II SA/Op 104/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. F. na decyzję Wójta Gminy Lubsza z dnia 8 stycznia 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji o środowisku postanawia odrzucić skargę.

Z. F. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Wójta Gminy Lubsza z dnia 8 stycznia 2021 r., nr [...], odmawiającą udostępnienia informacji w przedmiocie przekazania kopii akt postępowania dotyczącego usunięcia drzew na działce nr a i b, obręb [...], przez firmę A Sp. z o.o. W decyzji tej organ pouczył stronę o prawie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu w terminie 30 dni od dnia doręczenia orzeczenia. W skardze, zatytułowanej: "Odwołanie", Z. F. wskazał - jako podstawę swojego działania - art. 127 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, z późn. zm.), zwanej dalej K.p.a. Zażądał uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i skierowania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Kwestionowanej decyzji zarzucił, że narusza przepisy prawa materialnego, tj. art. 20 ust. 1 oraz art. 8 ust. 1 w związku z art. 9 ust. 1 pkt 1 i art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2020 r. poz. 283, z późn. zm.), a także narusza przepisy prawa procesowego, tj. art. 7 i art. 77 K.p.a. Skarżący został wezwany przez tut. Sąd do wyjaśnienia - w terminie 7 dni - czy nadesłane pismo stanowi odwołanie od zaskarżonej decyzji, czy też skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Poinformowano przy tym skarżącego, że jeśli jego intencją było wniesienie skargi, to powinien wskazać akt, czynność, bezczynność lub przewlekłe działanie, którego skarga dotyczy oraz oznaczyć organ. Sąd wskazał nadto na zakres właściwości sądów administracyjnych oraz pouczył, że brak odpowiedzi na wezwanie w wyznaczonym terminie będzie skutkował przyjęciem, że pismo nie stanowi skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a następnie zwrotem pisma z uwagi na brak możliwości nadania mu prawidłowego biegu w postępowaniu sądowadministracyjnym. W piśmie z dnia 5 lutego 2021 r. skarżący oświadczył, że złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Wójta Gminy Lubsza z dnia 8 stycznia 2021 r., zgodnie z pouczeniem organu. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Lubsza wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej, wskazując jednocześnie, że skarżący złożył także odwołanie od zaskarżonej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, które to odwołanie zostało przekazane wraz z aktami sprawy do organu odwoławczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd w pierwszej kolejności bada z urzędu dopuszczalność skargi, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), niezachowanie terminu wniesienia skargi (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych skargi (pkt 3), zawisłość sprawy lub prawomocne jej osądzenie (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5), brak interesu prawnego wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa art. 3 § 2 pkt 5 i 6 P.p.s.a. (pkt 5a), oraz niedopuszczalność skargi z innych przyczyn (pkt 6). Stwierdzenie wystąpienia którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, a w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi. Zgodnie z art. 52 § 1 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W rozpatrywanej sprawie od decyzji Wójta Gminy Lubsza z dnia 8 stycznia 2021 r. skarżącemu służyło odwołanie do organu administracji publicznej wyższego stopnia - Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, na podstawie art. 127 § 1 i 2 K.p.a., a nie skarga do sądu administracyjnego. Zaskarżeniu do sądów administracyjnych podlegają bowiem wyłącznie akty, co do których wyczerpano środki zaskarżenia, czyli w omawianym przypadku złożenie skargi mogłoby dotyczyć jedynie decyzji organu drugiej instancji (SKO w Opolu). Podsumowując ten fragment wywodów, jeszcze raz wskazać należy na brak możliwości wniesienia oddzielnej skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu pierwszej instancji, gdyż sąd nie jest powołany do oceny takiego aktu i wyręczania w tym względzie organów administracji, działających w postępowaniu administracyjnym jako druga instancja. Ponadto należy zauważyć, że skarżący został błędnie pouczony przez Wójta Gminy Lubsza o trybie i sposobie zaskarżenia decyzji z dnia 8 stycznia 2021 r. Stosownie do art. 112 K.p.a. błędne pouczenie co do środków zaskarżenia danego aktu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Jak słusznie podkreśla się w orzecznictwie sądowym, "błędne pouczenie o środkach odwoławczych od decyzji nie może kształtować właściwości sądu administracyjnego, a w konsekwencji nie może prowadzić do merytorycznego rozpoznania przez sąd skargi wniesionej bez wyczerpania przysługujących stronie środków prawnych" (tak: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniu z dnia 25 maja 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 527/07, wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast zgodnie z trafną tezą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 2005 r. (sygn. akt I OSK 271/05) "fakt mylnego pouczenia strony o trybie i sposobie złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy (podobnie jak i o trybie i terminie wniesienia odwołania czy zażalenia) nie wpływa na bieg terminu do wniesienia tego środka, lecz może stanowić podstawę do przywrócenia terminu". Z powyższego wynika, że mimo wadliwego pouczenia w zakresie zaskarżenia kwestionowanego rozstrzygnięcia, skarżącemu przysługiwało prawo złożenia odwołania, z którego to prawa - jak wynika z dokumentów nadesłanych przez organ pierwszej instancji - skarżący skorzystał. W tym stanie rzeczy skargę na decyzję Wójta Gminy Lubsza z dnia 8 stycznia 2021 r. - jako niedopuszczalną - należało odrzucić, o czym postanowiono na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.