Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Lu 732/25

Wyrok WSA w Lublinie z 16 kwietnia 2026 r., II SA/Lu 732/25 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia
16 kwietnia 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Maciej Gapski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi J. B. i J. B. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2025 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki garażu oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Zaskarżoną do Sądu przez J. B. oraz J. B. (dalej jako: skarżący lub inwestorzy) decyzją z dnia 10 października 2025 r. znak: [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: organ lub LWINB) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta C. z dnia 11 sierpnia 2025 r. nakazującą skarżącym rozbiórkę garażu o konstrukcji stalowej o wymiarach 4,00 x 6,00 m usytuowanego na działce gruntu o numerze ewidencyjnym [...], obręb 15 przy ul. [...] w C. oraz uporządkowanie terenu po rozbiórce. Decyzje organów zostały wydane na podstawie art. 49e pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj.: Dz. U. z 2025 r. poz. 725 ze zm., dalej jako pr. bud.). W uzasadnieniu stanowiska organów podkreślono, że postępowanie dotyczące przedmiotowej samowoli budowalnej zostało wszczęte z urzędu przez PINB Miasta C. pismem z dnia 28 lipca 2023 r. - w sprawie budowy garaży na działce nr [...], obręb 15 przy ul. [...] w C.. Postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2023 r., po dokonaniu czynności postępowania wyjaśniającego, wstrzymano budowę przedmiotowego budynku. Skarżący złożyli wniosek o legalizację wskazanego garażu w dniu 27 grudnia 2024 r. W trakcie postępowania legalizacyjnego postanowieniami z dnia 8 stycznia 2025 r., a następnie z dnia 30 kwietnia 2025 r. zobowiązano inwestorów do przedłożenia dokumentów legalizacyjnych, tj.: projektu zagospodarowania działki lub terenu, oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz zaświadczenia prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego. Skarżący nie złożyli żądanej dokumentacji, dlatego organy nadzoru budowlanego na podstawie art. 49e pkt 3 pr. bud. nakazały rozbiórkę. Fakt zrealizowania garażu bez wymaganego zgłoszenia, a także pozwolenia właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków oraz sprzeczność lokalizacji garażu z planem miejscowym stał się podstawą do wydania zaskarżonej decyzji. W skardze do sądu administracyjnego złożonej za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 14 listopada 2025 r. skarżący zarzucili decyzji naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy: - art. 7, 7b, 8, 9, 77 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie ogólnej zasady postępowania administracyjnego polegającej na przestrzeganiu przez organ praworządności i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz w sposób wyczerpujący zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, poprzez niewyjaśnienie istotnych okoliczności niniejszej sprawy, co skutkowało: traktowaniu w sposób marginalny faktu, że skarżący nie są jedynymi osobami, które wzniosły garaż blaszany po dacie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; ustalenia, iż wyłącznie garażu odwołujących winien zostać rozebrany, podczas gdy, w okolicach przedmiotowego garażu, znajduje się wiele takich garaży niepodlegających rozbiórce; - art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak należytego sporządzenia uzasadnienia decyzji, polegający na: braku wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, a także przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił mocy dowodowej; braku odniesienia się w treści uzasadnienia i całkowitym nieustosunkowaniu się Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w L. Delegatura w C. do wniosku skarżących o wydanie pozwolenia na posadowienie budynku garażowego. W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu opisano stan sprawy oraz przestawiono argumenty świadczące o zasadności złożonej skargi. W odpowiedzi na skargę LWINB podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym (art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2026 r., poz. 143, ze zm., dalej jako: p.p.s.a.; na wniosek skarżących zawarty w skardze, żadna z pozostałych stron nie żądała przeprowadzenia rozprawy). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Skarga podlega oddalaniu, albowiem zaskarżone decyzje zostały wydane bez naruszenia przepisów prawa materialnego oraz po przeprowadzeniu prawidłowego postępowania administracyjnego, w którym doszło do wyjaśnienia w sposób właściwy okoliczności sprawy istotnych dla rozstrzygnięcia. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wstępnie należy zauważyć, że kwestia samowoli budowlanej – realizacji inwestycji bez wymaganego zgłoszenia, została przesądzona ostatecznym postanowieniem z dnia 8 września 2023 r. znak: [...], wydanym na podstawie art. 48 ust. 1 pr. bud., wstrzymującym państwu J. i J. B. budowę garażu usytuowanego na działce o nr ewid. [...], obręb 15 przy ul. [...] w C.. Postanowienie to nie było przedmiotem zażalenia ani skargi do sądu administracyjnego. Skarżący złożyli w terminie wniosek o legalizację przedmiotowej inwestycji w trybie art. 48a pr. bud. Zgodnie z art 48b pr. bud.: 1. W przypadku złożenia wniosku o legalizację organ nadzoru budowlanego nakłada, w drodze postanowienia, obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w terminie nie krótszym niż 60 dni od dnia doręczenia tego postanowienia. 2. W przypadku budowy wymagającej decyzji o pozwoleniu na budowę lub w przypadku budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-3, do dokumentów legalizacyjnych należą: 1) zaświadczenie wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami: obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego lub uchwał w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji mieszkaniowej lub towarzyszącej; 2) dokumenty, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4, oraz dwa egzemplarze projektu technicznego. 3. W przypadku budowy innej niż budowa wymagająca decyzji o pozwoleniu na budowę lub budowy innej niż budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-3, do dokumentów legalizacyjnych należą: 1) zaświadczenie wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego lub uchwał w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji mieszkaniowej lub towarzyszącej; 2) oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2; 3) projekt zagospodarowania działki lub terenu. PINB w Z. postanowieniem z dnia 8 stycznia 2025 r., w związku ze złożonym wnioskiem legalizacyjnym, zobowiązał inwestora do przedłożenia w terminie do 30 kwietnia 2025 r.: zaświadczenia Prezydenta Miasta C. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego; oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; projekt zagospodarowania działki. Kolejne postanowienie w tym zakresie zostało wydane w dniu 30 kwietnia 2025 r. obejmujące tożsame zobowiązanie oraz przedłużenie terminu złożenia dokumentów do dnia 31 lipca 2025 r. W trakcie trwania postępowania legalizacyjnego skarżący nie przedłożyli żadnego dokumentu, określonego w powyższych postanowieniach, niezbędnego do legalizacji samowoli budowlanej. Z akt sprawy oraz wyroku WSA w Lublinie z dnia 10 czerwca 2025 r., sygn. akt II S./Lu [...] wynika, że skarżącym nie udało się uzyskać zaświadczenia Prezydenta Miasta C. o zgodności budowy garażu usytuowanego na działce o nr ewid. [...] przy ul. [...] w C. z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z obowiązującego na teren działki inwestorów planu miejscowego (uchwała Rady Miejskiej w C. Nr [...] z dnia 28 grudnia 2001 r.; Dz. Urz. Woj. Lubel. Z 2002 r., Nr 7 poz. 255) wynika, że przedmiotowa działka leży w strefie ścisłej ochrony konserwatorskiej, gdzie obowiązuje zakaz wznoszenia nowych obiektów oraz zakaz lokalizacji obiektów tymczasowych (w tym garaży blaszanych). Ze względu na nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie wskazanych dokumentów legalizacyjnych organy nakazały rozbiórkę na podstawie art. 49e pkt 3 pr. bud. Zgodnie z tym przepisem organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku nieprzedłożenia, w wyznaczonym terminie dokumentów legalizacyjnych. Zdaniem tut. Sądu organy prawidłowo zastosował art. 49e pkt 3 pr. bud. Podkreślić należy, że orzeczony w niniejszej sprawie nakaz rozbiórki obiektu budowlanego jest konsekwencją niewykonania obowiązków wynikających z postanowienia nakładającego wymóg przedłożenia dokumentach legalizacyjnych. W myśl art. 49e pkt 3 pr. bud., o czym była już mowa wyżej, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku niewykonania obowiązku przedłożenia dokumentacji legalizacyjnej w wyznaczonym terminie. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że decyzja w przedmiocie rozbiórki ma w takim przypadku charakter związany, co oznacza, że ziszczenie się okoliczności wskazanej w przytoczonym przepisie powoduje po stronie organu obowiązek wydania decyzji o określonej treści. Co istotne ustawodawca wypowiada się w tym względzie kategorycznie, jednoznacznie, nie pozostawiając organowi miejsca dla uznania administracyjnego w tym sensie, że za niespełnieniem nałożonych obowiązków (w tym w zakresie przedłożenia dokumentacji legalizacyjnej) podąża obowiązek organu do wydania decyzji rozbiórkowej. Innymi słowy wydanie decyzji o rozbiórce jest w takiej sytuacji obligatoryjne, co potwierdza judykatura (zob., np.: wyrok WSA w Gliwicach z 20.02.2026 r., II SA/Gl 1425/25, LEX nr 4033685). Taka sytuacja niewątpliwie zaistniała w niniejszej sprawie. Podsumowując powyższe rozważania należy przyjąć, że skoro skarżący zaniechali realizacji obowiązku prawnego dokonania zgłoszenia budowy wskazanego garażu - to zasadnie organ nadzoru budowlanego wszczął (na ich wniosek) procedurę legalizacji wynikającą z art. 48 pr. bud. Co za tym idzie prawidłowo zobowiązano skarżących do przedłożenia określonych dokumentów legalizacyjnych. Skoro zaś skarżący nie przedłożyli stosownych dokumentów, to słusznie została podjęta decyzja nakazująca obowiązek rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu. Dodatkowo należy wyjaśnić, że ustawa - Prawo budowlane w sposób kompleksowy normuje przebieg procesu budowlanego, prawa i obowiązki jego uczestników, kwestie dotyczące użytkowania i utrzymania obiektów budowlanych, a także zasady podejmowania w tych sprawach działań przez właściwe organy administracji publicznej. Reguluje również sposoby likwidacji samowoli budowlanej, która może polegać na orzeczeniu nakazu rozbiórki lub legalizacji obiektu, łączącej się z koniecznością spełnienia określonych ustawowo przesłanek. (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 7 marca 2024 r., sygn. II SA/Bk 903/23, CBOSA). Z wyżej wymienionych przyczyn zaskarżonej decyzji nie można czynić zarzutu naruszenia prawa materialnego. Organy obu instancji prawidłowo zastosowały i zinterpretował przepisy prawa obowiązujące w chwili wydawania skarżonego rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Sąd stwierdza na podstawie analizy całego toku postępowania i danych zawartych w aktach sprawy, że organy nie uchybiły przepisom postępowania, dokonując w szczególności wszechstronnej analizy wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w zakresie niezbędnym do jej prawidłowego rozstrzygnięcia. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wynikającej z art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej podjęły wszystkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Zakwestionowane w skardze decyzje wydane zostały w oparciu o właściwie i wyczerpująco ustalony stan faktyczny i przy prawidłowym zastosowaniu obowiązujących przepisów prawa w tym zakresie. W sprawie zebrano wystarczający materiał dowodowy i dokonano jego właściwej oceny. Organy prawidłowo informowały o wszystkich czynnościach postępowania oraz pouczały o prawach i obowiązkach stron w trakcie jego trwania. Okoliczności, które wskazano w skardze, odnoszące się do posadowienia w sąsiedztwie działki skarżących innych blaszanych garaży nie świadczą o nieprawidłowości podjętej decyzji. Każdy samowolnie wybudowany obiekt podlega indywidualnej ocenie w odrębnym postępowaniu administracyjnym, dlatego też okoliczność istnienia takich obiektów w okolicy nie świadczy o niewłaściwym prowadzeniu postępowania przez organy nadzoru budowlanego. Dla prawidłowości decyzji nie miało również znaczenia brak odniesienia się przez organy nadzoru do postępowania prowadzonego przez organy ochrony zabytków. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił jako niezasadną.

Informacje o sprawie

Data wpływu
3 grudnia 2025
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Sędziowie
Grzegorz Grymuza Jacek Czaja /przewodniczący/ Maciej Gapski. /sprawozdawca/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny