Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Ol 276/23

II SA/Ol 276/23 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2023-07-18

Wynik

Uchylono decyzję I i II instancji

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia
18 lipca 2023
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Osipuk Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 lipca 2023 r. sprawy ze skargi W.D. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2) zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. na rzecz skarżącego kwotę 200 zł (dwieście złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Decyzją z 24 stycznia 2023 r. Komendant Powiatowy Policji w Działdowie (dalej: "KPP", "organ pierwszej instancji"), po rozpatrzeniu wniosku W.D (dalej: "skarżący") o udostępnienie informacji publicznej, odmówił jej udostępnienia. Organ pierwszej instancji podał, że wnioskiem z 4 grudnia 2022 r. skarżący zwrócił się o udostępnienie informacji publicznej przez przesłanie kserokopii sprawozdania z kontroli przeprowadzonej przez Wydział Kontroli Komendy Wojewódzkiej Policji w Olsztynie w 2021 r. w zakresie prawidłowości przyjmowania, rozpatrywania i załatwiania skarg i wniosków w Komendzie Powiatowej Policji w Działdowie (pkt 1) oraz o wskazanie przyczyn zakwalifikowania skarg jako właściwych do procedowania w trybie przepisów Działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego, a nie rozdziału 10 ustawy o Policji – "Odpowiedzialność dyscyplinarna i karna policjantów", w przypadku zarzucenia policjantom niedopełnienie obowiązków służbowych (pkt 2). Stwierdził, że informacja o przeprowadzonej kontroli i jej wynikach stanowi informację o podmiocie zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, w tym o jego organizacji i zasadach funkcjonowania. Zaznaczył, że informacja ta zawiera dane osób fizycznych niezwiązanych z ww. podmiotem. Zgodnie zaś z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej: u.d.i.p.) dostęp do wnioskowanej informacji podlega ograniczeniu ze względu na potrzebę ochrony prywatności osoby fizycznej. Wskazał jednocześnie, że ograniczenie to podlega wyjątkom określonym w art. 5 ust. 2 zdanie 2 u.d.i.p., do których należą pełnienie funkcji publicznej, związek z pełnieniem funkcji oraz rezygnację przez osobę fizyczną z przysługującej jej ochrony prywatności. KPP ocenił, że żądane sprawozdanie zawiera dane osobowe osób składających skargi do Komendy Powiatowej Policji w Działdowie oraz fragment treści jednego z pism, który ściśle dotyczy sytuacji prywatnej osoby składającej skargę. Dane zawarte w sprawozdaniu dotyczą więc także osób fizycznych, których prywatność należy chronić zgodnie z przepisami ustawy o ochronie danych osobowych i rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych. KPP stwierdził, że w sprawie nie wystąpił przypadek wymieniony w art. 5 ust. 2 u.d.i.p., wobec czego niezbędne było wydanie decyzji odmawiającej dostępu do informacji publicznej ze względu na ochronę prywatności osób fizycznych. Odnosząc się natomiast do wniosku w części dotyczącej wskazania przyczyn zakwalifikowania skarg na niedopełnienie obowiązków służbowych przez policjantów jako właściwych do procedowania w trybie przepisów Działu VIII k.p.a., a nie rozdziału 10 ustawy o Policji, KPP wskazał, że wniosek w tym zakresie nie dotyczy informacji publicznej określonej w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., gdyż informacja publiczna odnosi się do faktów. Skarżący zwrócił się o informację z zakresu obowiązujących przepisów prawa, co nie stanowi informacji publicznej. W złożonym od powyższej decyzji odwołaniu skarżący stwierdził, że bezpodstawnie odmówiono mu udostępnienia w całości żądanej informacji publicznej z powodu ochrony danych osobowych osób wnoszących skargi. Zauważył, że możliwa była anonimizacja danych osobowych i nie było potrzeby ochrony danych osobowych funkcjonariuszy publicznych - policjantów, których nazwiska występują w protokole kontroli. Komendant Wojewódzki Policji w Olsztynie (dalej "KWP", "organ odwoławczy") decyzją z 24 lutego 2023 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. KWP wyjaśnił, że wprawdzie prawo dostępu do informacji publicznej ma charakter powszechny, bowiem jest przyznane każdemu (art. 2 ust. 1 u.d.i.p.), ale podlega ograniczeniu w przypadkach określonych w art. 5 u.d.i.p. Zaznaczył, że zgodnie z art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w drodze decyzji administracyjnej, natomiast organ może poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy, gdy nie jest podmiotem zobowiązanym w świetle art. 4 u.d.i.p., gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, gdy nie dysponuje on przedmiotową informacją albo wnioskowane dane są dostępne w publikatorze oraz gdy w zakresie żądanej informacji publicznej przepisy prawa wprowadzają odrębny tryb dostępu. KWP stwierdził, że w sprawie odmowę udostępnienia informacji publicznej uzasadniono koniecznością ochrony prywatności osoby fizycznej, stosownie do art. 5 ust. 2 ustawy, gdyż sprawozdanie, o które zwrócił się odwołujący, zawiera dane osobowe osób składających skargi do Komendy Powiatowej Policji w Działdowie i przytoczony fragment treści jednego z pism, które ściśle dotyczy sytuacji prywatnej osoby skarżącej. Zauważył, że stosownie do art. 5 ust. 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że w razie kolizji między zasadą jawności informacji publicznej a ochroną prywatności i danych osobowych osób fizycznych, dopuszczalny będzie jedynie taki sposób udostępniania informacji publicznej, który nie naruszy wskazanych dóbr chronionych (np. anonimizacja danych wrażliwych). Adresat wniosku o udostępnienie informacji publicznej powinien w związku z tym rozważyć, czy nawet po usunięciu danych osobowych nie jest możliwa identyfikacja osoby fizycznej. W przypadku gdy pomimo dokonania takiego zabiegu możliwa będzie identyfikacja osoby, której dane dotyczą, należy odmówić udostępnienia informacji publicznej. Ponadto ustawodawca przesądził, że wartością podlegającą silniejszej ochronie jest prawo do prywatności osoby fizycznej lub ochrona tajemnicy przedsiębiorcy. KWP stwierdził, że powyższego stanowiska nie zmienia treść art. 5 ust. 3 u.d.i.p., gdyż przepis ten w żaden sposób nie uchyla ochrony prywatności osób fizycznych, niepełniących funkcji publicznych, wynikającej z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. KWP przypomniał, że podmiotami, ze względu na dobro których konieczne jest wydanie decyzji odmawiającej dostępu do informacji publicznej, są osoby fizyczne wnoszące skargi do Komendanta Powiatowego Policji w Działdowie, które zostały rozpatrzone w okresie objętym kontrolą, a której dokumentacja leży w zainteresowaniu wnioskującego o jej udostępnienie. W skardze wywiedzionej do tut. Sądu na decyzję organu odwoławczego skarżący zarzucił naruszenie art. 2 ust. 1 u.d.i.p. Stwierdził, że organy obu instancji nie miały prawa do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej w zakresie całkowitej odmowy udostępnienia informacji publicznej. Dodał, że decyzja organu pierwszej instancji jest nieważna, gdyż nie została prawidłowo doręczona, a ponadto wniosek nie został własnoręcznie podpisany. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zobowiązanie Komendanta Powiatowego Policji w Działdowie do udostępnienia informacji publicznej oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. KWP stwierdził ponadto, że decyzja organu pierwszej instancji została podpisana przez Komendanta Powiatowego Policji w Działdowie i zawiera wymogi określone w art. 107 § 1, w tym w pkt 8 k.p.a. Zaznaczył, że skarżący we wniosku wskazał alternatywną formę udzielenia odpowiedzi: pocztą elektroniczną lub tradycyjną. W związku z powyższym na zasadzie art. 391 § 1 pkt 2 k.p.a. organ pierwszej instancji doręczył decyzję, która została odebrana przez stronę. W związku z powyższym organ I instancji nie naruszył zasady pisemności określonej w art. 14 § 1 k.p.a. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 63 k.p.a. przez brak własnoręcznego podpisu na wniosku wyjaśnił, że w art. 10 ust. 1 i 2 u.d.i.p. ustawodawca nie wskazał, jaka ma być forma żądania. Zauważył, że nie naruszono art. 109 § 1 k.p.a. skoro skarżący zapoznał się z treścią decyzji doręczonej poczta elektroniczną, gdyż złożył w terminie odwołanie. KWP wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji według powyższych kryteriów wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest prawidłowość odmowy udostępnienia informacji, o których udzielenie skarżący zwrócił się w we wniosku z 4 grudnia 2022 r. W punkcie 1. wniosku skarżący wniósł o udostępnienie kserokopii sprawozdania z kontroli przeprowadzonej przez Wydział Kontroli Komendy Wojewódzkiej Policji w Olsztynie w 2021 r. w zakresie prawidłowości przyjmowania, rozpatrywania i załatwiania skarg i wniosków w Komendzie Powiatowej Policji w Działdowie, zaś w punkcie 2. domagał się wskazania przyczyn zakwalifikowania skarg na niedopełnienie obowiązków służbowych przez policjantów jako właściwych do procedowania w trybie przepisów Działu VIII k.p.a. a nie Rozdziału 10 ustawy o Policji. Nie budzi wątpliwości, że Komendant Powiatowy Policji jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, co wynika z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902; dalej jako: "u.d.i.p."). Zgodnie z tym przepisem podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są m.in. władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Nie jest sporne, że informacja, udostępnienia której skarżący domagał się w punkcie 1. wniosku, stanowi informację publiczną w rozumieniu przepisów u.d.i.p. Jednocześnie KPP ocenił, że żądanie zawarte w punkcie 2. nie dotyczy informacji publicznej. Pogląd ten należy podzielić. Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Krąg informacji, które ustawa w ramach katalogu otwartego w szczególności uznaje za informację publiczną, określony został w art. 6 tej ustawy. Na podstawie wskazanego przepisu przyjmuje się, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona przez władze publiczne, przez osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów. Charakter publiczny należy przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności organów (por. wyrok WSA w Gdańsku z 28.09.2016 r., II SAB/Gd 13/16, wyrok NSA z 20 listopada 2019 r., I OSK 4345/18). Należy podzielić wyrażany w orzecznictwie sądowym pogląd (por. np. wyrok WSA w Krakowie z 26.09.2019 r., II SAB/Kr 361/19), że określenie sprawy jako "publicznej" wskazuje, że jest to sprawa ogółu i koresponduje w znacznym stopniu z pojęciem dobra wspólnego (dobra ogółu). Trafnie się również podnosi w orzecznictwie, że za informację publiczną należy uznać każdą informację związaną z działalnością organów władzy publicznej (wyrok WSA w Poznaniu z 29.05.2019 r., IV SAB/Po 78/19). Zatem informacją publiczną będzie treść sprawozdania z kontroli przeprowadzonej w zakresie prawidłowości przyjmowania, rozpatrywania i załatwiania skarg i wniosków w Komendzie Powiatowej Policji w Działdowie. Natomiast do sfery faktów związanych z działalnością KPP nie należą przesłanki, którymi kierował się ten organ, decydując o przyjęciu określonego trybu załatwienia skarg i wniosków na niedopełnienie obowiązków służbowych przez policjantów, o ile nie przybrały one formy dokumentu. Niewątpliwie bowiem prawo dostępu do informacji publicznej oznacza dostęp do informacji już istniejącej i będącej w posiadaniu organu. Wymóg "istnienia" informacji wiąże się z jakąś postacią jej uprzedniego uzewnętrznienia, zwłaszcza utrwalenia. Dopóki określona informacja istnieje tylko w pamięci przedstawiciela władzy publicznej i nie została utrwalona w jakiejkolwiek formie, tak aby można było w sposób nie budzący wątpliwości odczytać jej treść, dopóty informacja taka nie ma waloru informacji publicznej (zob. wyrok NSA: z 14.09.2012 r., I OSK 1177/12; tak też I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2016, uwaga 3 do art. 6). Z treści decyzji KPP wynika, że o wyborze trybu rozpoznawania skarg na niedopełnienie obowiązków służbowych przez policjantów zdecydowała zastosowana przez ten organ wykładnia obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa, która nie przybrała formy dokumentu. Stosownie do art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni (za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p.) oraz następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Zgodnie natomiast z art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 następuje w drodze decyzji administracyjnej. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że jeżeli wnioskodawca żąda udzielenia informacji, która nie jest informacją publiczną, gdy nie dysponuje żądaną informacją lub gdy nie jest podmiotem zobowiązanym w świetle art. 4 u.d.i.p., bądź gdy wnioskowane dane są dostępne w publikatorze albo gdy w zakresie żądanej informacji publicznej przepisy prawa wprowadzają odrębny tryb dostępu, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz ciąży na nim obowiązek pisemnego zawiadomienia wnoszącego o ww. okolicznościach (por. np. wyroki NSA z 27.01.2016 r., I OSK 127/15 i z 18.01.2017 r., I OSK 1789/16). Na gruncie rozpoznawanej sprawy stwierdzenie przez organ pierwszej instancji, że żądana w punkcie drugim wniosku informacja o przesłankach, którymi kierował się KPP, klasyfikując skargi na policjantów do załatwienia w określonym trybie, nie stanowi informacji publicznej nie powinno więc nastąpić w decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Obowiązek wynikający z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. ma bowiem zastosowanie tylko, gdy konieczna jest odmowa udzielenia informacji lub umorzenia postępowania i spełnione są jednocześnie warunki: przedmiotowy (informacja ma charakter informacji publicznej) i podmiotowy (podmiot jest zobowiązany do udzielenia informacji). Brak jednego z tych elementów skutkuje zakazem załatwienia sprawy w drodze decyzji administracyjnej. Niedopuszczalne jest zatem wydanie decyzji odmownej, gdy żądana informacja nie jest informacją publiczną w rozumieniu u.d.i.p., gdyż przepisy tej ustawy nie znajdują wówczas zastosowania, a tym samym nie może być stosowany art. 16 u.d.i.p. (por. wyrok NSA z 11.12.2002 r., II SA 2867/02; wyrok WSA w Szczecinie z 11.04.2018 r., II SAB/Sz 42/18). Tymczasem w decyzji z 24 stycznia 2023 r. KPP odmówił nie tylko informacji publicznej (kopii sprawozdania z kontroli objętej pkt. 1 wniosku), ale również udostępnienia informacji z pkt 2., która nie stanowi informacji publicznej. KPP nie działał więc w prawem wymaganej formie, odmawiając decyzją udostępnienia części wnioskowanych danych – w zakresie punktu 2. Naruszenia tego nie dostrzegł organ drugiej instancji, który w ogóle nie ocenił tej kwestii. O ile prawidłowo organy obu instancji oceniły, że punkt 1 wniosku dotyczy informacji publicznej, to niezasadnie uznały, że konieczne było wydanie decyzji w trybie art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. z uwagi na konieczność ochrony danych osób składających skargi na funkcjonariuszy Policji. Na mocy art. 5 ust. 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 11 stycznia 2013 r. I OSK 2267/12 z zestawienia zasady jawności informacji publicznych oraz obowiązku ochrony prywatności, tajemnic przedsiębiorcy i danych osobowych osób fizycznych można wyprowadzić wniosek, że możliwe jest udostępnianie informacji publicznej w sposób nienaruszający wskazanych dóbr chronionych. Służy temu m.in. tzw. anonimizacja danych wrażliwych. W takim wypadku nie zachodzi potrzeba wydawania oddzielnej decyzji na podstawie art. 16 u.d.i.p., gdyż przepis ten może mieć zastosowanie tylko w wypadku odmowy udostępnienia informacji, a nie w przypadku jej udzielenia z zachowaniem zasady ochrony dóbr chronionych. NSA nie podzielił poglądu, że w każdym wypadku, kiedy zachodzi możliwość ujawnienia "przy okazji" udostępniania informacji publicznej danych podlegających ochronie należy całkowicie odmówić udzielenia informacji na podstawie art. 16 u.d.i.p., zwłaszcza gdy strona nie jest zainteresowana ujawnieniem takich danych, żądając udzielenia informacji o konkretnych sprawach publicznych. Wydanie decyzji odmownej na podstawie art. 16 u.d.i.p. byłoby konieczne tylko wówczas, gdyby istota żądanej informacji dotyczyła żądania ujawnienia chronionych prawem danych wskazanych osób lub danych wrażliwych innych podmiotów (zob. też wyrok NSA z 7.06.2019 r., I OSK 3149/18). Organ oceniając, czy może ograniczyć się tylko do zanonimizowania danej informacji, czy też ma wydać w związku z tym decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej w tej części na podstawie art. 5 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p., musi ocenić, czy zanonimizowana informacja jest wprost objęta zakresem żądania wniosku, czy też pojawia się "przy okazji" udostępniania informacji publicznej. Takiej oceny w niniejszej sprawie nie dokonał ani organ pierwszej instancji, ani KWP, natomiast z żądania skarżącego w sposób jednoznaczny wynika, że nie chodzi mu o ujawnienie nazwisk osób składających skargi, lecz o wyniki przeprowadzonej kontroli. Niezasadny jest zarzut nieważności decyzji KPP, który zdaniem skarżącego ma wynikać z naruszenia art. 14 § 1, art. 63 § 3 i art. 109 § 1 k.p.a. Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm., dalej "k.p.a.") należy zauważyć, że art. 14 § 1 k.p.a. został uchylony z dniem 5 października 2021 r. (zob. art. 61 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, Dz. U. z 2023 r. poz. 285). Jednocześnie w art. 14 dodano § 1a-1d. Zgodnie zaś z art. 14 § 1a k.p.a. sprawy należy prowadzić i załatwiać na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej. Pisma utrwalone w postaci papierowej opatruje się podpisem własnoręcznym. Pisma utrwalone w postaci elektronicznej opatruje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym lub kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną organu administracji publicznej ze wskazaniem w treści pisma osoby opatrującej pismo pieczęcią. Jak wynika z przedłożonych Sądowi akt administracyjnych, decyzja wydana przez organ pierwszej instancji została sporządzona na piśmie utrwalonym w postaci papierowej i zawiera własnoręczny podpis piastuna organu z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 63 § 3 k.p.a. należy przyznać, że z przepisów u.d.i.p. nie wynika, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej musi być podpisane przez wnoszącego. W świetle ugruntowanego stanowiska judykatury brak autoryzowanego podpisu na wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie stanowi jego braku formalnego (zob. np. wyroki NSA z: 30.11.2012 r., I OSK 1991/12; 14.12.2012 r., I OSK 1013/12). Jednakże trzeba podkreślić, że wszystkie przypadki, w których ma dojść do podjęcia przez organ aktu administracyjnego, w tym zwłaszcza kwalifikowanego, jakim jest decyzja administracyjna (odmowna oraz o umorzeniu postępowania), bezwzględnie wymagać będą własnoręcznego podpisu wnioskodawcy (podpisu elektronicznego) na wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a jego brak winien być usuwany w postępowaniu naprawczym, regulowanym w art. 64 § 2 k.p.a. Zgodnie bowiem z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. do decyzji odmownej oraz o umorzeniu postępowania stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, co oznacza, że Kodeks ten ma zastosowanie do całego procesu wydawania decyzji, a więc także do kwestii usuwania braków formalnych wniosku o dostęp do informacji publicznej, o ile zobowiązany organ zmierza do wydania takiej decyzji (zob. wyroki NSA z 5.12.2019 r., I OSK 905/18, z 19.06.2020 r., I OSK 1342/19 i 1.06.2022 r., III OSK 5102/21, z 28.09.2022 r., III OSK 1753/21, z 2 czerwca 2023 r., III OSK 2363/21). Zasadny jest również zarzut naruszenia art. 109 § 1 k.p.a., zgodnie z którym decyzję doręcza się stronom na piśmie. Z ww. przepisu w zw. z art. 14 § 1a k.p.a. wyraźnie wynika, że przedmiotem doręczenia jest decyzja utrwalona w postaci papierowej lub elektronicznej, a nie jej skan. Przepis art. 109 § 1 k.p.a. zobowiązuje organ administracji publicznej do doręczenia stronie decyzji, co należy rozumieć jako obowiązek doręczenia stronie prawidłowo podpisanego oryginału decyzji. Z art. 391 § 1 k.p.a. (w brzmieniu obowiązującym przed dniem 5 października 2021 r. - który na mocy art. 158 ust. 1 ustawy o doręczeniach elektronicznych - miał zastosowanie w sprawie) wynika, że dokument przesyłany środkami komunikacji elektronicznej ma postać dokumentu elektronicznego. Zatem skan decyzji w formie PDF, bez pliku zawierającego podpis elektroniczny, nie spełnia wymagań przewidzianych dla stosowania środków komunikacji elektronicznej (tak: NSA w wyrokach z 8.12.2020 r., II OSK 1906/20 i 14.10.2021 r., III OSK 3720/21). Z akt sprawy nie wynika, aby decyzja KPP w formie pliku pdf została opatrzona kwalifikowanym podpisem elektronicznym, w aktach administracyjnych znajduje się tylko egzemplarz decyzji KPP podpisany własnoręcznie. W przypadku gdy decyzja podpisana jest własnoręcznie wówczas powinna zostać doręczona stronom na piśmie, natomiast gdy decyzja podpisana jest elektronicznie powinna być doręczona za pomocą środków komunikacji elektronicznej (zob. wyrok NSA z 19.12.2022 r., II OSK 281/22 i powołane tam orzecznictwo). Z uwagi na opisane naruszenia koniecznym było uchylenie decyzji organów obu instancji. Uchylenie ww. decyzji skutkuje koniecznością ponownego rozpatrzenia przez organ wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej z uwzględnieniem przedstawionej wyżej oceny prawnej. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz c p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi, orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Organ odwoławczy - w odpowiedzi na skargę - złożył wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a skarżący nie zażądał przeprowadzenia rozprawy w stosownym terminie.

Informacje o sprawie

Data wpływu
3 kwietnia 2023
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Komendant Policji
Sędziowie
Bogusław Jażdżyk Ewa Osipuk Tadeusz Lipiński /przewodniczący sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny