) dały razem kwotę 442,80 zł. Z podanych wyżej względów orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 i art. 250 § 1 P.p.s.a. w zw. z § 22, § 24 rozporządzenia z 2016 r. oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c, pkt 2 lit. b i § 4 ust. 1 rozporządzenia z 2015 r.