II SA/Wr 903/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędziowie: Sędzia WSA Marta Pawłowska (spr.) Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II w dniu 26 maja 2026 r. sprawy ze skargi E. sp. z o.o. z siedzibą we W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 21 sierpnia 2025 r. nr SKO 4211.22.2025 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę w całości.

Postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2025 r. nr SKO 4211.22.2025 Samorządowe Kolegium we Wrocławiu, po rozpatrzeniu wniosku spółki E. sp. z o.o. z siedzibą we W. (dalej jako "strona skarżąca") o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Burmistrza M. z dnia 21 czerwca 2024 r., nakazującej stronie skarżącej usunięcie odpadów o kodzie 17 03 02, mieszkanki bitumiczne inne niż wymienione w 17 03 01 z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania, tj. terenu działek gruntu nr [...], nr [...] i [...], obręb P., gmina M., w terminie do dnia 21 czerwca 2025 r. w następujący sposób: - usunięcie ww. odpadów z terenu działek gruntu: nr [...], nr [...] i nr [...], obręb P., gmina M.; - przekazanie ww. odpadów za pośrednictwem transportującego odpady posiadaczowi posiadającemu zezwolenie na zbieranie, odzysk lub unieszkodliwianie odpadów, Postanowiło odmówić przywrócenia terminu. W uzasadnieniu postanowienia SKO wyjaśniło, że opisaną decyzją z dnia 21 czerwca 2024 r., Burmistrz M. nakazał skarżącej usunięcie odpadów o kodzie 17 03 02 Mieszanki bitumiczne inne niż wymienione w 17 03 01 z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania, tj. z terenu działek gruntu: nr [...], nr [...] i nr [...], obręb P., gmina M., w terminie do dnia 21 czerwca 2025 r. oraz przekazanie ww. odpadów za pośrednictwem transportującego odpady posiadaczowi posiadającemu zezwolenie na zbieranie, odzysk lub unieszkodliwianie odpadów. Decyzja ta została doręczona spółce w dniu 26 czerwca 2024 r., o czym świadczy znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki pocztowej zawierającej przedmiotowe rozstrzygnięcie. Pismem z dnia 10 lipca 2025 r. (data wpływu do organu pierwszej instancji: 14 lipca 2025 r.) Spółka wniosła m.in. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od opisanej wyżej decyzji Burmistrza M., dołączając do wniosku odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia, W uzasadnieniu prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania Spółka wskazała, że termin wniesienia odwołania upłynął z przyczyn niezawinionych przez Spółkę, pomimo dochowania należytej staranności i działania w dobrej wierze. Natomiast jako przyczyny uchybienia terminu Spółka wskazała: 1. przeszkody techniczne i organizacyjne uniemożliwiające dochowanie terminu - w okresie przypadają, podnosząc że, w czasie terminu do wniesienia odwołania prowadzone były intensywne roboty budowlane w ramach inwestycji, których harmonogram uległ poważnym zakłóceniom z powodów niezależnych od Spółki. W zaistniałej sytuacji zarząd spółki koncentrował się na ratowaniu płynności harmonogramu inwestycji i zapewnieniu bezpieczeństwa pracownikom na terenie budowy, co spowodowało przejściowe ograniczenia w możliwości podjęcia niezbędnych działań formalnych związanych z analizą decyzji i przygotowaniem odwołania; 2. brak dostępu do danych technicznych koniecznych do sporządzenia odwołania - odpowiedź merytoryczna na zarzuty zawarte w decyzji wymagała pozyskania danych i informacji technicznych, co było możliwe dopiero po uzgodnieniach z projektantem, kierownikiem budowy i podwykonawcami, którzy w tamtym czasie realizowali zadania w terenie w systemie zmianowym. Brak natychmiastowego dostępu do tych informacji uniemożliwiło opracowanie rzetelnego odwołania w ustawowym terminie, co nie wynikało z opieszałości, lecz z rzeczywistych barier organizacyjnych; 3. czasowa niezdolność do działania osoby reprezentującej Spółkę - w okresie biegu terminu do wniesienia odwołania prezes zarządu, będący jedyną osobą uprawnioną do reprezentowania Spółki, przebywał na zwolnieniu lekarskim; 4. błędna interpretacja charakteru decyzji i jej skutków - Spółka, działając w dobrej wierze i przekonaniu o tym, że utwardzenie zjazdu frezowiną asfaltową zastało wykonane zgodnie z zaleceniami organu pierwszej instancji oraz dla ochrony drogi publicznej, nie interpretowała decyzji jako aktu wymagającej natychmiastowej reakcji i odwołania. Postrzegano ją początkowo jako pismo techniczne porządkujące stan formalny zjazdu, a nie nakaz usunięcia odpadu w trybie administracyjnym. Dopiero dokładana analiza decyzji, przeprowadzona po ustąpieniu okoliczności opisanych powyżej, pozwoliła Spółce zrozumieć jej rzeczywisty zakres i skutki. Odmawiając przywrócenia terminu SKO podniosło, że zgodnie z przepisem art. 129 § 2 K.p.a., odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Wskazany termin jest terminem procesowym i, jako taki, może zostać - w razie zaistnienia przewidzianych przez prawo przesłanek - przywrócony. W myśl przepisów art. 58 § 1 i 2 K.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Z przepisu art. 59 § 1 K.p.a. wynika, że o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania. Organ wskazał także, że przy ocenie winy strony w uchybieniu terminowi procesowemu należy przyjmować obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie będzie mogło mieć miejsce wówczas, gdy uchybienie terminowi nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a nie będzie mogło mieć miejsca wtedy, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy zalicza się więc - przykładowo - nagłą chorobę strony, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, nieprawidłowe doręczenie pisma. Osoba zainteresowana, występująca z wnioskiem o przywrócenie terminu, powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała aż do wystąpienia z . W odniesieniu do rozpatrywanej sprawy Kolegium stwierdziło że spółka nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania. Podkreśliło przy tym, że strona jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, czyli osobą prawną i - stosownie do art. 30 § 3 K.p.a. - zasadniczo działa przez swych ustawowych lub statutowych przedstawicieli, tudzież przez umocowanych przez nich pełnomocników. Ponadto - jako podmiot profesjonalny - odwołująca się osoba prawna powinna mieć świadomość terminowości podjęcia czynności procesowych koniecznych do dochodzenia swoich praw przed organami administracji, np. wniesienia odwołania od decyzji oraz konsekwencji przekroczenia tych terminów (por. wyroki: NSA w Gdańsku z dnia 9 marca 2000 r., I SA/Gd 1288/99;. NSA z dnia 30 lipca 1999 r., III SA 7201/98; WSA w Warszawie z dnia 21 października 2005 r,t I SA/Wa 1485/04, CBOSA). O terminie odwołania Spółka została pouczona prawidłowo w treści decyzji organu pierwszej instancji. SKO podniosło także odformalizowany charakter odwołania, wyjaśniając, że skuteczne zrealizowanie tej czynności procesowej sprowadza się do sporządzenia podania zawierającego dostatecznie uzewnętrznione niezadowolenie z kwestionowanej decyzji. Co więcej, nawet brak podpisu osoby upoważnionej do reprezentacji nie oznacza automatycznego braku skuteczności wniesionego środka zaskarżenie. Przepis art. 64 § 2 K.p.a. wymaga bowiem umożliwienia stronie uzupełnienia takiej wady odwołania. Co więcej, w ramach należytej staranności - wymaganej powołanym przepisami — można wnieść choćby lakoniczne odwołanie, a merytoryczną argumentację przedłożyć już w toku terminowo zainicjowanego postępowania odwoławczego. Ponadto Spółka powinna tak zorganizować swoja działalność, ażeby w przypadku nieobecności osoby uprawnionej do jej reprezentowania w ramach zastępstwa zapewnić ciągłość działania w określonym zakresie spraw. Jednocześnie samo przebywanie osoby uprawnionej do reprezentowania osoby prawnej na zwolnieniu lekarskim nie stanowi przesłanki uprawdopodabniającej brak winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania. Wskazana okoliczność nie uniemożliwiała bowiem wniesienia odwołania w ustawowym terminie chociażby poprzez posłańca lub za pomocą stosownych środków komunikacji elektronicznej. Przy czym Spółka nie przedłożyła jakichkolwiek dowodów potwierdzających zaistnienie tego rodzaju okoliczności. Mając powyższe na uwadze, zdaniem Kolegium, przyczyny podane przez Spółkę nie są przeszkodami obiektywnymi i niezależnymi, a mogą jedynie świadczyć o niewłaściwej organizacji działalności Spółki. W żadnym natomiast razie okoliczności wskazane w podaniu nie mogą skutkować przywróceniem terminu do wniesienia odwołania. Ponadto organ stwierdził, że spółka nie wniosła prośby o przywrócenie terminu do złożenia odwołania w wymaganym przez art. 58 § 2 K.p..a 7-dniowym terminie od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Kolegium zauważyło, że już we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania wskazano, iż przyczyny uniemożliwiające terminowe dokonanie przedmiotowej czynności procesowej występowały wyłącznie w ustawowym okresie na złożenie odwołania. Tymczasem wniosek o przywrócenie terminu na złożenie odwołania został złożony ponad rok po upływie ww. terminu, zaś w tym okresie Spółka prowadziła swoją działalność, w tym m.in. złożyła do Krajowego Rejestru Sądowego roczne sprawozdanie finansowe, odpis uchwały o zatwierdzeniu rocznego sprawozdania finansowego oraz sprawozdanie z działalności Spółki, co potwierdzają stosowne wpisy w ww. rejestrze dokonane w dniu 22 października 2024 r. Natomiast jeżeli Spółka mogła dokonać ww. czynności związanych z jej działalnością, mogła też złożyć odwołanie od decyzji z dnia 21 czerwca 2024 r. {znak: KRO.6236.07.2024.05). Z tego też względu Kolegium uznało, że wskazane przez Spółkę przyczyn uchybienia terminu do złożenia odwołania ustały najpóźniej w dniu 22 października 2024 r. Zatem Spółka powinna złożyć prośbę o przywrócenie terminu do złożenia odwołania najpóźniej w dniu 29 października 2024 r. Tymczasem uczyniła to dopiero w dniu 14 lipca 2025 r. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem spółka wniosła do tutejszego sądu skargę, domagając się jego uchylenia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: - art. 58 § 1 i 2 k.p.a., poprzez błędną wykładnię pojęcia "brak winy" i przyjęcie, że podnoszone przez spółkę okoliczności faktyczne nie stanowią przeszkody niezależnej od strony, - art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego, zaniechanie wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności braku analizy wpływu choroby osoby reprezentującej spółkę na możliwość dokonania czynności procesowej; - art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa; - art. 80 k.p.a. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów, polegającą na pominięciu realów funkcjonowania podmiotu gospodarczego w warunkach utrudnień organizacyjnych i zdrowotnych - art. 58 § 2 k.p.a. w związku z zasadą proporcjonalności, poprzez przyjęcie nieuzasadnionego stanowiska, ze przyczyna uchybienia terminowi ustała w październiku 2024 r., pomimo braku dowodów na tę okoliczność. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o rozpatrzenie skargi w trybie uproszczonym i jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa. Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Stosownie zaś do art. 59 § 2 k.p.a., o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Przywrócenie terminu do wniesienia odwołania czy zażalenia usprawiedliwić mogą tylko wyjątkowe sytuacje. Konsekwencją przywrócenia terminu jest bowiem podważenie w tym przypadku ostateczności decyzji lub postanowienia, których trwałość podlega przecież ochronie (zob. art. 16 k.p.a.). Dlatego też przywrócenie terminu uzależnia się od wystąpienia sytuacji wyjątkowych, nadzwyczajnych i niezależnych od strony, a więc przez stronę niezawinionych. W okolicznościach rozpatrywanej sprawy argumentacja skarżącej spółki sprowadza się do wskazania braku możliwości wykonywania czynności w zakresie reprezentacji spółek z powodu podejrzenia choroby osoby, która mogłaby podpisać odwołanie oraz trudności ekonomicznych skarżącej. Co znamienne, podnoszone okoliczności przedstawione zostały jedynie w oświadczeniu osób, które zobowiązane były do dokonania czynności, nie przedstawiono zaś jakichkolwiek dowodów na ich poparcie. Nie wskazano nawet konkretnej daty, kiedy niedyspozycja chorobowa ustąpiła. W takiej sytuacji, prawidłowo Kolegium ustaliło, że stało się to najpóźniej z dniem, w którym osoba reprezentująca spółkę, była zdolna złożyć podpisy pod sprawozdaniem finansowym spółki. Od tego momentu należało zatem liczyć siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Tymczasem, jak wprost wynika z akt sprawy, wniosek złożony został po upływie roku, nadto nie uprawdopodobniono w nim w żaden sposób przyczyn uchybienia terminu ani daty ustania przeszkody do złożenia odwołania. W ocenie Sądu prawidłowo organ odwoławczy ocenił tę okoliczność jako nie uprawdopodabniającą braku winy strony. Słusznie wskazał organ odwoławczy, że skarżące wbrew stanowisku wyrażonym we wniosku, nie uprawdopodobniły w żaden sposób braku winy w niedochowaniu terminu. Uprawdopodobnienie to oczywiście coś mniej niż udowodnienie, jednakże nie może być ono utożsamiane z prostym oświadczeniem osoby, która nie dochowała czynności. Strony nie wykazały, aby w przedmiotowym okresie spółka nie dokonywała jakichkolwiek innych czynności, wymagających działania członków zarządu uprawnionych do reprezentacji, co mogłoby poprzeć twierdzenia o całkowitej niemożności wykonywania jakichkolwiek czynności przez te osoby. Nie wykazano także, aby osoby te istotnie korzystały z pomocy lekarskiej, czy też były objęte kwarantanną przez służby sanitarne. Nie sposób w opisanych warunkach uznać, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło z przyczyn niezawinionych przez skarżącą. W orzecznictwie utrwalone jest trafne stanowisko, że w postępowaniu o przywrócenie terminu, jako kryterium przy ocenie winy lub też braku winy w uchybieniu terminu procesowego przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Negatywnie z tego punktu widzenia oceniane jest choćby lekkie niedbalstwo, niedbalstwo oraz wina nieumyślna (zob. np. wyrok NSA z 26 lipca 2022 r., II GSK 424/19 – CBOSA). W konsekwencji stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzające brak podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania należało uznać za zgodne z prawem. Mając powyższe na względzie Sąd orzekł na zasadzie art. 151 p.p.s.a. Skarga została rozpatrzona na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.s.a.