II SA/Rz 14/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Maria Mikolik /spr./ WSA Piotr Godlewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 maja 2026 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia 27 października 2025 r. nr SKO.4111.215.1282.2025 w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego - oddala skargę -

Przedmiotem skargi M. K. (dalej: "Skarżąca") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie (dalej: "Organ II instancji", "Organ odwoławczy", "SKO", "Kolegium") z 27 października 2025 r. nr SKO.4111.215.1282.2025 w sprawie zmiany decyzji w przedmiocie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Jak wynika z akt sprawy, Burmistrz [...] (dalej: "Burmistrz", "Organ I instancji") decyzją z [...] kwietnia 2025 r. nr [...] przyznał Skarżącej świadczenie pielęgnacyjne na zasadach obowiązujących od 1 stycznia 2024 r. w związku z opieką nad dzieckiem: T. K. na okres od 1 kwietnia 2025 r. do 30 września 2026 r. Następnie Skarżąca wnioskiem z 14 sierpnia 2025 r. zwróciła się do Burmistrza o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących od 1 stycznia 2024 r. w związku z opieką nad dzieckiem: A. K., ur. [...] stycznia 2023 r. Do wniosku Skarżąca dołączyła: orzeczenie o niepełnosprawności Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z [...] lipca 2024 r.; orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z [...] września 2024 r. oraz Wyrok Sądu Rejonowego w [...] ndotyczące córki A., z których wynika że zaliczono ją do osób niepełnosprawnych łącznie ze wskazaniami, o których mowa w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Orzeczenie to zostało wydane do [...] września 2026 r. Po rozpatrzeniu złożonego wniosku, Burmistrz [...] decyzją z [...] września 2025 r. nr [...] zmienił decyzję własną z [...] kwietnia 2025 r. Nr [...] w ten sposób, że podwyższył wysokość świadczenia pielęgnacyjnego przyznanego w związku z opieką nad niepełnosprawnym synem T. K. ur. 2020-09-[...], w związku ze sprawowaniem opieki również nad niepełnosprawną córką: A. K., ur. 2023-01-[...], na okres: od 2025-04-01 do 2026-09-30 do kwoty 6.574,00 zł miesięcznie z uwzględnieniem kolejnych waloryzacji. Od powyższej decyzji Skarżąca wniosła odwołanie, w którym wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji, poprzez przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego od miesiąca złożenia wniosku o ustalenie o niepełnosprawności dotyczącego córki A., czyli od miesiąca maja 2024 r. Skarżąca podała, że wniosek złożyła w ustawowym terminie, zatem Burmistrz powinien przyznać jej świadczenie od daty złożenia wniosku o ustalenie niepełnosprawności. Ponadto Skarżąca zarzuciła, że decyzja Burmistrza jest wadliwa, gdyż Organ orzekł odmiennie, nie uzasadniając przy tym swojego stanowiska. Po rozpatrzeniu złożonego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krośnie, opisaną na wstępie decyzją z 27 października 2025 r. nr SKO.4111.215.1282.2025, działając na podstawie art. 17 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572 z późn. zm.; dalej: "k.p.a."), a także art. 17 ust. 1 pkt 1, ust. 3, ust. 3e, ust. 5. art. 24 ust. 2a oraz art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2025 r. poz. 1208; dalej: "u.ś.r."), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy odwołując się do treści ww. przepisów stanowiących materialnoprawną podstawę wydanej decyzji, wyjaśnił, że wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością sprawowania opieki nad córką A. K. złożyła sprawującą nad nią opiekę matka – M. K. Z dokumentacji wynika że Skarżąca miała przyznane prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na syna T. K. na tzw. starych przepisach, a więc obowiązujących przed 31 grudnia 2023 r. Kolegium wskazało, że ostatnio świadczenie to zostało przyznane decyzją z [...] listopada 2024 r. nr [...]. Następnie Skarżąca wnioskiem z 25 marca 2025 r. zwróciła się do Organu o uchylenie tej decyzji, w związku z faktem, że chciała pobierać świadczenie pielęgnacyjne na nowych zasadach. Następnie Burmistrz [...] decyzją z [...] kwietnia 2025 r. uchylił ww. decyzję przyznającą świadczenie pielęgnacyjne z tytułu niepodejmowania zatrudnienia i sprawowania opieki nad niepełnosprawnym synem T. K. od dnia 1 kwietnia 2025 r. następnie na złożony przez Skarżącą wniosek, Burmistrz decyzją z [...] kwietnia 2025 r. nr [...] przyznał Skarżącej świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad niepełnosprawnym dzieckiem T. K. na okres od dnia 1 kwietnia 2025 r. do dnia 30 września 2026 r. Następnie zaskarżoną decyzją Burmistrz [...] postanowił zmienić decyzję własną z [...] kwietnia 2025 r. nr [...] w ten sposób, że podwyższył świadczenie pielęgnacyjne przyznane w związku z opieką nad niepełnosprawnym synem T. K., w związku ze sprawowanie opieki również nad niepełnosprawną córką A. K. na okres od 1 kwietnia 2025 r. do 30 września 2026 r. do kwoty 6.574,00 zł miesięcznie z uwzględnieniem kolejnych waloryzacji. SKO wyjaśniło, że zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r., warunkiem koniecznym przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie opieki nad osobą w wieku do ukończenia 18 roku życia legitymująca się stosownym orzeczeniem. Skarżąca opiekuje się dwojgiem niepełnosprawnych dzieci, tj. T. K. i A. K. posiadającymi stosowne orzeczenia. Kolegium podało, że okolicznością sporną w niniejszej sprawie jest ustalony przez organ okres przyznania świadczenia. Skarżąca przywołując treść art. 24 ust. 2a uu.ś.r., który stanowi, że jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności (art. 24 ust. 2a ustawy). Wobec powyższego podniosła, że ponieważ zachowała wymagane terminy powinna mieć przyznane świadczenie pielęgnacyjne na córkę od miesiąca złożenia wniosku o ustalenie niepełnosprawności, a nie od dnia 1 kwietnia 2025 r. jak zrobił to Organ. W ocenie Organu odwoławczego zaskarżona decyzja jest prawidłowa. SKO wyjaśniło, że Skarżąca na tzw. nowych zasadach miała przyznane świadczenie pielęgnacyjne na syna od dnia 1 kwietnia 2025 r. dlatego też przepis art. 17 ust. 3e u.ś.r. dotyczący podwyższenia świadczenia ze względu na opiekę nad drugą osobą może mieć zastosowanie od momentu kiedy wnioskodawczyni zostało przyznane świadczenie na nowych zasadach. Przepis ten został wprowadzony do porządku prawnego i obowiązuje od dnia 1 stycznia 2024 r. Poza tym, Skarżąca do dnia 31 marca 2025 r. pobierała świadczenie pielęgnacyjne na syna w związku z rezygnacją zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności, czyli na tzw. starych zasadach, tj. na podstawie przepisów u.ś.r. obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r. Jednocześnie Kolegium wskazało, że przepisy ustawy obowiązującej do dnia 31 grudnia 2023 r. w ogóle nie umożliwiały pobierania świadczenia na dwie osoby niepełnosprawne, co więcej zgodnie z obowiązującym wówczas przepisem art. 17 ust. 5 pkt. 1 lit. b świadczenie pielęgnacyjne nie przysługiwało w sytuacji gdy osoba sprawująca opiekę miała ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Zatem z przepisu wynikało, że osoba sprawująca opiekę nad osobą niepełnosprawną mogła mieć przyznane tylko jedno świadczenie pielęgnacyjne bez względu na to iloma osobami niepełnosprawnymi się opiekowała. Wobec powyższego, w ocenie SKO, przywołany przez Skarżącą przepis art. 24 ust. 2a nie może mieć zastosowania, gdyż istniała przesłanka negatywna do przyznania świadczenia. Mając powyższe na uwadze, Kolegium uznało, że Skarżąca nie mogła pobierać dwóch świadczeń w okresie, w którym pobierała świadczenie na syna na tzw. starych zasadach. Od dnia 1 kwietnia 2025 r. kiedy wnioskodawczyni zaczęła pobierać świadczenie na podstawie przepisów obowiązujących od dnia 1 stycznia 2024 r. było możliwe przyznanie podwyższonego świadczenia w związku z opieką nad drugim niepełnosprawnym dzieckiem. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, M. K. reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika zaskarżyła ww. decyzję SKO w całości. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisu art. 24 ust. 2a u.ś.r. poprzez błędną wykładnię oraz art. 7a §1 k.p.a. oraz art. 8 i art. 9 k.p.a. w związku z art. 32 oraz art. 69 Konstytucji RP, poprzez ich błędną wykładnię oraz niezastosowanie i w konsekwencji przyjęcie niekorzystnej dla Skarżącej interpretacji przepisów, co spowodowało uznanie, że świadczenie pielęgnacyjne na córkę A. K. nie może być przyznane od dnia złożenia wniosku o orzeczenie o niepełnosprawności dla A. K., a tym samym świadczenie pielęgnacyjne na dwójkę dzieci zostało przyznane w okresie od 1 kwietnia 2025 r. do 30 września 2026 r. podczas gdy powinno zostać przyznane w okresie 1 maja 2024 r. do 30 września 2026 r. Wobec powyższego Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza z 10 września 2025 r.; o zobowiązanie Burmistrza do wydania w określonym terminie decyzji wskazując sposób załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcia, poprzez zobowiązanie Burmistrza, aby wydał decyzję w której określi, iż podwyższa wysokość świadczenia pielęgnacyjnego przyznanego w związku z opieką nad niepełnosprawnym T. K. urodzonym [...] września 2020 r. w związku ze sprawowaniem opieki również nad niepełnosprawną córką A. K. urodzoną [...] stycznia 2023 r. na okres od 1 maja 2024 r. do 30 września 2026 r., do wysokości podwójnego świadczenia (za dwójkę dzieci) miesięcznie z uwzględnieniem kolejnych waloryzacji oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego - według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.; dalej: P.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa. W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja oraz decyzja Organu I instancji odpowiadają prawu. Dla rozstrzygnięcia sprawy istotne są następujące okoliczności faktyczne. Początkowo Skarżąca pobierała świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad synem T. K. na tzw. "starych zasadach". Ostatnio takie świadczenie zostało przyznane decyzją z [...] listopada 2024 r. nr [...]. Następnie Skarżąca wnioskiem z 25 marca 2025 r. zwróciła się o uchylenie tej decyzji, ponieważ chciała pobierać świadczenie pielęgnacyjne na nowych zasadach. W związku z tym wnioskiem Burmistrz [...] decyzją z [...] kwietnia 2025 r. uchylił ww. decyzję przyznającą świadczenie pielęgnacyjne na "starych zasadach". Decyzja ta została odebrana przez Skarżącą w dniu 3 kwietnia 2024r. Skarżąca nie wniosła od niej odwołania. Następnie na złożony przez Skarżącą wniosek, Burmistrz decyzją z [...] kwietnia 2025 r. nr [...] przyznał Skarżącej świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad niepełnosprawnym T. K. na okres od dnia 1 kwietnia 2025 r. do dnia 30 września 2026 r. – na nowych zasadach, obowiązujących od 1 stycznia 2024r. W dalszej kolejności na wniosek Skarżącej, Burmistrz decyzją z 10 września 2025r. zmienił decyzję własną z [...] kwietnia 2025 r. w ten sposób, że podwyższył świadczenie pielęgnacyjne w związku ze sprawowaniem opieki również nad niepełnosprawną córką A. K. na okres od 1 kwietnia 2025 r. do 30 września 2026 r. do kwoty 6.574,00 zł miesięcznie z uwzględnieniem kolejnych waloryzacji. Decyzja zmieniająca została wydana m.in. w oparciu o art. 17 ust. 3e u.ś.r., który w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2024r. przewiduje, że osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 1-3, rodzinie zastępczej i osobie prowadzącej rodzinny dom dziecka sprawującym opiekę nad więcej niż jedną osobą w wieku do ukończenia 18. roku życia legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, wysokość świadczenia pielęgnacyjnego, o której mowa w ust. 3, podwyższa się o 100% na drugą i każdą kolejną osobę, nad którą sprawowana jest opieka. Przepis ten przewiduje, że osobom, które sprawują opiekę nad więcej niż jedną osobą, legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności, wskazanym w powyższym przepisie, świadczenie pielęgnacyjne podwyższa się o 100 % na drugą i każdą kolejną osobę. Skarżącej, na mocy decyzji zmieniającej z 10 września 2025r. przyznano więc świadczenie pielęgnacyjne w podwójnej wysokości, ponieważ opiekuje się dwójką dzieci, które legitymują się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Świadczenie pielęgnacyjne w podwójnej wysokości przyznano Skarżącej od 1 kwietnia 2025r. tj. od dnia, w którym przyznano Skarżącej świadczenie pielęgnacyjne na nowych zasadach, obowiązujących od 1 stycznia 2024r. Wcześniej bowiem Skarżąca pobierała świadczenie pielęgnacyjne na zasadach, obowiązujących do 31 grudnia 2023r. Skarżąca zarówno w odwołaniu, jak i skardze wnioskuje o przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 24 ust. 2a u.ś.r. z mocą wsteczną od 1 maja 2024r., tj. od miesiąca, w którym Skarżąca złożyła wniosek o ustalenie niepełnosprawności córki A. Rozbieżność czasowa pomiędzy złożeniem wniosku o ustalenie niepełnosprawności a złożeniem wniosku o świadczenie pielęgnacyjne na małoletnią A. wynikała z procedur odwoławczych, bowiem początkowo Zespoły ds. Orzekania o Niepełnosprawności odmówiły wskazania konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy w związku ze znacznie ograniczona możliwością samodzielnej egzystencji. Wskazanie to zostało przyznane dopiero na mocy wyroku Sądu Rejonowego w [...] z [...] maja 2025r., [...]. WSA stwierdził, że żądanie Skarżącej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w podwójnej wysokości od 1 maja 2024r. jest nie zasadne. Prawidłowo Organy przyjęły, że podwojone świadczenie pielęgnacyjne może zostać przyznane od 1 kwietnia 2025r. – tj. od kiedy Skarżącej przyznano świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nąd nad synem T. na nowych zasadach. W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że świadczenie pielęgnacyjne w podwójnej wysokości może zostać przyznane od momentu, w którym beneficjent ma przyznane świadczenie pielęgnacyjne na zasadach obowiązujących od 1 stycznia 2024r. Przepis art. 17 ust. 3e u.ś.r., który umożliwia podwyższanie świadczenia pielęgnacyjnego o 100% został wprowadzony do ustawy o świadczeniach rodzinnych na mocy art. 43 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. poz. 1429 z późn. zm.) i obowiązuje od 1 stycznia 2024r. Nie budzi wątpliwości, że art. 17 ust. 3e u.ś.r. nie ma zastosowania do świadczenia pielęgnacyjnego, pobieranego w ramach kontynuacji na zasadach, obowiązujących do 31 grudnia 2023r. Świadczy o tym treść art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym, zgodnie z którym, w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. W związku z powyższym świadczenie pielęgnacyjne w podwójnej wysokości na podstawie art. 17 ust. 3e u.ś.r. może zostać przyznane tym osobom, które pobierają to świadczenie na nowych zasadach. W niniejszej sprawie Skarżąca wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na nowych zasadach złożyła 3 kwietnia 2025r., w wyniku czego świadczenie pielęgnacyjne na zasadach obowiązujących od 1 stycznia 2024r. przyznano od 1 kwietnia 2025r. Zatem dopiero od 1 kwietnia 2025r. powstała możliwość pobierania świadczenia pielęgnacyjnego w podwójnej wysokości na podstawie art. 17 ust. 3e u.ś.r. i od tej też daty Organy przyznały świadczenie pielęgnacyjne w podwójnej wysokości. Przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w podwójnej wysokości przed 1 kwietnia 2025r. nie było możliwe, bowiem w tamtym okresie w obrocie prawnym istniały decyzje przyznające Skarżącej świadczenie pielęgnacyjne na starych zasadach a w stanie prawnym obowiązującym do 31 grudnia 2023r. nie istniała w ogóle możliwość pobierania świadczenia pielęgnacyjnego na każde dziecko niepełnosprawne. Przepis art. 17 ust. 3e u.ś.r. zaczął obowiązywać dopiero od 1 stycznia 2024r. i ma zastosowanie wyłącznie do świadczeń przyznawanych na nowych zasadach. Decyzja przyznająca świadczenie pielęgnacyjne na starych zasadach, zgodnie z wnioskiem Skarżącej, została uchylona dopiero z dniem 1 kwietnia 2025r. (na mocy decyzji z [...] kwietnia 2025r., doręczonej 3 kwietnia 2025r.). W związku z tym, że decyzja uchylająca świadczenie pielęgnacyjne na starych zasadach weszła do obrotu prawnego z dniem 3 kwietnia 2025r., możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących od 1 stycznia 2024r. a zatem i korzystania z możliwości przewidzianej w art. 17 ust. 3e u.ś.r. powstała od 1 kwietnia 2025r. W taki też sposób orzekły Organy I i II instancji, przyznając Skarżącej świadczenie pielęgnacyjne w podwójnej wysokości od 1 kwietnia 2025r. W związku z powyższym nie sposób zarzucić Organom, że doszło do naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego. Z tych przyczyn skarga została oddalona na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a.