II SA/Lu 86/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja Sędzia WSA Bartłomiej Pastucha (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 maja 2026 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 30 grudnia 2025 r. znak: IF-V.7840.3.51.2025.AG-2 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody Lubelskiego na rzecz K. S. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Wojewoda Lubelski (dalej jako: Wojewoda, organ odwoławczy, organ II instancji) decyzją z dnia 30 grudnia 2025 r., znak: IF-V.7840.3.51.2025.AG-2, po rozpatrzeniu odwołania K. S. (dalej jako: inwestor, skarżący), utrzymał w mocy decyzję Starosty Lubelskiego (dalej jako: Starosta, organ I instancji) z dnia 20 października 2025 r., znak: AB.6740.1414.2025.PP4, odmawiającą zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia inwestorowi pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Stan sprawy przedstawia się nastepująco: Wnioskiem z dnia 6 sierpnia 2025 r. inwestor wystąpił do Starosty o udzielenie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z instalacjami: energetyczną i kanalizacji sanitarnej do przydomowej oczyszczalni ścieków, na działce nr ewid. [...] w miejscowości P. K., gmina G.. Starosta decyzją z dnia 20 października 2025 r., na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1995 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r., poz. 418 ze zm., aktualny t.j. – Dz. U. z 2026 r. poz. 524 ze zm., dalej jako: Pr.bud.), odmówił zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że w przedłożonej przez inwestora dokumentacji występowały nieprawidłowości, do usunięcia których inwestor został zobowiązany postanowieniem z dnia 8 września 2025 r., w terminie do dnia 6 października 2025 r. W dniu 6 października 2025 r. do organu I instancji wpłynęło uzupełnienie wniosku wraz z pismem przewodnim. W wyniku oceny złożonego uzupełnienia Starosta stwierdził, że nie zostały spełnione obowiązki określone w punktach 1,4 oraz 5 ww. postanowienia. W ocenie organu I instancji, projektowana inwestycja nadal narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zaś projekt budowlany nie zawiera wszystkich niezbędnych podpisów. Wspólne odwołanie od decyzji organu I instancji wnieśli: inwestor (reprezentowany przez pełnomocnika - M. U.) oraz B. S. (biorąca udział w postępowaniu w charakterze strony). W odwołaniu decyzji Starosty zarzucono naruszenie: 1. prawa materialnego, poprzez wydanie decyzji opartej na błędnej podstawie prawnej, tj. art. 35 ust. 3 Pr.bud.; 2. prawa materialnego polegające na przekroczeniu swobodnej oceny dowodów i oparciu na nich rozstrzygnięcia merytorycznego, w którym organ podejmuje działania rozszerzenia faktycznego brzmienia przepisu, bez względu na zastany stan prawny; 3. prawa materialnego polegające na przewlekłości w załatwieniu sprawy bez podania przyczyny tej zwłoki, czym również został naruszony interes stron poprzez zaniechanie pouczenia o możliwości wniesienia ponaglenia, co wywołało negatywne skutki ekonomiczne strony; 4. polegające na braku wskazania faktycznej przyczyny odmowy zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę i wyczerpującego uzasadnienia tej decyzji podczas, gdy stwierdzenie o naruszeniu ustaleń dla terenu w zakresie przeznaczenia podstawowego nie ma pokrycia w sprawie; 5. art. 4 Pr.bud., poprzez odmowę zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy strona dysponuje nieruchomością na cele budowlane oraz przedłożyła zamierzenie budowlane zgodne z przepisami; 6. art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. "a" Pr.bud., poprzez stwierdzenie wystąpienia niezgodności projektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w sytuacji braku faktycznej niezgodności, albowiem treść na którą powołuje się organ wskazuje wprost możliwość realizacji przedmiotowego zamierzenia budowlanego, a zastosowanie przesłanek negatywnych nie zostało w pełni uzasadnione; 7. art. 35 ust. 1 pkt 3 Pr.bud., poprzez stwierdzenie braku możliwości uznania przedmiotowego projektu za kompletny z uwagi na brak podpisów projektantów w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, sanitarnej i elektrycznej na stronie tytułowej i części opisowej w sytuacji gdy nie było takiej konieczności; 8. art. 35 ust. 1 pkt 4 Pr.bud., poprzez stwierdzenie braku posiadania przez architekta uprawnień do pełnienia samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie, w zakresie w jakim opracował przedmiotowy projekt; 9. prawa materialnego polegające na przekroczeniu swobodnej oceny dowodów i oparciu rozstrzygnięcia merytorycznego na własnych wątpliwych interpretacjach przepisów, w których organ podejmuje działania bez podstawy prawnej poprzez samodzielne i jednostronne rozszerzenie faktycznego brzmienia przepisu bez uwzględnienia stanu zastanego. Powyższe działanie nie tylko zdaniem odwołujących narusza zasadę prawdy obiektywnej, ale przede wszystkim wprowadza chaos prawny, narażając obywateli na wolę interpretacyjną organu z pominięciem faktycznych zapisów prawnych, co bezpośrednio godzi w interes strony; 10. prawa materialnego polegające na zwlekaniu w załatwieniu sprawy bez podania przyczyny tej zwłoki, a także naruszenie praw strony poprzez zaniechanie pouczenia o możliwości wniesienia ponaglenia, co wywołało negatywne skutki ekonomiczne strony. W oparciu o powyższe zarzuty, odwołujący się wnieśli o wydanie nowej decyzji zmieniającej zaskarżoną decyzję Starosty w sposób odpowiadający żądaniom wniosku, na podstawie art. 132 § 1 k.p.a., ewentualne o uchylenie decyzji Starosty w całości i orzeczenie co do istoty sprawy na podstawie art. 136 § 2 w związku z art. 138 § 2b k.p.a. Ponadto wnieśli o kontrolę biegu postępowania oraz o ewentualne wymierzenie organowi I instancji kary za zwłokę, określonej w art. 35 ust. 6 pkt 1 Pr.bud., albowiem wydane w sprawie postanowienie na podstawie art. 35 ust. 3 Pr.bud. było bezprzedmiotowe i nie mogło wstrzymać biegu sprawy. Postanowieniem z dnia 30 grudnia 2025 r. Wojewoda stwierdził, że odwołanie B. S. zostało wniesione z uchybieniem terminu. Natomiast w wyniku rozpatrzenia odwołania inwestora, organ II instancji wskazaną na wstępie decyzją z dnia 30 grudnia 2025 r. (zaskarżoną do Sądu) utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia 20 października 2025 r. Organ odwoławczy na wstępie wyjaśnił, że kwestie, które mogą podlegać sprawdzeniu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, określone zostały w art. 35 ust. 1 Pr.bud.. Natomiast przewidziana w art. 35 ust. 5 pkt 1 Pr.bud. sankcja w postaci wydania decyzji o odmowie zatwierdzenia projektów i udzielenia pozwolenia na budowę, może zostać uznana za zastosowaną prawidłowo w sprawie tylko pod warunkiem pozytywnej weryfikacji poprawności nałożenia postanowieniem obowiązków w warstwie merytorycznej (poprawność ustalenia naruszeń), jak również i warstwie formalnej (poprzez precyzyjne wymienienie nieprawidłowości w postanowieniu). W sytuacji, gdy na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, organ administracji architektoniczno-budowlanej orzekający w przedmiocie pozwolenia na budowę stwierdza, że inwestor nie usunął wszystkich nieprawidłowości w projekcie, nie ma możliwości innego rozstrzygnięcia sprawy, jak tylko w myśl art. 35 ust. 5 pkt 1 Pr.bud. wydać decyzję o odmowie zatwierdzenia projektów i udzielenia pozwolenia na budowę. Przy czym wydając decyzję odmowną, organ nie może ograniczyć się do stwierdzenia, że wskazany w wydanym wcześniej postanowieniu brak nie został przez inwestora uzupełniony, ale musi wykazać, że brak ten rzeczywiście istniał. Wojewoda przypomniał, że Starosta postanowieniem z dnia 8 września 2025 r. nałożył na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości występujących w projekcie budowlanym złożonym w celu uzyskania pozwolenia na budowę. Stosownie do treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji organu I instancji, po uzupełnieniu dokumentacji stwierdzono, iż nie zostały spełnione obowiązku określone w pkt 1, pkt 4 i pkt 5 tego postanowienia tj.: 1) projekt budowalny sporządzono z naruszeniem ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy G. zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Gminy G. z dnia 8 grudnia 2001 r., (Dz. Urz. Woj. L. . z dnia 22 lutego 2002 r. nr [...], poz. 422, dalej jako: m.p.z.p., plan miejscowy), zmienioną uchwałą nr [...] Rady Gminy G. z dnia 30 października 2024 r. i uchwałą nr [...] Rady Gminy G. z dnia 20 czerwca 2005 r. Na działce nr ewid. [...] (w terenie upraw polowych RP) zlokalizowano zewnętrzną instalację kanalizacyjną z przydomową oczyszczalnią ścieków oraz miejsce do gromadzenia odpadów stałych. Na terenach upraw polowych wyklucza się lokalizację nowych obiektów i urządzeń budowlanych z wyłączeniem dróg i sieci infrastruktury określonych w planie. Zgodnie z art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane przez urządzenie budowlane należy rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza I urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki; 4) zgodnie z wymaganiami rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1679, dalej jako: r.s.p.b.) projekt zagospodarowania działki lub terenu, projekt architektoniczno-budowlany oraz projekt techniczny zawiera: 1. stronę tytułową 2. spis treści 3. część opisową 4. część rysunkową (§ 7 ust. 1). Na stronie tytułowej zamieszcza się: datę opracowania oraz imię, nazwisko, specjalność, numer uprawnień budowlanych osoby posiadającej uprawnienia budowlane do projektowania w odpowiedniej specjalności, która opracowała daną część projektu budowlanego, wraz z określeniem zakresu sporządzonego przez nią opracowania — w przypadku strony tytułowej projektu zagospodarowania działki lub terenu, projektu architektoniczno-budowlanego oraz projektu technicznego (§ 7 ust. 2 pkt 3) - należy uzupełnić stronę tytułową oraz część opisową projektu architektoniczno-budowlanego o podpisy projektantów branży konstrukcyjnej, energetycznej i sanitarnej. Zgodnie z art. 20 ust. 1 Pr.bud. do podstawowych obowiązków projektanta należy: opracowanie projektu budowlanego w sposób zgodny z wymaganiami ustawy, ustaleniami określonymi w decyzjach administracyjnych dotyczących zamierzenia budowlanego, obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej; zapewnienie, w razie potrzeby, udziału w opracowaniu projektu budowlanego osób posiadających uprawnienia budowlane do projektowania w odpowiedniej specjalności; wzajemne skoordynowanie techniczne wykonanych przez osoby, o których mowa w pkt 1a, opracowań projektowych, zapewniające uwzględnienie zawartych w przepisach zasad bezpieczeństwa i ochrony zdrowia w procesie budowy, z uwzględnieniem specyfiki projektu budowlanego, oraz zapewnienie zgodności projektu technicznego z projektem zagospodarowania działki lub terenu oraz projektem architektoniczno- budowlanym; 5) opinia geotechniczna powinna być sporządzana przez projektanta w specjalności konstrukcyjnej bez ograniczeń. Kategorię geotechniczną całego obiektu lub jego poszczególnych części określa projektant obiektu budowlanego na podstawie badań geotechnicznych gruntu, których zakres uzgadnia z wykonawcą specjalistycznych robót geotechnicznych. Ze względu na wymaganą w projekcie architektoniczno-budowlanym w oparciu o art. 34 ust. 2 pkt d Pr.bud. opinię geotechniczną wraz z informacją o sposobie posadowienia obiektu budowlanego opracowaną przez projektanta odpowiedniej specjalności - branży konstrukcyjnej, należy uzupełnić stronę tytułową i część opisową projektu architektoniczno-budowlanego, o podpis projektanta branży konstrukcyjnej oraz dołączyć kopię decyzji o nadaniu projektantowi uprawnień budowlanych potwierdzoną za zgodność z oryginałem; kopię zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnego na dzień opracowania projektu; oświadczenie projektanta o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami. W ocenie Wojewody, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy Starosta prawidłowo zastosował art. 35 ust. 3 Pr.bud., jednakże nie wszystkie braki oraz nieprawidłowości występujące w przedłożonej dokumentacji projektowej wskazane w postanowieniu organu I instancji z dnia 8 września 2025 r. i stanowiące podstawę wydania zaskarżonej decyzji, zostały nałożone w sposób poprawny. Odnosząc się do zarzutów odwołania inwestora w zakresie punktu 1 ww. postanowienia, organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z systemem informacji przestrzennej gminy G. (https://garbow.e-mapa.net) pas działki nr ewid. [...] o szerokości ok. 5 m, przylegający do działki o nr ewid.[...], stanowiącej w części drogę oznaczoną na rysunku planu symbolem KDP, znajduje się w terenie oznaczonym na rysunku planu symbolem RP - tereny upraw polowych, zaś w pozostałym zakresie objętym inwestycją (ABCD) w terenie oznaczonym na rysunku planu symbolem - MR (tereny mieszkalnictwa rolniczego). Dla terenu oznaczonego symbolem RP podstawowym przeznaczeniem gruntów są: a) uprawy polowe; b) ogrody działkowe; c) uprawy ogrodnicze. Zgodnie z § 3 ust. 6 pkt 6.1 ppkt 10 m.p.z.p. dopuszcza się tam ponadto lokalizację: a) terenów zieleni, punktów widokowych i urządzeń ciągów spacerowych, zapewniających dostęp do zespołów zieleni wzdłuż istniejących cieków wodnych, b) urządzeń infrastruktury technicznej i komunikacji. Z kolei według § 3 ust. 6 pkt 6.1 ppkt 11 m.p.z.p. obiekty lub urządzenia, o których mowa w pkt 1-10 można lokalizować pod warunkiem: a) dostosowania do charakteru i wymagań przeznaczenia podstawowego, b) nienaruszania ustaleń obowiązujących dla wiodącej funkcji terenu. Organ II instancji nadmienił, że brak linii rozgraniczających tereny o różnym przeznaczeniu w projekcie zagospodarowania terenu przedłożonym do zatwierdzenia organowi I instancji znacznie utrudnia ustalenie granicy terenu RP (tereny upraw polowych) oraz terenu MR (tereny mieszkalnictwa rolniczego) na działce o nr ew. [...]. Jednakże organ odwoławczy na podstawie ogólnodostępnych danych systemu informacji przestrzennej gminy G. i pomiaru dokonanego na projekcie zagospodarowania terenu ustalił, iż przyłącze wodociągowe oraz zewnętrzną instalację kanalizacji sanitarnej wraz z przydomową oczyszczalnię ścieków zaprojektowano częściowo w terenie MR oraz w części na terenie RP sąsiadującym z działką drogową o nr ew. 336. Na terenie MR takie usytuowanie infrastruktury technicznej pozostaje w zgodności z przeznaczeniem podstawowym terenu, tj. mieszkalnictwem rolniczym. Natomiast na terenie RP plan miejscowy jedynie warunkowo dopuszcza lokalizację urządzeń infrastruktury technicznej i komunikacji. Wojewoda stwierdził, że przyłącze wodociągowe, zewnętrzna instalacja elektryczna i zewnętrzna instalacja kanalizacji sanitarnej wraz z przydomową oczyszczalnią ścieków znajdują się pod ziemią w terenie RP więc przeznaczenie podstawowe w postaci upraw ogrodniczych, czy też zieleni ogrodowej uwzględniając jego parametry (pas ok. 5 m) oraz jego usytuowanie bezpośrednio przy drodze może być nadal realizowane. Sieć wodociągowa (w80) znajduje się na działce nr ewid. [...], następnie przechodzi pod działką nr ewid.[...] (oznaczoną jako dr - droga) i dalej na działce o nr ew. [...] zaprojektowano przyłącze wodociągowe przez pas ok. 5 m terenu RP i dalej w terenie zabudowy zagrodowej (MR), na której usytuowany jest budynek mieszkalny jednorodzinny do którego prawidłowego użytkowania trzeba podłączyć media, w tym również wodę aby w konsekwencji zapewnić możliwość realizacji przeznaczenia podstawowego tego terenu. Zdaniem organu II instancji, zaprojektowane elementy infrastruktury technicznej w pasie ok. 5 m terenu RP przylegającym do działki o nr ew. 336 spełniają warunki określone w § 3 ust. 6 pkt 6.1 ppkt 11 m.p.z.p. Tym samym zarzuty odwołania w powyższym zakresie zasługują na uwzględnienie, zaś obowiązek z pkt 1 postanowienia Starosty z dnia 8 września 2025 r., uznać należy za nałożony w sposób niepoprawny. Odnośnie do zarzutów odwołania związanych z punktem 4 postanowienia Starosty z dnia 8 września 2025 r., organ odwoławczy wskazał, że w dniu 19 września 2020 r. weszło w życie r.s.p.b., które utrzymuje ustawowy podział projektu budowlanego na trzy części: projekt zagospodarowania działki lub terenu, projekt architektoniczno-budowlany i projekt techniczny. Organowi administracji architektoniczno-budowlanej do zatwierdzenia przedkładane są tylko dwa pierwsze dokumenty. Projekt architektoniczno-budowlany składa się z części opisowej oraz rysunkowej. Treść części opisowej i rysunkowej projektu architektoniczno-budowlanego została wskazana w § 21-22 r.s.p.b., zaś elementy projektu technicznego zostały opisane w § 23-24 r.s.p.b. Za prawidłowość merytoryczną tych opracowań odpowiadają przede wszystkim projektanci, gdyż organy nie kontrolują projektu technicznego (mogą tylko sprawdzić jego kompatybilność z pozostałym zakresem projektu budowlanego), zaś projekt architektoniczno-budowlany jest weryfikowany przez organy administracji architektoniczno-budowlanej pod kątem jego prawidłowości formalnej i kompletności oraz zgodności z przepisami wskazanymi w art. 35 ust. 1 pkt 1 Pr.bud. Przepisy § 7 ust. 1 r.s.p.b. stanowią z kolei, że każdy z elementów projektu budowlanego zawiera stronę tytułową, spis treści, część opisową i rysunkową. Zgodnie z ust. 2 pkt 3 i 4 na stronie tytułowej (każdej z części) zamieszcza się datę opracowania oraz imię, nazwisko, specjalność, numer uprawnień budowlanych osoby posiadającej uprawnienia budowlane do projektowania w odpowiedniej specjalności, która opracowała daną część projektu budowlanego, wraz z określeniem zakresu sporządzonego przez nią opracowania - w przypadku strony tytułowej projektu zagospodarowania działki lub terenu, projektu architektoniczno-budowlanego oraz projektu technicznego; podpis osoby, o której mowa w pkt 3 - w przypadku strony tytułowej projektu zagospodarowania działki lub terenu, projektu architektoniczno-budowlanego oraz projektu technicznego w postaci papierowej. Wykazanie tych osób na stronach tytułowych jest niezbędne chociażby do ewentualnego wszczęcia postępowania w sprawie odpowiedzialności zawodowej, karnej i cywilnej w ramach sprawowanych funkcji technicznych w budownictwie. Zatem projekt architektoniczno-budowlany zawierać ma podstawowe informacje o wszystkich branżach, musi być zatem sporządzony zgodnie z zasadami, zawartymi w art. 20 ust. 1 pkt 1a i 1aa Pr.bud. (udział osób z odpowiednimi uprawnieniami i koordynacja prac projektowych). O tym, czy konieczne będzie sporządzenie odrębnych części, czy też wszystkie elementy zawarte będą w jednolitym opracowaniu, decyduje projektant, który musi zachować warunki r.s.p.b. O prawidłowym sporządzeniu projektu budowlanego (2 części) stanowi sporządzenie go przez osoby uprawnione. Osoba legitymująca się uprawnieniami w specjalności architektonicznej może wykonać projekt budowlany tylko w zakresie tej specjalności. W kontekście powyższych uwag, organ odwoławczy zwrócił uwagę, że podpis pod projektem zagospodarowania terenu w zakresie architektury złożył mgr inż. arch. M. U., w zakresie instalacji sanitarnych mgr inż. I. F., zaś w zakresie instalacji elektrycznych mgr inż. M. J.. Podpis pod projektem architektoniczno-budowlanym w zakresie architektury złożył mgr inż. arch. M. U.. Na stronie 14 projektu architektoniczno-budowlanego w ust. 2.8 Analiza technicznych i ekonomicznych możliwości wykorzystania urządzeń, które automatycznie regulują temperaturę oddzielnie w poszczególnych pomieszczeniach lub w wyznaczonej strefie ogrzewanej - znajduje się informacja, że temperatura czynnika grzewczego zasilającego instalację grzewczą będzie regulowana centralnie poprzez sterownik pompy ciepła oraz czujnik temperatury powietrza zewnętrznego. Poszczególne pomieszczenia zostaną wyposażone w termostaty sterujące siłownikami przy zaworach montowanych na belce rozdzielacza, których zadaniem jest regulacja przepływu czynnika grzewczego. Termostaty pozwalają na utrzymywanie założonej temperatury w pomieszczeniach. W ust. 2.9 projektu architektoniczno-budowlanego (str. 14): Informacje o zasadniczych elementach wyposażenia budowlano-instalacyjnego, zapewniających użytkowanie obiektów budowlanych zgodnie z przeznaczeniem - zawarto następujące informacje dotyczące wykonania instalacji: - instalacja wodociągowa - zasilana z projektowanego przyłącza wodociągowego — wg odrębnego opracowania, ciepła woda realizowana z gruntowej pompy ciepła współpracującej z zasobnikiem c.w.u., - instalacja kanalizacji sanitarnej - ścieki bytowo-socjalne będą odprowadzane do projektowanej przydomowej oczyszczalni ścieków, - wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła, układ nawiewno-wywiewny w postaci centrali wentylacyjnej, - instalacja grzewcza będzie zasilana z gruntowej pompy ciepła, odbiorniki ciepła jako ogrzewanie podłogowe; - fotowoltaicznej PV - panele fotowoltaiczne o mocy ok. 3,5 kW montowane do samonośnych konstrukcji aluminiowych na dachu wyposażone w falownik hybrydowy, - elektrycznej i gniazd wtykowych 230V - przewody miedziane w osłonie łączące punkty elektryczne z tablicą TE, - oświetlenia ogólnego - przewody miedziane w osłonie łączące punkty elektryczne z tablicą TE, - odgromowej i uziemiającej - przewody miedziane w osłonie łączące punkty elektryczne z tablicą TE. Wojewoda stwierdził, że brak jest pod tą częścią projektu podpisów osób opracowujących projekt architektoniczno-budowlany w zakresie ww. instalacji. Mając zatem na uwadze przytoczone wyżej elementy projektu architektoniczno-budowlanego, w ocenie organu odwoławczego, za niezasadne uznać należy zarzuty odwołania w powyższym zakresie. Wojewoda jako prawidłowe ocenił natomiast stanowisko organu I instancji wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, dotyczące braku spełnienia punktu 4 postanowienia Starosty z dnia 8 września 2025 r. W odniesieniu do zarzutów dotyczących pkt 5 postanowienia z dnia 8 września 2025 r., tj. braku konieczności sporządzenia opinii geotechnicznej przez projektanta w specjalności konstrukcyjnej bez ograniczeń, Wojewoda wskazał, że opinia geotechniczna jest elementem składowym projektu architektoniczno-budowlanego, stanowiącego składnik projektu budowlanego (art. 34 ust. 3 pkt 2 lit. d Pr.bud.). Według art. 20 ust. 1 pkt 1 Pr.bud., jednym z podstawowych obowiązków projektanta jest opracowanie projektu budowlanego w sposób zgodny z wymaganiami ustawy, ustaleniami określonymi w decyzjach administracyjnych dotyczących zamierzenia budowlanego, obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Osobą uprawnioną do sporządzenia opinii jest projektant obiektu budowlanego, przy czym opinię sporządza się na podstawie badań geotechnicznych gruntu, których zakres projektant uzgadnia z wykonawcą specjalistycznych robót geotechnicznych (§ 4 ust. 4 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych). Obowiązujące przepisy, w tym przepisy cyt. wyżej rozporządzenia, nie określają kręgu osób uprawnionych do sporządzania opinii geotechnicznej ustalającej geotechniczne warunki posadowienia obiektów budowlanych. W praktyce przyjmuje się, że ustalenie geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych w formie opinii geotechnicznej oraz dokumentacji podłoża gruntowego i projektu geotechnicznego, powinny sporządzić osoby posiadające uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej lub geolodzy inżynierscy posiadający kwalifikacje geotechniczne kategorii VI lub VII. Zgodnie z cyt. wyżej rozporządzeniem by mówić o konieczności ustalenia geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych, w pierwszej kolejności projektant musi dokonać zaliczenia obiektu do odpowiedniej kategorii geotechnicznej. Kategorię geotechniczną ustala się w opinii geotechnicznej w zależności od stopnia skomplikowania warunków gruntowych oraz konstrukcji obiektu budowlanego, charakteryzujących możliwości przenoszenia odkształceń i drgań, stopnia złożoności oddziaływań, stopnia zagrożenia życia i mienia awarią konstrukcji, jak również od wartości zabytkowej lub technicznej obiektu budowlanego i możliwości znaczącego oddziaływania tego obiektu na środowisko. W przypadku obiektów budowlanych wszystkich kategorii geotechnicznych opracowuje się opinię geotechniczną. W przypadku obiektów budowlanych drugiej i trzeciej kategorii geotechnicznej opracowuje się dodatkowo dokumentację badań podłoża gruntowego i projekt geotechniczny. W przypadku obiektów budowlanych trzeciej kategorii geotechnicznej oraz w złożonych warunkach gruntowych drugiej kategorii wykonuje się dodatkowo dokumentację geologiczno-inżynierską, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. z 2024 r. poz. 1290). Wskazując na powyższe, organ odwoławczy stwierdził, że opinia geotechniczna sporządzana jest na podstawie badań geotechnicznych gruntu, których zakres projektant uzgadnia z wykonawcą specjalistycznych robót geotechnicznych. Obowiązujące przepisy nie przewidują konieczności zatwierdzania opinii geotechnicznej. Jednak z uwagi na fakt, że w przedłożonej dokumentacji projektowej brak jest jakiekolwiek informacji o wykonawcy specjalistycznych robót geotechnicznych, to tym samym informacje zawarte w ust. 2.5 Opinia geotechniczna oraz informacja o sposobie posadowienia, w ocenie Wojewody, należy uznać za niekompletne. Zdaniem organu odwoławczego, biorąc pod uwagę obowiązującą zasadę, zgodnie z którą każda osoba posiadająca uprawnienia budowlane upoważniona jest do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, w zakresie posiadanych uprawnień, należy uznać, że osoba legitymująca się uprawnieniami w specjalności architektonicznej nie mogła samodzielnie sporządzić tego fragmentu projektu budowlanego. Organ odwoławczy nie podzielił wobec tego argumentacji zawartej w odwołaniu w zakresie wadliwości obowiązku nałożonego w pkt 5 postanowienia Starosty z dnia 8 września 2025 r. Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania, organ II instancji stwierdził, że rozstrzygnięcie Starosty nieprawidłowo oparto na normie prawnej art. 35 ust. 3 Pr.bud., jednak nie stanowi to samodzielnej podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji Starosty, gdyż rozstrzygnięcie jest w istocie poprawne. W kwestii kontroli biegu postępowania i wymierzenia organowi I instancji kary określonej w art. 35 ust. 6 pkt 1 Pr.bud., organ odwoławczy nie podzielił stanowiska inwestora. Wskazał, że od momentu złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę w przedmiotowej sprawie (6 sierpnia 2025 r.) do daty wysłania postanowienia Starosty Lubelskiego do inwestora wydanego na podstawie art. 35 ust. 3 Pr.bud. (9 września 2025 r.) upłynęło 34 dni. Następnie od daty uzupełnienia nieprawidłowości przez inwestora w organie I instancji (6 października 2025 r.) do daty wydania zaskarżonej decyzji Starosty Lubelskiego (20 października 2025 r.) upłynęło 13 dni. W rezultacie czas trwania postępowania przed organem I instancji wyniósł 47 dni. Obowiązki nałożone postanowieniem Starosty były w części uzasadnione, zatem okres na uzupełnienie dokumentacji podlega odliczeniu i brak jest podstaw prawnych do wymierzenia organowi I instancji kary określonej w art. 35 ust. 6 Pr.bud. Podsumowując Wojewoda wskazał, że inwestor, pomimo wydania przez organ I instancji postanowienia z dnia 8 września 2025 r. nakładającego obowiązek usunięcia w określonym terminie nieprawidłowości występujących w przedłożonej dokumentacji, do dnia wydania kwestionowanej decyzji nie wywiązał się z nałożonego na niego obowiązku. Zgodnie z art. 35 ust. 5 pkt 1 w zw. z art. 35 ust. 3 Pr.bud., organ I instancji nie miał innej możliwości jak wydać decyzję o odmowie zatwierdzenia projektów i udzielenia pozwolenia na budowę. Inwestor wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na opisaną wyżej decyzję Wojewody, zaskarżając ją w całości. W skardze zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie: 1. art. 35 ust. 1 Pr.bud. poprzez przekroczenie przez organy administracji architektoniczno-budowlanej zakresu kontroli projektu architektoniczno-budowlanego i dokonanie oceny zagadnień technicznych niepodlegających zatwierdzeniu, a także stwierdzenie braku posiadania przez projektanta odpowiednich uprawnień budowlanych według własnej dowolnej oceny, a nie na podstawie przepisów prawa i załączonych kopii dokumentów; 2. prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, polegające na przyjęciu. że elementy opisowe projektu architektoniczno-budowlanego wymagają podpisów projektantów branżowych; 3. zasady praworządności (art. 6 k.p.a.) poprzez nałożenie na projektanta obowiązków nieznajdujących podstawy w przepisach prawa; 4. zasady pogłębiania zaufania (art. 8 k.p.a.) poprzez odstąpienie od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Mając na uwadze decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (znak: [...]), a także decyzję Wojewody Lubelskiego (znak: [...]), zaskarżona decyzja, została wydana w okolicznościach zaprzeczających zasadom proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania; 5. art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego, w szczególności opinii geotechnicznej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty z dnia 20 października 2025 r., a także zobowiązanie Starosty do wydania w określonym terminie decyzji zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielającej skarżącemu pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z infrastrukturą techniczną na działce nr ewid. [...] w miejscowości P. K., gmina G.. Ponadto skarżący zwrócił się o zasądzenie od organu kosztów postępowania. Jednocześnie wniósł o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że zakres kontroli projektu przez organy administracji architektoniczno-budowlanej został jednoznacznie określony w art. 35 ust. 1 Pr.bud. Organy te nie są uczestnikami procesu inwestycyjnego, a ich pracownicy nie muszą posiadać uprawnień budowlanych i przeważnie ich nie posiadają, co z mocy ustawy wyklucza możliwość oceny rozwiązań projektowych, architektonicznych, konstrukcyjnych i instalacyjnych. Tymczasem organy obu instancji odmówiły zatwierdzenia projektu architektoniczno-budowlanego z uwagi na brak podpisów projektantów branżowych pod informacjami: "analiza technicznych i ekonomicznych możliwości zastosowania urządzeń regulujących temperaturę" oraz "informacja o zasadniczych elementach wyposażenia budowlano-instalacyjnego", a także z uwagi na rzekomą niekompletność opinii geotechnicznej oraz brak uprawnień projektanta architekta do jej samodzielnego sporządzenia. W ocenie skarżącego, zarzuty te nie dotyczą indywidualnych cech projektu, lecz ogólnej i dowolnej interpretacji zakresu i formy projektu architektoniczno-budowlanego, co już samo w sobie czyni je wadliwymi. Skarżący podkreślił, że zgodnie z r.s.p.b. projekt architektoniczno-budowlany zawiera m.in. analizę technicznych i ekonomicznych możliwości zastosowania urządzeń regulujących temperaturę, informacje o zasadniczych elementach wyposażenia budowlano-instalacyjnego oraz opinię geotechniczną wraz z informacją o sposobie posadowienia obiektu. Elementy te mają charakter opisowy i informacyjny, a nie projektowy. Analiza technicznych i ekonomicznych możliwości zastosowania urządzeń regulujących temperaturę nie stanowi rozwiązania projektowego sensu stricto, lecz jedynie opis możliwości zastosowania właściwych rozwiązań w projekcie technicznym. Okoliczność, że analiza sporządzona przez projektanta obiektu budowlanego - architekta, została opracowana w oparciu o opinię projektanta branżowego, zdaniem skarżącego, nie rodzi obowiązku jej podpisania przez autora tej opinii. Odnosząc się do opinii geotechnicznej, skarżący wskazał, że żaden przepis nie określa jej formy, ani tym bardziej nie wskazuje podmiotu wyłącznie uprawnionego do jej sporządzenia w ramach projektu architektoniczno-budowlanego. Powołując się na stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wyrażone w decyzji z dnia 28 lipca 2023 r. oraz stanowisko Lubelskiej Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej Izby Architektów RP zawarte w postanowieniu z dnia 3 listopada 2021 r. (kopie tych rozstrzygnięć dołączono do skargi), skarżący podniósł, że sporządzenie opinii geotechnicznej należy do obowiązków projektanta obiektu budowlanego. Zdaniem skarżącego, przyjęta przez organy obu instancji wykładnia przepisów prowadzi do nieuprawnionego ograniczenia zakresu uprawnień architekta jako projektanta obiektu budowlanego oraz stanowi przekroczenie kompetencji orzeczniczych przez organy administracji architektoniczno-budowlanej. Organy te, dokonując samodzielnej oceny zakresu uprawnień projektanta, wkroczyły w sferę zastrzeżoną wyłącznie dla organów samorządu zawodowego, w szczególności właściwej Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej, naruszając tym samym art. 35 ust. 1 Pr.bud. oraz zasadę praworządności wyrażoną w art. 6 k.p.a. Odpowiadając na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej oraz podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy nie oponował natomiast przeciwko wnioskowi skarżącego o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym – na posiedzeniu niejawnym. Również uczestniczka postępowania B. S., skutecznie zawiadomiona o wniosku skarżącego o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, nie zgłosiła w wyznaczonym terminie żądania przeprowadzenia rozprawy. W związku z powyższym Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej jako: p.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W świetle art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zaskarżonej do sądu decyzji administracyjnej następuje w szczególności wówczas, gdy dokonywana przez sąd kontrola jej legalności wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna. Zaskarżona decyzja narusza bowiem prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Przypomnieć dla porządku należy, że zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję Starosty z dnia 20 października 2025 r. w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki oraz projektu architektoniczno-budowlany i udzielenia inwestorowi pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z instalacjami zewnętrznymi: energetyczną i kanalizacji sanitarnej do przydomowej oczyszczalni ścieków, na działce nr ewid. [...] w miejscowości P. K., gmina G.. Powodem orzeczonej odmowy było stwierdzenie, że inwestor nie wykonał w całości obowiązku usunięcia nieprawidłowości w złożonym projekcie budowlanym, nałożonego postanowieniem organu I instancji z dnia 8 września 2025 r., wydanym na podstawie art. 35 ust. 3 Pr.bud. W ocenie Starosty, inwestor nie spełnił wymagań określonych w punktach 1, 4 i 5 ww. postanowienia. Przypomnieć w tym miejscu należy, że pkt 1 powyższego postanowienia dotyczył niezgodności projektu budowlanego z m.p.z.p. Pkt 4 postanowienia dotyczył natomiast braku w projekcie budowlanym podpisów projektantów, które organ I instancji uznał za niezbędne. Z kolei pkt 5 odnosił się do braków w treści zawartej w projekcie budowlanym opinii geotechnicznej. W wyniku rozpatrzenia odwołania od decyzji organu I instancji, Wojewoda zakwestionował zasadność nałożenia na inwestora obowiązku określonego w punkcie 1 postanowienia z dnia 8 września 2025 r., uznając, że wbrew ocenie organu I instancji, przedłożony projekt budowlany nie narusza postanowień m.p.z.p. Organ odwoławczy zaaprobował natomiast obowiązki nałożone w punktach 4 i 5 ww. postanowienia, których inwestor - co bezsporne - nie wykonał w wyznaczonym terminie, kwestionując ich zasadność. Z tych względów orzeczoną przez organ I instancji odmowę udzielenia pozwolenia na budowę Wojewoda uznał za - co do zasady - prawidłową. W tym stanie rzeczy istota zawisłego przed Sądem sporu się sprowadza się oceny zasadności nałożenia na skarżącego obowiązków określonych w punktach 4 i 5 postanowienia Starosty z dnia 8 września 2025 r., których niewykonanie zadecydowało o utrzymaniu w mocy decyzji odmawiającej udzielenia pozwolenia na budowę. W ocenie Sądu, rozstrzygając powyższy spór należy przyznać rację skarżącemu. Wymagania dotyczące zawartości projektu budowlanego określone zostały w art. 34 ust. 5 Pr.bud. Zgodnie z tym przepisem projekt budowlany zawiera: Projekt budowlany zawiera: 1) projekt zagospodarowania działki lub terenu sporządzony na aktualnej mapie do celów projektowych lub jej kopii, obejmujący: a) określenie granic działki lub terenu, b) usytuowanie, obrys i układy istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, w tym sieci uzbrojenia terenu, oraz urządzeń budowlanych sytuowanych poza obiektem budowlanym, c) sposób odprowadzania lub oczyszczania ścieków, d) układ komunikacyjny i układ zieleni, ze wskazaniem charakterystycznych elementów, wymiarów, rzędnych i wzajemnych odległości obiektów, w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich, e) informację o obszarze oddziaływania obiektu; 2) projekt architektoniczno-budowlany obejmujący: a) układ przestrzenny oraz formę architektoniczną istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, b) zamierzony sposób użytkowania obiektów budowlanych, w tym liczbę projektowanych do wydzielenia lokali, z wyszczególnieniem lokali mieszkalnych, c) charakterystyczne parametry techniczne obiektów budowlanych, d) opinię geotechniczną oraz informację o sposobie posadowienia obiektu budowlanego, e) projektowane rozwiązania materiałowe i techniczne mające wpływ na otoczenie, w tym środowisko, f) charakterystykę ekologiczną, g) informację o wyposażeniu technicznym budynku, w tym projektowanym źródle lub źródłach ciepła do ogrzewania i przygotowania ciepłej wody użytkowej, h) opis dostępności dla osób niepełnosprawnych, o których mowa w art. 1 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, sporządzonej w Nowym Jorku dnia 13 grudnia 2006 r., w tym osób starszych - w przypadku obiektów budowlanych, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4, i) informację o minimalnym udziale lokali mieszkalnych, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4a - w przypadku budynków mieszkalnych wielorodzinnych, j) postanowienie udzielające zgody na odstępstwo, o którym mowa w art. 9, jeżeli zostało wydane; 3) projekt techniczny obejmujący: a) projektowane rozwiązania konstrukcyjne obiektu wraz z wynikami obliczeń statyczno-wytrzymałościowych, b) charakterystykę energetyczną - w przypadku budynków, c) projektowane niezbędne rozwiązania techniczne oraz materiałowe, d) w zależności od potrzeb - dokumentację geologiczno-inżynierską lub geotechniczne warunki posadowienia obiektów budowlanych, e) inne opracowania projektowe. Szczegółowy zakres i formę projektu budowlanego określają przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. (powoływanego jako r.s.p.b.), wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 34 ust. 6 pkt 1 Pr.bud. Zgodnie z § 7 ust. 1 r.s.p.b., projekt zagospodarowania działki lub terenu, projekt architektoniczno-budowlany oraz projekt techniczny zawiera: stronę tytułową, spis treści, część opisową, część rysunkową. W sprawie istotne znaczenia ma ust. 2 tego przepisu, w myśl którego na stronie tytułowej zamieszcza się (m.in.): datę opracowania oraz imię, nazwisko, specjalność, numer uprawnień budowlanych osoby posiadającej uprawnienia budowlane do projektowania w odpowiedniej specjalności, która opracowała daną część projektu budowlanego, wraz z określeniem zakresu sporządzonego przez nią opracowania - w przypadku strony tytułowej projektu zagospodarowania działki lub terenu, projektu architektoniczno-budowlanego oraz projektu technicznego (pkt 3); podpis osoby, o której mowa w pkt 3 - w przypadku strony tytułowej projektu zagospodarowania działki lub terenu, projektu architektoniczno-budowlanego oraz projektu technicznego w postaci papierowej (pkt 4). Zakres poszczególnych elementów części opisowej i rysunkowej projektu architektoniczno-budowlanego, projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu technicznego, określają natomiast przepisy odpowiednio rozdziału 2, 3 i 4 r.s.p.b. Wskazać następnie należy, że stosownie do art. 33 ust. 2 pkt 1 Pr.bud., do wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę należy dołączyć projekt zagospodarowania działki lub terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany w postaci: a) papierowej - w 3 egzemplarzach albo b) elektronicznej - wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami, których obowiązek dołączenia wynika z przepisów odrębnych ustaw, lub kopiami tych opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów. Zgodnie zaś z art. 35 ust. 1 Pr.bud., przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza: 1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z: a) ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, b) wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, c) ustaleniami uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej; 2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; 3) kompletność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego, w tym dołączenie kopii zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, dotyczącego projektanta i projektanta sprawdzającego, 3a) dołączenie: a) wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, b) oświadczeń, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 9 i 10; 4) posiadanie przez projektanta i projektanta sprawdzającego odpowiednich uprawnień budowlanych na podstawie: a) kopii dokumentów, o których mowa w art. 34 ust. 3d pkt 1 - w przypadku uprawnień niewpisanych do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane, b) danych w centralnym rejestrze osób posiadających uprawnienia budowlane - w przypadku uprawnień wpisanych do tego rejestru; 4a) przynależność projektanta i projektanta sprawdzającego do właściwej izby samorządu zawodowego na podstawie: a) zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 - w przypadku osób niewpisanych do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane, b) danych w centralnym rejestrze osób posiadających uprawnienia budowlane - w przypadku osób wpisanych do tego rejestru. W świetle powyższego przepisu, uprawnienia kontrolne organu administracji architektoniczno-budowlanej w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę i zatwierdzenie projektu budowlanego zostały ograniczone do sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (lub decyzji o warunkach zabudowy), wymaganiami ochrony środowiska oraz kompletności projektu budowlanego i posiadania dokumentów wskazanych w art. 35 ust. 1 Pr.bud. W razie stwierdzenia naruszeń w powyższym zakresie właściwy organ uprawniony został do nałożenia postanowieniem (art. 35 ust. 3 Pr.bud.) na inwestora obowiązku usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie do wydania decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę (art. 35 ust. 5 pkt 1 Pr.bud.). Przy czym kontrola legalności wydanej na tej podstawie decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę wymaga dokonania oceny nie tylko tego, czy inwestor wykonał w terminie obowiązki nałożone w trybie art. 35 ust. 3 Pr.bud., lecz również tego, czy nałożenie tych obowiązków było uzasadnione. Podkreślić przy tym należy, że kontroli i zatwierdzeniu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej nie podlega cały projekt budowlany, a jedynie jego dwa elementy, tj. projekt zagospodarowania działki lub terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany. W przypadku projektu technicznego, który jest bardziej szczegółowy i obejmuje również projekty poszczególnych instalacji, inwestor ma obowiązek zapewnić jego sporządzenie dopiero przed przystąpieniem do wykonywania robót budowlanych (zob. D. Sypniewski [red.], Prawo budowlane. Komentarz, wyd. II – uwagi do art. 33, opubl. WKP 2025). Zastrzeżenia Starosty będące podstawą nałożenia na inwestora obowiązku określonego w punkcie 4 postanowienia z dnia 8 września 2025 r., dotyczą kompletności części opisowej projektu architektoniczno-budowlanego. Jak stwierdził organ I instancji i co zaaprobował organ odwoławczy, projekt ten nie zawiera wszystkich niezbędnych podpisów, a tym samym nie spełnia wymogu wynikającego z § 7 ust. 2 pkt 4 r.s.p.b. Według organów, brakuje w nim podpisów osób opracowujących projekt architektoniczno-budowlany w zakresie instalacji (rozwiązań technicznych) opisanych w ust. 2.8 i 2.9 projektu architektoniczno-budowlanego (na str. 14), tj. w częściach zatytułowanych jako "Analiza technicznych i ekonomicznych możliwości wykorzystania urządzeń, które automatycznie regulują temperaturę oddzielnie w poszczególnych pomieszczeniach lub w wyznaczonej strefie ogrzewanej" oraz "Informacje o zasadniczych elementach wyposażenia budowlano-instalacyjnego, zapewniających użytkowanie obiektów budowlanych zgodnie z przeznaczeniem". Z powyższym stanowiskiem organów nie można się zgodzić. Sąd w pełni podziela argumentację skargi, wedle której zarówno zawarta w projekcie architektoniczno-budowlanym analiza technicznych i ekonomicznych możliwości wykorzystania urządzeń, które automatycznie regulują temperaturę oddzielnie w poszczególnych pomieszczeniach lub w wyznaczonej strefie ogrzewanej, jak zawarte w tej części projektu budowlanego informacje o zasadniczych elementach wyposażenia budowlano-instalacyjnego, zapewniających użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z przeznaczeniem, nie mają charakteru projektowego, a jedynie opisowy i informacyjny. Zgodnie bowiem z art. 34 ust. 3 pkt 2 lit. "g" Pr.bud., projekt architektoniczny obejmuje (jedynie) "informację o wyposażeniu technicznym budynku, w tym projektowanym źródle lub źródłach ciepła do ogrzewania i przygotowania ciepłej wody użytkowej". Zakres tych informacji został doprecyzowany w § 2 ust. 1 r.s.p.b., w którym wymieniono właśnie (m.in.) analizę technicznych i ekonomicznych możliwości wykorzystania urządzeń, które automatycznie regulują temperaturę oddzielnie w poszczególnych pomieszczeniach lub w wyznaczonej strefie ogrzewanej (wymaganą w stosunku do budynku – pkt 11) oraz informacje o zasadniczych elementach wyposażenia budowlano-instalacyjnego, zapewniających użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z przeznaczeniem (pkt 12). Powyższe elementy części opisowej projektu architektoniczno-budowlanego, zawierają jedynie opis przewidzianych do zastosowania w projektowanym budynku rozwiązań technicznych (instalacji). Sporządzenie tej części projektu architektoniczno-budowlanego pozostaje w gestii projektanta (architekta) i tym samym wymaga wyłącznie jego podpisu. Projekty poszczególnych instalacji opisanych w częściach projektu architektoniczno-budowlanego, o których § 20 ust. 1 pkt 11 i 12 r.s.p.b., zawarte są natomiast dopiero w projekcie technicznym, który – jak wynika wprost z art. 34 ust. 3 pkt 3 lit. "c" Pr.bud. – obejmuje projektowane niezbędne rozwiązania techniczne oraz materiałowe. Potwierdza to również treść § 23 ust. 1 i § 24 r.s.p.b. Zgodnie bowiem z treścią pierwszego z tych przepisów, część opisowa projektu technicznego obejmuje co najmniej (m.in.): rozwiązania niezbędnych elementów wyposażenia budowlano-instalacyjnego, w szczególności instalacji i urządzeń budowlanych: a) ogrzewczych, b) chłodniczych, c) klimatyzacji - wyposażonych w urządzenia, które automatycznie regulują temperaturę oddzielnie w poszczególnych pomieszczeniach lub w wyznaczonej strefie ogrzewanej, w tym urządzenia z indywidualnym sterowaniem pomieszczeniowym (w szczególności termostatyczny zawór grzejnikowy, termostat pokojowy, termostat klimakonwektora wentylatorowego, pojedynczy termostat) lub komunikacją z systemem nadrzędnym oraz z funkcją sterowania zależną od zapotrzebowania, d) wentylacji grawitacyjnej, grawitacyjnej wspomaganej i mechanicznej, e) wodociągowych i kanalizacyjnych, f) gazowych, g) elektroenergetycznych, h) telekomunikacyjnych, i) piorunochronnych, j) ochrony przeciwpożarowej (pkt 8), a także sposób powiązania instalacji i urządzeń budowlanych obiektu budowlanego, o których mowa w pkt 7, z sieciami zewnętrznymi wraz z punktami pomiarowymi, założeniami przyjętymi do obliczeń instalacji oraz podstawowe wyniki tych obliczeń, z doborem rodzaju i wielkości urządzeń, przy czym należy przedstawić: a) dla instalacji ogrzewczych, wentylacyjnych, klimatyzacyjnych lub chłodniczych - założone parametry klimatu wewnętrznego na podstawie przepisów techniczno-budowlanych oraz przepisów dotyczących racjonalizacji użytkowania energii, b) dobór i zwymiarowanie parametrów technicznych podstawowych urządzeń ogrzewczych, wentylacyjnych, klimatyzacyjnych i chłodniczych oraz określenie wartości mocy cieplnej i chłodniczej oraz mocy elektrycznej związanej z tymi urządzeniami. Z kolei w myśl § 24 r.s.p.b. część rysunkowa projektu technicznego zawiera co najmniej (m.in.) zasadnicze elementy wyposażenia instalacyjno-budowlanego, umożliwiającego użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z jego przeznaczeniem, w tym: a) instalacje i urządzenia budowlane: wodociągowe, kanalizacyjne, ogrzewcze, wentylacyjne, chłodnicze, klimatyzacyjne i gazowe, b) instalacje i urządzenia budowlane: elektroenergetyczne, telekomunikacyjne oraz instalację piorunochronną, c) instalacje i urządzenia budowlane ochrony przeciwpożarowej określone w przepisach odrębnych - wraz ze sposobem powiązania instalacji obiektu budowlanego bezpośrednio z sieciami (urządzeniami) zewnętrznymi albo z instalacjami zewnętrznymi na zagospodarowywanym terenie oraz związanymi z nimi urządzeniami technicznymi, uwidocznione na rzutach i przekrojach pionowych obiektu budowlanego, co najmniej w formie odpowiednio opisanych schematów lub przedstawione na odrębnych rysunkach. Skoro więc elementy części opisowej projektu architektoniczno-budowlanego, o których mowa w § 20 ust. 1 pkt 11 i 12 r.s.p.b., zawierają jedynie opis rozwiązań technicznych (instalacji) w projektowanym budynku, mający charakter informacyjny, natomiast projekt tych instalacji sporządzany jest dopiero w projekcie technicznym (który – jak wyżej wskazano – nie podlega kontroli organów udzielających pozwolenia na budowę), bezzasadne było nałożenie na inwestora obowiązku uzupełniania projektu architektoniczno-budowlanego o podpisy osób opracowujących projekt instalacji opisanych w ramach ust. 2.8 i 2.9 projektu architektoniczno-budowlanego. W ocenie Sądu, uzasadnionych podstaw nie mają również zastrzeżenia organów dotyczące kompletności zawartej w projekcie architektoniczno-budowlanym opinii geotechnicznej, które były podstawą obowiązku określonego w pkt 5 postanowienia z dnia 8 września 2025 r. W świetle art. 34 ust. 3 pkt 2 lit. "d" Pr.bud. nie budzi wątpliwości, że stanowiący część projektu budowlanego projekt architektoniczno-budowlany, musi zawierać opinię geotechniczną oraz informację o sposobie posadowienia obiektu budowlanego, a kompletność tych dokumentów podlega weryfikacji ze strony organu administracji architektoniczno-budowlanej. W sprawie bezsporne jest, że przedłożony przez inwestora projekt architektoniczno-budowlany zawiera powyższe elementy (ust. 2.5, str. 5), jednak zdaniem organów, zawarta w projekcie opinia geotechniczna jest niekompletna, bowiem nie zawiera informacji o wykonawcy specjalistycznych robót geotechnicznych, będących jej podstawą. Odnosząc się do powyższego stanowiska, wskazać należy, że zgodnie z § 8 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych (Dz. U. z 2012 r. poz. 463), opinia geotechniczna powinna ustalać przydatność gruntów na potrzeby budownictwa oraz wskazywać kategorię geotechniczną obiektu budowlanego. Stosownie zaś do treści § 4 ust. 4 ww. rozporządzenia, kategorię geotechniczną całego obiektu budowlanego lub jego poszczególnych części określa projektant obiektu budowlanego na podstawie badań geotechnicznych gruntu, których zakres uzgadnia z wykonawcą specjalistycznych robót geotechnicznych. Z powyższych przepisów wynika, że jakkolwiek zakres badań geotechnicznych gruntu, będących podstawą określenia kategorii geotechnicznej obiektu budowlanego, wymaga uzgadnia z wykonawcą specjalistycznych robót geotechnicznych, to jednak samo określenie kategorii geotechnicznej pozostaje w gestii projektanta obiektu budowlanego. Tym samym projektant obiektu budowlanego jest również osobą uprawnioną do sporządzenia opinii geotechnicznej. Jednocześnie z ww. przepisów w żaden sposób nie wynika, by opinia taka – poza ustaleniem przydatności gruntów na potrzeby budownictwa oraz wskazaniem kategorii geotechnicznej obiektu budowlanego – winna zawierać dane wykonawcy specjalistycznych robót geotechnicznych, z którym projektant dokonał uzgodnienia zakresu badań geotechnicznych gruntu. Przepisy rozporządzenia nie precyzują też formy tej opinii, a zatem uznać należy, że wystarczające jest sporządzenie jej w formie odpowiedniego opisu zawartego w projekcie budowlanym. Podkreślić w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 20 ust. 2 Pr.bud. to projektant zapewnia sprawdzenie projektu architektoniczno-budowlanego oraz technicznego pod względem zgodności z przepisami. Uprawnienia organów architektoniczno-budowlanych ograniczają się z kolei do sprawdzenia zgodności dokumentacji z wymogami prawa budowlanego oraz dołączenia wymaganych oświadczeń projektanta. Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 3 Pr.bud., organy te nie mają natomiast kompetencji do merytorycznego sprawdzania projektu architektoniczno-budowlanego Odpowiedzialność za zgodność projektu z przepisami ponosi projektant. Zatem to projektant ponosi odpowiedzialność również za merytoryczną zawartość opinii geotechnicznej będącej elementem projektu architektoniczno-budowlanego, w tym za poprawność ustalonej w tej opinii kategorii geotechnicznej obiektu budowlanego, którą zobowiązany jest określić zgodnie z wymogiem wynikającym z § 4 ust. 4 ww. rozporządzenia w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych. Jak już wyżej wskazano, przedstawiony przez inwestora projekt architektoniczno-budowlanym zawiera stosowną opinia geotechniczną, w treści której znalazły się elementy wskazane w § 8 ww. rozporządzenia, tj. ustalenia co do przydatności gruntów na potrzeby budownictwa oraz kategoria geotechniczną obiektu budowlanego. W tej sytuacji, wbrew ocenie organów, brak jest podstaw do zakwestionowania kompletności przedmiotowej opinii. Żądanie uzupełniania jej o dane wykonawcy specjalistycznych robót geotechnicznych, z którym projektant, a zarazem autor opinii geotechnicznej, dokonał uzgodnienia zakresu badań geotechnicznych gruntu, ocenić natomiast należy jako działanie zmierzające do merytorycznego sprawdzenia prawidłowości określonej w opinii kategorii geotechnicznej obiektu, a zatem działanie, które wykracza poza kompetencje organów administracji architektoniczno-budowlanej. Dodać należy, że z przepisów Pr.bud. oraz r.s.p.b. nie wynika także obowiązek dołączenia do zawartej w projekcie architektoniczno-budowlanym opinii geotechnicznej dokumentacji geologiczno-inżynierskiej lub geotechnicznych warunkp posadowienia obiektów budowlanych, w formie dokumentacji badań podłoża gruntowego i projektu geotechnicznego. Dokumentacja taka w zależności od potrzeb, zamieszczana jest w projekcie technicznym (art. 34 ust. 3 pkt 3 lit "b" Pr.bud., § 23 pkt 2 r.s.p.b.). Podsumowując stwierdzić należy, że dokonana w zaskarżonej decyzji ocena kompletności projektu architektoniczno-budowlanego, została przeprowadzona z naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 3 i 4 Pr.bud. w zw. z art. 34 ust. 3 pkt 2 lit "d" i "g" Pr.bud. i § 7 ust. 2 pkt 3 i 4 oraz § 20 ust. 1 pkt 5, 11 i 12 r.s.p.b., co miało wpływ na wynik sprawy, skutkując wadliwym uznaniem za zasadne nałożenia na inwestora w trybie art. 35 ust. 3 Pr.bud. obowiązków wskazanych w pkt 4 i pkt 5 postanowienia organu I instancji z dnia 8 września 2025 r., a w konsekwencji wadliwym utrzymaniem w mocy decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, z powodu niewykonanie przez inwestora powyższych obowiązków. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a,, uchylił zaskarżoną decyzję. Ponownie rozpatrując sprawę Wojewoda zobowiązany będzie uwzględnić ocenę prawną przedstawioną powyżej, stosownie do art. 153 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Zasądzone koszty obejmują uiszczony wpis sądowy od skargi w wysokości 500 złotych.