Sygnatura
II SA/Łd 83/26
II SA/Łd 83/26 - Wyrok WSA w Łodzi z 2026-06-25
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
- Data orzeczenia
- 25 czerwca 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Dnia 25 czerwca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marcin Olejniczak, Sędziowie Sędzia WSA Agata Sobieszek–Krzywicka (spr.), Sędzia WSA Beata Czyżewska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 czerwca 2026 roku sprawy ze skargi Skarbu Państwa Starosty Zgierskiego na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 8 grudnia 2025 roku nr SKO.418.48.2025 w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego wykonania obowiązku usunięcia odpadów oddala skargę. a.bł.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 8 grudnia 2025 r. nr SKO.418.48.2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (wówczas t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej również jako: "k.p.a") oraz art. 18 pkt 2 i art. 59 § 1 pkt 1 i § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (wówczas t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 132 ze zm., dalej również jako: "u.p.e.a.") utrzymało w mocy postanowienie Marszałka Województwa Łódzkiego z dnia 22 lipca 2025 r., znak: KLSIII.7243.9.2024.MK, którym organ I instancji odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego wszczętego wobec Skarbu Państwa reprezentowanego przez Starostę Zgierskiego, wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, prowadzonego w oparciu o tytuł wykonawczy o numerze [...], wystawiony przez Marszałka Województwa Łódzkiego w dniu 3 czerwca 2025 r. Powyższe postanowienie zapadło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną: Przedsiębiorstwo A Sp. z o.o. z siedzibą w Z. zbierało odpady niebezpieczne i inne niż niebezpieczne na terenie nieruchomości położonej w Z., przy ul. [...] (działki nr ew [...] i [...] - obręb [...]) na podstawie decyzji Starosty Zgierskiego z dnia 14 lutego 2014 r. nr BS.6233.1.2014.KS/7. Zezwolenie to wygasło z mocy prawa z dniem 5 marca 2020 r. W związku z wygaśnięciem zezwolenia na zbieranie odpadów Przedsiębiorstwo A Sp. z o.o. z siedzibą w Z. miało obowiązek zakończenia działalności objętej tym zezwoleniem oraz usunięcia odpadów i negatywnych skutków w środowisku lub szkód w środowisku, w ramach prowadzonej działalności objętej tym zezwoleniem, na własny koszt. Spółka nie wykonała tego obowiązku, a odpady nadal znajdują się na tej nieruchomości. W dniu 20 maja 2021 r. Spółka została prawomocnie rozwiązana bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego oraz wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego. Z dniem 20 maja 2021 r. Skarb Państwa stał się właścicielem odpadów znajdujących się na terenie nieruchomości położonej w Z., przy ul. [...] (działki nr ew [...] i [...] - obręb [...]) i nadal jest ich właścicielem. Upomnieniem z dnia 18 listopada 2024 r. Marszałek Województwa Łódzkiego wezwał Skarb Państwa, reprezentowany przez Starostę Zgierskiego wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, do wykonania ustawowych obowiązków, wynikających z art. 47 ust. 5 w zw. z ust. 8 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1587 ze zm., dalej również jako: "u.o.o.") w terminie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Upomnienie zostało doręczone stronie skarżącej w dniu 22 listopada 2024 r. Strona skarżąca nie wykonała opisanego powyżej obowiązku, wobec czego w dniu 3 czerwca 2025 r. Marszałek Województwa Łódzkiego wystawił tytuł wykonawczy nr [...]. Został on doręczony stronie skarżącej w dniu 9 czerwca 2025 r. Pismem z dnia 12 czerwca 2025 r. Skarb Państwa, reprezentowany przez Starostę Zgierskiego wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu zobowiązany wskazał m.in., iż za posiadacza odpadów wierzyciel winien uznać osobę prawną działająca pod firmą B Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W., będącą jednocześnie władającym powierzchnią ziemi, na której zgromadzone są odpady. Potwierdzeniem tego jest jednoznaczne brzmienie § 1 umowy sprzedaży, mającej formę aktu notarialnego z dnia 24 lutego 2023 roku, zawartej pomiędzy sprzedawcą C Sp. z.o.o. z siedzibą w Z. oraz kupującym B Sp. z.o.o. z siedzibą w W.. Podmiot sprzedający prawo użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej położonej w Z. ul. [...], składającej się z działek gruntu o nr. ewidencyjnych [...] i [...] wraz z prawem własności budynków znajdujących się na nieruchomości tj. C Sp. z o.o. z siedzibą w Z., złożył wobec kupującego tj. B Sp. z o.o. z siedzibą w W. jednoznaczne oświadczenie, że na nieruchomości będącej przedmiotem sprzedaży zgromadzone są odpady, w tym odpady niebezpieczne (i to zarówno na nieruchomości jak również w budynkach), których utylizacja przewyższa wartość nieruchomości, zaś kupujący potwierdził, że znany jest mu stan prawny i faktyczny opisanej nieruchomości i nie wnosi w tym zakresie żadnych zastrzeżeń. Ponadto A Sp. z o.o. z siedzibą w Z. zgromadziła odpady na nieruchomości stanowiącej współwłasność (po 1/2 części) osób fizycznych tj. M. N. i Z. B., co wynika z treści aktu notarialnego z dnia 2 grudnia 2021 roku Repertorium A nr [...]. Jednak, co istotne, ww. osoby fizyczne (zgodnie z danymi z KRS) były ściśle powiązane ze Spółką A Sp. z o.o. z siedzibą w Z. tj. M. N. (Wspólnik i Prezes Zarządu) i Z. B. (Prokurent). Zatem miały pełną wiedzę, że odpady są tam gromadzone i się na to godziły. W ocenie strony skarżącej należy zatem przyjąć, że A Sp. z o.o. nie gromadziła tych odpadów wbrew woli posiadaczy nieruchomości, którzy byli ściśle powiązani ze Spółką. Jako że osoby te miały pełną wiedzę odnośnie zgromadzonych na nieruchomości odpadów, także w dacie jej wykreślenia z KRS, zatem należy przyjąć domniemanie, że M. N. i Z. B. byli posiadaczami odpadów, jako władający nieruchomością w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o.o. Następnie osoby te z pełną świadomością sprzedały prawo wieczystego użytkowania wskazanych powyżej nieruchomości wraz z prawem własności budynków, na której zalegały odpady, a następca prawny C Sp. z o.o. oraz osoba reprezentująca spółkę były świadome ww. sytuacji, zawierając akt notarialny określonej treści, w którym to akcie w § 1 ust 3 złożyły oświadczenie, że stan prawny i faktyczny nieruchomości jest im znany. Jednocześnie z § 1 tegoż aktu notarialnego wynikało wprost, że na nieruchomości zgromadzone są odpady, w tym odpady niebezpieczne, których utylizacja przewyższa wartość nieruchomości. Przedstawione powyżej okoliczności faktyczne dowodzą nie tylko wiedzy kolejnych nabywców odnośnie faktu zgromadzenia na nieruchomości odpadów, ale także potwierdzają to, że wraz z dokonaniem transakcji zakupu stawały się posiadaczami odpadów w rozumieniu definicji art 3 pkt 19 u.o.o. Tym samym aktualny użytkownik wieczysty nieruchomości tj. B Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W., jest posiadaczem odpadów i to on winien być podmiotem wobec którego, jako zobowiązanego, należało podjąć czynności prawne i faktyczne, zmierzające do wykonania obowiązku ich usunięcia. Powyższe stanowi, zdaniem zobowiązanego, o niedopuszczalności egzekucji wobec Skarbu Państwa reprezentowanego przez Starostę Zgierskiego, co stanowi obligatoryjną przesłankę do umorzenia w całości postępowania egzekucyjnego. Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia 22 lipca 2025 r., znak: KLSIII.7243.9.2024.MK Marszałek Województwa Łódzkiego odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu organ wskazał m.in., iż w świetle art. 25e ust. 11 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 869 ze zm., dalej również jako: "ustawa o KRS") w postępowaniach dotyczących mienia i zobowiązań, o których mowa w ust. 2 tego przepisu oraz w innych sprawach dotyczących gospodarowania tym mieniem Skarb Państwa jest reprezentowany przez starostę, wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, właściwego ze względu na ostatnią siedzibę podmiotu, o którym mowa w art. 25e ust. 1. Z uwagi na fakt, iż ostatnia siedzibą zlikwidowanej Spółki to ul. [...] w Z., Skarb Państwa w niniejszym przypadku jest reprezentowany przez Starostę Zgierskiego, który przejął prawa właścicielskie w zakresie wszystkich rzeczy ruchomych, jakie nie zostały zbyte przez podmiot rejestrowy przed wykreśleniem. Należy zatem uznać, iż z chwilą wykreślenia ww. Spółki z KRS, Starosta Zgierski przejął odpady, które stanowią składnik nabytego nieodpłatnie z mocy prawa mienia oraz stał się ich posiadaczem i winien nimi gospodarować zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa w tym zakresie. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Skarb Państwa, reprezentowany przez Starostę Zgierskiego wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, lecz Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi nie znalazło podstaw do zakwestionowania rozstrzygnięcia organu I instancji i zaskarżonym postanowieniem utrzymało je w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał m.in., iż argumentacja podniesiona we wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego stanowi prawie dosłowne powtórzenie argumentacji podniesionej w zarzutach w sprawie egzekucji administracyjnej, które są przedmiotem odrębnego rozstrzygnięcia. Natomiast w okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy nie zachodzi żadna z możliwych przesłanek niedopuszczalności egzekucji administracyjnej. Dopuszczalność prowadzenia egzekucji administracyjnej ma miejsce z uwagi na egzekwowany obowiązek (usunięcia odpadów), jego charakter prawny. Obowiązek usunięcia odpadów może (musi) być realizowany tylko w drodze egzekucji administracyjnej. Przyczyną niedopuszczalności egzekucji administracyjnej mogą być również okoliczności dotyczące zobowiązanego. Sprowadzają się one do tego, że zobowiązany nie podlega orzecznictwu polskich organów administracyjnych. W szczególności chodzi o osoby, które korzystają z przywilejów i immunitetów dyplomatycznych (zob. art. 14 u.p.e.a.). Organ odwoławczy wyjaśnił jednak, że nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a. błąd co do osoby zobowiązanego. Przeciwko Skarbowi Państwa może być bowiem prowadzona egzekucja administracyjna dotycząca usunięcia odpadów. Skargę na powyższe postanowienie wniósł Skarb Państwa, reprezentowany przez Starostę Zgierskiego wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania: 1) art, 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 i w zw. z art. 7 i 77 k.p.a. w zw. art. 18 u.p.e.a poprzez ich bezpodstawne zastosowanie i utrzymanie w mocy postanowienia Marszałka Województwa Łódzkiego o odmowie umorzenie egzekucji w sprawie KLSIII.7243.9.2024.MK, pomimo że zasadne było uchylenie tego postanowienia i umorzenie postępowania, ewentualnie przekazanie do ponownego rozpatrzenia; 2) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. i w z art. 27 i art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. poprzez utrzymanie w mocy postanawiania Marszałka Województwa Łódzkiego, o odmowie umorzenie egzekucji w sprawie KLSIII.7243.9.2024.MK, (a więc i analizy merytorycznej) przywołano nieadekwatną podstawę prawną tj. art 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. odnoszącą się do niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., a jednocześnie nie poddano analizie innych podniesionych w zażaleniu aspektów niedopuszczalności prowadzenia egzekucji; 3) art. 59 § 1 pkt 1 i 1 a w zw. z art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a. i w zw. z art. 3 ust 1 pkt 19 i art. 47 ust. 5 u.o.o. poprzez zaniechanie umorzenia postępowania egzekucyjnego mimo wystąpienia przesłanki niedopuszczalności egzekucji z powodu skierowania jej do podmiotu nie będącego posiadaczem odpadów; 4) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 59 § 1 pkt 1 i art. 18 u.p.e.a. i w zw. z art 25e ust 4 ustawy o KRS poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Marszałka Województwa Łódzkiego o odmowie umorzenie egzekucji w sprawie KLSIIL7243.9.2024.MK, mimo wystąpienia przesłanki niedopuszczalności egzekucji z powodu wygaśnięcia roszczenia o usunięcie odpadów, co stanowi przesłankę do umorzenia postępowania. W oparciu o tak sformułowane zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania przed sądem, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu strona skarżąca wskazała m.in., iż organ błędnie przyjął, że nie zachodzi żadna z możliwych przesłanek niedopuszczalności egzekucji przewidziana w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nie przeanalizował w ogóle aspektu powstania (niepowstania) tego obowiązku, ani okoliczności przemawiających za uznaniem, że skarżący nie jest podmiotem, na którym z mocy przepisów prawa materialnego ciąży powinność wyartykułowana w tytule wykonawczym. Nadto organ nie rozważył w ogóle podniesionych we wniosku o umorzenie argumentów skarżącego. Mało obszerna i tendencyjna analiza doprowadziła do zastosowania art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. w sytuacji gdy, zdaniem skarżącego, właściwym rozstrzygnięciem było uchylenie skarżonego postanowienia i umorzenie postępowania egzekucyjnego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Ponadto organ egzekucyjny w podstawie prawnej postanowienia o odmowie umorzenia postępowania z niezrozumiałych względów wskazał art. 59 § 1 pkt 3 ustawy u.p.e.a., który nie był powołany w treści wniosku o umorzenie i który odnosi się do zupełnie innej przesłanki umorzenia niż ta, w oparciu o którą formułowany był wniosek, tj. art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a. W sytuacji wąskiego uzasadnienia postanowień obu instancji zapadłych w przedmiocie umorzenia postępowania, nie sposób mieć pewność, czy przedmiotem rozważania organów objęte były wszystkie elementy stanu faktycznego, które nakreślił jako istotne skarżący, czy też organy rzeczywiście poprzestały tylko na ocenie wystąpienia przesłanki z art. 27 u.p.e.a. a więc sprawdzeniu formalnej kompletności i poprawności danych zawartych w tytule wykonawczym. Strona skarżąca wskazała również, że nawet jeśli przesłanka błędu co do zobowiązanego nie stanowi podstawy umorzenia postępowania na podstawie art. § 1 pkt 1 u.p.e.a, to do wydania takiego rozstrzygnięcia obliguje organ art. 59 § 1 pkt 1a u.p.e.a., w myśl którego postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części na wniosek wierzyciela albo z urzędu, jeżeli organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem, w przypadku wystąpienia przyczyny określonej w art. 33 § 2. Natomiast Skarb Państwa nie jest z pewnością wytwórcą odpadów. Nie stał się również nigdy posiadaczem odpadów magazynowanych na nieruchomości przy ul. [...] w Z. (działki o nr ew. [...] i [...]), gdyż nigdy nie objął ich w posiadanie czy to samoistne czy zależne. Za posiadacza odpadów uznać należy B Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W., będącą użytkownikiem wieczystym nieruchomości, a zarazem władającym powierzchnią ziemi, na której zgromadzone są odpady i która z pełną świadomością zaakceptowała stan objęcia we władanie nabytej nieruchomości przy ul. [...] włącznie ze zgromadzonymi tam odpadami. W tym stanie rzeczy, w ocenie strony skarżącej, organ nie był uprawniony do poprzestania na stwierdzeniu, że błąd do osoby zobowiązanego nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego, ale zobligowany był rozważyć podnoszone przez skarżącego kwestie, także te dotyczące ustalenia, czy rozstrzygnięcie to jest uzasadnione i wydać je z urzędu, powołując inny przepis prawa. Działania takiego bezpodstawnie zaniechano. Dalej skarżący podkreślił, że Przedsiębiorstwo A Sp. z o. o została rozwiązana (bez likwidacji) i wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego z dniem 20 kwietnia 2021 r. Wszelkie roszczenia wierzycieli, także te związane z wykonaniem nawet hipotetycznych obowiązków przez hipotetycznego zobowiązanego, jakim miałby być Skarb Państwa wygasają, jeżeli nie będą dochodzone przeciwko Skarbowi Państwa w terminie roku od chwili nabycia mienia przez Skarb Państwa. Zatem, nawet przyjmując hipotetycznie, że Skarb Państwa nabył z mocy prawa mienie pozostałe po spółce wykreślonej z Rejestru, to minęło już ponad 4 lata od chwili nabycia mienia przez Skarb Państwa i co oznacza, że roszczenia wobec Skarbu Państwa dotyczące wykonania obowiązków z nabytego mienia i tak wygasły najpóźniej z dniem 20 maja 2022 r. Nie można zatem zgodzić się ze stanowiskiem SKO w Łodzi, że ten obowiązek (choć kwestionowany przez Skarb Państwa), nie wygasł w terminie roku od chwili nabycia mienia przez Skarb Państwa. Jeżeli zatem doszło do przedawnienia zobowiązania, egzekucja administracyjna jest niedopuszczalna, a postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a. W przedmiotowej sprawie, w związku z zaistnieniem przedawnienia zobowiązania, organ winien umorzyć postępowanie z urzędu. Z uwagi na powyższe okoliczności strona skarżąca wniosła jak w petitum skargi. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. W pierwszej kolejności należy jednak podkreślić, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z treścią tego przepisu, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi utrzymujące w mocy postanowienie Marszałka Województwa Łódzkiego o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego, dotyczącego wykonania obowiązku usunięcia odpadów. Zastosowanie znajduje zatem przepis art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Jak wskazano powyżej, Skarb Państwa, reprezentowany przez Starostę Zgierskiego, przedmiotem tak rozumianej kontroli Sądu uczynił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 8 grudnia 2025 r., utrzymujące w mocy postanowienie Marszałka Województwa Łódzkiego z dnia 22 lipca 2025 r. o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego, dotyczącego wykonania obowiązku usunięcia odpadów, zlokalizowanych na terenie nieruchomości położonej w Z., przy ul. [...] (działki nr ew [...] i [...] - obręb [...]). W ocenie Sądu zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji nie naruszają prawa w sposób uzasadniający wyeliminowanie ich z obrotu prawnego. Podstawę prawną rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z treścią art. 59 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części w przypadku: 1) niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, w tym ze względu na zobowiązanego; 2) niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym; 3) niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27; 4) śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek: a) jest ściśle związany ze zobowiązanym, b) nie jest ściśle związany ze zobowiązanym, a egzekucja jest prowadzona wyłącznie z prawa majątkowego, które wygasło wskutek śmierci zobowiązanego; 5) gdy postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 6) gdy z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego wystąpi wierzyciel; 7) gdy odrębne ustawy tak stanowią. W myśl zaś art. 59 § 1a u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części na wniosek wierzyciela albo z urzędu, jeżeli organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem, w przypadku wystąpienia przyczyny określonej w art. 33 § 2: pkt 1-5 (pkt 1); pkt 6, jeżeli przyczyna braku wymagalności obowiązku ma charakter trwały lub wystąpiła przed wszczęciem egzekucji administracyjnej (pkt 2). Istotą umorzenia postępowania egzekucyjnego jest przerwanie postępowania, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięcie o dalszym nieprowadzeniu postępowania. Instytucja ta ma na celu zakończenie postępowania egzekucyjnego, najczęściej z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Co do zasady umorzenie postępowania egzekucyjnego oznacza, że nie jest realizowany jego cel z powodu wystąpienia przyczyn niedopuszczalności prowadzenia. Podkreślić przy tym należy, że wystąpienie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 59 § 1 u.p.e.a. obliguje organ egzekucyjny do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania. Organ prowadzący postępowanie egzekucyjne jest zatem zobowiązany umorzyć to postępowanie z urzędu, gdy w jakikolwiek sposób uzyska informacje o przyczynach uzasadniających umorzenie, bez względu na to, czy zostaną one stwierdzone z urzędu, czy też wyjdą na jaw w wyniku zgłoszonych zarzutów, bądź też w inny sposób zostaną zakomunikowane organowi egzekucyjnemu (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 23 września 2025 r., sygn. I SA/Gd 313/25 dostępny, podobnie jak inne przywoływane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia, w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: "www.orzeczenia.nsa.gov.pl", dalej również jako: "CBOSA"). W niniejszej sprawie, jak już wcześniej wskazano, w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...] wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne, w toku którego strona zobowiązana wniosła o jego umorzenie, powołując jako podstawę swojego wniosku art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a., a więc z uwagi na niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, w tym ze względu na zobowiązanego. Podkreślić zatem należy, że przyczyny niedopuszczalności egzekucji, o jakich mowa w art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a., mają charakter formalny. Niedopuszczalność musi wynikać z przepisów prawa wyłączających w ogóle możliwość przymusowej realizacji takiego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej bądź prowadzenia egzekucji w stosunku do osoby (podmiotu) posiadającej konkretne przymioty. Niedopuszczalność egzekucji administracyjnej zachodzi w sytuacji wystąpienia okoliczności wykluczających możliwość prowadzenia egzekucji ze względów formalnych (podmiotowych lub przedmiotowych), a nie merytorycznych. Egzekucja administracyjna jest zatem dopuszczalna, gdy łącznie spełnione zostaną podmiotowe i przedmiotowe warunki jej prowadzenia. Do przesłanek podmiotowych zalicza się wszystkie wymogi związane z uczestnikami tego postępowania. Przez pojęcie przesłanek przedmiotowych rozumie się dopuszczalność prowadzenia egzekucji administracyjnej z uwagi na egzekwowany obowiązek, jego charakter prawny. W postępowaniu egzekucyjnym organ egzekucyjny nie jest uprawniony do merytorycznego badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, a dopuszczalny ustawą zakres badania przez organ egzekucyjny tytułu wykonawczego wskazuje, że badanie to ma charakter formalny (zob. wyrok WSA w Bydgoszczy z 16 stycznia 2024 r., sygn. I SA/Bd 606/23, publ. CBOSA). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy przyznać rację organom administracji, iż żadne z przytoczonych okoliczności nie wystąpiły w analizowanym postępowaniu. W szczególności postępowanie egzekucyjne nie jest niedopuszczalne z jakichkolwiek powodów dotyczących zobowiązanego. Dlatego tez brak jest podstaw do uwzględnienia wniesionego przez stronę skarżącą wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Przede wszystkim należy podkreślić, iż w myśl art. 25d ust. 1 ustawy o KRS w przypadku ustalenia przez sąd rejestrowy w postępowaniu o rozwiązanie podmiotu wpisanego do Rejestru bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego, że podmiot ten nie posiada zbywalnego majątku i faktycznie nie prowadzi działalności, sąd rejestrowy orzeka o rozwiązaniu podmiotu bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego i zarządza jego wykreślenie z Rejestru. Zgodnie natomiast z art. 25e ust. 1 ustawy o KRS Skarb Państwa nabywa nieodpłatnie z mocy prawa mienie pozostałe po wykreślonym z Rejestru podmiocie, bez względu na przyczynę wykreślenia, którym nie rozporządził przed wykreśleniem właściwy organ, z chwilą wykreślenia z Rejestru. Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność z nabytego mienia za zobowiązania podmiotu wykreślonego z Rejestru (art. 25e ust. 2 ustawy o KRS). W postępowaniach dotyczących mienia i zobowiązań, o których mowa w ust. 2, oraz w innych sprawach dotyczących gospodarowania tym mieniem Skarb Państwa jest reprezentowany przez starostę, wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, właściwego ze względu na ostatnią siedzibę podmiotu, o którym mowa w ust. 1 (art. 25e ust. 11 ustawy o KRS). Wierzyciel, któremu przysługuje należność podlegająca egzekucji administracyjnej, w tym Skarb Państwa, wystawia tytuł wykonawczy przeciwko Skarbowi Państwa. Jeżeli tytuł wykonawczy został wystawiony przeciwko podmiotowi wykreślonemu z Rejestru, wierzyciel wystawia nowy tytuł wykonawczy przeciwko Skarbowi Państwa i kieruje go do organu egzekucyjnego bez potrzeby dołączania dokumentu wykazującego przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego. Tytuł wykonawczy wystawiony przeciwko Skarbowi Państwa stanowi podstawę do kontynuowania postępowania egzekucyjnego wszczętego wobec podmiotu wykreślonego z Rejestru, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy (art. 25e ust. 7 ustawy o KRS). Przywołane przepisy wskazują, że co do zasady wykreśleniu z Rejestru powinien podlegać podmiot, który nie prowadzi działalności gospodarczej i nie posiada zbywalnego majątku. W praktyce nie można jednak wykluczyć, że do opisanego wyżej rozwiązania podmiotu i wykreślenia go z rejestru będzie dochodziło także w innych sytuacjach, w szczególności w razie posiadania przez dany podmiot zbywalnego majątku oraz prowadzenia działalności. Z tej przyczyny w art. 25e ust. 1 ustawy o KRS wprowadzona została norma, zgodnie z którą Skarb Państwa z chwilą wykreślenia z Rejestru nabywa nieodpłatnie z mocy prawa mienie pozostałe po wykreślonym z Rejestru podmiocie, bez względu na przyczynę wykreślenia, którym nie rozporządził przed wykreśleniem właściwy organ. Gdyby wykreśleniu z KRS ulegały wyłącznie podmioty nieposiadające zbywalnego majątku, regulacja z art. 25e ust. 1 ustawy o KRS byłaby zbędna (zob. wyrok SN z 17 lutego 2022 r., sygn. II CSKP 368/22, OSNC 2022, nr 12, poz. 124). Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Nie jest bowiem sprzeczne pomiędzy stronami, że w chwili wykreślenia z Rejestru Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Z. dysponowało majątkiem, na który składały się przynajmniej odpady, ulokowane na nieruchomości znajdującej się w Z. przy ul.[...]. Uwzględniając zatem treść powyższych unormowań, należy podkreślić, iż z chwilą uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego dla Łodzi–Śródmieścia w Łodzi z dnia 20 kwietnia 2021 r. o wykreśleniu Przedsiębiorstwa A Sp. z o.o. z siedzibą w Z. Skarb Państwa, reprezentowany przez Starostę Zgierskiego, nabył mienie tej Spółki, którym nie rozporządziła ona w chwili likwidacji. Na mienie to, jak wskazano powyżej, składają się przynajmniej odpady, zgromadzone na nieruchomości przy ul. [...] w Z.. Nabyte przez Skarb Państwa odpady niewątpliwie stanowią bowiem mienie w rozumieniu art. 44 i art. 45 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071) w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o.o. Sąd w pełni podziela również pogląd, zgodnie z którym celem regulacji z art. 25e ustawy o KRS nie jest przysporzenie mienia po podmiotach wykreślonych z Rejestru, lecz uporządkowanie stanu prawnego odnośnie tego mienia, którego dany podmiot był właścicielem w dacie wykreślenia, a którym nie rozporządził przed wydaniem orzeczenia o wykreśleniu, skutkującym utratą bytu prawnego tego podmiotu. Przepis ten odnosi się także do mienia ujawnionego po wykreśleniu podmiotu z Rejestru. Do nabycia mienia dochodzi nieodpłatnie, z mocy samego prawa, bez potrzeby złożenia przez Skarb Państwa jakiegokolwiek oświadczenia woli w tym zakresie i bez względu na przyczynę wykreślenia, co wprost wynika z powołanego wyżej art. 25e ust. 1 ustawy o KRS. Na podstawie ww. przepisu Skarb Państwa nie tylko nabywa mienie pozostawione po wykreśleniu podmiotu z Rejestru, ale ponosi również odpowiedzialność za zobowiązania tego podmiotu. Przy czym odpowiedzialność ta nie ma charakteru bezwzględnego, a jej ostateczne poniesienie jest uwarunkowane pozostawieniem mienia po podmiocie wykreślonym Rejestru i jego nabyciem przez Skarb Państwa (por. Zamojski Łukasz, Krajowy Rejestr Sądowy. Komentarz do art. 25e, wyd. II; LEX/el. 2023; postanowienie SN z 24 lipca 2023 r., sygn. I CSK 4546/22, LEX nr 3723668; wyrok SA w Gdańsku z 17 września 2019 r., sygn. I ACa 771/18, LEX nr 3082633). Skoro zatem Skarb Państwa na mocy art. 25e ust. 1 ustawy o KRS przejął mienie po podmiocie wykreślonym z KRS, a strona skarżąca w żaden sposób nie wykazała, że mienie to zostało w jakikolwiek sposób zbyte, to Skarb Państwa, reprezentowany przez Starostę Zgierskiego, jest podmiotem zobowiązanym do wykonania obowiązku niepieniężnego, o którym mowa w art. 47 ust. 5 u.o.o. Nie można zgodzić się ze stroną skarżącą również co do tego, że w niniejszej sprawie doszło do błędu co do zobowiązanego. W szczególności nie sposób przyjąć, aby mienie w postaci odpadów zostało zbyte wraz ze sprzedażą użytkowania wieczystego nieruchomości, na której odpady są zgromadzone. Jak trafnie wskazały organy administracji, Skarb Państwa nie był bowiem stroną umowy sprzedaży prawa użytkowania wieczystego nieruchomości. Samo to, że nabywca użytkowania wieczystego tej nieruchomości oświadczył w akcie notarialnym, że przyjmuje do wiadomości, iż na działce znajdują się odpady, nie świadczy o tym, że nabył ich własność. Odpady nie są trwale związane z gruntem, na którym są składowane, zatem nie może tu znaleźć zastosowania zasada superficies solo cedit. Ponadto, zgodnie z art. 3 pkt 19 u.o.o., ilekroć w ustawie jest mowa o posiadaczu odpadów - rozumie się przez to wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będące w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. Słusznie jednak organy podkreśliły, że domniemanie wynikające z tego przepisu jest stosowane jedynie w przypadku, kiedy nie sposób ustalić właściciela odpadów, co ma ułatwić określenie podmiotu odpowiedzialnego za odpady. Wprowadzone przez ustawodawcę domniemanie prawne odpowiedzialności za odpady władającego powierzchnią gruntu zanieczyszczonego odpadami zdejmuje z organów prowadzących postępowanie obowiązek dociekania z urzędu, kto był faktycznym wytwórcą odpadów. Nie pozwala im jednak zignorować dowodów, które mogą doprowadzić do ustalenia wytwórcy odpadów lub posiadacza odpadów innego niż właściciel nieruchomości, jeżeli zostaną one zaoferowane przez stronę (zob. wyrok NSA z 26 maja 2020 r., sygn. II OSK 3271/19, publ. CBOSA). Zatem skoro w niniejszej sprawie znany jest właściciel odpadów, na którym ciąży obowiązek ich usunięcia, to nie ma podstaw do stosowania domniemania z art. 3 pkt 19 u.o.o. Wreszcie, zdaniem Sądu, nie sposób uznać, że obowiązek usunięcia odpadów wygasł. Zgodnie z art. 25e ust. 4 ustawy o KRS roszczenia wierzycieli oraz osób, o których mowa w ust. 3, wygasają, jeżeli nie będą dochodzone przeciwko Skarbowi Państwa w terminie roku od chwili nabycia mienia przez Skarb Państwa. Jeżeli przed nabyciem mienia przez Skarb Państwa wierzyciel uzyskał tytuł egzekucyjny przeciwko podmiotowi wykreślonemu z Rejestru, roszczenie stwierdzone w tym tytule wygasa, jeżeli wierzyciel nie złoży wniosku o wszczęcie egzekucji w terminie roku od chwili nabycia mienia przez Skarb Państwa. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej, przepis ten odnosi się do roszczeń w sensie cywilistycznym, natomiast obowiązek usunięcia odpadów, o którym mowa w art. 47 ust. 5 u.o.o., jest obowiązkiem o charakterze publicznoprawnym. Istnieje on, dopóki nie zostanie wykonany. Potwierdza to art. 2 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym egzekucji administracyjnej podlegają obowiązki, a nie roszczenia. Dla oceny zasadności tego zarzutu nie ma znaczenia, czy nabyte przez Skarb Państwa odpady przedstawiają jakąkolwiek wartość. Tym samym w niniejszej sprawie nie zaszły przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Nadto zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdza, aby w niniejszej sprawie zaistniały jakiekolwiek inne podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Reasumując, zdaniem Sądu, organy administracji dokonały prawidłowych i wyczerpujących ustaleń faktycznych (art. 7 k.p.a.), a następnie właściwie oceniły zgromadzony materiał dowodowy (art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a.), zaś swoje rozstrzygnięcia w prawidłowy sposób uzasadniły (art. 107 § 3 k.p.a.), co czyni podniesione w skardze zarzuty niezasadnymi. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. a.bł.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 5 lutego 2026
- Symbol z opisem
- 6135 Odpady 638 Sprawy egzekucji administracyjnej; egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
- Hasła tematyczne
- Egzekucyjne postępowanie
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Agata Sobieszek-Krzywicka /sprawozdawca/ Beata Czyżewska Marcin Olejniczak /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz. 572
- Art. 2 § 1, art. 59 § 1 i 1a Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Dz.U. 2025 poz. 132
- Art. 3 ust. 1 pkt 6 i pkt 19, art. 47 ust. 5 Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j.)
Dz.U. 2023 poz. 1587
- Art. 25d ust. 1, art. 25e ust. 1, 2, 7 i 11 Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym
Dz.U. 2024 poz. 979
- Art. 44, art. 45 Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Dz.U. 2025 poz. 1071
- Art. 119 pkt 3, art. 120, art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2026 poz. 143
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny