II SA/Ol 107/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) sędzia WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 maja 2026 r. sprawy ze skargi Ł. W. i K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...], nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia oddala skargę.

Zaskarżoną decyzją z 15 grudnia 2025 r., nr SKO.60.64.2025, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie (dalej: "Kolegium), na podstawie art. 105 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.; w skrócie "k.p.a.") oraz art. 74 ust. 3a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2024 r. poz. 1112 ze zm.; w skrócie: "u.i.o.ś"), umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 22 marca 2023 r., znak: ZBI.6220.17.2021, wydanej przez Burmistrza Olsztynka (dalej: "organ I instancji") o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy fotowoltaicznej o mocy do 70 MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działkach o nr ew. [...]. W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że wszczęło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wymienionej decyzji na wniosek K. i L. W. (dalej: "skarżący"). Po analizie w zakresie interesu prawnego skarżących uznano, że wniosek nie pochodzi od strony postępowania, w rozumieniu art. 74 ust. 3a u.i.o.ś. Nieruchomości skarżących położone są w odległości znacznie przekraczającej 100 m od granic terenu, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie. Najbliżej położona działka nr [...] oddalona jest o ponad 200 m od granicy planowanego przedsięwzięcia, zaś działki nr [...] o około 280 m. Kolegium wskazało, że z przeprowadzonej oceny oddziaływania na środowisko wynika, że w wyniku realizacji, eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia nie dojdzie do przekroczenia standardów jakości środowiska na działkach skarżących (str. 109-161 sporządzonego raportu oddziaływania na środowisko). Nie stwierdzono również, aby mogło dojść do ograniczenia w zagospodarowaniu należących do nich nieruchomości zgodnie z ich aktualnym przeznaczeniem - rekreacja i turystyka. Kolegium uznało za niezasadne argumenty skarżących, którzy zarzucali, że dojdzie do zmiany sposobu użytkowania terenu z rolnej na przemysłową oraz wskazywali na negatywne konsekwencje wynikające z ruchu ciężkich pojazdów, zapylenia, utraty walorów krajobrazowych i przyrodniczych terenu oraz obniżenie walorów turystycznych i rekreacyjnych terenu. Kolegium podało, że zarzuty te skarżący podnosili w powiązaniu z treścią § 1 uchwały nr [...] Rady Miejskiej w Olsztynku w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Warmi. z [...]), zgodnie z którym teren objęty planem od zachodu sąsiaduje z drogą powiatową nr [...], a następnie z terenami rolnymi. W tym samym przepisie podano, że plan ma na celu: ustalenie zasad zagospodarowania i metod kształtowania ładu przestrzennego obszaru w rozwoju gminy przewidzianego pod rozwój funkcji turystycznej. Odnosząc się do przytoczonej treści, Kolegium wskazało, że powołany plan miejscowy dotyczy wyłącznie obszaru, dla jakiego został opracowany. Z części graficznej ww. planu bezsprzecznie wynika, że działki nr [...] znajdują się poza granicami planu. Zapis § 1 planu nie może wprowadzić ograniczeń w sposobie zagospodarowania terenu położonego poza tymże planem. Odmienne zagospodarowanie gruntów położonych na zachód od tego opracowania nie wprowadza żadnych ograniczeń w zagospodarowaniu działek skarżących znajdujących się w granicach tegoż planu. Konkludując, Kolegium stwierdziło, że skarżący wykazują się interesem faktycznym, który nie uprawnia do występowania w charakterze strony. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżący zarzucili powyższej decyzji naruszenie: - art. 28 k.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3a u.i.o.ś. oraz z art. 140 Kodeksu cywilnego przez nieuznanie ich za strony postępowania i naruszenie ich prawa do udziału w postępowaniu, mimo posiadania prawa rzeczowego do nieruchomości znajdujących się w zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu należących do nich nieruchomości; - art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, i niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w tym nie odniesienie się do faktu, że powstanie w niedalekim sąsiedztwie przemysłowej farmy fotowoltaicznej o powierzchni ok. 93 ha i mocy 70 MW będzie oddziaływało na nieruchomości stanowiące współwłasność skarżących; - art. 124 § 2 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez nieprawidłowe, lakoniczne i niewystarczające uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, które przyjęło ustalenia z decyzji organu I instancji, nie dokonując własnych, oraz uzasadniło brak interesu prawnego skarżących argumentem, na który skarżący nie powoływali się w celu wykazania interesu prawnego; - art. 8 oraz 11 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, tj. brak informowania skarżących o statusie ich sprawy w sposób bezpośredni poprzez korespondencję elektroniczną lub papierową i ograniczenie się do publikacji decyzji na stronie BIP Kolegium. Skarżący wnieśli, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z załączonych do skargi dokumentów. Przy czym skarga zawierała jeden załącznik - potwierdzenie uiszczenia wpisu od skargi. W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnili, że posiadają w G. na działce [...] dom, odległość od planowanej inwestycji ok. 200 m; na działce [...] oraz sąsiadującej działce [...] - dom, miejsce stałego pobytu skarżących, odległość od planowanej inwestycji ok. 280 m. W opinii skarżących, Kolegium nie zbadało w sposób wyczerpujący czy skarżący posiadają interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. do bycia stroną w tym postępowaniu administracyjnym. W szczególności Kolegium nie uwzględniło, że interes prawny, o którym mowa w art. 28 k.p.a., może wynikać nie tylko z normy prawa materialnego administracyjnego, ale także z normy prawa materialnego, należącej do każdej innej gałęzi prawa, w tym również do prawa cywilnego. Skarżący zarzucili, że Kolegium nie uznało ich interesu prawnego, argumentując to wnioskiem z przeprowadzonej w sprawie oceny oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko, że nie dojdzie do przekroczenia standardów jakości środowiska. Zdaniem skarżących jest to sprzeczne z wyrażonym w judykaturze poglądem, że dla ustalenia, czy dany podmiot ma interes prawny w postępowaniu środowiskowym, a więc, czy może być w nim stroną, nie ma znaczenia, czy oddziaływanie na jego nieruchomość będzie przekraczać dopuszczalne normy, czy nie. Dla uznania danego podmiotu za stronę wystarczy sam fakt znajdowania się jego nieruchomości w zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji oraz fakt, że postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego podmiotu, bez konieczności stwierdzenia faktu naruszenia tego interesu. Skarżący zarzucili też, że Kolegium nie uwzględniło art. 10a Dyrektywy Rady Wspólnot Europejskich z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne (Dz. Urz. UE z 5 lipca 1985 r., L 175) wskazującej na konieczność zapewnienia członkom zainteresowanej społeczności dostępu do procedury odwoławczej przed sądem lub innym niezależnym i bezstronnym organem, jeśli tylko przedstawiciele tej społeczności wskażą wystarczający interes. Skarżący skonstatowali, że odmawiając im przyznania przymiotu strony, na podstawie własnej oceny znikomości naruszenia interesu prawnego, Kolegium uniemożliwiło im udziału w procedurze odwoławczej, w ramach której chcieli wykazać, że naruszenie ich interesu prawnego jest znaczne. Podkreślili, że planowana inwestycja zmieni sposób zagospodarowania terenów z rolniczego na przemysłowy. W ocenie skarżących inwestycja przemysłowa o znacznej skali, znajdująca się w niedalekiej odległości od posiadanych przez nich nieruchomości (tj. 200 i 280 m), przeznaczonych zgodnie z MPZP na cele rekreacji indywidualnej, będzie w sposób pośredni i bezpośredni oddziaływała na te nieruchomości jak również ograniczy prawo własności skarżących poprzez ograniczenie lub utrudnienie używania posiadanych przez nich nieruchomości zgodnie z ich przeznaczeniem oraz prawo do niezakłóconego korzystania z nieruchomości (wynikające z art. 140 i art. 144 Kodeksu cywilnego). Inwestycja ta nie będzie się również wpisywać w charakter i przeznaczenie terenu inwestycji jak również terenów sąsiednich. Realizacja, eksploatacja, użytkowanie, a także wycofanie z eksploatacji/likwidacja elektrowni o tej skali (ok. 93 hektary), wprowadzi różne elementy uciążliwe, takie jak obecność ciężkiego sprzętu budowlanego oraz transportowego, emisje pyłów i hałasu, wzmożony ruch na drodze lokalnej (wykorzystywanej dotychczas do szeroko pojętej rekreacji, takiej jak spacery, jogging, wycieczki rowerowe oraz będącej jedyną drogą dojazdową do nieruchomości skarżących) oraz bezpowrotną utratę walorów krajobrazowych i przyrodniczych terenów sąsiadujących z planowaną inwestycją. Zdaniem skarżących, powyższe okoliczności potwierdzają, że mają interes prawny w sprawie, a zaskarżona decyzja wydana została bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w pełnym i koniecznym zakresie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Podtrzymało stanowisko i argumenty wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zasada legalności, wyrażona w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) obliguje sądy administracyjne do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny może wzruszyć zaskarżoną decyzję jedynie wówczas, gdy narusza ona przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143), zwanej dalej w skrócie: "p.p.s.a." Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie stwierdził naruszeń prawa dających podstawę do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Zaskarżona decyzja umarzająca postępowanie z powodu stwierdzenia braku przymiotu strony przez podmiot domagający się stwierdzenia nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia została wydana zgodnie z przepisami u.i.o.ś, z poszanowaniem zasad unormowanych w art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 oraz 107 § 3 k.p.a. W szczególności organ wyższego stopnia wyjaśnił sprawę w stopniu pozwalającym na wydanie rozstrzygnięcia. Zgromadzony materiał dowodowy jest wystarczający i został rozważony w całokształcie. Poczynionym przez organ orzekający ustaleniom faktycznym nie można przypisać dowolności, gdyż mają oparcie w dowodach przeprowadzonych zgodnie z obowiązującymi przepisami. Ponadto ich ocena jest zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Kolegium dokonało prawidłowej subsumcji ustaleń faktycznych. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a. Zgodnie z tym unormowaniem wyjaśniono jakie okoliczności faktyczne i prawne przemawiały za uznaniem braku przymiotu strony względem skarżących, co umożliwiało poznanie motywów i weryfikację zajętego stanowiska. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy skarżącym można było przyznać status strony postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy fotowoltaicznej. Zastosowanie mają w tym przedmiocie przepisy u.i.o.ś. Zgodnie z art. 74 ust. 3a tej ustawy stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie w wariancie zaproponowanym przez wnioskodawcę, z zastrzeżeniem art. 81 ust. 1. Przez obszar ten rozumie się: 1) przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obszar znajdujący się w odległości 100 m od granic tego terenu; 2) działki, na których w wyniku realizacji, eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska, lub 3) działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem. Przytoczone unormowania stanowią przepisy szczególne względem art. 28 k.p.a., ograniczając zastosowanie tej ogólnej normy w rozpatrywanym przypadku. W wyroku z 24 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 3964/19, publ. w CBOSA, Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że podstawę do ustalenia kręgu stron stanowi art. 74 ust. 3a u.i.o.ś., a przepis art. 28 k.p.a. może być stosowany jedynie pomocniczo, w takim sensie, że przymiot strony musi być powiązany z interesem prawnym lub obowiązkiem określonego podmiotu. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechne jest stanowisko, zgodnie z którym cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. W wyroku z dnia 10 czerwca 2011r., sygn. akt II OSK 1059/10, publ. w CBOSA, Naczelny Sąd Administracyjny trafnie wskazał, że postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy w tym postępowaniu wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby. Przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ma osoba, której dotyczy bezpośrednio to postępowanie lub w którym może być wydane orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw (por. wyrok NSA z 9 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 310/05, publ. w CBOSA). Podkreślić tutaj należy, że treść art. 28 k.p.a. nie stanowi samoistnej normy prawnej dla wywodzenia przysługującego przymiotu strony postępowania - ustalenie interesu lub obowiązku prawnego może nastąpić jedynie w związku z konkretną normą prawa materialnego. Zgłaszając zarzut naruszenia art. 28 k.p.a. należy wskazać dodatkowo przepis prawa materialnego, z którego wprost wywodzi się swój interes prawny (por. wyrok NSA z dnia 12 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 401/07), czego skarżący nie uczynili. Wbrew przekonaniu skarżących takim przepisem nie jest art. 140 k.c., który stanowi ogólnie, że w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą. Przepis ten wskazuje wyraźnie, że właściciele nieruchomości mogą korzystać ze swego prawa w granicach określonych przez ustawy, a więc odwołuje się do odrębnych uregulowań. Zatem art. 140 k.c. nie jest źródłem konkretnych praw czy obowiązków, muszą one wynikać z odrębnych przepisów i w celu wykazania interesu prawnego trzeba je wskazać. W oparciu o taką wykładnię zasadnicze znaczenie dla określenia stron postępowania w rozpoznawanej sprawie ma art. 74 ust. 3a u.i.o.ś., który wyraźnie ograniczył krąg podmiotów, którym można przyznać przymiot strony w tym postępowaniu. Z woli ustawodawcy tylko podmioty, którym przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w odległości 100 m od granic terenu inwestycyjnego zostały uznane za strony postępowania bez względu na ocenę zasięgu oddziaływania inwestycji (pkt 1). Podmioty, których nieruchomości znajdują się w dalszej odległości od granic terenu inwestycji mogą zostać uznane za strony postępowania, jeżeli można stwierdzić, że inwestycja spowoduje przekroczenie standardów jakości środowiska na tych nieruchomościach (pkt 2) albo można stwierdzić, że znajdą się one w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu tych nieruchomości – zgodnie z ich aktualnym przeznaczeniem (pkt 3). W rozpatrywanym przypadku nie jest sporne, że skarżący są właścicielami działek nr [...] położonych odpowiednio w odległości ok. 200 i 280 m od granic terenu przeznaczonego pod budowę farmy fotowoltaicznej. Zatem niewątpliwie nie spełniają warunku z art. 74 ust. 3a pkt 1 u.i.o.ś. Nie można też uznać, aby sytuacja skarżących odpowiadała dyspozycji art. 74 ust. 3a pkt 2 i 3 u.i.o.ś. Dla wykazania interesu prawnego w tym zakresie skarżący nie powołali żadnych konkretnych unormowań. Zwracali jedynie uwagę na ustalenia planu miejscowego, którymi objęte są ich działki. Kolegium przy tym prawidłowo wyjaśniło skarżącym, że teren inwestycji nie jest objęty ustaleniami m.p.z.p. Dlatego powołany plan miejscowy nie wprowadza jakichkolwiek ograniczeń dla terenu inwestycji, a tym samym nie może stanowić źródła roszczeń skarżących wobec terenu inwestycji. W szczególności skarżący na tym etapie nie mogą się sprzeciwić zmianie przeznaczenia gruntów rolnych na funkcję przemysłową. Dotyczy to kolejnego etapu inwestycyjnego i będzie przedmiotem odrębnego rozstrzygnięcia. Poza tym skarżący nie przedkładali żadnych dowodów ani wniosków dowodowych, które organ orzekający musiałby wziąć pod uwagę i rozpatrzyć w całokształcie. Podstawę ustaleń Kolegium względem spełnienia pozostałych dwóch warunków z art. 74 ust. 3a u.i.o.ś stanowił, tak jak w postępowaniu przed organem I instancji, raport oddziaływania na środowisko, który stanowił główny i obligatoryjny dowód w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań. Zauważyć trzeba, że zgodnie z art. 74 ust. 1 pkt 1, 3 i 3a u.i.o.ś. inwestor spornej farmy fotowoltaicznej miał obowiązek załączyć do wniosku o ustalenie środowiskowych uwarunkowań dla tego zamierzenia kartę informacyjną albo raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, jak również miał obowiązek przedłożyć mapę ewidencyjną obejmującą przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz przewidywany obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie stosownie do zdania drugiego ust. 3a. W rozpatrywanym przypadku inwestor został zobowiązany do przedłożenia raportu oddziaływania na środowisko w pełnym zakresie, na podstawie art. 63 ust. 1 i 4 u.i.o.ś. (k. 32 akt administracyjnych). Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 tej ustawy raport zawiera w szczególności charakterystykę całego przedsięwzięcia i warunki użytkowania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania (lit. a) przewidywane rodzaje i ilości emisji, w tym odpadów, wynikające z fazy realizacji i eksploatacji lub użytkowania planowanego przedsięwzięcia (lit. c); opis elementów przyrodniczych środowiska objętych zakresem przewidywanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko (pkt 2); opis krajobrazu, w którym dane przedsięwzięcie ma być zlokalizowane (pkt 3a); opis metod prognozowania zastosowanych przez wnioskodawcę oraz opis przewidywanych znaczących oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko, obejmujący bezpośrednie, pośrednie, wtórne, skumulowane, krótko-, średnio i długoterminowe, stałe i chwilowe oddziaływania na środowisko, wynikające z: a) istnienia przedsięwzięcia, b) wykorzystywania zasobów środowiska, c) emisji (pkt 8). Przytoczone unormowania przekonują, że raport zawiera kompleksową analizę cech i parametrów planowanego przedsięwzięcia, a także jego oddziaływanie na otoczenie. Pozwala to na ocenę czy realizacja inwestycji może doprowadzić do przekroczenia standardów jakości środowiska albo wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości sąsiednich. Dodać pozostaje, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone pozostaje stanowisko, zgodnie z którym raport oddziaływania na środowisko jest dokumentem prywatnym i podlega ocenie pod względem zgodności z przepisami prawa, spójności, logiczności a także kompletności. Jednak jego szczegółowa i specjalistyczna treść oraz fakt, że stanowi on punkt wyjścia do ustaleń faktycznych organów w zakresie cech i parametrów planowanego przedsięwzięcia, nadają mu szczególne znaczenie jako źródła ustaleń faktycznych. Dokumentowi temu przysługuje szczególna wartość dowodowa, która wynika z kompleksowego charakteru analizy planowanego do realizacji przedsięwzięcia. Podważenie ustaleń tego dokumentu mogłoby nastąpić jedynie, co do zasady, poprzez przedstawienie nowej analizy uwarunkowań środowiskowych sporządzonej przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą, jak autorzy raportu (por. wyroki NSA z 28 sierpnia 2020 r., sygn. akt II OSK 654/20, z 20 stycznia 2026 r., sygn. akt III OSK 2518/22 publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: "CBOSA"). W związku z tym w niniejszej sprawie istotne jest, że sporządzony na potrzeby postępowania środowiskowego raport oddziaływania farmy fotowoltaicznej na środowisko nie został zakwestionowany ani przez organ orzekający, ani przez organy współdziałające, które pozytywnie uzgodniły realizację inwestycji. W związku z powyższym zasadnie Kolegium odwołało się do treści raportu i na jego podstawie uznało, że nie dojdzie do przekroczenia standardów jakości środowiska na działkach skarżących. Skarżący w zasadzie stanowiska tego nie negują, wywodząc jedynie, że dla uznania przymiotu strony nie musi dojść do przekroczeń dopuszczalnych norm. Nie ma więc wątpliwości co do rozumienia i braku spełnienia warunku z art. 74 ust. 3a pkt 2 u.i.o.ś. W myśl art. 3 pkt 34 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2025 r. poz. 647) przez standard jakości środowiska należy rozumieć poziomy dopuszczalne substancji lub energii oraz pułap stężenia ekspozycji, które muszą być osiągnięte w określonym czasie przez środowisko jako całość lub jego poszczególne elementy przyrodnicze. W świetle tego unormowania przekroczenie standardów jakości środowiska musi być weryfikowalne w oparciu o ustalone przepisami normy, których dopuszczalne poziomy zostały określone. W niniejszej sprawie nie jest jednak kwestionowane, że do przekroczeń nie dojdzie. Ocenę tę potwierdza załączone do akt administracyjnych postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Olsztynie (k. 72 akt administracyjnych). W uzasadnieniu tego postanowienia organ ochrony środowiska przedstawił szczegółowo charakterystykę inwestycji i jej wpływ na elementy przyrodnicze, w tym zdrowie ludzi. Wyjaśnił, że nie stwierdzono negatywnego odziaływania inwestycji na środowisko. Praca farmy będzie w zasadzie bezobsługowa, będzie monitorowana i zarządzana zdalnie. Budowa będzie polegała na ręcznym montażu gotowych elementów. Na etapie realizacji mogą wystąpić uciążliwości związane z wzrostem emisji hałasu oraz emisji gazów i pyłów do powietrza z prac budowlano-montażowych, tj. pracy maszyn, ruchu pojazdów. W celu minimalizacji czas pracy zostanie ograniczony do pory dnia. Przewiduje się, że zasięg uciążliwości podczas etapu realizacji ograniczy się do najbliższego otoczenia prowadzonych prac. Emisja hałasu oraz zanieczyszczeń do powietrza będzie miała charakter okresowy, a uciążliwości z tym związane ustaną wraz z zakończeniem prac budowlanych. Realizacja planowanego przedsięwzięcia nie będzie więc źródłem znacząco negatywnych oddziaływań na jakość powietrza i klimat akustyczny w rejonie lokalizacji inwestycji. W trakcie eksploatacji inwestycji nie będą powstawać odpady, z wyjątkiem niewielkich ilości związanych z ewentualnymi naprawami i konserwacją. Elektrownia fotowoltaiczna nie będzie powodowała emisji substancji gazowych ani pyłowych do środowiska, w związku z tym nie będzie oddziaływać negatywnie na stan jakości powietrza, czy klimat. Źródłem hałasu będą kontenerowe stacje transformatorowe. Uwzględniono, że najbliższa zabudowa mieszkaniowa znajduje się 50 m od granicy działki, a od paneli fotowoltaicznych będzie to odległość 65 m. RDOŚ skonstatował, że wielkość emisji hałasu z terenu inwestycji będzie bardzo niska i nie spowoduje przekroczeń dopuszczalnych standardów zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U. z 2014 r. poz. 112). Zważono też, że panele fotowoltaiczne, jak i sieć przesyłowa paneli fotowoltaicznych nie jest zdolna do wytworzenia pola magnetycznego, które mogłoby przekroczyć dopuszczalne normy i zagrozić środowisku, poziom pola od falownika czy transformatora będzie znikoma. Reasumując, RDOŚ wskazał, że eksploatacja farmy nie spowoduje modyfikacji oraz pogorszenia stanu klimatu elektromagnetycznego środowiska oraz nie spowoduje przekroczeń dopuszczalnych natężeń pola magnetycznego i pola elektrycznego. Funkcjonowanie farmy przewidziano na 30 lat. Prace związane z demontażem będą miały charakter zbliżony do budowy. Panele po demontażu zostaną oddane do recyklingu. Realizacja inwestycji nie będzie miała znaczącego negatywnego wpływu na elementy przyrodnicze. Oddziaływanie na krajobraz jest subiektywne i zależy od indywidualnych percepcji. Przytoczone ustalenia faktyczne przekonują również, że w sprawie nie ma podstaw do uznania, że farma fotowoltaiczna może wprowadzić jakiekolwiek ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości skarżących. W orzecznictwie wskazuje się na podobieństwo regulacji zawartej w art. 74 ust. 3a u.i.o.ś. do uregulowania, o którym mowa w art. 28 ust. 2 Prawa budowalnego (por. powołany na wstępie wyrok NSA z 24 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 3964/19). Przepis ten odwołuje się również przy ustaleniu stron postępowania do obszaru oddziaływania obiektu. Na kanwie ustawy Prawo budowlane zostało zdefiniowane pojęcie obszaru oddziaływania obiektu. Zgodnie z art. 3 pkt 20 tej ustawy należy przez to rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Na podstawie tego unormowania w orzecznictwie wypracowane zostało stanowisko, zgodnie z którym, na potrzeby konkretnej inwestycji organ administracji powinien każdorazowo ustalić wszystkie przepisy odrębne, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu danego terenu i na ich podstawie wyznaczyć obszar w otoczeniu projektowanego obiektu budowlanego. Wyznaczenie takiego obszaru w oparciu o powyższe przesłanki powinno nastąpić z uwzględnieniem funkcji, formy i konstrukcji projektowanego obiektu i innych jego cech charakterystycznych oraz sposobu zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji. Oznacza to, że w zależności od indywidualnych cech obiektu budowlanego, jego przeznaczenia i sposobu zagospodarowania terenu, uwzględniając treść nakazów i zakazów zawartych w przepisach odrębnych, w otoczeniu tego obiektu wyznaczona zostanie strefa, nazwana przez ustawodawcę obszarem oddziaływania obiektu. Wskazuje się, że pod pojęciem ograniczenia możliwości zagospodarowania działki sąsiedniej należy rozumieć również utrudnienia w możliwości użytkowania jej zgodnie z przeznaczeniem (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2007 r., II OSK 1321/06; z dnia 12 kwietnia 2011 r., II OSK 644/10; z 1 dnia marca 2012 r., II OSK 282/12; z 17 kwietnia 2013 r., II OSK 2508/11, z dnia 26 sierpnia 2020 r. II OSK 561/20; z dnia 20 listopada 2020 r., II OSK 1964/20. publ. w CBOSA). Podkreśla się, że na potrzeby konkretnej inwestycji organ powinien każdorazowo ustalić wszystkie przepisy odrębne, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu danego terenu i na ich podstawie ustalić możliwość oddziaływania określonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego oraz zakres i zasięg tego oddziaływania. Jeżeli przepisy prawa materialnego nakładają na inwestora określone obowiązki czy ograniczenia związane z zagospodarowaniem i zabudową jego działki względem działki sąsiedniej, to tym samym właściciel tej działki jest stroną postępowania o pozwolenie na budowę. Do przepisów takich zalicza się m.in. przepisy rozporządzeń określających warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz przepisy z zakresu ochrony środowiska, ochrony zabytków, ochrony przyrody, prawo wodne. Nie jest przy tym wystarczające powołanie się na ogólne normy konstytucyjne dotyczące ochrony własności czy przepisy kodeksu cywilnego statuujące to prawo. Źródłem interesu prawnego nie mogą być również normy kodeksu cywilnego zapewniające ochronę przed immisjami. Prawo własności nie jest bowiem prawem absolutnym i nieograniczonym, immisje co do zasady są dozwolone. Zgodnie z art. 144 k.c. nie mogą one jedynie przekraczać "przeciętnej miary". Dopuszczalne są takie zakłócenia, które wynikają z normalnej eksploatacji nieruchomości, na której umiejscowione jest źródło zakłóceń, zgodnie z jej społeczno-gospodarczym przeznaczeniem i jednocześnie nie naruszają normalnej eksploatacji nieruchomości doznającej zakłóceń zgodnie z jej społeczno-gospodarczym przeznaczeniem. Zatem samo podniesienie argumentu, że inwestycja będzie powodowała immisje, nie jest wystarczające do przyznania interesu prawnego (por. wyroki NSA z: 28 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 12/08; 26 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 2011/11; 22 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 1504/13; 21 maja 2015 r., sygn. akt II OSK 2562/13; 5 stycznia 2016 r., sygn. akt II OSK 1062/14; 25 września 2018 r., II OSK 2352/16, 27 kwietnia 2022 r., sygn. akt II OSK 1743/19, CBOSA). Analogiczna sytuacja zachodzi w przypadku ustalenia zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, w rozumieniu art. 74 ust. 3a pkt 3 u.i.o.ś. Dla przyjęcia, że konkretnemu podmiotowi przysługuje przymiot strony w oparciu o ten przepis nie jest wystarczające wskazanie, iż inwestycja będzie powodować jakiekolwiek uciążliwości, lecz takie uciążliwości, które w oparciu o regulacje materialnego prawa administracyjnego ograniczają właściciela nieruchomości sąsiedniej w możliwości zagospodarowania będącej jego własnością nieruchomości. W rozpoznawanej sprawie do tego typu uciążliwości nie zalicza się podnoszona przez skarżących okoliczność zwiększenia emisji pyłów, hałasu z powodu wzmożonego ruchu na drodze, czy utrata walorów krajobrazowych i przyrodniczych. O ile mogą one wpływać na komfort życia skarżących, to brak jest przepisu prawa administracyjnego, które z tego typu uciążliwościami wiązały ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. Droga publiczna jest dostępna dla wszystkich uczestników ruchu drogowego i nie ma podstaw, aby żądać ograniczenia dostępu do drogi z uwagi na realizację inwestycji. Zaakcentować też trzeba, że zgodnie z raportem oddziaływania na środowisko sporna inwestycja nie będzie stanowić źródła ponadnormatywnego hałasu, a w konsekwencji z tego powodu nie może też w jakikolwiek sposób ograniczyć skarżących w możliwości zagospodarowania ich działki. Żaden też przepis prawa nie daje podstaw do żądania zachowania walorów krajobrazu i przyrodniczych. Z ustaleń raportu wynika też jasno, że roboty budowlano-montażowe ograniczą się do pory dnia i terenu inwestycji. Funkcjonowanie farmy fotowoltaicznej będzie bezobsługowe, ciche, urządzenia nie będą emitowały znaczącego pola magnetycznego i elektrycznego, nie będą magazynowane odpady. W żaden zatem sposób sporna inwestycja nie ograniczy skarżących w możliwości korzystania z ich nieruchomości oddalonych o ponad 200 m. Skarżący będą mogli w dalszym ciągu wykorzystywać je zgodnie z ich przeznaczeniem - jako tereny zabudowy rekreacji indywidualnej i turystycznej. Z podanych przyczyn Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.