II SA/Ol 825/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Chybicki po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Banku [...] w D. z siedzibą w L. na czynność Burmistrza Miasta D. z 6 maja 2022 r. znak GPI.6624.3.2022 w przedmiocie nadania nowego numeru porządkowego istniejącej nieruchomości postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącemu 300 zł (trzysta złotych) tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi.

Bank [...] w D. z siedzibą w L. (dalej; skarżący) reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika radcę prawnego M.I. pismem z 14 października 2022 r. wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na czynność z zakresu administracji publicznej Burmistrza Miasta D. znak GPI.6624.3.2022 z 6 maja 2022 r. dotyczącą nadania nowego numeru porządkowego dla istniejącego budynku wielomieszkaniowego zlokalizowanego w D. przy ulicy [...] dla nieruchomości oznaczonej numerem działki [...], obręb D., stanowiącej własność Gminy Miasto D., dla której został nadany numer porządkowy od ulicy [...] oznaczony liczbą [...]. Jednocześnie dla wskazanej nieruchomości był uprzednio przypisany numer porządkowy od Placu [...], który został zaskarżoną czynnością zlikwidowany. Skarżący wywiódł, że o podjęciu przez Burmistrza przedmiotowej czynności z zakresu administracji publicznej dowiedział się 13 maja 2022 r. w momencie otrzymania zawiadomienie znak GPI.6624.3.2022 z 6 maja 2022 r. Skarżący podniósł, że nie zawinił w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, ponieważ organ podejmując kwestionowaną czynność z 6 maja 2022 r. nie pouczył go o terminie i sposobie jej zaskarżenia. W tej sytuacji uchybienie terminowi wynikającemu z art. 53 § 2 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nastąpiło bez winy skarżącego, co daje podstawę do merytorycznego rozpoznania sprawy. Skarżący zaznaczył również, że kwestionowana czynność narusza jego interes prawny, albowiem skarżący w nieruchomości której dotyczyła zmiana numeracji prowadzi działalność gospodarczą w formie Oddziału Banku. Bank podniósł, że wprowadzone przez Burmistrza zmiany skutkują koniecznością poniesienia przez ten podmiot znacznych kosztów mających na celu dostosowanie prowadzonej działalności do zmienionej numeracji nieruchomości czyli de facto - nowego adresu placówki bankowej (m. in. wymiana pieczątek, tablic, wizytówek, papierów firmowych, konieczność zgłoszenia odpowiednich zmian w KRS oraz w pozostałych instytucjach publicznych). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; W piśmiennictwie przyjmuje się, że akty i czynności, o których mowa w przepisie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. charakteryzują się tym, że 1) nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, 2) są podejmowane w sprawach indywidualnych, 3) muszą mieć charakter publicznoprawny, 4) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa (por.J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, str. 22-23). W tym miejscu wskazać należy, iż stosownie do dyspozycji art. 47a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021 r. poz. 1990 z późn. zm) do zadań gminy należy ustalanie numerów porządkowych, przy czym na mocy art. 47a ust. 5 ustawy, wójt (burmistrz, prezydent miasta) ustala numery porządkowe, o których mowa w ust. 4 pkt 5 lit. a, z urzędu lub na wniosek zainteresowanych i zawiadamia o tych ustaleniach właścicieli nieruchomości lub inne podmioty uwidocznione w ewidencji gruntów i budynków, które tymi nieruchomościami władają. Ugruntowane jest też stanowisko, że czynności właściwych organów gminy, polegające na nadaniu, odmowie nadania, zmianie i odmowie zmiany numerów porządkowych mają charakter czynności materialno-technicznych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lutego 2008 r., sygn. akt I OSK 6/07, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 października 2019 r., sygn. I SA/Kr 752/19). W takiej sytuacji nie budzi też wątpliwości, że skarga złożona w niniejszej sprawie jest skargą na czynność materialno - techniczną, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., o czym świadczy chociażby jej oznaczenie. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi Sąd winien jednak dokonać uprzedniej kontroli skargi pod względem formalnym. Tryb i termin wniesienia skargi do sądu administracyjnego reguluje art. 52 oraz art. 53 p.p.s.a. Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Stosownie natomiast do treści art. 53 § 2 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym po dniu 1 czerwca 2017 r.) jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Cyt. powyżej art. 53 § 2 p.p.s.a. w brzmieniu nadanym przez art. 9 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935). nie zawiera już wymogu wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. Oznacza to, że w przypadku czynności dokonanych po dniu 1 czerwca 2017 r. stosownie do treści art. 17 ust. 2 ustawy zmieniającej, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności bez uprzedniego wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W rozpoznawanej sprawie, zawiadomienie z 6 maja 2022 r. bank odebrał 13 maja 2022 r. (prawidłowości doręczenia skarżący nie kwestionuje) i w tym dniu skarżący dowiedział się o nadaniu numeru porządkowego. Wobec tego bieg terminu określonego w art. 53 § 2 p.p.s.a. rozpoczął się 14 maja 2022 r. Pełnomocnik skarżącego pismem z 14 października 2022 r. wywiódł skargę na powyższą czynność, a więc po upływie terminu do jej wniesienia. Równocześnie pełnomocnik nie wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Pełnomocnik w treści skargi wskazał na treść zadnia drugiego art. 53 § 2 p.p.s.a. zgodnie z którym Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Pełnomocnik wskazał, że w treści zawiadomienia z 6 maja 2022 r. bank nie został pouczony o trybie i terminie zaskarżenia czynności burmistrza. Mając na uwadze powyższe, należy przyjąć, że przedmiotowa skarga złożona została z naruszeniem terminu. Nie kwestionuje tego nawet skarżący. Podnosi on jedynie, ze Sad winien skorzystać z dyskrecjonalnego uprawnienia wynikającego z art. 53 § 2 zd. 2 i uznać, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Jako okoliczność mająca wyłączyć winę skarżącego w naruszeniu terminu do wniesienia skargi pełnomocnik wskazał brak pouczenia strony skarżącej o trybie i terminie na wniesienia skargi od czynności burmistrza z 6 maja 2022 r. W judykaturze zwraca się uwagę, iż przewidziana w art. 53 § 2 p.p.s.a. in fine możliwość rozpatrzenia skargi przez Sąd, mimo uchybienia terminowi do wniesienia skargi, ma charakter wyjątku. Warunkiem rozpatrzenia skargi w takim przypadku jest stwierdzenie, że strona uchybiła terminowi bez własnej winy, z uwagi na wystąpienie okoliczności od niej niezależnych, którym pomimo dołożenia należytej staranności nie była w stanie przeciwdziałać nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a więc jeżeli dochowała ona należytej staranności (por. postanowienie NSA z dnia 28 kwietnia 2005 r. sygn. akt II OZ 295/05, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 8 września 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 1305/22). Do przeszkód uniemożliwiających terminowe dokonanie czynności zalicza się m.in. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę strony lub pełnomocnika, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar i inne zjawiska niemożliwe do przewidzenia. Chodzi zatem o okoliczności od strony całkowicie niezależne i nieprzewidywalne. W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, nie wystąpiły okoliczności, które uzasadniałyby przyjęcie, że uchybienie terminowi do wniesienia skargi nastąpiło bez winy Skarżącego. Sygnalizowany brak pouczenia o trybie i terminie zaskrzenia czynności materialno-technicznej nie może być traktowany jako okoliczność wyłączająca winę skarżącego w naruszeniu terminu do wniesienia skargi. Przypomnieć należy, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest czynność Burmistrza Miasta D. w przedmiocie nadania numeru porządkowego nieruchomości. Podstawę prawną nadania numeru porządkowego stanowi przepis art. 47a ust. 1 pkt 1 i ust. 5 ustawy z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021 r. poz. 1990 z późn. zm.). Nie jest to zatem decyzja administracyjna, która winna spełniać wymogi formalne określone w art. 107 § 1 k.p.a. w tym posiadać pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa, sprzeciwu od decyzji lub skargi oraz wysokości opłaty od powództwa lub wpisu od skargi lub sprzeciwu od decyzji, jeżeli mają one charakter stały, albo podstawie do wyliczenia opłaty lub wpisu o charakterze stosunkowym, a także możliwości ubiegania się przez stronę o zwolnienie od kosztów albo przyznanie prawa pomocy. Również Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne nie formułuje przy tym wymogu pouczenia o trybie i terminie zaskarżenia czynność w przedmiocie nadania numeru porządkowego nieruchomości. Organ mógł, takie pouczenie zawrzeć w doręczonym skarżącemu zawiadomieniu, lecz brak tego elementu nie stanowi bezpośredniego naruszenia prawa. Tym samym zaniechanie to nie może stanowić okoliczności ekskulpującej w przypadku naruszenie terminu wniesienia skargi. Wskazać należy również na stanowisko NSA zawarte w postanowieniu z 26 kwietnia 2022 r., (sygn. akt I OSK 477/22). Zgodnie z jego treścią zamieszczenie pouczenia - wobec charakteru przedmiotowego rozstrzygnięcia (nadania nowego numeru porządkowego), które nie jest ani decyzją administracyjną, ani postanowieniem, zaś możliwość jego zaskarżenia do sądu administracyjnego jako czynności wynika z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., nie jest obligatoryjne. Tym samym strona nie może wywodzić tylko z braku tego pouczenia, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez jej winy. Na marginesie dodać należy tylko, że skarżący jest podmiotem profesjonalnym, który z natury swojej działalności uczestniczy w obrocie prawnym. Jak wskazuje A. Wróbel (A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2022, art. 9.) zakres obowiązku informowania przez organ stron i uczestników postępowania jest jednak w orzecznictwie sądowym interpretowany zwężająco, gdy chodzi o tzw. profesjonalistów. Tym samym powoływanie się przez skarżącego na fakt, że organ mimo braku takiego obowiązku nie informował go o przysługujących mu prawach nie może być argumentem dla zastosowania przez sąd wyjątku przewidzianego w art. 53 §2 zdanie drugie p.p.s.a. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał, że skarga została wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia i podlega odrzuceniu na postawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego. O zwrocie wpisu, na podstawie powołanego przepisu, sąd orzekł w pkt II sentencji postanowienia.