Sygnatura
II SA/Ol 828/25
Wyrok WSA w Olsztynie z 9 kwietnia 2026 r., II SA/Ol 828/25 – warunki zabudowy terenu
Wynik
Uchylono decyzję I i II instancji
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
- Data orzeczenia
- 9 kwietnia 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Asesor WSA Grzegorz Klimek Protokolant specjalista Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2026 r. sprawy ze skarg M. K., D. B., E. D., A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2/ zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie na rzecz skarżących: M. K. kwotę 500 zł (pięćset złotych), D. B. kwotę 500 zł (pięćset złotych), E. D. kwotę 500 zł (pięćset złotych), A. S. kwotę 500 zł (pięćset złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Decyzją nr z 27 stycznia 2025 r. Wójt Gminy W. (dalej: "organ I instancji") ustalił na wniosek P. S.A. warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie farmy fotowoltaicznej [...] o mocy do 11 MW na "terenie inwestycji" o powierzchni 14,92 ha, o powierzchni wyznaczonej po obrysie zewnętrznych skrajnych modułów paneli do 11,0 ha, zlokalizowanej w gminie W. na częściach działek nr [....] oraz w obrębie G. na częściach działek nr [...]. Odwołanie od decyzji wnieśli E. D., M. S., M. K., A. S., D. B. oraz S. U. Zarzucili, iż powstanie instalacji w bezpośrednim sąsiedztwie negatywnie wpłynie na okalający ich nieruchomości krajobraz, spowoduje spadek wartości nieruchomości. Podnieśli również brak propozycji zadośćuczynienia za poniesione w przyszłości straty. Odwołujący wskazali, że ze względu na oczywiste i niewłaściwe rozstrzygnięcie w sprawie, w szczególności z uwagi na szereg naruszeń w zakresie gromadzenia i oceny dowodów, decyzja winna zostać uchylona, zaś sprawa przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Decyzją z 27 października 2025 r., nr SKO.73.147.2025, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie (dalej: "organ odwoławczy", "Kolegium"): 1. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję w całości, 2. umorzyło postępowanie wobec M. S. oraz S. U., uznając, że osobom tym nie przysługiwał status stron postepowania. Odnosząc się do merytorycznej oceny procedowanej sprawy Kolegium wyjaśniło, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1130; dalej w skrócie : "u.p.z.p.") z uwzględnieniem art. 59 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw, w myśl którego do spraw dotyczących ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego lub wydania decyzji o warunkach zabudowy, wszczętych od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy (24 września 2023 r.) i przed dniem utraty mocy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy w danej gminie: 1) stosuje się przepisy art. 54 oraz art. 61 ust. 1 pkt 1, ust. 2, 3 i 5a ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym; 2) nie stosuje się przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1a i ust. 1a ustawy zmienianej w art. 1. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 60 ust. 1 u.p.z.p. decyzję o warunkach zabudowy wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta z zastrzeżeniem ust. 3, po uzgodnieniu z organami określonymi w art. 53 ust. 4 i uzyskaniu uzgodnień lub decyzji wymaganych przepisami odrębnymi. Sporządzenie projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy powierza się osobie określonej w art. 60 ust. 4 u.p.z.p. Zaznaczono, że decyzja o ustaleniu warunków zabudowy nie ma charakteru uznaniowego. Zgodnie z art. 56 w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 5 i art. 64 ust. 1 u.p.z.p. nie można odmówić ustalenia warunków zabudowy, gdy wniosek spełnia ustawowe wymogi. Kolegium wyjaśniło, że w rozpatrywanym przypadku spełnione zostały przesłanki do uwzględnienia wniosku. W myśl art. 61 ust. 3 u.p.z.p. instalacja odnawialnego źródła energii nie musi spełniać warunku dobrego sąsiedztwa określonego w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., nie musi też posiadać dostępu do drogi publicznej (art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p.). Spełnione zostały warunki z art. 61 ust. 1 pkt 3-6 u.p.z.p. Stwierdzono, że z uwagi na charakter i sposób funkcjonowania zamierzenie nie wymaga wyposażenia w inne urządzenia infrastruktury. Teren inwestycji nie obejmuje gruntów rolnych klas I-III objętych ścisłą ochroną. Nie wymaga zatem uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze w świetle przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Projekt decyzji uzyskał w tym zakresie pozytywne uzgodnienie Starosty O. Dalej Kolegium potwierdziło spełnienie warunku z art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p., zgodnie z którym decyzja ma być zgodna z przepisami odrębnymi. Wskazało, że w decyzji odwołano się do przepisów ustaw odrębnych, w tym m.in.: Prawo ochrony środowiska, o ochronie przyrody, Prawo wodne. Inwestycja zlokalizowana jest na terenie nie objętym ochroną przyrodniczą. Zamierzenie należy do rodzaju przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r. poz.1839) i inwestycja powinna być zaprojektowana i wykonana zgodnie z ustaleniami zawartymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia 23 maja 2024 r., znak: G.II 1.6220.1.2024. Decyzja środowiskowa została wydana po stwierdzeniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedmiotowego zamierzenia i właściwe organy dokonały analizy planowanego zamierzenia w świetle obowiązujących przepisów szeroko rozumianego prawa ochrony środowiska. Decyzja w sprawie warunków zabudowy wydana w niniejszym postępowaniu uwzględnia wymogi określone w decyzji środowiskowej. W tej sytuacji nie sposób stwierdzić naruszenia przepisów o ochronie środowiska i ochronie przyrody. Projekt decyzji uzyskał także wymagane przepisami art. 60 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 4 u.p.z.p. uzgodnienia. W tej sytuacji zamierzenie inwestora musiało się spotkać z pozytywną odpowiedzią organów lokalizacyjnych. Odnosząc się do argumentów odwołania, Kolegium wskazało, że w niniejszej decyzji określa się jedynie parametry zabudowy charakterystyczne dla zamierzenia oraz ustalenia wynikające z przepisów odrębnych. W postępowaniu tym brak jest możliwości prawnej (brak odpowiednich przepisów) analizowania ewentualnego wpływu planowanego zamierzenia na wartość nieruchomości sąsiednich. Ewentualne odszkodowania z tytułu strat poniesionych na skutek realizacji zamierzenia nie są przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej. Właściwym do orzekania w przedmiocie odszkodowań jest sąd cywilny. Negatywny wpływ na krajobraz nie został potwierdzony w toku postępowania. Kolegium podkreśliło, że organy administracji wydające warunki zabudowy stosują obowiązujące przepisy i nie mogą w swej działalności orzeczniczej wychodzić poza zakres przewidziany przepisami przyjętymi przez władzę ustawodawczą. Skargi na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wywiedli: M. K., D. B., E. D. i A. S.. Skarżący podnieśli podobne zarzuty i argumenty. Zarzucili brak rzetelnego zbadania wpływu inwestycji na środowisko i krajobraz, naruszenie zasad ładu przestrzennego, brak zbadania zgodności inwestycji z otoczeniem. Podkreślili walory przyrodnicze okolicy. Wyrazili zrozumienie, że energia jest niezbędna, ale wskazali na inne miejsca nadające się na takie inwestycje, np. wyrobiska po starych żwirowniach, cegielniach, kopalniach. W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie organ odwoławczy wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Postanowieniem z 12 lutego 2026 r. Sąd połączył skargi do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 133 § 1, art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej: "p.p.s.a."). sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia może mieć miejsce w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postepowania administracyjnego, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., stwierdził naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, dalej: "k.p.a."). Przepis ten stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu. W orzecznictwie i doktrynie zgodnie wskazuje się, że art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. wprowadza sankcję za naruszenie norm prawa materialnego nakładających obowiązek współdziałania w procesie rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, co w konsekwencji prowadzi do naruszenia zasady prawdy obiektywnej i uzasadnia potrzebę ponownego rozpatrzenia sprawy. Dotyczy to w szczególności sytuacji, gdy organ orzekający miał obowiązek uzgodnienia decyzji w trybie art. 106 § 1 k.p.a., a tego zaniechał (por. B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wydanie 12 C.H. Beck, str. 562, komentarz do art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a.). W niniejszej sprawie organy orzekające przeoczyły, że zgodnie z art. 53 ust. 4 pkt 2a w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. decyzja o warunkach zabudowy podlegała uzgodnieniu z właściwym organem Państwowej Inspekcji Sanitarnej – pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych. Unormowanie to dodane zostało nowelą z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 1688) i obowiązuje od 24 września 2023 r. Ponieważ zaś postępowanie w rzeczonej sprawie wszczęte zostało wnioskiem z 17 czerwca 2024 r., przepis ten miał zastosowanie w sprawie. Zauważyć można, że ustawodawca nie wyłączył obowiązku uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy z organem inspekcji sanitarnej wobec inwestycji wymagających uprzedniego uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w której to procedurze wymagane jest opiniowanie zamierzenia inwestycyjnego z właściwymi organami Państwowej Inspekcji Sanitarnej (art. 78 i art. 84 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko – Dz. U. z 2024 r. poz. 1112, w skrócie" "u.i.ś.o."), jak to uczynił wobec uzgodnienia realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska (art. 53 ust. 5b u.p.z.p.). Przy czym w procedurze środowiskowej właściwy organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej wyraża opinię, która ma charakter niewiążący. Niewydanie opinii traktowane jest jako brak zastrzeżeń (art. 78 ust. 4 u.i.ś.o.). Natomiast w procedurze wydawania decyzji o warunkach zabudowa wymagane jest już uzgodnienie z organem Państwowej Inspekcji Sanitarnej, dokonywane w trybie art. 106 k.p.a. (art. 53 ust. 5 u.p.z.p.). W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane pozostaje stanowisko, zgodnie z którym uzgodnienie, w przeciwieństwie do opinii, jest formą o znaczeniu stanowczym i wiąże organ administracyjny rozstrzygający w postępowaniu głównym. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że postanowienie w przedmiocie uzgodnienia ma charakter współdecydowania. Co do zasady stanowisko wyrażane w formie uzgodnienia ma charakter wiążący w odniesieniu do warunków określonych przez organ uzgadniający i powinno znaleźć odzwierciedlenie w treści rozstrzygnięcia głównego (por. wyroki NSA z: 4 października 2012 r. sygn. akt II OSK 1021/11; 25 lutego 2010 r. sygn. akt II OSK 425/09; 13 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 1792/07; z 4 czerwca 2019 r. sygn. akt II GSK 299/1, z 27 marca 2024 r. sygn. akt II OSK 1680/21, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). Treść stanowiska zajętego przez organ uzgadniający może więc przesądzić o treści decyzji wydawanej w wyniku uzgodnienia (por. uchwała NSA z dnia 15 lutego 1999 r., sygn. akt OPK 14/98, publ. ONSA nr 3, z 1999 r., poz. 80; publ. też w CBOSA). Przyjmuje się, że celem uzgodnienia jest zasięgnięcie stanowiska organu posiadającego tzw. wiedzę specjalistyczną co do możliwości realizacji zamierzonych przedsięwzięć z punktu widzenia właściwości organu uzgadniającego. W wyroku z 29 sierpnia 2022 r., sygn. akt II OSK 2676/19, publ. w CBOSA, Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że powierzenie uzgodnienia wyspecjalizowanym organom gwarantuje fachową ocenę zgodności zamierzenia inwestycyjnego z przepisami szczególnymi. W wyroku z 21 maja 2024 r., sygn. akt II OSK 773/23 (dostępny CBOSA), Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził, że organ wydający decyzję o ustaleniu warunków zabudowy jest związany wydanymi w tej sprawie postanowieniami uzgadniającymi i nie jest uprawniony do wydania pozytywnej decyzji, jeżeli w obrocie prawnym pozostają postanowienia uzgadniające wskazujące na przeszkody do wydania takiej decyzji. Powyższe potwierdza, że organ orzekający jest zobowiązany do wystąpienia do organu uzgadniającego o zajęcie stanowiska w sprawie, jeżeli przepisy tego wymagają. Stosownie do art. 53 ust. 5 u.p.z.p. - zdanie drugie – w przypadku niezajęcia stanowiska przez organ uzgadniający w terminie 2 tygodni od dnia doręczenia wystąpienia o uzgodnienie – uzgodnienie uważa się za dokonane. Uznanie milczącego uzgodnienia wymaga jednak wystąpienia o uzgodnienie, czego w niniejszej sprawie zabrakło. W piśmie z 29 października 2024 r. (k. 62 akt administracyjnych) organ I instancji zwrócił się o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy do Starostwa Powiatowego w O. w zakresie ochrony gruntów rolnych i do Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zarządu Zlewni w zakresie melioracji wodnych. Brak jest w aktach postępowania jakiejkolwiek informacji na temat zwrócenia się o uzgodnienie do organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ I instancji również powołuje się tylko na dwa wymienione uzgodnienia. W związku z tym nie można się zgodzić ze stanowiskiem organu odwoławczego, wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że projekt decyzji uzyskał wymagane uzgodnienia. Wskazać pozostaje, że zgodnie z art. 1 ustawy z 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 416.; dalej: "u.p.i.s.") Państwowa Inspekcja Sanitarna jest powołana do realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego. Stosownie do art. 3 pkt 1a u.p.i.s. do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej należy w szczególności uzgadnianie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.p.i.s. do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie bieżącego nadzoru sanitarnego należy kontrola przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne, w szczególności dotyczących: higieny środowiska, a zwłaszcza wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, powietrza w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi, gleby, wód i innych elementów środowiska w zakresie ustalonym w odrębnych przepisach. Wskazany zakres przedmiotowej oceny planowanego przedsięwzięcia przez organy inspekcji sanitarnej precyzuje kompetencje dla tego uzgodnienia (tak: NSA w wyroku z 4 grudnia 2023 r., sygn. akt II OSK 1491/22, CBOSA). Zatem do właściwości organu inspekcji sanitarnej należy ocena czy lokalizacja wnioskowanej farmy fotowoltaicznej, charakter i parametry tego zamierzenia może stwarzać jakiekolwiek zagrożenie sanitarne dla pobliskiej zabudowy mieszkaniowej, gleby, wody i innych elementów środowiska, według obowiązujących przepisów i wiedzy. Dlatego organy orzekające są zobowiązane na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 2a u.p.z.p. do wystąpienia o uzgodnienie projektu decyzji do właściwego organu inspekcji sanitarnej. Niezasadne okazały się natomiast zarzuty skargi dotyczące naruszenia zasad ładu przestrzennego, braku zbadania zgodności inwestycji z otoczeniem, czy estetyki krajobrazu (zarzucono, że panele fotowoltaiczne zmienią otwarty krajobraz rolniczy). Organy orzekające wyjaśniły spójnie i logicznie w tym względzie, że w sprawie nie miała zastosowania zasada "dobrego sąsiedztwa", wywodzona z treści art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Dlatego niezasadnie skarżący zarzucają braki postępowania wyjaśniającego w tym zakresie. Podnieść należy, że zgodnie z art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Aby norma prawa materialnego mogła być prawidłowo zastosowana, muszą zostać ustalone wszystkie okoliczności objęte hipotezą lub dyspozycją przepisu. W tym celu organ dokonuje wykładni przepisu i ustala zakres koniecznego postępowania wyjaśniającego oraz sposób jego udokumentowania. W myśl art. 7 k.p.a. organ orzekający stoi na straży praworządności i przeprowadza dowody z urzędu lub na wniosek strony. Wywodzona z tego przepisu zasada oficjalności postępowania oznacza, że organ administracji jest zobowiązany z urzędu do ustalenia prawdy materialnej, czyli zgodnej z rzeczywistością. W tym celu jest zobligowany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co zostało wprost wyrażone w art. 77 § 1 k.p.a. Przy czym, co podkreślić trzeba, to mające w sprawie przepisy prawa materialnego wyznaczają zakres koniecznego postępowania wyjaśniającego. Tym samym zakres postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez organ nie jest nieograniczony. Organ zobowiązany jest ustalić okoliczności determinujące zastosowanie normy prawnej lub wykluczające jej stosowanie. Przepisy u.p.z.p. określają natomiast precyzyjnie kto i na jakich zasadach może wystąpić o ustalenie warunków zabudowy. Zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w decyzji lokalizacyjnej - co do inwestycji celu publicznego, a w zakresie pozostałych inwestycji - w drodze decyzji o warunkach zabudowy. Wydania takiej decyzji w sytuacji braku planu wymaga w szczególności, w myśl art. 59 ust. 1 u.p.z.p., zmiana zagospodarowania terenu polegająca między innymi na budowie obiektu budowlanego. Właściwy organ nie może odmówić ustalenia warunków nowej zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nieruchomość nie jest objęta planem miejscowym, a zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi (art. 56 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p). Decyzja ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu jest aktem stosowania prawa, w sposób władczy konkretyzuje uprawnienia wynikające z ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Rolą organu rozpatrującego wniosek o wydanie warunków zabudowy jest przesądzenie zgodności zamierzonej inwestycji z obowiązującym w tym zakresie krajowym porządkiem prawnym. Jeżeli organy orzekające stwierdzą łączne spełnienie warunków określonych w art. 61 ust. 1 u.p.z.p., to nie mogą odmówić uwzględnienia wniosku. W rozpatrywanym przypadku istotnym było, na co zasadnie organ odwoławczy zwrócił uwagę i prawidłowo wyjaśnił, że wnioskowane zamierzenie stanowi instalację odnawialnego źródła energii i zgodnie z art. 61 ust. 3 pkt 3 u.p.z.p. do takiego przedsięwzięcia nie mają zastosowania przepisy art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. Stanowisko takie jest ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (por wyroki NSA z 29 kwietnia 2025 r., sygn. akt II OSK 712/24 i z 28 lutego 2024 r., sygn. akt II OSK 2654/22 i powołane w nich wyroki, publ. w CBOSA). Przez dokonane wyłączenie ustawodawca przesądził jednoznacznie, że w stosunku do takiego rodzaju inwestycji nie bada się w ogóle funkcji występujących na obszarach sąsiadujących z terenem inwestycji. Na podstawie zastrzeżonego ustawowo wyłączenia należy przyjąć, że odnawialne źródła energii, których definicję ustawową Kolegium prawidłowo przytoczyło, nie kolidują z jakąkolwiek zastaną funkcją terenu sąsiadującego. Dlatego organ I instancji nie miał obowiązku na zasadzie art. 61 ust. 5a u.p.z.p. wyznaczania obszaru analizowanego i badania jaka jest charakterystyka otoczenia. Skarżący niezasadnie sprzeciwiają się inwestycji z uwagi na walory krajobrazowe czy ochronę środowiska. Analizowany teren nie podlega szczególnej ochronie, są to otwarte tereny rolnicze. Skarżący nie wskazywali, aby jakikolwiek przepis prawa uniemożliwiał realizację inwestycji na wnioskowanym terenie, nie podnosili też, aby został naruszonych ich interes prawny. Powoływali się tylko ogólnie na ochronę środowiska i krajobrazu, czyli dobro wspólne. Skarżący jako strony postępowania mogą zaś działać tylko w ramach przysługującego im indywidualnie interesu prawnego, a nie interesu społecznego. Zastrzeżenia skarżących dotyczące spadku wartości nieruchomości czy oszpecenia krajobrazu stanowią interes faktyczny, który nie podlega ochronie prawnej. Żaden przepis nie ogranicza możliwości lokalizowania elektrowni fotowoltaicznej z takich powodów. Zgodnie z art. 6 ust. 2 u.p.z.p. każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do: 1) zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich; 2) ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. Z unormowań tych wynika, że tylko interes prawny podlega ochronie prawnej. Aby strona mogła skutecznie podważyć uprawnienie innego podmiotu do realizacji zamierzenia budowlanego, musiałoby zostać wykazane, że inwestycja wpływa na sferę materialnoprawną strony, pozbawiając pewnych uprawnień gwarantowanych przepisami prawa materialnego albo uniemożliwiając ich realizację (por. wyroki NSA z 20 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 1016/09 i z 1 grudnia 2015 r., sygn. II FSK 817/14, dostępne w CBOSA). W niniejszej sprawie takiego związku skarżący nie wskazywali. Poza tym istotnym jest w sprawie, że na etapie ustalenia warunków zabudowy, żaden przepis nie wymagał od inwestora przedstawienia analizy wpływu inwestycji na środowisko, jakichkolwiek oddziaływań, w tym na zdrowie i życie ludzkie. Żaden też przepis nie zobowiązywał organów orzekających do badania szczegółowego tych kwestii. Jedynie na zasadzie art. 53 ust. 4 pkt 2a u.p.z.p. organ I instancji miał obowiązek wystąpić do Powiatowej Inspekcji Sanitarnej o uzgodnienie decyzji pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych. Jest to instytucja wyspecjalizowana pod względem ochrony zdrowia i życia ludzkiego. Poza tym nie bez znaczenia jest, że przedmiotowa decyzja poprzedzona została decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach. W ramach postępowania środowiskowego analizie podlegały kwestie wpływu inwestycji na środowisko i krajobraz. Ustalenia tej decyzji są wiążące na etapie ustalenia warunków zabudowy. Stanowi o tym wyraźnie art. 86 pkt 2 u.i.ś.o. Decyzja wydana w postępowaniu środowiskowym dotyczy wstępnego etapu inwestycyjnego, rozstrzyga i określa dopuszczalny wpływ inwestycji na środowisko, uwzględnia kumulację oddziaływań na środowisko i jest wydawana przed decyzją ustalającą warunki zabudowy (art. 72 ust. 1 pkt 3 u.i.ś.o.). Podkreślić trzeba, że na etapie ustalenia warunków zabudowy organy orzekające nie ustalają już wpływu inwestycji na środowisko w takim zakresie jak wymagają tego przepisy u.i.ś.o. Na tym etapie uwzględnieniu mogą podlegać tylko wyraźne nakazy i zakazy określone powszechnie obowiązującymi przepisami. W rozpatrywanym przypadku nie stwierdzono zaś występowania przepisów szczególnych, które sprzeciwiałyby się realizacji wnioskowanej inwestycji na spornym terenie z uwagi na uwarunkowania przyrodnicze, czy krajobraz. Mając powyższe na uwadze, z powodu konieczności uzupełnienia postępowania administracyjnego o wymagane uzgodnienie z właściwym organem Państwowej Inspekcji Sanitarnej, Sąd w pkt 1 sentencji uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. O kosztach postępowania, obejmujących uiszczony wpis od skarg, orzeczono w pkt 2 sentencji, zgodnie z art. 200 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 30 grudnia 2025
- Symbol z opisem
- 6153 Warunki zabudowy terenu
- Hasła tematyczne
- Zagospodarowanie przestrzenne
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Beata Jezielska Grzegorz Klimek Katarzyna Matczak /przewodniczący sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j.)
art. 53 ust. 4 pkt 2a, art. 64 ust. 1 · Dz.U. 2024 poz. 1130
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
art. 145 § 1 pkt 6 · Dz.U. 2025 poz. 1691
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II OSK 1249/25 · 9 kwietnia 2026
Wyrok NSA z 9 kwietnia 2026 r., II OSK 1249/25 – warunki zabudowy terenu
Sygnatura: II OSK 2562/23 · 9 kwietnia 2026
Wyrok NSA z 9 kwietnia 2026 r., II OSK 2562/23 – warunki zabudowy terenu
Sygnatura: II OSK 654/26 · 9 kwietnia 2026
Postanowienie NSA z 9 kwietnia 2026 r., II OSK 654/26 – warunki zabudowy terenu
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny