Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Rz 1608/25

Wyrok WSA w Rzeszowie z 27 maja 2026 r., II SA/Rz 1608/25 – odpady

Wynik

Uchylono zaskarżoną decyzję

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia
27 maja 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2026 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 1 października 2025 r. nr SKO.4176/1/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie na rzecz strony skarżącej M. Sp. z o.o. w [...] kwotę 680 zł /słownie: sześćset osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie (dalej: "Kolegium" lub "organ") z 1 października 2025 r. nr SKO.4176/1/2024, wydana w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu: Decyzją z [...] marca 2019 r. nr [...], po rozpoznaniu wniosku S sp. z o.o. z siedzibą w [...], Starosta [...] (dalej: "Starosta") zatwierdził "Projekt robót geologicznych na wykonanie zastępczego otworu studziennego S-IIa w miejscowości [...]. Wnioskiem z 8 kwietnia 2019 r. M sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: "skarżąca" lub "Spółka") o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] marca 2019 r., z uwagi na wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że rozporządzeniem nr [...] Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] ustanowił strefę ochronną [...]. Postanowieniem z 14 czerwca 2019 r. nr SKO.4176/1/2019, utrzymanym w mocy postanowieniem z 20 sierpnia 2019 r. nr SKO.4176/2/2019 Kolegium odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Wyrokiem z 21 stycznia 2020 r. II SA/Rz 1236/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (dalej: "WSA") uchylił ww. postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: "NSA") wyrokiem z 29 listopada 2023 r., III OSK 2949/21 oddalił skargę kasacyjną wniesioną od ww. wyroku WSA w Rzeszowie. Decyzją z 1 października 2025 r. nr SKO.4176/1/2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie umorzyło postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty z [...] marca 2019 r. nr [...]. Organ podał, że realizując wskazania wynikające z wydanych w sprawie wyroków, dokonał ustaleń w jakim zakresie objęta postępowaniem nieważnościowym decyzja ma wpływ i związek z interesem prawnym wnioskodawcy. Kolegium przyjęło, że decyzja w sprawie zatwierdzenia projektu robót geologicznych nie wpływa na prawa bądź obowiązki innych podmiotów z wyłączeniem - określonych w art. 80 ust.3 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. z 2026 r. poz. 69) – dalej: "p.g.g." - właścicieli i wieczystych użytkowników nieruchomości gruntowych, w granicach których mają być wykonywane roboty geologiczne, Sporna decyzja nie stanowi samoistnej podstawy do rozpoczęcia eksploatacji zasobów wodnych i ewentualnego oddziaływania na prawa wnioskodawcy a tym samym uzyskania przez niego przymiotu strony w tym postępowaniu. Organ zauważył, że w postępowaniu w sprawie zatwierdzenia projektu robót geologicznych organ administracji geologicznej bada, czy projektowane roboty geologiczne naruszają wymagania ochrony środowiska, czy projekt robót geologicznych odpowiada wymaganiom prawa, a także czy rodzaj i zakres projektowanych robót geologicznych oraz sposób ich wykonania odpowiadają celowi tych robót (art. 80 ust. 7 p.g.g.). Po wydaniu decyzji o zatwierdzeniu projektu robót geologicznych mogą być wykonywane na jej podstawie zaprojektowane roboty geologiczne. Jednak to nie jest już przystąpienie do eksploatacji złoża. Wyniki wykonanych na podstawie projektu robót geologicznych - prac geologicznych przedstawiane są w odpowiedniej dokumentacji geologicznej (art. 88 ust. 2 pkt 2 p.g.g. w zw. żart. 90 ust. 1 i 2 p.g.g.), która również podlega zatwierdzeniu (art. 93 ust. 2 p.g.g.). Kolegium podało, że projekt zatwierdzony sporną decyzją Starosty nie wpływa w żaden bezpośredni sposób na prawa i obowiązki Spółki, związane z eksploatacją posiadanych już studni do poboru wody. Wydanie decyzji stanowiącej przedmiot postępowania nieważnościowego nie oznacza automatycznego rozpoczęcia poboru wody z planowanego ujęcia. W konsekwencji przyjąć należy, że na etapie postępowania o zatwierdzenie projektu robót geologicznych związanych z wykonaniem otworu studziennego stroną jest wyłącznie wnioskodawca jako właściciel nieruchomości, której dotyczą roboty, gdyż postępowanie to wpływa wyłącznie na jego interes prawny jako właściciela nieruchomości. Pobór wód z odwiertu będzie możliwy dopiero po uzyskaniu pozwolenia wodnoprawnego. Zatem dopiero w tym postępowaniu właściwy organ ustala krąg stron postępowania z uwzględnieniem ich interesu prawnego w rozumieniu art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r. poz. 1691) – dalej: "k.p.a.". Ewentualne przyznanie skarżącej przymiotu strony na etapie postępowania o udzielnie pozwolenia wodnoprawnego nie stanowi podstawy, z której Spółka może wywodzić swój interes prawny w postępowaniu w sprawie zatwierdzenia projektu robót geologicznych. Wobec powyższego, postępowanie nieważnościowe prowadzone z wniosku skarżącej zostało umorzeniu. W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Rzeszowie, Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie: 1. art. 105 § 1 pkt 2 w zw. art. 157 § 2 oraz art. 156 § 1 k.p.a. poprzez umorzenie postępowania, podczas gdy w sprawie nie zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania, lecz przesłanki do stwierdzenie nieważności decyzji Starosty; 2. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. § 3 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia nr 15/2015 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z [...] w zw. z art. 120 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2025 r. poz. 960 z późn. zm.) – dalej: "u.p.w." poprzez błędne przyjęcie, że nie doszło do wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa, w sytuacji, gdy decyzja Starosty wyrażająca zgodę na wybudowanie otworu studziennego zastępczego jest sprzeczna z przepisem rozporządzenia, który zakazuje w strefie pośredniej dokonywania wszelkich prac związanych z lokalizowaniem nowych ujęć wód podziemnych czego efektem ma być zapewnienie odpowiedniej jakości i ilości wód; 3. art. 28 k.p.a. w zw. z art. 80 art. 88, art. 90 oraz art. 93 p.g.g. poprzez błędne przyjęcie, że skarżąca nie dysponowała interesem prawnym do kwestionowania decyzji Starosty, a przy tym, że projekt robót geologicznych zatwierdzony sporną decyzją Starosty nie wpływa w żaden sposób na prawa i obowiązki Spółki, podczas gdy postępowaniu w sprawie zatwierdzenia projektu robót geologicznych organ administracji geologicznej bada, czy projektowane roboty geologiczne naruszają wymagania ochrony środowiska, czy projekt robót geologicznych odpowiada wymaganiom prawa; 4. art.7 k.p.a., poprzez niedopełnienie obowiązku, by w toku postępowania organy administracji publicznej stały na straży praworządności, podejmowały wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, a wyłącznym jej kryterium jest legalność czyli zgodność z prawem, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492). W ramach tej kontroli Sąd bierze pod uwagę naruszenia prawa i przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935) - zwanej dalej w skrócie: p.p.s.a. Z istoty kontroli legalności wynika, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Zgodnie z art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Tym samym ani organ administracji publicznej ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego oraz kwestii zastosowania określonego przepisu prawa do ustalonego stanu faktycznego. Natomiast wskazania, co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej i dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznawania sprawy. Kwestia, czy po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ podporządkował się wskazaniom sądu i jego ocenie prawnej stanowi główne kryterium kontroli poprawności nowo wydanej decyzji (por. wyrok NSA z 20.04.2011 r., II OSK 729/10). Związanie oceną prawną, o której stanowi art. 153 i art. 170 p.p.s.a., oznacza, że ani organ administracji ani sąd administracyjny nie mogą w tej samej sprawie formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania. W związku z powyższym "granice sprawy" podlegają zawężeniu do granic, w jakich rozpoznano skargę poprzednio i wydano orzeczenie. Oznacza to, że w przypadku wnoszenia kolejnych skarg z powodu niewłaściwego wykonania zapadłego wyroku uwzględniającego skargę, sąd administracyjny weryfikuje sposób wywiązania się organów ze skierowanych do nich wskazań, nie wnika zaś w materię objętą zakresem wcześniejszych ocen (por. wyroki NSA: z 10.09.2024r., III OSK 3266/23; z 24.10.2022r., I OSK 2101/21; z 5.10. 2022r., III OSK 6512/21; z 28 .09.2022 r., II OSK 2780/19 – dostępne w CBOSA). Naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 p.p.s.a. w razie złożenia skargi powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu. Poddając kontroli legalności zaskarżoną decyzję w granicach wyżej opisanych, Sąd stwierdził, że skarga okazała się zasadna. NSA w wyroku z 29 listopada 2020r., III OSK 2949/21 stwierdził, że wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest możliwe, gdy w sprawie zachodzą sytuacje oczywiste, to jest takie, które nie wymagają pogłębionej analizy sprawy, czy też przeprowadzenia dowodów, a przeszkoda we wszczęciu postępowania winna zasadniczo wynikać z samego wniosku. NSA podkreśliło, że organ bez formalnego wszczęcia postępowania nie może dokonywać ustaleń zmierzających do merytorycznego rozstrzygnięcia żądania wnioskodawcy. Art. 61a § 1 k.p.a. nie zawiera bowiem delegacji do podejmowania rozważań merytorycznych co do istoty sprawy w postanowieniu wydanym na jego podstawie, a taka sytuacja miała miejsce w analizowanej sprawie. Rozstrzygnięcie wydane w oparciu o art. 61a §1 k.pa. ma charakter formalny, a nie merytoryczny. NSA uznał, że zasadnie Sąd i instancji zauważył, że krąg stron postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji należy ustalać w oparciu o art. 28 k.p.a. w związku z art. z art. 156 k.p.a. w powiązaniu z prawem materialnym statuującym ten interes prawny. Obowiązek zbadania, czy interes prawny podmiotu składającego wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji nie wynika z innych przepisów prawa materialnego i procesowego wynikał lub ustrojowego ciążył na organach administracji. Wskazał, że regulację pomocniczą w ustaleniu interesu prawnego M do bycia stroną postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] może stanowić przepis § 3 pkt 11 rozporządzenia z 2015r. NSA podał, że naruszenie nawet rażące określonej regulacji prawnej nie kreuje automatycznie powstania interesu prawnego do bycia stroną postępowania. Rozważenia przez organ wymaga jednak, czy przepis § 3 ust. 11 rozporządzenia z 2015r. w powiązaniu z art. 5 ust. 1 u.z.z.w. w zw. z art. 120 p.w. dają podstawy do przyjęcia, że M przysługuje prawo do bycia stroną postępowania. Zawiadomieniem z 14 sierpnia 2025r. nr SKO.4176/1/2024 Kolegium wszczęło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] nr [...] z [...] marca 2019 r. w przedmiocie zatwierdzenia "Projektu robót geologicznych na wykonanie zastępczego otworu studziennego S-IIa w miejscowości [...]. Powyższe stanowi realizację wskazań NSA, co do przeprowadzenia oceny interesu prawnego skarżącej M w postępowaniu administracyjnym o stwierdzenie nieważności decyzji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium przywołało fragment uzasadnienia, w którym NSA podaje, że nieprawidłowe jest stanowisko Sądu I instancji, wskazujące na posiadanie przez M Sp. z o.o. w [...], w oparciu o art. 5 ust. 1 u.z.z.w. statusu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, gdyż może dojść do potencjalnego ograniczenia poboru wody w wymaganej ilości i pod odpowiednim ciśnieniem, co stanowi potencjalną możliwość wpływu na rozstrzygnięcie sprawy o stwierdzenie nieważności, gdyż interes prawny zgodnie z art. 28 k.p.a. musi być interesem konkretnym i aktualnym, a nie jedynie hipotetycznym. Finalnie NSA zobligował do organ do rozważenia, czy przepis § 3 ust. 11 rozporządzenia z 2015r. w powiązaniu z art. 5 ust. 1 u.z.z.w. w zw. z art. 120 p.w. dają podstawy do przyjęcia, że M przysługuje prawo do bycia stroną postępowania. Kolegium przyjęło na podstawie okoliczności faktycznych sprawy i obowiązującego prawa, że decyzja w sprawie zatwierdzenia projektu robót geologicznych nie wpływa na prawa bądź obowiązki innych podmiotów z wyłączeniem kręgu stron – określonych w art. 80 ust. 3 p.g.g., to jest właścicieli i wieczystych użytkowników nieruchomości gruntowych, w granicach których mają być wykonane roboty geologiczne. W dalszej części uzasadnienia Kolegium wyjaśnia, że sporna decyzja nie stanowi samoistnej podstawy do rozpoczęcia eksploatacji zasobów wodnych i ewentualnego oddziaływania na prawa wnioskodawcy, a tym samym uzyskanie przymiotu strony. Ponadto powołując się na art. 80 ust.7, art. 88 ust. 2, art. 90 ust. 2 p.g.g. wyjaśnił rolę dokumentacja geologicznej i sposób jej zatwierdzania. Pobór wód z odwiertu będzie możliwy dopiero po uzyskaniu pozwolenia wodnoprawnego i dopiero w tym postępowaniu właściwy organ ustala krąg stron postępowania z uwzględnieniem ich interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. Przedstawiony w zaskarżonej decyzji wywód Kolegium w żaden sposób nie odnosi się do wniosku skarżącego M i argumentów w nim podniesionych, w szczególności brak jest przeprowadzenia oceny istnienia interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. na podstawie materialnego prawa administracyjnego wskazanego w wyroku NSA. Nie można bowiem zweryfikować z jakiego powodu M nie przysługuje status strony. Bez wpływu na wynik rozpoznawanej spawy jest bowiem wieloetapowość postępowań administracyjnych, które kończą się wydaniem stosownych dla każdego etapu procedowania. Z uzasadnienia wyroku NSA jednoznacznie wynika, że WSA w Rzeszowie w wyroku z 21 stycznia 2021r., II SA/Rz 1236/19 przyjął, że krąg stron postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji należy ustalać w oparciu o art. 28 k.p.a. w zw. z art. 156 k.p.a. i w powiązaniu z prawem materialnym statuującym interes prawny strony. Kolegium oceny przymiotu strony dokonało tylko na podstawie art. 80 ust. 3 p.g.g., który aktualnie ma następującą treść: "Stronami postępowania o zatwierdzenie projektu robót geologicznych są właściciele (użytkownicy wieczyści) nieruchomości gruntowych, w granicach których mają być wykonywane roboty geologiczne, a w przypadku badań sejsmicznych w celu zbadania struktur geologicznych związanych z występowaniem złóż kopalin, o których mowa w art. 10 ust. 1 i 2, oraz w celu wykonania regionalnych badań budowy geologicznej kraju - wnioskodawca. Przepisy art. 41 ust. 2a-4 i 6 stosuje się odpowiednio." Do dnia [...] marca 2019r., czyli w czasie zakończonego przed Starostą [...] postępowania decyzją o zatwierdzeniu projektu robót geologicznych na wykonanie zastępczego otworu studziennego S-IIa, przepis ten posiadał następujące brzmienie: "Stronami postępowania o zatwierdzenie projektu robót geologicznych są właściciele (użytkownicy wieczyści) nieruchomości gruntowych, w granicach których mają być wykonywane roboty geologiczne. Przepisy art. 41 stosuje się odpowiednio." Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Kolegium dokonało oceny sytuacji prawnej M wyłącznie na podstawie art. 80 ust. 3 P.g.g. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji i dlatego koniecznym było poszerzenie pola właściwych ustaleń związanych ze złożonym wnioskiem przez pryzmat przepisu właściwego dla postępowania administracyjnego ogólnego w postaci art. 28 k.p.a. Taki obowiązek wynikał również dla Kolegium z oceny prawnej i wskazań zawartych w ww. wyroku NSA. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera argumentacji w przedmiocie oceny interesu prawnego M zgodnie ze wskazaniami ww. wyroku NSA, w którym jednoznacznie podano, że rozważenia przez organ wymaga, czy przepis § 3 ust. 11 rozporządzenia w powiązaniu z art. 5 ust. 1 u.z.z.w. w zw. z art. 120 p.w., dają podstawy do przyjęcia, że M przysługuje prawo do bycia stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium zacytowało szereg przepisów Prawa górniczego i geologicznego, ale nie dokonało analizy tych przepisów w kontekście art. 28 k.p.a. Brak jest też uzasadnienia dla stanowiska Kolegium, że na etapie postępowania o zatwierdzenie projektu robót geologicznych związanych z wykonaniem otworu studziennego stroną jest wyłącznie inwestor – wnioskodawca, jako właściciel nieruchomości, gdyż postępowanie to wpływa wyłącznie na jego interes prawny jako właściciela nieruchomości. Wskazać też należy, że art. 41 ust. 2 p.g.g. do którego odsyłał art. 80 ust. 3 tej ustawy, został uznany za niezgodny z ustawą zasadniczą przez TK na mocy wyroku z dnia 12 maja 2021 r., sygn. akt SK 19/15 OTK-A 2021/25. Na podstawie art. 41 ust. 2 p.g.g. ustawodawca niezgodnie z Konstytucją RP określił strony postępowania koncesyjnego poprzez wykluczenie z tego postępowania właścicieli nieruchomości sąsiednich, którzy nie mogli powoływać się na interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. wynikający z prawa własności. Uznany za niekonstytucyjny art. 41 ust. 2 p.g.g. był według art. 80 ust. 3 tej ustawy odpowiednio stosowany w postępowaniu o zatwierdzenie projektu robót geologicznych. W uzasadnieniu wyroku TK podkreślono w szczególności, że przepis art. 41 ust. 2 p.g.g. w sposób jednoznaczny i wyraźny odbiera status strony postępowania koncesyjnego właścicielom (także użytkownikom wieczystym) nieruchomości znajdujących się poza granicami projektowanego albo istniejącego obszaru górniczego, tj. przestrzeni, w granicach której przedsiębiorca jest uprawniony do wykonywania działalności w postaci wydobywania kopaliny, podziemnego bezzbiornikowego magazynowania substancji, podziemnego składowania odpadów, podziemnego składowania dwutlenku węgla i prowadzenia robót górniczych niezbędnych do wykonywania koncesji, oraz właścicielom nieruchomości położonych poza miejscami wykonywania robót geologicznych, niezależnie od tego, czy postępowanie koncesyjne dotyczy interesu prawnego tychże właścicieli (także: użytkowników wieczystych). Zakwestionowana regulacja prowadziła do pozbawienia właścicieli nieruchomości sąsiednich możliwości uruchomienia procedury administracyjnosądowej w sprawach dotyczących udzielenia koncesji; pozbawiając ich bowiem praw strony w postępowaniu koncesyjnym, wyłączając w ten sposób możliwość zaskarżenia do organu odwoławczego decyzji o udzieleniu koncesji na wydobycie kopalin wydanych przez organ koncesyjny, a tym samym zamyka drogę do żądania przeprowadzenia kontroli legalności tej decyzji przez sąd administracyjny. Aktualnie powszechnie akceptowany jest pogląd, że wykluczenie właścicieli nieruchomości, na które oddziałują projektowane prace geologiczne z postępowań związanych z tymi pracami na podstawie art. 41 ust. 2 p.g.g. narusza wynikające z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP podstawowe obywatelskie prawo do sądu. Art. 80 ust. 3 p.g.g. z całą pewnością stosowania art. 28 k.p.a. wyłączać nie może, bowiem jego rolą jest jedynie doprecyzowanie katalogu stron postępowania wywodzących swój interes prawny z prawa własności (użytkowania wieczystego). Koncentruje się on bowiem na tym właśnie prawie, z pominięciem innych podstaw interesu prawnego. Analiza materiałów legislacyjnych dowodzi, że intencją ustawodawcy było jednoznaczne określenie budzącego dotąd spory w orzecznictwie problemu pojęcia strony prowadzonego na podstawie przepisów Prawa geologicznego i górniczego postępowania, które może dotyczyć wielu osób (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 23.05.2024r., II SA/Rz 2032/23 dostępny w cbosa). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium zacytowało treść [...] rozporządzenia [...]. Z przepisu tego wynika, że na terenie strefy ochrony pośredniej zabrania się lokalizowania nowych ujęć wód podziemnych z wyłączeniem: studni zastępczych lub awaryjnych istniejących studni; ujęć eksploatowanych w ramach zwykłego korzystania z wód. Z uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wynika, że Kolegium nie poczyniło żadnych ustaleń dla oceny czy studnia S-IIa jest studnią zastępczą, czy znajduje się w zasięgu oddziaływania istniejącego ujęcia M, czy woda będzie pobierana z tego samego poziomu wodnego, co zlikwidowany otwór studzienny. Treść poczynionych ustaleń ma istotny wpływ na wynik postępowania i treść rozstrzygnięcia. W tym zakresie doszło do naruszenia art. 7, 77 i art. 80 k.p.a. Trzeba też dodać, że własność działki nie przekłada się na prawo własności wód podziemnych i oddziaływania wykonanych studni względem siebie, co implikuje stosowanie art. 28 k.p.a. na gruncie Prawa wodnego, do czego zobowiązał Kolegium wyrok NSA. Zgodzić wypada się z zarzutami skargi, że Kolegium nie doprowadziło do ustalenia takiego stanu faktycznego , który pozwalały stwierdzić , że istotnie M na ma interesu prawnego. Na dzień orzekania w sprawie, argumentacja zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie pozwala na stwierdzenie, że zarzuty skargi są niezasadne. Sąd podkreśla, że Kolegium częściowo nie zastosowało się do wskazań i zaleceń NSA w powoływanym już wyroku NSA, dlatego raz jeszcze w sposób zgodny ze wskazaniami NSA należy przeprowadzić ocenę istnienia interesu prawnego M i wydać stosowną decyzję w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji. Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. i art. 153 .p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Orzeczenie o kosztach znajduje uzasadnienie w art. 200 p.p.s.a. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z uzasadnienia wyroku.

Informacje o sprawie

Data wpływu
12 grudnia 2025
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Prezes Rady Ministrów
Sędziowie
Joanna Zdrzałka Jolanta Kłoda-Szeliga Magdalena Józefczyk /przewodniczący sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny