Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Po 801/25

Wyrok WSA w Poznaniu z 7 maja 2026 r., II SA/Po 801/25 – wstrzymanie robót budowlanych

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia
7 maja 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Daniel Sędziowie Sędzia WSA Piotr Ławrynowicz Sędzia WSA Sebastian Michalski (sprawozdawca) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Krzysztof Dzierzgowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2026 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o. o. S.K.A. z siedzibą we W. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 11 września 2025 r., nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...], postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2025 roku (nr [...]), skierowanym do [...] Sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą we W., na podstawie art. art. 48 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3, ust. 5 ustawy - Prawo budowlane, wstrzymał prowadzenie robót budowlanych, tj. budowę tymczasowego obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem - kontenera zlokalizowanego na terenie nieruchomości przy ul. [...] w P. (dz. nr [...], ark. 09, obr. [...]), wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, mającego powierzchnie około 185,80m˛. Organ poinformował adresata rozstrzygnięcia o możliwości i terminie złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego, a także o konieczności poniesienia i zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej. PINB ustalił, że na terenie nieruchomości przy ul. [...] w P. (dz. nr [...], ark. 09, obr. [...]) znajduje się obiekt budowlany nietrwale związany z gruntem (posadowiony na bloczkach betonowych) o wymiarach około 18m x 9,2m plus 2,9m x 6,33m, powierzchni zabudowy 185,80m˛, i wysokości około 3,50m od gruntu. Według informacji inwestora obiekt pełni funkcje biura obsługi budowy prowadzonej na sąsiedniej nieruchomości na podstawie decyzji nr [...] z 8 lutego 2024 roku (nr [...]), pozwolenia na budowę zespołu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej składającej się z 10 budynków mieszkalnych wielorodzinnych. Właścicielem nieruchomości jest Miasto [...]. W ewidencji gruntów i budynków jako użytkownik wieczysty nieruchomości widnieje S. P.. W księdze wieczystej na podstawie aktu poświadczenia dziedziczenia i umowy darowizny jako użytkownik wieczysty wskazany jest T. P.. Zgodnie z ewidencją gruntów działka nr [...] ma powierzchnię 1280m˛ oraz znajduje się na terenie stanowiącym element zespołu urbanistyczno-architektonicznego kolebki miasta, najstarszych dzielnic, wpisanym do rejestru zabytków pod nr [...] (decyzja z 6 października 1982 roku). Z umowy najmu zawartej 2 lipca 2024 roku wynika, że na działce nr [...] zaplanowano postawienie tymczasowych obiektów w formie kontenerów niezwiązanych z gruntem jako zaplecze budowy inwestycji deweloperskiej "[...]" sąsiadującej z tą nieruchomością. Zgodnie z umową Najemca miał korzystać z nieruchomości od dnia 15 lipca 2024 roku. Decyzja o pozwoleniu na budowę nr [...] z 8 lutego 2024 roku ([...]) i decyzja nr [...] z 15 listopada 2024r ([...]) zmieniająca decyzję z 8 lutego 2024 roku oraz zatwierdzone tymi decyzjami projekty architektoniczno-budowlane nie obejmują zakresem inwestycji działki nr [...], ark. 09. obr. [...], na której zlokalizowany jest sporny obiekt kontenerowy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia PINB wyjaśnił, że w świetle art. 28 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29-31. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 7 Prawa budowlanego nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa tymczasowych obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce – w terminie określonym w zgłoszeniu, ale nie później niż przez upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Sporny obiekt kontenerowy znajduje się na działce [...] co najmniej od 23 września 2024 roku, kiedy to przeprowadzono pierwszą wizję w terenie. Jego dalsze istnienie potwierdzono następnie 14 listopada 2024 roku, 7 lutego 2025 roku, 24 kwietnia 2025 roku oraz 5 czerwca 2025 roku. Organ uznał, że skoro przedmiotowy tymczasowy obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem znajduje się na nieruchomości przy ulicy [...] w P. ponad 180 dni od dnia rozpoczęcia jego budowy, to jego budowa wymagała decyzji o pozwoleniu na budowę i nie była zwolniona z jej uzyskania na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 7 Prawa budowlanego. W toku postępowania nie ujawniono dokumentów świadczących o uzyskaniu pozwolenia na budowę lub dokonaniu zgłoszenia zamiaru budowy spornego obiektu (kontenera). PINB dodatkowo wyjaśnił, że zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 21 Prawa budowlanego nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa obiektów przeznaczonych do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, położonych na terenie budowy, oraz ustawianie barakowozów używanych przy wykonywaniu robót budowlanych, badaniach geologicznych i pomiarach geodezyjnych. Jednak przez teren budowy, zgodnie z art. 3 pkt 10 Prawa budowlanego, należy rozumieć przestrzeń, w której prowadzone są roboty budowlane wraz z przestrzenią zajmowaną przez urządzenia zaplecza budowy. Sporny obiekt znajduje się poza terenem budowy. Zatem w sprawie nie znajduje zastosowania art. 29 ust. 2 pkt 21 Prawa budowlanego. Organ zaznaczył również, że zgodnie z art. 29 ust. 7 pkt 2 Prawa budowlanego roboty budowlane, o których mowa w ust. 1-4, wykonywane na obszarze wpisanym do rejestru zabytków wymagają dokonania zgłoszenia, przy czym do wniosku o decyzję o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia należy dołączyć pozwolenie właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków wydane na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Uwzględniając powyższe PINB stwierdził, że zaistniał stan faktyczny określony w art. 48 Prawa budowlanego. Zrealizowana została budowa obiektu budowlanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę, a tym samym ziściły się przesłanki do przeprowadzenia postępowania administracyjnego określonego w ww. przepisie Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozparzeniu sprawy na skutek zażalenia [...] Sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą we W., postanowieniem z dnia 11 września 2025 roku (nr [...]), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienia. Organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne oraz ocenę prawną organu pierwszej instancji. W odniesieniu do argumentów zażalenia, jakoby sporny obiekt stanowił zaplecze budowy, WWINB wskazał, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, w tym dokumentacji fotograficznej, przedmiotowy kontener nie tylko nie jest usytuowany na działkach, na których zgodnie z pozwoleniem miały być prowadzone roboty budowlane, ale stanowi biuro sprzedaży nieruchomości realizowanych w ramach inwestycji prowadzonej na działkach sąsiednich. Świadczą o tym miedzy innymi napis umieszczony na obiekcie: "wejście do biura sprzedaży" oraz wskazane godziny otwarcia biura. Nie ulega wątpliwości, że na działce nr [...] nie były (także w dniu kontroli) prowadzone żadne roboty budowlane związane z realizacją zamierzenia budowlanego, na które wydano pozwolenie na budowę nr [...]. W kontenerze nie ma materiałów, czy wyrobów budowlanych, mogących świadczyć o zapleczu budowy. Całe wyposażenie obiektu dowodzi, że pełni on funkcję biura. Tymczasem obiekty przeznaczone do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych powinny być położone na terenie budowy i powinny być funkcjonalnie i czasowo powiązane z realizacją rzeczywiście wykonywanych robót budowlanych. [...] Sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą we W., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, skorzystała z prawa skargi do sądu administracyjnego. Spółka zażądała uchylenia w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i umorzenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 3 P.p.s.a., a także zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W ocenie skarżącej Spółki kwestionowane postanowienie zostało wydane z naruszeniem: 1. art. 138 § 1 pkt 1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 28 ust. 1 i 48 ust. 1 pkt 1, ust. 3 i ust. 5 ustawy - Prawo budowlane poprzez utrzymanie w mocy postanowienia PINB, mimo że ustanowiony kontener nie kwalifikuje się jako samowola budowlana, tj. inwestycja wymagająca pozwolenia na budowę; 2. art. 29 ust. 2 pkt 21 w związku z art. 3 pkt 10 ustawy - Prawo budowlane oraz art. 105 § 1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez niezastosowanie w sprawie i błędne uznanie, że przedmiotowy kontener nie stanowi tymczasowego obiektu budowlanego przeznaczonego do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, zlokalizowanego na terenie budowy, dla którego nie jest wymagane ani pozwolenie na budowę, ani zgłoszenie, podczas gdy z tego względu postępowanie powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe; 3. art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez zaniechanie podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy mając na względzie słuszny interes Skarżącej, sprowadzające się do powielenia błędu PINB związanego z nieprawidłową kwalifikacją prawną kontenera; 4. art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 10 § 1 i art. 81 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego poprzez rażące naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu odwoławczym, polegające na wydaniu postanowienia kończącego postępowanie zażaleniowe, bez uprzedniego poinformowania o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, co spowodowało pominięcie przez WWINB istotnego dla sprawy dokumentu, czyli przedstawienia przez Skarżącą uzupełnienia zażalenia o merytoryczne zarzuty dotyczące istoty sprawy. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w postępowaniu odwoławczym zabrakło merytorycznego postępowania dowodowego, które podważałoby błędną kwalifikację obiektu dokonaną przez PINB. Przedmiotowy obiekt nie powinien podlegać legalizacji w trybie art. 48 Prawa budowlanego, bowiem stanowi obiekt przeznaczony do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, położony na terenie budowy. Forsowany przez organy pogląd, jakoby przedmiotowy kontener nie był położony na terenie budowy, gdyż nie jest położony na działce wskazanej w decyzji udzielającej pozwolenia na budowę, nie znajduje poparcia w utrwalonym orzecznictwie. Teren budowy nie w każdym przypadku musi być utożsamiany z nieruchomością objętą pozwoleniem na budowę, tj. nieruchomością, którą inwestor ma prawo dysponować na cele budowlane. Teren budowy stanowi także przestrzeń, którą zajmują urządzenia zaplecza tej konkretnej budowy. Przestrzeń, w której realizowane są roboty budowlane jest przestrzenią odrębną w stosunku do przestrzeni zajmowanej przez urządzenia zaplecza budowy. Parametry budowlane obiektu, jak powierzchnia użytkowa, wyposażenie i koszty związane z jego realizacją, nie mogą z góry wykluczać, że obiekt o funkcji mieszkalnej, nawet o podwyższonym standardzie jak na obiekt przeznaczony do czasowego użytkowania, nie został wzniesiony jako zaplecze przyszłej budowy służącej nie tylko inwestorowi, ale mogący służyć także pracownikom firmy budowlanej w trakcie realizacji robót budowlanych na zlecenie inwestora. Decyduje o tym inwestor, który winien mieć pełną świadomość, ze tego rodzaju obiekt przeznaczony jest jedynie do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych i podlega rozbiórce po zakończeniu tychże robót. PINB nie uzasadnił dlaczego w jego ocenie obiekt znajduje się poza terenem budowy w rozumieniu art. 3 pkt 10 Prawa budowlanego. WWINB nie uwzględnił komentarzy i orzeczeń, które jednoznacznie wskazują, że urządzenia zaplecza budowy nie muszą znajdować się na terenie objętym pozwoleniem na budowę. Prawo budowlane nie definiuje pojęcia "urządzenia zaplecza budowy", a wszelkie wątpliwości prawne powinny być interpretowane na korzyść strony zgodnie z art. 7a ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego. Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu wydanego postanowienia oraz wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej; kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2024, poz. 1267). Realizując zadania wymiaru sprawiedliwości sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie - art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2026, poz. 143 ze zm. - dalej w skrócie "P.p.s.a."). Uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie Sąd uchyla ten akt w całości albo w części na warunkach określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit a-c P.p.s.a., względnie stwierdza jego nieważności, gdy spełnione są przesłanki wskazane w art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. albo stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sprawy dotyczące skarg na postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, zgodnie z art. 119 pkt 4 P.p.s.a., mogą być rozpoznawane przez sąd administracyjny w trybie uproszczonym - co miało miejsce w niniejszej sprawie. Skarga okazała się nieuzasadniona. Sąd nie ujawnił podstaw do przyjęcia stanowiska, że zaskarżone postanowienia zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego, czy naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć lub miało istotny wpływ na wynika sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) P.p.s.a. Wzorzec materialnoprawnej legalności kwestionowanych postanowień stanowią przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 418 z późn. zm.). Na potrzeby załatwienia kontrolowanej sprawy organy uwzględniły, że w świetle art. 48 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa tymczasowych obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce - w terminie określonym w zgłoszeniu, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu (art. 29 ust. 1 pkt 7 Prawa budowlanego). Zgodnie z treścią art. 29 ust. 2 pkt 21 Prawa budowlanego nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa obiektów przeznaczonych do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, położonych na terenie budowy, oraz ustawianie barakowozów używanych przy wykonywaniu robót budowlanych, badaniach geologicznych i pomiarach geodezyjnych. Przez "budowę" należy przez to rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego (art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego). Tymczasowym obiekt budowlany to obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe, przenośne wolno stojące maszty antenowe (art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego). Przez "teren budowy" należy rozumieć przestrzeń, w której prowadzone są roboty budowlane wraz z przestrzenią zajmowaną przez urządzenia zaplecza budowy (art. 3 pkt 10 Prawa budowlanego). W ocenie Sądu brak jest podstaw do przyjmowania stanowiska, że kwestionowane skargą postanowienia zostały wydane z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm.). Pomiędzy stronami (organem a skarżącą Spółką) bezsporne pozostaje, że na terenie nieruchomości przy ul. [...] w P. (dz. nr [...], ark. 09, obr. [...]), bez pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia, pobudowany został obiekt budowlany nietrwale związany z gruntem (kontener posadowiony na bloczkach betonowych) o wymiarach około 18m x 9,2m plus 2,9m x 6,33m, powierzchni zabudowy 185,80m˛, i wysokości około 3,50m od gruntu. Obiekt istniej na wskazanej działce co najmniej od 23 września 2024 roku (pierwsza wizja w terenie). Według informacji inwestora obiekt pełni funkcję biura obsługi budowy prowadzonej na sąsiedniej nieruchomości w oparciu o decyzję nr [...] z dnia 8 lutego 2024 roku (nr [...]), budowy zespołu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej składającej się z 10 budynków mieszkalnych wielorodzinnych. Na kontenerze widnieje tablica wskazująca wejście do Biura Sprzedaży oraz informacja o godzinach jego otwarcia. Wewnątrz zorganizowane zostało mieszkanie pokazowe. Właścicielem nieruchomości obejmującej dz. nr [...], ark. 09, obr. [...], jest Miasto [...]. W ewidencji gruntów i budynków jako użytkownik wieczysty nieruchomości widnieje S. P.. W księdze wieczystej na podstawie aktu poświadczenia dziedziczenia i umowy darowizny jako użytkownik wieczysty wskazany jest T. P.. Z umowy najmu zawartej w dniu 2 lipca 2024 roku pomiędzy S. P. a skarżącą Spółką wynika, że najemcy oddana została do używania niezabudowana część nieruchomości o powierzchni około 750m˛ w celu zorganizowania zaplecza budowy inwestycji deweloperskiej "[...]". Umowa została zawarta na czas określony od dnia 15 lipca 2024 roku do dnia 31 lipca 2027 roku. Decyzja o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia 8 lutego 2024 roku ([...]) i decyzja nr [...] z dnia 15 listopada 2024 roku ([...]) zmieniająca decyzję z 8 lutego 2024 roku oraz zatwierdzone tymi decyzjami projekty architektoniczno-budowlane nie obejmują zakresem inwestycji działki nr [...], ark. 09. obr. [...], na której zlokalizowany jest sporny obiekt kontenerowy. Przedmiot wynajmu (działka nr [...], ark. 09. obr. [...]) znajduje się na terenie stanowiącym element zespołu urbanistyczno-architektonicznego kolebki miasta, najstarszych dzielnic, wpisanym do rejestru zabytków pod nr [...] (decyzja z 6 października 1982 roku). Analiza treści skargi doprowadziła Sąd do przekonania, że zarzucane organowi odwoławczemu naruszenie art. 10 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, skutkujące zdaniem skarżącej pozbawieniem jej możliwości "uzupełnienia złożonego zażalenia o konkretne i merytoryczne zarzuty", nie stanowi naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu argumentacja skargi jednoznacznie wskazuje, że kwestia sporna pomiędzy stronami sprowadza się do właściwego/prawidłowego zastosowania prawa materialnego. Zarzucany organowi pierwszej instancji brak wyjaśnienia "dlaczego jego zdaniem obiekt znajduje się poza terenem budowy rozumiany jako zaplecze budowy zorganizowane poza terenem objętym decyzją o pozwoleniu na budowę" należy rozpoznawać co najwyżej jako naruszenie art. 107 § 3 ustawy - Kodek postępowania administracyjnego. Dostrzegać jednocześnie należy, że tak opisane uchybienie procesowe organu pierwszej instancji zostało sanowane na etapie postępowania zażaleniowego. WWINB wyjaśnił przecież, że sporny kontener nie tylko nie został usytuowany na działkach, na których zgodnie z pozwoleniem prowadzone są roboty budowlane, ale stanowi biuro sprzedaży nieruchomości, które nie ma funkcjonalnego powiązania z robotami budowlanymi prowadzonymi w oparciu o pozwolenie na budowę nr [...] z dnia 8 lutego 2024 roku ([...]), czyli z budową zespołu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej składającej się z 10 budynków mieszkalnych wielorodzinnych. Zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 105 § 1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz żądanie skargi dotyczące umorzenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 3 P.p.s.a. potwierdzają ocenę Sądu, że zarzucane organowi odwoławczemu "pozbawienie strony możliwości uzupełnienia zażalenia o merytoryczne zarzuty" nie stanowi o naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynika sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Umorzenie postępowania nie jest zależne ani od woli organu administracji, ani tym bardziej pozostawione do uznania organu – organ ten jest zobowiązany do umorzenia postępowania w przypadku stwierdzenia jego bezprzedmiotowości. Okoliczności powodujące bezprzedmiotowość muszą być stwierdzone i wykazane w decyzji o umorzeniu postępowania (P. M. Przybysz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, Gdańsk 2026, art. 105 oraz powołana tam literatura i orzecznictwo). Wyrok sądu administracyjnego wydany na podstawie art. 145 § 3 P.p.s.a. zastępuje decyzję organu administracji publicznej o umorzeniu postępowania administracyjnego (H. Knysiak-Sudyka [w:] Skarga i skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Komentarz. Orzecznictwo, wyd. VI, Warszawa 2026, art. 145, art. 145(a), art. 146, art. 147, art. 148, art. 149, art. 150, art. 154). Możliwość orzeczenia na podstawie art. 145 § 3 P.p.s.a. odnosi się jedynie do tych wypadków, w których sąd uzna, że zaskarżona decyzja (postanowienie) jest niezgodna z prawem, a występujące w sprawie przesłanki umorzenia postępowania powodują, że brak prawnych możliwości do wydania aktu (decyzji lub postanowienia) rozstrzygającego sprawę co do istoty (A. Kabat [w:] B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, A. Kabat, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2024, art. 145). W ocenie Sądu brak jest podstaw do przyjęcia stanowiska, że organy dokonały naruszenia prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię, czy też niewłaściwe zastosowanie. Organy zgodnie z treścią art. 29 ust. 2 pkt 21 Prawa budowlanego przyjmowały, że budowa obiektów przeznaczonych do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, położonych na terenie budowy, nie jest objęta reglamentacją organów budowlanych, a przesłankami zwolnienia są dwie okoliczności faktyczne, które muszą wystąpić łącznie, tj. położenie obiektu na terenie budowy oraz jego przeznaczenie w postaci czasowego wykorzystania w związku z robotami budowlanymi prowadzonymi przy innym obiekcie budowlanym. Przyjmuje się, że obiekty przeznaczone do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych powinny być położone na terenie budowy i powinny być funkcjonalnie i czasowo powiązane z realizacją rzeczywiście wykonywanych robót budowlanych, prowadzonych na podstawie pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Nawet samo umieszczenie w obiekcie materiałów budowlanych, bez ww. wyraźnego związku funkcjonalnego z prowadzoną budową, stwarzać może jedynie pozór legalnego wykorzystywania tego obiektu, zmierzający do ominięcia wymaganej reglamentacji prawnobudowlanej (wyrok NSA z 9.07.2024 r., II OSK 1287/23, LEX nr 3739643). Sąd nie ujawnił podstaw do naruszenia art. 7a § 1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 3 pkt 10 Prawa budowlanego. Brak legalnej definicji terminu "urządzenia zaplecza budowy" nie dowodzi zaistnienia przesłanek stosowania art. 7a § 1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego. Uzasadnieniem dla zasady ogólnej rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony jest przekonanie, że zgodnie z wymogami konstytucyjnymi niejasne, niejednoznaczne przepisy prawa nie mogą być interpretowane na niekorzyść strony. W odmiennym przypadku państwo osiągałoby korzyści z wprowadzenia niejasnych przepisów, mogąc stosować je w taki sposób, który byłby najkorzystniejszy z punktu widzenia interesów państwa. Funkcją komentowanego przepisu jest zwiększenie ochrony praw strony przez ograniczenie negatywnych skutków nieprecyzyjnego formułowania przepisów prawa (P. M. Przybysz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, Gdańsk 2026, art. 7a). W orzecznictwie utrwalił się już pogląd, że zwolnienie od obowiązku uzyskania zgody budowlanej (pozwolenia na budowę, zgłoszenia robót) dotyczy nie wszystkich obiektów położonych na terenie budowy, lecz tylko takich, których istnienie funkcjonalnie i czasowo powiązane jest z realizacją robót prowadzonych na podstawie pozwolenia na budowę lub zgłoszenia (wyrok NSA z 15.01.2025 r., II OSK 1925/22, LEX nr 3855047). Podsumowując stwierdzić należy, że niekwestionowane i udokumentowane w aktach administracyjnych ustalenia faktyczne wskazują, że sporny obiekt kontenerowy nie został posadowiony na terenie objętym pozwoleniem na budowę, a do tego pełni on funkcję biura sprzedaży mieszkań, co nie wykazuje żadnego związku funkcjonalnego z robotami budowlanymi realizowanym w ramach budowy zespołu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej składającej się z 10 budynków mieszkalnych wielorodzinnych. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlegała oddaleniu.

Informacje o sprawie

Data wpływu
7 listopada 2025
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Sędziowie
Paweł Daniel /przewodniczący/ Piotr Ławrynowicz Sebastian Michalski /sprawozdawca/

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny