Sygnatura
II SA/Po 79/26
Wyrok WSA w Poznaniu z 14 maja 2026 r., II SA/Po 79/26 – pozwolenie na budowę
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
- Data orzeczenia
- 14 maja 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Ławrynowicz Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Skomra Asesor WSA Jacek Rejman (sprawozdawca) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2026 r. sprawy ze skargi J. B. i K. B. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 27 listopada 2025 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego oddala skargę.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 27 listopada 2025 r. nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej również: Inspektor wojewódzki; organ II instancji; organ odwoławczy), w wyniku rozpatrzenia sprawy z odwołania J. B. i K. B. (dalej również: inwestorzy; skarżący), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572 [aktualnie: Dz.U. z 2025 r., poz. 1691]) - dalej: k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej również: Inspektor powiatowy; PINB w [...]; organ I instancji) z dnia 17 czerwca 2025 r. znak [...], wydaną w przedmiocie uchylenia decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu w wyniku wznowienia postępowania. Decyzje te zostały wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia 17 sierpnia 2021 r. znak [...] udzielił inwestorom K. B. oraz J. B. pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego - obiektu zlokalizowanego na nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], obr. [...], gm. [...]. Postanowieniem z dnia 26 czerwca 2024 r. (znak [...]) PINB w [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wznowił z urzędu postępowanie o znaku [...] w sprawie wydania K. B. i J. B. pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego na działce oznaczonej nr geodez. [...], obr. [...], gm. [...], zakończonego ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 17 sierpnia 2021 r. znak [...] Postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2024 r. (znak [...]) Inspektor powiatowy, po rozpatrzeniu wniosku pełnomocnika inwestorów, odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego wznowionego postanowieniem z dnia 26 czerwca 2024 r. znak [...] W toku wznowionego postępowania pełnomocnik K. i J. B. przedłożył organowi kopię protokołu rozprawy sądowej z dnia 31 lipca 2024 r. sygn. akt [...] oraz kopię pozwu K. i R. B. z dnia 25 września 2023 r., a także opinię biegłego sądowego J. K. z dnia 11 września 2024 r. (do sprawy sądowej o sygn. akt [...] Stanowisko w sprawie zajęli także K. i R. B. [aktualni właściciele nieruchomości, na której znajduje się budynek mieszkalny objęty przedmiotowym pozwoleniem na użytkowanie], którzy ustosunkowali się do zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie oraz przedłożyli kopię pisma z dnia 10 lutego 2025 r., które stanowi zastrzeżenie do opinii biegłego sądowego sporządzonej do sprawy o sygn. akt [...]).. Decyzją z dnia 17 czerwca 2025 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz art. 59 ust. 5 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2025 r., poz. 418), uchylił decyzję z dnia 17 sierpnia 2021 r. znak [...] i odmówił udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego – obiektu zlokalizowanego na nieruchomości oznaczonej ewidencyjnie jako działa nr [...], obr. [...], gm. [...]. W odwołaniu od tej decyzji J. i K. B., reprezentowani przez pełnomocnika (adwokata), wnieśli o "uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i wydanie decyzji odmawiającej uchylenia decyzji nr [...] z dnia 17 sierpnia 2021 roku udzielającej inwestorom K. B. i J. B. pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego (...)", ewentualnie "uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji". W toku postępowania odwoławczego pisemne stanowisko zajęli również K. i R. B., zgadzając się z decyzją odmawiającą udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu w wyniku wznowienia postępowania, jak też wskazując na dodatkowe okoliczności stanu faktycznego. Motywując swoje rozstrzygnięcie, Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu decyzji z dnia 27 listopada 2025 r. wskazał na wykładnię art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Wyjaśnił, że w dniu 23 lipca 2021 r. do PINB w [...] wpłynął wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na nieruchomości oznaczonej nr geodez. [...] przy ul. [...], położonej w m. [...], gm. [...]. Do zawiadomienia inwestorzy przedłożyli oświadczenie kierownika budowy z dnia 22 lipca 2021 r., w którym wskazano, że inwestycja została wykonana zgodnie z projektem budowlanym lub innymi warunkami pozwolenia na budowę oraz przepisami oraz budowa została wykonana bez istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Następnie w dniu 16 sierpnia 2021 r. pracownicy PINB w [...] przeprowadzili kontrolę obowiązkową, podczas której został sporządzony protokół kontroli (znak [...]). Podczas przeprowadzonych czynności kontrolnych nie zostały ujawnione nieprawidłowości w kwestiach związanych z wykonaniem dachu. Wobec powyższego PINB w [...] w dniu 17 sierpnia 2021 r. wydał decyzję, w której udzielił inwestorom K. B. i J. B. pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego (kat. obiektu I) o pow. zabudowy 118,26 m˛, pow. użytkowej 96,02 m˛, kubaturze 254 mł – obiektu zlokalizowanego na nieruchomości oznaczonej nr [...], obręb [...], gm. [...]. Organ odwoławczy podniósł, że w związku z sygnalizacją o niewłaściwym stanie technicznym konstrukcji dachu w tym budynku, Inspektor powiatowy wszczął postępowanie administracyjne, w którym ujawniono, że elementy konstrukcyjne dachu zostały wykonane w sposób nieprawidłowy, tj. że do konstrukcji dachu zastosowano belki drewniane z niewysuszonego drewna i zmniejszono przekroje krokwi, jętek w konstrukcji dachu. Wykonanie połączeń krokwi w kalenicy oraz jętek z krokwiami zostały wykonane nierzetelnie, co spowodowało rozsunięcie belek i ugięcie kalenicy. Organ podkreślił przy tym, że pomiary poszczególny elementów konstrukcyjnych dachu nie były przedmiotem obowiązkowej kontroli PINB w [...]. Ponadto Inspektor wojewódzki zauważył, że w postępowaniu wyjaśniającym (znak [...]) prowadzonym przez organ I instancji ustalono, że podczas realizacji obiektu budowlanego dokonano: zmiany przekroju belek stropowych z projektowanych o wymiarach 20 x 30 na przekroje o wymiarach 10 x 20 cm; zmiany przekroju krokwi dachowych z projektowanych 8 x 20 cm na przekrój o wymiarach 6 x 16 cm, które następnie zostały wzmocnione deskami 4 x 16 cm, co w konsekwencji dało wymiar krokwi 14x16 cm; dokonano zmiany przekroju jętek z projektowanych 2 x 7 x 20 cm na przekrój o wymiarach: 2 x 4 x 14 cm. Organ odwoławczy wskazał także na to, że organ I instancji ustalił również, iż połączenia poszczególnych belek konstrukcyjnych dachu i stropu wykonano niestaranie i nierzetelnie. Wspierając się poglądami orzecznictwa, Inspektor wojewódzki wyjaśnił, że nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania naprawczego, o którym mowa w art. 50-51 Prawa budowlanego, w stosunku do obiektu budowlanego objętego udzielonym pozwoleniem na użytkowanie, jeżeli nie została wyeleminowana z obrotu prawnego decyzja o pozwoleniu na budowę lub pozwolenie na użytkowanie. W konsekwencji uznał, że wystąpiły przesłanki o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 i art. 149 § 1 k.p.a., a tym samym Inspektor powiatowy był uprawniony do wznowienia postępowania administracyjnego z uwagi na okoliczność, że w sprawie wyszły na jaw dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, które były nieznane organowi, który wydał decyzję z dnia 17 sierpnia 2021 r. (znak [...]) o udzieleniu inwestorom pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Przywołując brzmienie art. 151 k.p.a., organ II instancji stwierdził, że organ mógłby odmówić uchylenia dotychczasowej decyzji, gdyby we wznowionym postępowaniu nie potwierdziło się wystąpienie przesłanek rozsunięcie belek i ugięcia kalenicy, a jednocześnie jeszcze raz podkreślił, że pomiary poszczególnych elementów konstrukcyjnych dachu nie były przedmiotem obowiązkowej kontroli poprzedzającej wydanie pozwolenia na użytkowanie. W takiej sytuacji Inspektor wojewódzki uznał, że powyższe roboty budowlane zostały przeprowadzone niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, a tym samym zachodzą okoliczności do wdrożenia postępowania naprawczego, o którym mowa w art. 50-51 Prawa budowlanego. Organ II instancji zgodził się z zaistnieniem podstaw do wydania decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z brzmieniem art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego dotyczącym przesłanek odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. W podsumowaniu Inspektor wojewódzki stwierdził, że PINB w [...] zasadnie wznowił postępowanie administracyjne i w następstwie przeprowadzenia wznowionego postępowania wydał prawidłową decyzję na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. uchylił własną decyzję z dnia 17 sierpnia 2021 r. znak [...] i odmówił udzielenia pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Organ odwoławczy nie podzielił poglądu skarżących, że Inspektor powiatowy naruszył przepisy prawa, jak też podkreślił, że organ I instancji nie dopuścił się naruszenia art. 7 i art. 77 oraz art. 80 k.p.a. Natomiast co do podnoszonej przez skarżących kwestii, że PINB w [...] naruszył art. 107 § 1 pkt 2 k.p.a., organ II instancji stwierdził, że organ I instancji opatrzył zaskarżoną decyzję datą 17 czerwca 2025 r., tym samym również ten zarzut należało uznać za bezzasadny. W odniesieniu do wniosku skarżących o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z dziedziny budownictwa w celu ustalenia faktu, czy wady w konstrukcji stropu dachu są wadami istotnymi czy też nieistotnymi odstępstwami i czy wykonane prace zagrażają bezpieczeństw ludzie lub mienia, Inspektor wojewódzki wyjaśnił, że ustalenie, czy wykonane roboty budowlane zostały zrealizowane zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym następuje na podstawie analizy dokumentacji projektowej, zatwierdzonego pozwolenia na budowę, protokołów z czynności kontrolnych oraz innych dowodów zgromadzonych w toku postępowania administracyjnego. Wobec tego organ stwierdził, że wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego nie był na tym etapie postępowania niezbędny do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Dodał, że na etapie postępowania wznowieniowego organ nie analizuje okoliczności mających na celu ustalenie, czy wady konstrukcji dachu są wadami istotnymi czy też nie, ponieważ taka analiza nastąpić może jedynie w toku prowadzonego postępowania naprawczego na podstawie art. 50-51 Prawa budowlanego. Organ II instancji wyjaśnił również, że to na organie ciąży obowiązek zweryfikowania stanu faktycznego, a skoro organ ustalił za pomocą zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego, że roboty budowlane zostały wykonane niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym w części konstrukcji dachu, to nie był zobowiązany do przeprowadzania dodatkowego postępowania dowodowego w zakresie dowodu z opinii przedłożonej do akt sprawy cywilnej o sygn. akt [...] W skardze na decyzję odwoławczą J. B. i K. B., reprezentowani przez pełnomocnika procesowego (adwokata), zaskarżając tę decyzję w całości, zarzucili – częściowo podobnie jak w wcześniej w odwołaniu – naruszenie: 1. przepisów postępowania: a) art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez ich zastosowanie i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy brak było podstaw do uchylenia decyzji PINB w [...] z dnia 17 sierpnia 2021 r. znak [...] udzielającej inwestorom K. B. i J. B. pozwolenia na użytkowanie, a ponadto nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, które nie były znane organowi wydającemu decyzję; b) art. 149 § 3 k.p.a. poprzez brak jego zastosowania w sytuacji, gdy nie istniały podstawy do wznowienia postępowania i organ I instancji powinien wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania; c) art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i przyjęcie, że nową okolicznością faktyczną lub nowym dowodem istniejącym w dniu wydania decyzji, nieznanymi organowi, który wydał decyzję, są zastosowane przekroje elementów konstrukcyjnych dachu i stropu budynku oraz nierzetelne wykonanie połączeń konstrukcyjnych elementów dachu i stropu, podczas gdy w związku ze złożeniem przez J. i K. B. w dniu 23 lipca 2021 r. wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie została przeprowadzona obowiązkowa kontrola w dniu 16 sierpnia 2021 r., która nie wykazała żadnych nieprawidłowości, nie stwierdzono ani odstępstw, ani nieprawidłowości od udzielonego pozwolenia na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego; d) art. 84 § 1 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy rozpoznanie sprawy wymagało wiadomości specjalnych, a mianowicie opinii biegłego z dziedziny budownictwa, zaś żaden z organów obydwu instancji nie zlecił przeprowadzenia tego dowodu i oparto się jedynie na dowodzie z oględzin i załączonej przez K. i R. B. ekspertyzie technicznej, w sytuacji gdy załączona przez obecnych właścicieli opinia (ekspertyza techniczna) była kwestionowana przez strony, a do akt załączona została przez skarżących opinia biegłego J. K. sporządzona w sprawie cywilnej, która wykluczyła istotność wady i grożącą katastrofę budowlaną; e) art. 136 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieprzeprowadzenie uzupełniającego dowodu z opinii biegłego z dziedziny budownictwa przed organem II instancji w celu ustalenia faktu, czy wady w konstrukcji stropu i dachu są wadami istotnymi czy też nieistotnymi odstępstwami i czy wykonane prace zagrażają bezpieczeństwu ludzi i mienia, w sytuacji gdy wydanie decyzji wymagało wiadomości specjalnych; f) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wszechstronnej analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i pominięcie przy ustaleniu stanu faktycznego opinii biegłego J. K. sporządzonej w sprawie cywilnej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...] pod sygn. akt [...]; g) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu decyzji, dlaczego organy obydwu instancji odmówiły opinii sporządzonej w toku postępowania cywilnego wiarygodności i mocy dowodowej, jak też poprzez wadliwość uzasadnienia decyzji; h) art. 107 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez brak wskazania daty w decyzji organu I instancji, co jest obligatoryjnym wymogiem w każdej decyzji, czego nie zauważył organ II instancji; 2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia mający istotny wpływ na wynik postępowania przez przyjęcie, że wykonanie stropu i dachu ma niezgodności, które mogą spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia, w sytuacji gdy opinia biegłego całkowicie przeczy takiemu twierdzeniu; 3. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: a) art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego poprzez dokonanie ich błędnej wykładni i przyjęcie, że nieistotne odstępstwa od projektu budowlanego skutkują wydaniem decyzji na podstawie art. 51 Prawa budowlanego, w sytuacji gdy wydanie decyzji w trybie art. 51 Prawa budowlanego zależy od uprzedniego istnienia postanowienia wydanego w trybie art. 50 Prawa budowlanego, które może zostać wydane, gdy istnieją istotne odstępstwa bądź wykonane prace powodują zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia; b) art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego poprzez jego błędne zastosowanie i odmowę wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego w sytuacji, gdy spełnione zostały wszystkie wymagania określone w art. 59 ust. 1 i art. 57 ust. 1-4 Prawa budowlanego. Przy tak sformułowanych zarzutach, rozwiniętych i umotywowanych w uzasadnieniu skargi, skarżący wnieśli o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji; 2) zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania. Ponadto wnieśli o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z wyroku Sądu Rejonowego w [...] (dalej również: Sąd Rejonowy; Sąd) z dnia 15 grudnia 2025 r. wydanego w sprawie o sygn. akt [...] w celu ustalenia faktu, że: 1) Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo K. i R. B. jedynie częściowo w zakresie, w jakim wynikało to z opinii biegłego J. K. sporządzonej w postępowaniu cywilnym, a mianowicie co do kwoty [...]zł, która stanowi odszkodowanie za wadliwe wykonanie dachu; 2) Sąd uznał, że ujawnione wady nie grożą katastrofą budowlaną, są możliwe do usunięcia i dlatego nie uznał powództwa w całości; 3) Sąd Rejonowy dał w pełni wiarę opinii sporządzonej przez biegłego K. . W odpowiedzi na skargę Inspektor wojewódzki, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, wniósł o oddalenie skargi. W piśmie procesowym z dnia 3 marca 2026 r. pełnomocnik uczestników postępowania - K. A. i R. B. wniósł o oddalenie skargi w całości, przedstawiając argumentację przemawiającą za prawidłowością zaskarżonej decyzji (w tym dotyczącą wcześniejszej decyzji kasacyjnej Inspektora wojewódzkiego z dnia 29 stycznia 2024 r. uchylającej decyzję PINB w [...] z dnia 5 grudnia 2023 r. znak [...] wydaną na podstawie art. 66 Prawa budowlanego). Na rozprawie w dniu 14 maja 2026 r. pełnomocnik skarżących podtrzymał wnioski i argumentację skargi, podkreślając, że działanie skarżących miało charakter legalny i zmierzało do tego, żeby obiekt doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Przedstawiciel organu (pracownik) wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik uczestników postępowania wniósł o oddalenie skargi, przedstawiając argumentację zawartą w piśmie z dnia 3 marca 2026 r. Na pytanie Sądu pełnomocnik skarżących potwierdził, że rozprawa w sprawie apelacyjnej od wyroku wydanego w sprawie o sygn. akt [...] została wyznaczona na czerwiec bieżącego roku. Sąd na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143) postanowił przeprowadzić dowód z wyroku Sądu Rejonowego w [...] wydanego w sprawie o sygn. [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) - dalej: p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy – wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu – nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Zarazem Sąd wyjaśnia, że stosownie do art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, w tym przede wszystkim na podstawie przedstawionych przez organ akt postępowania administracyjnego i pism procesowych stron wraz z załącznikami. Stąd też analiza i ocena prawna okoliczności niniejszej sprawy nastąpiła na gruncie faktów znajdujących odzwierciedlenie w aktach tejże sprawy (por. np. orzecznictwo powołane w wyroku NSA z dnia 19 stycznia 2021 r. sygn. akt III OSK 2678/21, dostępnym w bazie orzeczeń: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie była decyzja Inspektora wojewódzkiego utrzymująca w mocy decyzję PINB w [...] z dnia 17 czerwca 2025 r., którą organ powiatowy w wyniku wznowienia postępowania uchylił ostateczną decyzję własną z dnia 17 sierpnia 2021 r. znak [...] i odmówił udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego – obiektu zlokalizowanego na nieruchomości oznaczonej ewidencyjnie jako działa nr [...], obr. [...], gm. [...]. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie zostało podjęte z naruszeniem przepisów prawa. Sąd w pełni podzielił stanowisko organu II instancji co do ustalonego stanu faktycznego i argumentację przedstawioną w ramach oceny prawnej. W tym miejscu Sąd wyjaśnia, że całkowicie niezasadny był zarzut naruszenia art. 107 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez brak wskazania daty w decyzji organu I instancji, czego nie zauważył organ II instancji. Motywując powyższy wniosek, należy po pierwsze zauważyć, że zawarty w aktach administracyjnych egzemplarz decyzji jest opatrzony datą "17 czerwca 2025 r.", z czego dzienna data cyfrowa jest wpisana ręcznie. Spełnia to wymogi z art. 107 § 1 pkt 2 k.p.a. Poza tym decyzja ta została wyekspediowana do stron w dniu 17 czerwca 2025 r., co wynika z dokumentów potwierdzających doręczenie przedmiotowej decyzji. Powyższe jednoznacznie świadczy o tym, że decyzja organu I instancji została wydana w dniu 17 czerwca 2025 r., zatem nawet gdyby egzemplarz doręczony skarżącym takiej daty dziennej nie zawierał – czego jednak pełnomocnik skarżących w żaden sposób nie wykazał, gdyż nie przedłożył oryginału decyzji doręczonej stronie skarżącej – to taka wada nie mogłaby być uznana za istotną wadę decyzji. Nadto należy zauważyć, że organ II instancji odniósł się do zarzutu odwołania w tym zakresie. Po drugie, nawet gdyby takie uchybienie co do braku daty wydania decyzji na egzemplarzu decyzji przeznaczonym dla strony skarżącej miało faktycznie miejsce, to i tak nie mogłoby mieć wpływu na wynik sprawy. Brak zamieszczenia w decyzji daty jej wydania (ujawnienia pełnej daty dziennej) nie stanowi bowiem kwalifikowanej wady prawnej, uzasadniającej konieczność wyeliminowania wadliwej decyzji z obrotu prawnego, o ile w konkretnym przypadku nie ma wątpliwości co do stanu prawnego, przyjętego za postawę orzekania oraz przedziału czasowego, który uwzględniono przy ustalaniu okoliczności faktycznych sprawy (por. np. wyroki NSA z dnia 12 kwietnia 2012 r. sygn. akt II FSK 2043/10, 22 stycznia 2015 r. sygn. akt II FSK 3117/12 i 4 listopada 2021 r. sygn. akt II FSK 1962/19, dostępne jw.). Po trzecie, w niniejszej sprawie nie ma wątpliwości, co do stanu prawnego, przyjętego za podstawę rozstrzygania oraz przedziału czasowego, który uwzględniono przy ustalaniu okoliczności faktycznych sprawy. Z kolei ewentualne błędne (niepełne) oznaczenie daty wydania decyzji może być przedmiotem sprostowania, natomiast brak tej daty nie pozbawia pisma charakteru decyzji administracyjnej, lecz stanowi wadę, która może być usunięta w trybie art. 113 § 1 k.p.a. (patrz np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 marca 2015 r. i wyrok WSA w Lublinie z dnia 20 kwietnia 2017 r. sygn. akt III SA/Lu 85/17, dostępne jw.). Natomiast w kwestii przeprowadzonego uzupełniającego postępowania dowodowego Sąd wyjaśnia, że postanowił w tej sprawie przeprowadzić w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. na wniosek strony skarżącej dowód z nieprawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w [...] wydanego w dniu 15 grudnia 2025 r. w sprawie o sygn. [...]. Od wyroku tego została wniesiona apelacja, a na dzień rozstrzygania niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej postępowanie apelacyjne w sprawie cywilnej o sygn. akt [...] nie zostało zakończone (wniosek wynikający z pisma procesowego pełnomocnika skarżących i jego oświadczenia na rozprawie). Przedmiotowy wyrok potwierdza, że toczy się spór cywilny pomiędzy uczestnikami postępowania a skarżącymi dotyczący roszczeń z tytułu wad przedmiotu sprzedaży w zakresie budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], obr. [...], gm. [...]. W postępowaniu tym sporządzona została opinia biegłego sądowego J. K., wskazująca m.in. na wykonanie wzmocnień elementów budynku, które dotknięte były określonymi wadami, użycie nieprawidłowych materiałów budowlanych w konstrukcji stropu i więźby dachowej, jak też zawierającego ocenę obecnego stanu technicznego tych elementów konstrukcyjnych budynku i odpowiedź, czy stwierdzony w tym zakresie stan budynku wymaga usunięcia wad budynku. Sąd w niniejszej sprawie nie mógł oceniać ani tym bardziej rozstrzygać kwestii cywilnoprawnych objętych powyższym postępowaniem przed sądem powszechnym. Przedmiotowy wyrok jest nieprawomocny i w żadnym stopniu nie mogło zachodzić związanie tym orzeczeniem wynikające z art. 365 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2026 r., poz. 468 ze zm.). Wniosek dowodowy został uwzględniony, gdyż wiązał się z zarzutem skargi dotyczącym naruszenia art. 84 § 1 w zw. z art. 7 k.p.a., gdy według skarżących "rozpoznanie sprawy" wymagało wiadomości specjalnych, a mianowicie opinii biegłego z dziedziny budownictwa, a żaden z organów nie zlecił przeprowadzenia tego dowodu i oparto się jedynie na dowodzie z oględzin i załączonej przez uczestników postępowania ekspertyzie technicznej, w sytuacji gdy załączona przez nich (obecnych właścicieli) opinia (ekspertyza techniczna) była kwestionowana przez strony, a do akt załączona została przez skarżących opinia biegłego J. K. sporządzona w sprawie cywilnej, która wykluczyła istotność wady i grożącą katastrofę budowlaną. Odpowiadając na taki zarzut, Sąd przede wszystkim podkreśla, że przedmiotem rozstrzygania we wznowionym postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku nie było ustalenie, jaki konkretnie charakter ma aktualny stan obiektu budowlanego, w tym wady wynikające z nieprawidłowej realizacji robót budowlanych i podjęte roboty naprawcze, lecz to, czy ujawnione następczo pierwotnie zachodzące okoliczności w tym zakresie stanowią podstawę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i jakie rozstrzygnięcie należało wydać w tej sprawie na podstawie art. 151 k.p.a. Pełnomocnik skarżących w swej argumentacji nie dostrzega, że przedmiotem zaskarżonej decyzji nie było rozstrzygnięcie wydane w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego. Rozstrzygnięcie takie nie zostało bowiem jeszcze wydane w postepowaniu naprawczym, gdyż taka możliwość otwarła się dopiero po wydaniu ostatecznej decyzji eliminującej w trybie nadzwyczajnym (w wyniku wznowienia postępowania) decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 17 sierpnia 2021 r. znak [...] udzielającą pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego - obiektu zlokalizowanego na nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], obr. [...], gm. [...]. Z kolei nie do podważenia są ustalenia faktyczne dotyczące tego, że podczas realizacji obiektu budowlanego dokonano: zmiany przekroju belek stropowych z projektowanych o wymiarach 20 x 30 na przekroje o wymiarach 10 x 20 cm; zmiany przekroju krokwi dachowych z projektowanych 8 x 20 cm na przekrój o wymiarach 6 x 16 cm, które następnie zostały wzmocnione deskami 4 x 16 cm, co w konsekwencji dało wymiar krokwi 14x16 cm; dokonano zmiany przekroju jętek z projektowanych 2 x 7 x 20 cm na przekrój o wymiarach: 2 x 4 x 14 cm; połączenia poszczególnych belek konstrukcyjnych dachu i stropu wykonano niestaranie i nierzetelnie. W istocie okoliczności te zostały również potwierdzone w przywołanej opinii biegłego sądowego, wykonanej na potrzeby postępowania przed sądem powszechnym w sprawie o sygn. akt [...]. Przeprowadzone przez organ nadzoru budowlanego czynności dowodowe, w tym oględziny obiektu budowlanego wykonane na podstawie art. 75 § 1 k.p.a. (patrz: protokół z dnia 6 marca 2024 r.), były wystarczające dla stwierdzenia powyższych okoliczności, co też nie wymagało wiadomości specjalnych i zlecenia przeprowadzenia opinii z dowodu biegłego z dziedziny budownictwa. Zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 84 § 1 k.p.a. oraz art. 136 § 1 k.p.a., jak też art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. okazały się bezpodstawne. Sąd podkreśla, że w przedmiotowym postępowaniu nadzwyczajnym nie było istotne to, czy na skutek następczego wykonania określonych robót naprawczych stan techniczny stropu i więźby dachowej może aktualnie spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Znaczenie miało natomiast to, że stwierdzono pierwotne wykonanie tych elementów konstrukcyjnych obiektu budowlanego w sposób istotnie odbiegający od założeń technicznych i materiałowych wynikających z zatwierdzonego projektu budowlanego, co spowodowało pogorszenie stanu technicznego konstrukcji dachu i stropu. Stanowiło to podstawę do odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie na podstawie art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego, co z kolei otwiera drogę do przeprowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 50-51 tej ustawy. Podstawę formalną wznowienia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy w tym trybie nadzwyczajnym stanowiły przepisy art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Z kolei podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 59 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (aktualnie: Dz.U. z 2026 r., poz. 524 ze zm.), który przewiduje, że organ nadzoru budowlanego, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, odmawia wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego w przypadku niespełnienia wymagań określonych w ust. 1 i w art. 57 ust. 1-4. Przepisy art. 51 stosuje się odpowiednio. Zdaniem Sądu w sprawie zaszły podstawy do zastosowania przepisu art. 149 § 1 i 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i wznowienia z urzędu postępowania, bowiem po wydaniu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne nieznane organowi, który wydał decyzję w sprawie znak [...] w przedmiocie wydania pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego na działce oznaczonej nr geodez. [...], obr. [...], gm. [...]. Odpowiadając zatem na pozostałe, ujmowane en bloc, zarzuty skargi przybliżone w części sprawozdawczej niniejszego uzasadnienia, Sąd podkreśla, że wznowienie postępowania powinno następować nie tylko z uwagi na wyjście na jaw nowych dowodów, lecz także nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, przy czym ujawnienie się tych okoliczności może być rezultatem przeprowadzenia dowodów (ujawnienia się dowodów) po wydaniu decyzji, aby tylko rzecz dotyczyła faktów, które są istotne dla sprawy, a nie były znane organowi w momencie jej podejmowania. Nowe okoliczności, o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., przedstawiają określony stan faktyczny i prawny, który istniał w chwili wydawania przez organ decyzji ostatecznej, lecz nie był on znany organowi, a zarazem mający wpływ na treść merytorycznego rozstrzygnięcia (por. np. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2026 r. sygn. akt III OSK 1912/25, dostępny jw.). Przez pojęcie nowych okoliczności faktycznych należy rozumieć zdarzenia faktyczne, które miały miejsce przed wydaniem decyzji ostatecznej, a ujawnione zostały po jej wydaniu, przy czym nie ma znaczenia, dlaczego organ nie dysponował wiedzą o tych okolicznościach. Nowe okoliczności faktyczne, jak i nowe dowody mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, o ile są dla sprawy istotne, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne, mające w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych (patrz np. wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2025 r. sygn. akt I GSK 325/23, dostępny jw.). Przedstawiony stan faktyczny wskakuje na to, że – wbrew zarzutom skargi –wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, które nie były znane organowi wydającemu decyzję o pozwoleniu na użytkowanie budynku. Przy czym w orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, że uzyskanie przez inwestora pozwolenia na użytkowanie obiektu, pozbawia organy możliwości prowadzenia postępowania na podstawie art. 51 Prawa budowanego nawet wówczas, gdy w ich ocenie obiekt jest w złym stanie technicznym (por. wyroki NSA z dnia 20 maja 2011 r. sygn. akt II OSK 887/10 i 27 listopada 2015 r. sygn. akt II OSK 743/14, dostępne jw.). Jak też wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 lutego 2026 r. sygn. akt II OSK 2169/23 (dostępnym jw.), sądy administracyjne wielokrotnie wypowiadały się w kwestii "konkurencji" decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu z decyzją "naprawczą" wydawaną na podstawie art. 51 Prawa budowlanego, przyjmując, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie stanowi przeszkodę w merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy prowadzonej na podstawie art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego. Pogląd ten uzasadnia się tym, że decyzję o pozwoleniu na użytkowanie wydaje się po przeprowadzeniu kontroli obiektu budowlanego, podczas której sprawdza się wykonanie budowy zgodnie z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę. Decyzja ta zatem kończy proces budowlany. Skoro zaś, tak jak każda inna decyzja ostateczna, zgodnie z zasadą trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 k.p.a.) korzysta ona z domniemania zgodności z prawem i w sposób wiążący kształtuje stan prawny, to dopóki nie zostanie wyeliminowana z obrotu, dopóty nie będzie dopuszczalne prowadzenie postępowania nadzorczego w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Nie można bowiem prowadzić postępowania legalizacyjnego w stosunku do obiektu budowlanego, którego legalność potwierdza inny akt administracyjny. Pełnomocnik skarżących słusznie wskazał na to, że przed wydaniem decyzji pozwoleniu na użytkowanie budynku odbyła się kontrola, o której mowa w art. 59a Prawa budowanego, a organ był zobowiązany do przeprowadzenia kontroli zgodności obiektu budowlanego z projektem architektoniczno-budowlanym i technicznym, jak również kontroli wyrobów budowlanych szczególnie istotnych dla bezpieczeństwa konstrukcji i bezpieczeństwa pożarowego (patrz: art. 59a ust. 2 tej ustawy). Niemniej jednak trzeba mieć na uwadze, że podczas tejże kontroli z dnia 16 sierpnia 2021 r. (znak nr [...]) pomiary poszczególny elementów konstrukcyjnych dachu nie były przedmiotem obowiązkowej kontroli PINB w [...], zaś ujawnienie się np. wady w postaci ugięcia kalenicy wystąpiło zapewne później, jak można wnioskować z dokumentacji zdjęciowej załączonej do przedmiotowego protokołu. Nadto, uzasadnione jest również założenie, że stwierdzone następczo wady w zakresie użytych materiałów i sposobu wykonania robót zasadniczo miały charakter wad ukrytych, a co najmniej nie były w sposób oczywisty łatwo dostrzegalne w toku standardowej kontroli obiektu poprzedzającej wydanie pozwolenia na użytkowanie. W sprawie nie miała zatem miejsca ponowna, lecz tym razem odmienna ocena tych samych okoliczności, które już wcześniej byłyby przez organ nadzoru budowlanego rozpoznane i ocenione w toku obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a Prawa budowlanego i wydawania pozwolenia na użytkowanie na podstawie art. 59 ust. 1 i 3 tej ustawy. Sąd podkreśla, że w sprawie wystąpiły nowe okoliczności faktyczne, które miały miejsce przed wydaniem ostatecznej decyzji o powaleniu na użytkowanie, a ujawnione zostały już po jej wydaniu i nie ma znaczenia, dlaczego właściwy organ nie dysponował wiedzą o tych okolicznościach. Te następczo ujawnione nowe okoliczności faktyczne mogły stanowić podstawę wznowienia postępowania, gdyż były dla sprawy istotne, mając wpływ na zmianę treści pierwotnej decyzji w kwestiach zasadniczych. W związku z tym zarzuty naruszenia przepisów art. 145 § 1 pkt 5 i art. 149 § 3 k.p.a. okazały się niezasadne, podobnie jak zarzut dotyczący naruszenia art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz naruszenia przepisu art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego. W niniejszej sprawie zaszły bowiem podstawy do uchylenia decyzji pierwotnej i odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, skoro gdyby organ ówcześnie wiedział o wyżej omówionych okolicznościach, to nie wydałby decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego budynku mieszkalnego. Zarazem w sprawie nie wystąpiły przeszkody z art. 146 k.p.a. do uchylenia decyzji pierwotnej. Bezpodstawny okazał się także zarzut naruszenia art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, gdyż zaskarżona decyzja nie stanowi decyzji wydanej w postępowaniu naprawczym na podstawie art. 51 Prawa budowlanego. Inspektor wojewódzki uznał, że powyższe roboty budowlane zostały przeprowadzone niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, jednakże jest to ocena dotycząca stanu pierwotnie wykonanych robót budowlanych. Natomiast to, czy w postępowaniu naprawczym właściwy organ finalnie stwierdzi zaistnienie podstaw do wydania odpowiedniej decyzji ze względu na istotne odstępstwa do projektu budowlanego bądź z uwagi na to, że wykonane prace powodują zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia pozostaje nadal sprawą otwartą. Nie zostało to przesądzone przez którykolwiek z organów orzekających we wznowionym postępowaniu. Podsumowując, Sąd stwierdza, że zastosowanie w przedmiotowej sprawie przez organy nadzoru budowlanego przepisów Prawa budowlanego oraz przepisów postępowania było trafne. W sprawie nie miało miejsca naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, a w szczególności tych wskazanych w skardze, jak zwłaszcza art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 80 i art. 84 § 1, jak też art. 107 § 3 (tj. podstawowych zasad postępowania i przepisów stanowiących ich uszczegółowienie) oraz przepisów zastosowanego trybu nadzwyczajnego, tj. art. 145 § 1 pkt 5, art. 149 i art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z jej ostatecznym rozstrzygnięciem. Organ odwoławczy zasadnie zastosował art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w przedmiotowej sprawie. Nie doszło również do uchybienia w zakresie przepisów art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4, art. 51 ust. 1 i art. 59 ust. 1 i 5 Prawa budowlanego. Ze względu na stwierdzenie prawidłowości zaskarżonej decyzji, skarga podlegała oddaleniu. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 27 stycznia 2026
- Symbol z opisem
- 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
- Skarżony organ
- Inspektor Nadzoru Budowlanego
- Sędziowie
- Arkadiusz Skomra Jacek Rejman /sprawozdawca/ Piotr Ławrynowicz /przewodniczący/
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II OSK 1494/25 · 14 maja 2026
Wyrok NSA z 14 maja 2026 r., II OSK 1494/25 – pozwolenie na budowę
Sygnatura: II OSK 376/24 · 14 maja 2026
Wyrok NSA z 14 maja 2026 r., II OSK 376/24 – pozwolenie na budowę
Sygnatura: II OSK 382/24 · 14 maja 2026
Wyrok NSA z 14 maja 2026 r., II OSK 382/24 – pozwolenie na budowę
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny