II SA/Ol 175/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Matczak sędzia WSA Grzegorz Klimek Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Chodorowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2026 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę obiektu oddala skargę.

Z przedstawionych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt administracyjnych wynika, że Wojewoda Warmińsko-Mazurski (dalej jako: "Wojewoda" lub "organ odwoławczy") po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej [...] przy ul. [...] w O. (dalej jako: "Wspólnota Mieszkaniowa", "uczestnik postępowania") oraz M.K. (dalej jako: "odwołująca") od decyzji Prezydenta O. (dalej jako: "Prezydent" lub "organ I instancji") z 1 sierpnia 2025 r. zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu oraz architektoniczno-budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę na rzecz N sp. z o.o. z siedzibą w O. (dalej jako: "inwestor", "spółka") obejmujące budowę budynku usług [...] i szpitala [...] wraz z zagospodarowaniem terenu i niezbędną infrastrukturą techniczną przy ul. [...] w O. na działkach nr A, B, C, D w obrębie [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. 19 lipca 2024 r. do organu I instancji wpłynął wniosek inwestora o wydanie pozwolenia na budowę obejmującego budowę budynku usług [...] i szpitala [...] wraz z zagospodarowaniem terenu i niezbędną infrastrukturą techniczną. Prezydent przeprowadził postępowanie i decyzją z 5 grudnia 2024 r. zatwierdził projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielił pozwolenia na budowę inwestorowi. 27 grudnia 2024 r. Wspólnota Mieszkaniowa wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji. Do odwołania załączono 5 wydruków – linijka słońca na przykładzie lokalu oznaczonego w dokumentacji projektowej jako lokal [...]. Przeprowadzone przez Wojewodę postępowanie odwoławcze wykazało, że decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania (art. 10 § 1, art. 77 i art. 80 k.p.a.) oraz prawa materialnego w zakresie art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. W konsekwencji Wojewoda decyzją z 27 lutego 2025 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Prezydent przy ponownym rozpatrywaniu sprawy rozszerzył wcześniej ustalony krąg stron, włączając do niego oprócz Wspólnoty Mieszkaniowej, także – z uwagi na ich indywidualny interes – właścicieli poszczególnych lokali mieszkalnych usytuowanych po wschodniej stronie istniejącego budynku, tj. lokali mieszkalnych o numerach: A, B, c, D, E, F, G, H, I, J, K. Postanowieniem z 4 czerwca 2025 r. inwestor został zobowiązany do usunięcia nieprawidłowości. 9 czerwca 2025 r. wpłynęło do organu I instancji pismo inwestora z wyjaśnieniami zastrzeżeń wniesionych w toku postępowania przez strony. Dodatkowo inwestor uzupełnił elementy projektu budowlanego, tj. analizę oświetlenia naturalnego i analizę nasłonecznienia mieszkań. 25 lipca 2025 r. do organu I instancji wpłynęły zastrzeżenia i uwagi stron postępowania administracyjnego. Inwestor, pismem z 31 lipca 2025 r. przedstawił wyjaśnienia na zastrzeżenia i uwagi stron. W ocenie organu I instancji wyrażonej w decyzji parametry przyjęte do analiz nie budziły zastrzeżeń; w projekcie wykazano, że czas nasłonecznienia dla zabudowy śródmiejskiej, w której zlokalizowane są oba budynki, jest zapewniony przez min. 1,5 godziny dla wszystkich lokali usytuowanych w ścianie wschodniej budynku Wspólnoty Mieszkaniowej. Ponadto organ poinformował, że dwa lokale (nr E i nr J), zlokalizowane we wschodniej części budynku Wspólnoty Mieszkaniowej przestały pełnić funkcję mieszkalną i aktualnie są użytkowane jako lokale, w których prowadzona jest działalność gospodarcza-biurowa, ustalono to na podstawie przyjętych przez organ zgłoszeń zmiany sposobu użytkowania. Dla takich lokali nie jest wymagane spełnienie § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2022 r. poz. 1225 ze zm.; dalej: rozporządzenie lub WT). Prezydent, po ponownej analizie dokumentacji projektowej stwierdził, że projekty są kompletne, zostały sporządzone przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane, zawierają wszystkie wymagane przepisami decyzje, opinie, uzgodnienia (w tym rzeczoznawcy higieniczno-sanitarnego i p.poż.), a przedsięwzięcie nimi objęte jest zgodne z uchwałą nr [...] Rady Miasta O. z dnia [...] 2004 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta O. dla terenu S. między ulicami [...] i rzeką [...]. W związku z powyższym, decyzją z 1 sierpnia 2025 r. Prezydent ponownie zatwierdził projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielił inwestorowi pozwolenia na budowę przedmiotowego zamierzenia. Odwołanie od powyższej decyzji Prezydenta wniosła w dniu 18 sierpnia 2025 r. Wspólnota Mieszkaniowa oraz odwołująca. Organ odwoławczy rozpoznając wniesione odwołania wyjaśnił, że zakwestionowaną decyzję Prezydent wydał 1 sierpnia 2025 r., czyli przed upływem czasu na odebranie przesyłki przez strony (powtórne awizo z 29 lipca 2025 r., zwrot 5 sierpnia 2025 r.). Wojewoda przyjął, że chociaż niewątpliwie organ I instancji dopuścił się uchybienia art. 10 § 1 k.p.a., nie czekając z wydaniem decyzji do upływu czasu, wyznaczonego przez ten organ stronom postępowania, do tzw. końcowego zapoznania się z aktami i wypowiedzenia w sprawie, to wskazane wyżej naruszenie może odnieść skutek jedynie wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Zdaniem organu II instancji, odwołujący nie wykazali takiego związku we wniesionych odwołaniach. W szczególności, odwołujący nie wskazali jakie nowe okoliczności lub dowody istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zostałyby powołane, gdyby przed wydaniem decyzji pierwszoinstancyjnej strony rzeczywiście zapoznały się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Organ odwoławczy wyjaśnił, że konwalidował uchybienie organu I instancji. Wszystkie strony postępowania miały zapewniony czynny udział w postępowaniu odwoławczym. W toku postępowania odwoławczego nie zostały jednak przedstawione żadne nowe argumenty podważające skutecznie stanowisko organu co do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Dalej organ odwoławczy argumentował, że analiza oświetlenia naturalnego (przesłaniania) oraz analiza nasłonecznienia to dwie odrębne analizy. Analiza oświetlenia naturalnego opracowywana jest na podstawie § 13 rozporządzenia. Sposób wyznaczenia wysokości określa § 13 ust. 2 rozporządzenia, tj. wysokość przesłaniania mierzy się od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego lub jego przesłaniającej części. W rozpatrywanym przypadku (zabudowa śródmiejska), zgodnie z § 13 ust. 1 i ust. 4 rozporządzenia, odległość spełni warunek, nawet jeśli będzie odpowiadała wysokości przesłaniania zmniejszonej nie więcej niż o połowę. Projektowane zamierzenie nie wykorzystuje możliwości zmniejszenia odległości przesłaniania, dlatego należy uznać, że ten warunek jest decydowanie spełniony. Wojewoda wskazał, że oświetlenie naturalne jest regulowane dodatkowo przez § 57 rozporządzenia, który stanowi, że w pomieszczeniu przeznaczonym na pobyt ludzi stosunek powierzchni okien, liczonej w świetle ościeżnic, do powierzchni podłogi powinien wynosić co najmniej 1:8, natomiast w innym pomieszczeniu, w którym oświetlenie dzienne jest wymagane ze względów na przeznaczenie – co najmniej 1:12. Z kolei analiza nasłonecznienia powinna być wykonana zgodnie z § 60 WT i jak najbardziej może być wykonana dla kondygnacji reprezentatywnej – co jest powszechną praktyką projektową. Zgodnie z załączonym projektem – analiza nasłonecznienia została sporządzona w formie opisowej i rysunkowej przez osobę uprawnioną. Z treści tej analizy wynika, że spełniono § 60 rozporządzenia. W każdym z lokali mieszkalnych zapewniono minimum 1,5 godziny nasłonecznia w przynajmniej jednym pokoju, w dniach równonocy wiosennej i jesiennej, w godzinach 7:00-17:00 z uwzględnieniem odpowiednio czasu zimowego i letniego (patrz rysunki numer od ZT-03a do ZT-03e). Nadmienić należy, iż ww. analizy zostały uszczegółowione w toku ponownego rozpatrywania sprawy a projektant wyjaśniał wszelkie wątpliwości. Strony miały możliwość zapoznania się z treścią analiz i wyjaśnień również w trakcie postępowania odwoławczego. Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że projekt jest kompletny, został sporządzony i sprawdzony przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane, posiada oświadczenia projektantów o zgodności projektu z przepisami i zasadami wiedzy technicznej, zawiera wszystkie wymagane przepisami decyzje, opinie, uzgodnienia, a zamierzenie nim objęte jest zgodne z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skargę na wymienioną decyzję złożyła J.J. będąca właścicielem lokalu nr F. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: I. przepisów postępowania: art. 10 § 1 k.p.a. - poprzez pozbawienie stron postępowania realnego prawa do czynnego udziału w postępowaniu przed organem I instancji, polegające na wydaniu decyzji przed upływem terminu wyznaczonego stronom na zapoznanie się z aktami sprawy i wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. – poprzez wadliwe zastosowanie tego przepisu i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, pomimo stwierdzenia naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., bez skutecznego usunięcia tego uchybienia w postępowaniu odwoławczym; art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz art. 84 k.p.a. – poprzez nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego i bezkrytyczne zaakceptowanie analiz projektanta, pomimo ich wewnętrznych sprzeczności oraz nieuwzględnienia rzeczywistych warunków terenowych, istniejącego drzewostanu i niespójnych parametrów wysokościowych, mających istotne znaczenie dla oceny zgodności projektu z wymogami techniczno-budowlanymi; art. 8 i art. 11 k.p.a. – poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę zaufania obywateli do organów państwa oraz brak rzetelnego uzasadnienia przyczyn pominięcia istotnych zarzutów skarżących; II. prawa materialnego: 1. § 60 rozporządzenia, w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy - Prawo budowlane, poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że wymóg nasłonecznienia może zostać spełniony w sposób hipotetyczny, bez badania faktycznego dostępu światła do konkretnych pomieszczeń mieszkalnych; 2. § 60 rozporządzenia – poprzez zaakceptowanie analizy nasłonecznienia: - sporządzonej przy użyciu niespójnych danych wysokościowych (11 m w analizie nasłonecznienia oraz 12,05 m w analizie oświetlenia – przy czym przyjęcie niższej wysokości krawędzi zacieniającej ma realny wpływ na kąt padania promieni słonecznych), - opartej na błędnym przyjęciu punktu odniesienia (poręcz balkonu zamiast dolnej krawędzi okna), - wykazującej przedziały czasowe zapewnienia 2 godzin nasłonecznienia, z pominięciem rzeczywistych warunków terenowych i czynników przesłaniających, - pomijającej elementy zacieniające – balustrady balkonowe, a ograniczając się wyłącznie do płyty balkonów. 3. § 60 rozporządzenia – poprzez pominięcie wpływu istniejącego drzewostanu oraz rzeczywistego ukształtowania terenu na dostęp światła dziennego, mimo że przepisy rozporządzenia dotyczą zapewnienia nasłonecznienia w sposób faktyczny i realny; 4. art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego – poprzez zatwierdzenie projektu, który narusza uzasadnione interesy właścicieli nieruchomości sąsiednich, prowadząc do faktycznego pozbawienia lokalu mieszkalnego na parterze minimalnego, wymaganego prawem nasłonecznienia. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że Wojewoda co prawda przyznał, że doszło do uchybienia art. 10 § 1 k.p.a., jednak uznał je za nieistotne, przerzucając na odwołujących ciężar wykazania, że uchybienie to uniemożliwiło im dokonanie konkretnych czynności procesowych. Stanowisko to jest sprzeczne z utrwalonym orzecznictwem, zgodnie z którym naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu ma charakter gwarancyjny, a jego znaczenie nie może być oceniane przez pryzmat hipotetycznego wpływu stanowiska strony na treść rozstrzygnięcia. Skarżąca argumentowała, że organ odwoławczy pominął w szczególności przedłożoną przez Wspólnotę dokumentację fotograficzną rzeczywistego stanu zagospodarowania terenu, zbagatelizował wpływ istniejącego zadrzewienia oraz nie odniósł się do wskazywanych przez odwołujących rozbieżności i błędów metodologicznych analizy nasłonecznienia, w tym przyjęcia zaniżonych wysokości krawędzi przesłaniających oraz niewłaściwego punktu odniesienia dla obliczeń. Organ zaniechał samodzielnej, merytorycznej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i bezkrytyczne przyjął za wiarygodną analizę nasłonecznienia sporządzoną na zlecenie inwestora, wyłącznie z uwagi na posiadanie przez jej autora stosownych uprawnień, pomimo istnienia istotnych, podniesionych w odwołaniu wątpliwości co do jej rzetelności i zgodności z rzeczywistymi warunkami terenowymi. W sytuacji powzięcia przez organ wątpliwości co do prawidłowości sporządzonej analizy nasłonecznienia, organ nie może ograniczyć się do oceny jej formalnej poprawności ani wiarygodności autora, lecz zobowiązany jest do jej merytorycznej weryfikacji, a w razie potrzeby – do zasięgnięcia opinii niezależnego biegłego. W ocenie skarżącej istniały szczególne podstawy do przeprowadzenia pogłębionej analizy dowodowej, albowiem – jak wielokrotnie wskazywała Wspólnota – analiza nasłonecznienia wykazywała spełnienie wymogów w sposób skrajnie graniczny, na poziomie minimalnego czasu nasłonecznienia przewidzianego dla zabudowy śródmiejskiej, przy jednoczesnym pominięciu istotnych przeszkód terenowych w postaci wysokich drzew liściastych zlokalizowanych pomiędzy budynkiem istniejącym a projektowanym oraz przy zaniżeniu rzeczywistej wysokości krawędzi zacieniających. Zarzuty te dotyczyły m.in. przyjęcia rozbieżnych wysokości krawędzi zacieniających w analizie nasłonecznienia i analizie oświetlenia naturalnego, nieuwzględnienia rzeczywistych przeszkód terenowych w postaci istniejącego wysokiego zadrzewienia, przyjęcia nieprawidłowego punktu odniesienia dla analizy (poręcz balkonu zamiast dolnej krawędzi okna), jak również wskazania godzin nasłonecznienia, które pozostają w sprzeczności z faktycznym przebiegiem wędrówki słońca i rzeczywistym stanem zacienienia terenu. Skarżąca wskazała, że jej lokal mieszkalny, położony na [...], którego dotyczy zarzuty, w praktyce posiada dostęp do światła słonecznego tylko z jednej strony. Przyjęcie przez organ, że wymóg nasłonecznienia został spełniony, mimo faktycznego braku dopływu promieni słonecznych w deklarowanych godzinach (m.in. z uwagi na niespójność w kwestii przyjętej przez projektanta wartości krawędzi zacieniającej, pominięcie istniejącego drzewostanu, skutecznie odcinającego dostęp promieni słonecznych we wnęce pomiędzy budynkiem istniejącym a projektowanym, pominięcie balustrad balkonowych, ograniczając się wyłącznie do wystających płyt balkonów, rzeczywisty moment wschodu słońca i kąta padania promieni słonecznych), prowadzi do obejścia celu zawartego w § 60 rozporządzenia. Podniesiono w skardze, że Wojewoda bezzasadnie uznał, że zieleń wysoka nie podlega uwzględnieniu w analizie nasłonecznienia, argumentując, że drzewa nie są obiektami budowlanymi w rozumieniu Prawa budowlanego. Stanowisko to prowadzi do nieuprawnionego pominięcia aktu wykonawczego, jakim jest rozporządzenie, które stanowi samodzielną podstawę prawa materialnego w zakresie nasłonecznienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 14 maja 2026 r. skarżąca wyjaśniła, że jej lokal znajduje się na [...] budynku i jest oznaczony jako lokal [...] w analizie nasłonecznie budynku, która znajduje się w projekcie budowlanym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U z 2024 r. poz. 1267). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Nadto wskazania wymaga, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy co wynika z treści art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U z 2026 r. poz. 143 – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako p.p.s.a.). Sąd rozstrzygając sprawę nie jest też związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Materialnoprawną podstawę kontrolowanego aktu stanowiły przepisy ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 418; w skrócie "Prawo budowlane" lub "p.b."). W pierwszej kolejności należy wskazać na przepis art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego określający przedmiot i zakres czynności wyjaśniających, jakie winien podjąć organ administracji architektoniczno-budowlanej przed zatwierdzeniem projektu budowlanego lub udzieleniem pozwolenia na budowę. Zgodnie z tym przepisem przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza: 1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z: a) ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, b) wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, c) ustaleniami uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej. 2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; 3) kompletność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego, w tym dołączenie: c) kopii zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, dotyczącego projektanta i projektanta sprawdzającego. 3a) dołączenie: a) wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, b) oświadczeń, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 10 i 13; 4) posiadanie przez projektanta i projektanta sprawdzającego odpowiednich uprawnień budowlanych na podstawie: a) kopii dokumentów, o których mowa w art. 34 ust. 3d pkt 1 - w przypadku uprawnień niewpisanych do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane, b) danych w centralnym rejestrze osób posiadających uprawnienia budowlane - w przypadku uprawnień wpisanych do tego rejestru; 4a) przynależność projektanta i projektanta sprawdzającego do właściwej izby samorządu zawodowego na podstawie: a) zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 - w przypadku osób niewpisanych do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane, b) danych w centralnym rejestrze osób posiadających uprawnienia budowlane - w przypadku osób wpisanych do tego rejestru. Przywołany przepis określa zakres obowiązków organu, których celem jest kompleksowe sprawdzenie projektu budowlanego w fazie wyjaśniającej postępowania administracyjnego o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. Podnieść należy również, w kontekście art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane, że zgodnie z art. 34 ust. 3 Prawa budowlanego projekt budowlany zawiera: 1) projekt zagospodarowania działki lub terenu sporządzony na aktualnej mapie do celów projektowych lub jej kopii (...); 2) projekt architektoniczno-budowlany (...); 3) projekt techniczny (...). Co jest szczególnie istotne, tylko pierwszy z wymienionych projektów składowych – projekt zagospodarowania działki (terenu) – podlega kontroli właściwych organów w pełnym zakresie, tj. pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi (zob. art. 35 ust. 1 pkt 2). Natomiast kontrola projektu architektoniczno-budowlanego, poza sprawdzeniem wymogów z art. 35 ust. 1 pkt 3 – 5 Prawa budowlanego, ograniczona została do kryteriów określonych w art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, tj. zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy w przypadku braku miejscowego planu (decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego), a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Przechodząc do oceny niniejszej skargi wskazać trzeba, że w orzecznictwie sądowym przyjęto, że w postępowaniu administracyjnym do reprezentowania interesu podmiotu zbiorowego – ogółu właścicieli odrębnych lokali tworzących wspólnotę mieszkaniową – co do zasady legitymację ma wspólnota mieszkaniowa, a nie poszczególni członkowie tej wspólnoty, co wynika z art. 6 ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2021 r. poz. 1048; dalej jako: u.w.l.). Tylko w wyjątkowych sytuacjach członek wspólnoty może samodzielnie, niezależnie od wspólnoty, wystąpić jako strona postępowania. Może to mieć miejsce wyłącznie wtedy, gdy wykaże on swój indywidualny, własny interes (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lipca 2013 r. sygn. akt II OSK 583/12, z 8 stycznia 2020 r. sygn. akt II OSK 383/18; orzeczenia dostępne w CBOSA). Aby członek wspólnoty mógł samodzielnie występować jako strona postępowania w sprawie pozwolenia na budowę musi istnieć przepis prawa, który ogranicza możliwości zagospodarowania jego mieszkania, będącego jego własnością. Takim przepisem prawa niewątpliwie może być art. 3 pkt 20 (określający obszar oddziaływania obiekty), czy też art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b., stanowiący, że obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając: poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Mając powyższej na uwadze skarżącej przysługuje przymiot strony, gdyż lokal będący własnością skarżącej oznaczony jako lokal [...] w analizie nasłonecznia mieszkań znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanego budynku. Przy czym należy tu zastrzec, że skarżąca może reprezentować jedynie swój indywidualny własny interes prawny wynikający z potencjalnego oddziaływania nowo projektowanego budynku na jej lokal mieszkalny. Skarżąca natomiast nie może zastępować, czy też reprezentować innych stron postępowania, tj. pozostałych właścicieli lokali mieszkalnych uznanych za strony postępowania, czy też Wspólnoty Mieszkaniowej zarządzającej na podstawie odrębnych przepisów budynkiem. Odnosząc się w pierwszej kolejności do naruszenia przez organy zasad postępowania poprzez pozbawienie stron realnego prawa do czynnego udziału w postępowaniu wskazać należy, że zarzut ten nie mógł skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Po pierwsze podnieść trzeba, że organ odwoławczy zauważył błąd w procedowaniu przez organ I instancji polegający wydaniu decyzji przed upływem czasu na odebranie przesyłki przez strony. Niemniej jednak Wojewoda konwalidował uchybienie organu I instancji, zapewniając wszystkim stronom postępowania czynny udział w postępowaniu odwoławczym, w tym możliwość zapoznania się z aktami sprawy. Ponadto wskazać należy, że organ I instancji poza opisanym uchybieniem również zawiadomił strony pismem z 16 lipca 2025 r. o możliwości zapoznania się z dokumentami w sprawie. Dodatkowo organ doręczył stronom postanowienie z 4 czerwca 2025 r. o nałożeniu na inwestora obowiązku usunięcia nieprawidłowości w złożonym projekcie budowlanym, a dotyczących analizy nasłonecznienia dla poszczególnych lokali i analizy oświetlenia naturalnego. Akta administracyjne wskazują też, że część stron brała aktywny udział w postępowaniu. W ocenie sądu prawidłowo zatem Wojewoda przyjął, że chociaż niewątpliwie organ I instancji dopuścił się uchybienia art. 10 § 1 k.p.a., nie czekając z wydaniem decyzji do upływu czasu, wyznaczonego przez ten organ stronom postępowania, do końcowego zapoznania się z aktami i wypowiedzenia w sprawie, to wskazane wyżej naruszenie może odnieść skutek jedynie wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Zasadnie organu II instancji przyjął, że odwołujący nie wykazali takiego związku we wniesionych odwołaniach. W szczególności, odwołujący nie wskazali jakie nowe okoliczności lub dowody istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zostałyby powołane, gdyby przed wydaniem decyzji pierwszoinstancyjnej strony rzeczywiście zapoznały się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Ponadto co istotne zarzuty skargi – przynajmniej częściowo – wskazują, że organ odwoławczy przerzucił na odwołujących się ciężar wykazania, że to uniemożliwiło im dokonanie konkretnych czynności procesowych. Tymczasem jak wskazano wyżej skarżąca może jedynie działać w ramach własnego interesu prawnego, nie zaś podmiotów, które wniosły odwołanie. Sama skarżąca takiego odwołania od decyzji organu I instancji nie wniosła. Skarga też nie wskazuje poza ogólnymi twierdzeniami, jakie konkretnie względem skarżącej uchybienia procesowe organów przyniosły negatywny skutek dla procedowania w sprawie. Dalej odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego wyjaśnić należy, że analiza naturalnego oświetlenia pomieszczeń oraz analiza minimalnego czasu nasłonecznienia pomieszczeń powinna być sporządzona przez projektanta i stanowić element projektu zagospodarowania terenu. Organ zaś winien sprawdzić zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Stosownie do treści § 13 rozporządzenia (naturalne oświetlenie pomieszczeń): 1. Odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli: 1) między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż: a) wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m, b) 35 m - dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m, 2) zostały zachowane wymagania, o których mowa w § 57 i 60. 2. Wysokość przesłaniania, o której mowa w ust. 1 pkt 1, mierzy się od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego lub jego przesłaniającej części. 3. Dopuszcza się sytuowanie obiektu przesłaniającego w odległości nie mniejszej niż 10 m od okna pomieszczenia przesłanianego, takiego jak maszt, komin, wieża lub inny obiekt budowlany, bez ograniczenia jego wysokości, lecz o szerokości przesłaniającej nie większej niż 3 m, mierząc ją równolegle do płaszczyzny okna. 4. Odległości, o których mowa w ust. 1 pkt 1, mogą być zmniejszone nie więcej niż o połowę w zabudowie śródmiejskiej. § 57 WT (odpowiednie oświetlenie dzienne) stanowi zaś, że pomieszczenie przeznaczone na pobyt ludzi powinno mieć zapewnione oświetlenie dzienne, dostosowane do jego przeznaczenia, kształtu i wielkości, z uwzględnieniem warunków określonych w § 13 oraz w ogólnych przepisach bezpieczeństwa i higieny pracy (ust. 1) W pomieszczeniu przeznaczonym na pobyt ludzi stosunek powierzchni okien, liczonej w świetle ościeżnic, do powierzchni podłogi powinien wynosić co najmniej 1:8, natomiast w innym pomieszczeniu, w którym oświetlenie dzienne jest wymagane ze względów na przeznaczenie - co najmniej 1:12 (ust. 2). Z kolei zgodnie z § 60 (minimalny czas nasłonecznienia pomieszczeń) pomieszczenia przeznaczone do zbiorowego przebywania dzieci w żłobku, klubie dziecięcym, przedszkolu, innych formach opieki przedszkolnej oraz szkole, z wyjątkiem pracowni chemicznej, fizycznej i plastycznej, powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia wynoszący co najmniej 3 godziny w dniach równonocy w godzinach 800-1600, natomiast pokoje mieszkalne - w godzinach 700-1700 (ust. 1). W mieszkaniach wielopokojowych wymagania ust. 1 powinny być spełnione przynajmniej dla jednego pokoju (ust. 2). W przypadku budynków zlokalizowanych w zabudowie śródmiejskiej dopuszcza się ograniczenie wymaganego czasu nasłonecznienia, określonego w ust. 1, do 1,5 godziny, a w odniesieniu do mieszkania jednopokojowego w takiej zabudowie nie określa się wymaganego czasu nasłonecznienia (ust. 3). W projekcie budowlanym znajduje się zarówno analiza oświetlenia naturalnego (§ 13 WT), jak i analiza nasłonecznienia mieszkań (§ 60 WT). Są to dwie odrębne analizy. Organy obu instancji przyjęły (choć uzasadnienia organów nie są zbyt szczegółowe), że analizy te są kompletne i prawidłowe. Zapewniają przy tym pomieszczeniom przesłanianym właściwe oświetlenie. Ocena ta była poprzedzona trzykrotnym wezwaniem projektanta do wykazania prawidłowości swojego stanowiska. Projektant w imieniu inwestora trzykrotnie pismami z 5 czerwca, 8 lipca 2025 r. oraz 31 lipca 2025 r. ustosunkowywał się do wątpliwości stron postępowania i organu I instancji. Do drugiego z pism załączone zostały też egzemplarze projektu budowlanego z uzupełnionymi rysunkami nr ZT-02 – analiza oświetlenia naturalnego, ZT-03a oraz ZT-03b – analiza nasłonecznienia mieszkań wraz z wyjaśnieniami. Odnosząc się do wyjaśnień złożonych przez projektanta wraz z opisanymi rysunkami przyjąć trzeba, że są one zgodne z przepisami. Wyjaśniają również prawidłowość przyjętej oceny. Projektant w imieniu inwestora wskazał jak ustalił linijkę słońca oraz przywołał program komputerowy w oparciu o który doszedł wniosków przedstawionych w powyżej opisanych dokumentach i rysunkach. Oceniając analizę oświetlenia naturalnego wskazać należy, że została ona sporządzona zgodnie z przepisami. Inwestor wskazał dokładnie sposób według jakiego dokonano obliczeń. Przedstawił też w sposób logiczny dlaczego doszedł do wniosków, zgodnie z którymi zacienianie obiektu przesłanianego nie naruszy przepisów rozporządzenia. Rysunki analizy oraz opis jasno wskazują, że wymiary budynku wynikają z projektu budowlanego. Płaszczyzna przesłaniania była mierzona od dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku istniejącego do poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu projektowanego. Kąt 60º przyjęty został zgodnie z § 13 ust. 1 pkt 1) lit. a), tj. wyznaczono go w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego. W tak wyznaczonej przestrzeni nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż: wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m. W sprawie z uwagi na zabudowę śródmiejską odległości, o których mowa w ust. 1 pkt 1, mogą być zmniejszone nie więcej niż o połowę, jednak inwestor z tej możliwości nie skorzystał. Wskazać ponadto należy, że powyższe rysunki nie odnoszą się do poręczy balkonu. Analiza oświetlenia naturalnego ewidentnie wskazuje na dolną krawędź położonych okien. Płaszczyzna przesłaniania przechodzi ponad balustradą znajdującą się przed drzwiami balkonowymi. Podobnie zdaniem sądu należy ocenić analizę nasłonecznienia mieszkań. Wskazać należy, że analiza ta jest czytelna i zgodna z przepisami rozporządzenia. Dla lokalu skarżącej [...] zapewniono czas nasłonecznienia w godzinach od 10.30 do 12.30 (równonoc wiosenna 21 marca) i w godzinach od 11.00 do 13.00 (równonoc jesienna 23 września). Nie sposób też przyjąć, że sporządzone analizy opierały się na niespójnych danych. W analizie oświetlenia naturalnego wysokość przesłaniania wynosi bowiem 12.10 m i jest liczona od poziomu dolnych krawędzi najniżej położonych okien budynku istniejącego do krawędzi zacieniającej, tak jak wynika to z § 13 ust. 3 WT. Wysokość przesłaniania – jak wskazano wyżej – mierzy się od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego lub jego przesłaniającej części. Tak też wysokość ta została policzona (rysunek ZT-02). W analizie nasłonecznienia mieszkań krawędź zacieniającą jak wynika z rysunków (ZT-03a oraz ZT-03b) wynosi odpowiednio 11,0 lub 18,6 metrów. Wartość ta została ustalona na podstawie średniej wysokości otworu okiennego przyjętego do pomiaru wysokości krawędzi zacieniających. Rację ma bowiem inwestor, że dla warunku oceny czasu nasłonecznienia przepisy rozporządzenia nie określają jaka część okna powinna znaleźć się w zasięgu promieni słonecznych i przyjęcie średniej wysokości do wyznaczenia wysokości krawędzi zacieniającej należy uznać za optymalne (pismo projektanta z 31 lipca 2025 r.). Nawet jednak takie obliczenia wykazały, że normy nasłonecznienia mieszkań zostaną spełnione. Dalej wskazać należy, że drzewa nie powinny być brane pod uwagę w analizie nasłonecznienia naturalnego jak również w analizie nasłonecznienia mieszkań, gdyż nie stanowią obiektów budowlanych. Niezależnie od powyższego z projektu zagospodarowania terenu wynika, że drzewa, które mogłyby ewentualnie zacieniać mieszkanie skarżącej, a znajdują się na działce inwestora, przewidziane są do usunięcia. Analiza nasłonecznienia przedłożona przez Wspólnotę nie mogła odnieść zamierzonego skutku. Po pierwsze, analiza nie została sporządzona przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane. Po drugie, nie odnosi się do dokumentacji projektowej znajdującej się w projekcie budowlanym. Po trzecie wreszcie, z analizy tej nie wynika dokładnie jakich lokali ona dotyczy. Wskazać też trzeba, że analiza oświetlenia naturalnego, czy też analiza nasłonecznienia mieszkań, które odnoszą się do innych lokali niż lokal skarżącej nie mogły być badane pod uwagę w tym postępowaniu przez sąd, z uwagi, że skarżąca wniosła jedynie skargę we własnym imieniu w zakresie jej interesu prawnego. Na marginesie wskazać należy, że projektowany budynek ma się znajdować w odległości 12,07 metrów od budynku Wspólnoty Mieszkaniowej. Odległość ta wynosi do granicy działki inwestora 7,87 m. Oznacza to, że odległość budynku inwestora będzie większa do wspólnej granicy niż odległość budynku Wspólnoty (4,20 m). Mając powyższe na uwadze, sąd – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – orzekł o oddaleniu skargi.