II SA/Po 1021/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2019 r., nr [...] w przedmiocie przeniesienia do domu pomocy społecznej uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z [...] sierpnia 2019 r., nr [...]

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] września 2019 r. nr [...], działając na podstawie art.1, art. 17 ust. 1 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2018r.. poz. 570 t.j.), art. 17 pkt. 1, art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2018 poz. 2096, dalej k.p.a.) po rozpoznaniu odwołania Z. K. (dalej jako strona lub skarżący) utrzymało w mocy decyzję Miejsko Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przeniesienia skarżącego z Domu Pomocy Społecznej w C. do Domu Pomocy Społecznej (DPS) w P. na pododdział dla osób uzależnionych od alkoholu na czas określony. Rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Dnia [...] lipca 2019r. wpłynęło do MGOPS w J. pismo z Domu Pomocy Społecznej w C. wraz z wnioskiem oraz wywiadem środowiskowym w sprawie przeniesienia skarżącego do Domu Pomocy Społecznej w P. na pododdział dla osób uzależnionych od alkoholu na czas określony. Następnie, dnia [...] lipca 2019r. Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w J. zwrócił się pismem do Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w C. z prośbą o udzielenie informacji czy po zakończeniu pobytu w Domu Pomocy Społecznej w P. na pododdziale dla osób uzależnionych od alkoholu istnieje możliwość ponownego umieszczenia skarżącego w DPS w C.. Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w C. pismem z dnia [...] lipca 2019r. nr [...] (wpływ do organu I instancji [...].07.2019r. zarejestrowane pod nr [...]) poinformowało, iż dopiero w momencie umieszczenia w Domu Pomocy Społecznej w P. na pododdziale dla osób uzależnionych od alkoholu, decyzja umieszczająca skarżącego w Domu Pomocy Społecznej w C. zostanie uchylona. Po odbyciu leczenia ponownie należy złożyć wniosek o umieszczenie w Domu Pomocy Społecznej w C., jednak w przypadku braku wolnych miejsc skarżący zostanie wpisany na listę osób oczekujących. Dnia [...].07.2019r. Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w J. zwrócił się pismem do Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w P. z prośbą o zapoznanie się z zebraną dokumentacją i wydanie opinii w sprawie przyjęcia skarżącego do Domu Pomocy Społecznej w P. na pododdział dla osób uzależnionych od alkoholu na czas określony. Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w P. decyzją z dnia [...] sierpnia 2019r. Nr [...] odmówiło umieszczenia skarżącego w Domu Pomocy Społecznej w P. W uzasadnieniu decyzji poruszono fakt, że powodzenie procesu terapeutycznego realizowanego przez Dom Pomocy Społecznej w P. uzależnione jest od własnej motywacji oraz wymaga przestrzegania określonych zasad ujętych w Regulaminie Pododdziału dla osób uzależnionych. Warunkiem umieszczenia na w/w pododdziale jest zachowanie abstynencji oraz realizacja kontraktu terapeutycznego, którego zasadniczym warunkiem jest motywacja własna do zmiany oraz podejmowanie aktywnej współpracy w ramach programu terapeutycznego. Z uwagi na ciągi opilcze, nieudane próby hospitalizacji, brak przygotowania kadry do pracy z uzależnieniem mieszanym, brakiem motywacji własnej do zmiany sytuacji życiowej poprzez aktywny udział w procesie terapeutycznym odmówiono umieszczenia w Domu Pomocy Społecznej w P.. Mając to na uwadze organ odmówił przeniesienia skarżącego do DPS w P. na pododdział dla osób uzależnionych od alkoholu na czas określony. Następnie skarżący wniósł odwołanie od ww. decyzji z [...] sierpnia 2019 r. Podał, że od [...] września 2013 r. jest mieszkańcem DPS w C., na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w J. Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia [...].04.2013 r. sygn. akt III RNs [...], decyzji kierującej Nr [...] z dnia [...].09.2013r. wydanej przez Miejsko- Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w J. oraz decyzją umieszczającą [...] z dnia [...].09.2013r. wydanej przez Starostę [...]. Skarżący wskazał, że od ponad 30 lat zmaga się z chorobą alkoholową. Z powodu choroby rozpadła się jego rodzina, a on trafił do domu pomocy społecznej. W 2013r. po zamieszkaniu w DPS w C. podjął się leczenia na dziennym oddziale leczenia uzależnień w C.. Uczestniczył w zajęciach terapeutycznych w okresie od [...].10.2013 r. do [...].11.2013r.. Potem wielokrotnie podejmował próby wyjścia z nałogu z różnym skutkiem. Wobec tego wskazał, że dopiero pobyt w DPS dla osób uzależnionych od alkoholu stworzyłby mu szansę poznania sposobów radzenia sobie z chorobą alkoholową. Powyższe zaś wpłynęłoby także korzystnie na odnowienie więzi rodzinnych. Podał, że lekarz psychiatra zalecił mu pobyt w DPS z pododdziałem dla osób uzależnionych od alkoholu. Opisaną we wstępie decyzją SKO w [...] utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Zdaniem SKO skoro odmówiono umieszczenia skarżącego w DPS w P. do brak jest podstaw do przeniesienia go do tego ośrodka. W skardze do WSA Z. K. powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu, podkreślając że celem skutecznego leczenia nałogu alkoholowego jego zdaniem powinien być umieszczony w domu pomocy społecznej posiadającym pododdział dla osób uzależnionych od alkoholu. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Niniejsza sprawa dotyczy odmowy przeniesienia Z. K. w Domu Pomocy Społecznej w P. z pododdziałem dla osób uzależnionych od alkoholu. Materialnoprawną podstawą podjętych rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy dnia 12 marca 2004 r. - o pomocy społecznej (Dz.U. z 2019 r., poz. przywoływana jako "u.p.s."), które regulują zasady i tryb udzielania świadczeń z pomocy społecznej. Jednym z przewidzianych tą ustawą świadczeń niepieniężnych jest pobyt i usługi w domu pomocy społecznej. Zgodnie z treścią art. 54 ust. 1 u.p.s., osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Pobyt w DPS jest świadczeniem niepieniężnym z pomocy społecznej (art. 36 pkt 2 lit. o u.p.s. Istotą kierowania do DPS jest dokonanie wiążącej oceny przez właściwy organ pomocy społecznej, czy osoba powinna uzyskać status mieszkańca oznaczonego DPS, czy też nie. Z art. 54 ust. 1 u.p.s. wynikają przesłanki umieszczenia w DPS. Jest to konieczność sprawowania całodobowej opieki z powodu wieku, choroby, niepełnosprawności kandydata na mieszkańca DPS połączona z brakiem możliwości samodzielnego funkcjonowania w codziennym życiu oraz niemożliwością zapewnienia niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych. Istota ustaleń faktycznych dokonywanych przez organ administracji powinna zatem dotyczyć przede wszystkim tego, czy Skarżący wymaga całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności oraz czy może samodzielnie funkcjonować, z uwzględnieniem możliwości świadczenia na jego rzecz usług opiekuńczych. Powinno to nastąpić z uwzględnieniem zgłaszanej przez niego potrzeby- leczenia z choroby alkoholowej. Poczynione w sprawie ustalenia faktyczne wskazują, że skarżący jest aktualnie mieszkańcem DPS w C.. Składając wniosek o przeniesienie do pododdziału dla osób uzależnionych od alkoholu w DPS w P. podkreślił chęć walki z uzależnieniem, z którym zmaga się od wielu lat. Konsekwentnie wskazywał, że jedynie dedykowany do tego ośrodek pozwoli mu na realne zmierzenie się z uzależnieniem. Podał, że jest gotowy przestrzegać regulaminu ośrodka, podjąć się terapii, podpisać kontrakt terapeutyczny. Z akt sprawy wynika, że skarżącemu zalecono pobyt w placówce z pododdziałem dla osób uzależnionych od alkoholu. Analiza wskazanych okoliczności faktycznych, a przede wszystkim treści wspomnianego wyżej zaświadczenia lekarskiego wskazuje, że organy administracji wydały zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą z uchybieniem obowiązku wynikającego z treści art. 7 i 77 k.p.a. Za przedwczesną i nieznajdującą oparcia w całym materiale dowodowym sprawy, należy uznać konkluzje organów obu instancji, że trudności z wyjściem z nałogu w tym ciągi opilcze, nieudane terapie przesądzają o odmowie umieszczenia skarżącego w DPS. Zdaniem Sądu organy dokonały jedynie pobieżnej analizy materiału dowodowego w sprawie. Z akt sprawy nie wynika na jakiej podstawie organ ustalił, że DPS w P. nie może zająć się osobami z uzależnieniami typu mieszanego. Organy nie wzięły pod uwagę zaleceń psychiatry o skierowaniu skarżącego do specjalistycznego ośrodka. Ani organ pierwszej ani także drugiej instancji nie odniosły się do zawartej w nim informacji poprzestając na ustaleniu, że Skarżący jest osobą zmaga się z chorobą alkoholową i do tej pory terapia nie odniosła wobec niego pozytywnych skutków. Organy obu instancji podkreślały brak motywacji skarżącego co do podjęcia terapii, podczas gdy z akt sprawy w szczególności odwołania i skargi wynika przeciwnie- skarżący wyraża wolę podjęcia leczenia i podkreśla, że pomocny może być dla niego pobyt w placówce z pododdziałem dla osób uzależnionych. W tych okolicznościach zdaniem Sądu ustalony przez organy stan faktyczny będący podstawą rozstrzygnięć jest niepełny i wymaga uzupełnienia. Zdaniem Sądu organy naruszyły dyspozycję art 7,77 § 1 i 80 k.p.a. co powodowało konieczność uchylenia decyzji obu instancji. Powyższe oznacza, że ponownie rozpoznając sprawę organy rozważą treść wszystkich dokumentów zgromadzonych w sprawie, nie pomijając żadnej ich części, a decyzje wydadzą w oparciu o ich całokształt. Organy wezmą pod uwagę stanowisko skarżącego wyrażane na etapie postępowania co do chęci podjęcia leczenia odwykowego w kontekście przeniesienia go w odpowiednim DPS. Końcowo Sąd wskazuje, że w sprawie o sygn. II SA/Po 1022/19 orzekł o uchyleniu decyzji w przedmiocie odmowy umieszczenia skarżącego w DPS w P.. Wobec tego, skoro głównym argumentem organów obu instancji był właśnie fakt wydania ww. decyzji tym bardziej uchylenie jej przez Sąd powoduje konieczność ponownego pochylenia się nad niniejszą sprawą i rozważenia wszelkich jej okoliczności poprzez dokładnie ustalenie stanu faktycznego sprawy. Mając to na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.