Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Łd 78/26

Wyrok WSA w Łodzi z 20 maja 2026 r., II SA/Łd 78/26 – przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia
20 maja 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Zbrojewski, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Sędzia WSA Marcin Olejniczak, , Protokolant asystent sędziego Robert Latek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2026 r. sprawy ze skargi H. C. i W. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 3 grudnia 2025 r. znak: SKO.4160.152-153.2025 w przedmiocie opłaty przekształceniowej oddala skargę. a.bł.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia 3 grudnia 2025 r. nr SKO.4160.152-153.2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2024.572 ze zm.), dalej jako: "k.p.a." oraz art. 6 ust. 1, art. 8 pkt 2 lit. b tiret drugie ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz.U.2025.6), dalej jako: "ustawa" - po rozpatrzeniu odwołania H. C. i W. C., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi nr IV/D/6/2024 z dnia 9 grudnia 2024 r. znak: DM-ZNN-IV.6826.1524.2023.AB potwierdzającą brak obowiązku wnoszenia przez H. C. rocznej opłaty przekształceniowej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...], oznaczonej w rejestrze gruntów jako działka nr [...] w obrębie [...], objętej księgą wieczystą nr [...], w odniesieniu do przysługującego H. C. udziału wynoszącego ½, a także umarzającą postępowanie odwoławcze w stosunku do W. C.. Jak wynika z akt administracyjnych, Prezydent Miasta Łodzi w dniu 1 grudnia 2023 r. wydał dwa zaświadczenia potwierdzające, że z dniem 1 stycznia 2019 r., w odniesieniu do nieruchomości położonej w Ł., przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] w obrębie [...], posiadającej urządzoną księgę wieczystą [...], doszło do przekształcenia z mocy prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. W zaświadczeniu dotyczącym H. C. - współwłaścicielki w udziale wynoszącym ½ wskazano, że roczna opłata za przekształcenie wynosi 139,75 zł za część związaną z działalnością gospodarczą i powinna być wnoszona przez 99 lat oraz 433,25 zł za część mieszkalną i powinna być wnoszona przez 20 lat. W dniu 19 grudnia 2023 r. do Prezydenta Miasta Łodzi zostało złożone przez H. C. i W. C. podanie, będące w swej istocie wnioskiem o ustalenie wysokości rocznej opłaty przekształceniowej w drodze decyzji, o którym mowa w art. 6 ust. 1 ustawy. Po rozpatrzeniu tego wniosku, Prezydent Miasta Łodzi wydał w dniu 4 marca 2024 r. decyzję nr X/1/2024, w której orzekł o ustaleniu wysokości opłaty w odniesieniu do udziału przysługującego wspólnie H. C. i W. C., a więc w zakresie odpowiadającym zakresowi przedmiotowemu tylko jednego z zaświadczeń wydanych uprzednio co do gruntu stanowiącego działkę nr [...] w obrębie [...]. Powyższa decyzja stała się ostateczna i prawomocna, z uwagi na złożenie przez strony odwołania z uchybieniem ustawowego terminu, co zostało stwierdzone postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 24 maja 2024 r. nr SKO.4160.84-85.2024, a skarga na ww. postanowienie została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 września 2024 r., II SA/Łd 522/24. Następnie pismem z dnia 8 października 2024 r. H. C. i W. C. wystąpili o wnikliwą analizę decyzji nr GKM/III.8-80/25/74 z dnia 4 lipca 1975 r. z uwagi na uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Łodzi nr X/1/2024 z dnia 4 marca 2024 r. w sprawie ustalenia wysokości rocznej opłaty przekształceniowej. W wyniku ponownej weryfikacji dokumentów ustalono, że zgodnie z decyzją z dnia 4 lipca 1975 r., nr GKM.III.8-80/25/74 o ustanowieniu prawa wieczystego użytkowania, nadania nieruchomości zamiennej i ustaleniu odszkodowania, H. N. i H. C. nabyły prawo do przedmiotowej nieruchomości w zamian za wywłaszczoną nieruchomość, położoną w Ł. przy ul. [...] w udziałach wynoszących po ½. Z decyzji tej wynika, że użytkownicy wieczyści zostali zwolnieni z obowiązku uiszczania opłat z tytułu użytkowania wieczystego. Umową darowizny z dnia 17 września 1976 r. H. N. przekazała H. C. i W. C., do wspólności majątkowej małżeńskiej, udział wynoszący ½ we współwłasności nieruchomości. Zgodnie z księgą wieczystą [...] aktualnie współwłaścicielami nieruchomości jest H. C., w udziale wynoszącym ½ oraz H. C. i W. C. w udziale ½. Dalej organ wskazał, że z uwagi na ten fakt, H. C. i W. C., w ramach wspólności majątkowej małżeńskiej, nie są osobami fizycznymi, które użytkowanie wieczyste uzyskały w zamian za wywłaszczenie nieruchomości gruntowej przed dniem 5 grudnia 1990 r., a zatem - zgodnie z art. 8 pkt 2b ustawy - nie mieszczą się w katalogu osób zwolnionych z ponoszenia rocznych opłat przekształceniowych. Natomiast w odniesieniu do udziału posiadanego przez H. C. ustalono, że spełnione są przesłanki określone w art. 8 pkt 2b ustawy, uprawniające do zwolnienia z obowiązku wnoszenia rocznych opłat z tytułu przekształcenia z mocy prawa. H. C., w udziale wynoszącym ½ we współwłasności nieruchomości jest tą osobą fizyczną, która użytkowanie wieczyste uzyskała w zamian za wywłaszczenie nieruchomości gruntowej przed dniem 5 grudnia 1990 r., zgodnie z art. 8 pkt 2b ustawy. Z uwagi na powyższe, Prezydent Miasta Łodzi decyzją z dnia 9 grudnia 2024 r. potwierdził brak obowiązku wnoszenia rocznej opłaty przekształceniowej z tytułu przekształcenia z mocy prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości przez H. C., współwłaścicielkę nieruchomości w udziale wynoszącym ½. Jednocześnie wyjaśnił, że w przypadku W. C. i H. C., w ramach wspólności majątkowej małżeńskiej, zgodnie z posiadanym udziałem ½ w nieruchomości, należało dokonać naliczenia rocznej opłaty przekształceniowej. Odwołanie od ww. decyzji złożyli H. C. i W. C. wskazując, że powinni być zwolnieni z obowiązku wnoszenia rocznej opłaty przekształceniowej także w odniesieniu do przysługującego im wspólnie, w ramach małżeńskiej wspólności majątkowej, odrębnego udziału we współużytkowaniu wieczystym (obecnie współwłasności) przedmiotowego gruntu, wynoszącego ½, który nabyli w drodze umowy darowizny z dnia 17 września 1976 r. od osoby, której pierwotnie on przysługiwał, tj. matki H. C. . Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi decyzją z dnia 26 lutego 2025 r. znak: SKO.4160.4-5.2025 - na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 6 ust. 1 ustawy - uchyliło w całości ww. decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 9 grudnia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu sprzeciwu H. C. i W. C., wyrokiem z dnia 18 lipca 2025 r., II SA/Łd 274/25, uchylił ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 26 lutego 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po ponownym rozpoznaniu odwołania, przywołaną na wstępie decyzją, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji w części oraz umorzyło postępowanie odwoławcze w stosunku do W. C.. W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania oraz wskazując na treść art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2026.143 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", art. 138 § 1 k.p.a. oraz art. 6 ust. 1, art. 4 ust. 1 - 4, art. 7 ust. 1, ust. 2 i ust. 6, jak i art. 8 ustawy wyjaśnił, że w sprawie kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia ma przede wszystkim ustalenie jej zakresu przedmiotowego i podmiotowego. W tym celu organ przeanalizował i uwzględnił cały kontekst wydania decyzji Prezydenta Miasta Łodzi. Jako okoliczność bezsporną Kolegium uznało fakt, że prawo użytkowania wieczystego gruntu położonego w Ł. przy ul. [...], oznaczonego w rejestrze gruntów jako działka nr [...] w obrębie [...], zabudowanego na cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 1 ust. 2 ustawy, przekształciło się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 2019 r. w prawo własności. Co istotne, skutek ten został potwierdzony w dwóch zaświadczeniach Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 1 grudnia 2023 r. znak: DM-ZNN-IV.6826.2030.2023, wydanych - po uprzednim ustaleniu opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu w trybie art. 21 ust. 2a ustawy - odrębnie dla poszczególnych udziałów we wspólnym prawie, wynoszących po ½. Zgodnie z treścią wpisów w dziale II. ww. księgi wieczystej, według stanu na dzień przekształcenia, objęta nią nieruchomość gruntowa była przedmiotem współwłasności w równych częściach ułamkowych, przy czym jeden udział przysługiwał H. C. (na podstawie decyzji Naczelnika Dzielnicy Łódź-[...] z dnia 4 lipca 1975 r. znak: GKM.III.8-80/25/74), a drugi – H. C. i W. C. w ramach małżeńskiej wspólności majątkowej (na podstawie umowy darowizny z dnia 17 września 1976 r.). Wzmiankowane zaświadczenia zostały doręczone ich adresatom, tj. H. C. oraz H. C. i W. C. w dniu 15 grudnia 2023 r. Następnie w dniu 19 grudnia 2023 r. do Prezydenta Miasta Łodzi zostało złożone podanie, które pierwotnie zostało podpisane tylko przez W. C., będące w swej istocie wnioskiem o ustalenie wysokości rocznej opłaty przekształceniowej w drodze decyzji, o którym mowa w art. 6 ust. 1 ustawy. Po rozpatrzeniu tego wniosku Prezydent Miasta Łodzi wydał decyzję nr X/1/2024 z dnia 4 marca 2024 r., w której orzekł o ustaleniu wysokości opłaty w odniesieniu do udziału przysługującego wspólnie H. C. i W. C., a więc w zakresie odpowiadającym zakresowi przedmiotowemu tylko jednego z zaświadczeń wydanych uprzednio co do gruntu stanowiącego działkę ewidencyjną nr [...] w obrębie [...]. Taka konkluzja wynika jednoznacznie z treści zawartego w niej rozstrzygnięcia, a konkretnie: skierowania go do obu tych osób, zaznaczenia, że dotyczy ono udziału wynoszącego ½ oraz ustalonej kwoty opłaty, odpowiadającej łącznie iloczynowi połowy wartości nieruchomości określonej przez rzeczoznawcę majątkowego i przyjętej stawki procentowej w wysokości 1%. Powyższa decyzja stała się ostateczna i prawomocna na skutek złożenia przez strony odwołania z uchybieniem ustawowego terminu. Wobec tego Kolegium stwierdziło, że kwestia wysokości rocznej opłaty przekształceniowej w odniesieniu do udziału przysługującego H. C. i W. C. w ramach małżeńskiej wspólności majątkowej została już rozstrzygnięta i nie może być powtórnie rozpatrzona, dopóki w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja Prezydenta Miasta Łodzi nr X/1/2024 z dnia 4 marca 2024 r. (art. 16 k.p.a.). Jest to o tyle istotne, zdaniem Kolegium, że w odwołaniu małżonkowie kwestionują fakt obciążenia ich obowiązkiem wnoszenia rocznej opłaty przekształceniowej w odniesieniu do udziału objętego ww. decyzją, co jednak nie jest przedmiotem postępowania. Treść decyzji Prezydenta Miasta Łodzi nr IV/D/6/2024 z dnia 9 grudnia 2024 r. - w ocenie Kolegium - nie pozostawia wątpliwości, że jego przedmiotem jest odrębny udział w prawie do gruntu wynoszącym ½, który przysługuje wyłącznie H. C. jako jego pierwotnej współużytkowniczce wieczystej. Wprawdzie z bliżej nieokreślonych powodów decyzja ta została doręczona również wskazanemu w jej części wstępnej i rozdzielniku W. C., ale w świetle treści jej rozstrzygnięcia oraz całokształtu przedstawionych okoliczności Kolegium uznało to za oczywistą wadę decyzji, a sama decyzja kształtuje sytuację materialnoprawną tylko H. C.. Podsumowując powyższe rozważania Kolegium napisało, że ostateczna decyzja Prezydenta Miasta Łodzi nr X/1/2024 z dnia 4 marca 2024 r., ustalająca wysokość rocznej opłaty przekształceniowej w kwocie 139,75 zł w odniesieniu do części mieszkalnej oraz w kwocie 433,25 zł w odniesieniu do części związanej z działalnością gospodarczą, dotyczy udziału przysługującego wspólnie H. C. i W. C., zaś decyzja Prezydenta Miasta Łodzi nr IV/D/6/2024 z dnia 9 grudnia 2024 r. dotyczy udziału przysługującego wyłącznie H. C.. Powołując motywy wydanego w sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lipca 2025 r., II SA/Łd 274/25 Kolegium zaakcentowało, że Sąd podzielił jego stanowisko, iż jako wniosek o wydanie kwestionowanej w odwołaniu decyzji Prezydenta Miasta Łodzi należy traktować pismo odwołujących z dnia 19 grudnia 2023 r., a nie - jak przyjął Prezydent Miasta Łodzi - pismo z dnia 8 października 2024 r. (w takim przypadku wniosek ten byłby złożony z uchybieniem terminu określonego w art. 6 ust. 1 ustawy). Wspomniane podanie zostało podpisane przez H. C. w okresie pomiędzy wydaniem przez organ odwoławczy ww. decyzji a przekazaniem akt sprawy wraz ze sprzeciwem Sądowi, co było wyłącznym powodem wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego. Co istotne, podpisanie pisma z dnia 19 grudnia 2023 r. przez stronę (w znaczeniu materialnoprawnym) jest równoznaczne z sanowaniem pierwotnej wady decyzji Prezydent Miasta Łodzi, polegającej na wydaniu jej pomimo braku wniosku legitymowanego podmiotu, złożonego z zachowaniem ustawowego terminu. Umożliwia to zatem obecnie organowi II instancji merytoryczne rozpatrzenie sprawy, do czego wyraźnie zobligował go Sąd. Jak dalej wskazało Kolegium, zasadniczą kwestią wymagającą wyjaśnienia w granicach przedmiotowych i podmiotowych sprawy jest ustalenie, czy H. C. - jako współwłaścicielka, a wcześniej współużytkowniczka wieczysta przedmiotowego gruntu z udziałem wynoszącym ½ - podlega ustawowemu zwolnieniu z obowiązku wnoszenia rocznej opłaty przekształceniowej w odniesieniu do tego udziału. Podobnie jak organ I instancji Kolegium uważa, że na tak postawione pytanie należy udzielić odpowiedzi twierdzącej. Z treści wspomnianej już decyzji Naczelnika Dzielnicy Łódź-[...] z dnia 4 lipca 1975 r. znak: GKM.III.8-80/25/74 o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego, nadaniu nieruchomości zamiennej i ustaleniu odszkodowania, stanowiącej według stanu na dzień 1 stycznia 2019 r. podstawę wpisu w dziale II. księgi wieczystej co do udziału przysługującego wyłącznie H. C., wynika bowiem, że uzyskała ona ten udział w prawie użytkowania wieczystego gruntu w zamian za wywłaszczenie lub przejęcie innej nieruchomości gruntowej na rzecz Skarbu Państwa przed dniem 5 grudnia 1990 r., co odpowiada przesłance zwolnienia z obowiązku wnoszenia rocznej opłaty przekształceniowej, o której mowa w art. 8 pkt 2 lit. b tiret drugie ustawy. W związku z tym rozstrzygnięcie zamieszczone w kwestionowanej decyzji, sprowadzające się do potwierdzenia braku obowiązku wnoszenia tej opłaty przez H. C. w odniesieniu do udziału objętego zakresem przedmiotowym postępowania, w toku którego została wydana ta decyzja, jest - zdaniem Kolegium - prawidłowe, co znalazło swoje potwierdzenie w treści rozstrzygnięcia, gdzie organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi. Stwierdzenie braku obowiązku wnoszenia rocznej opłaty przekształceniowej w decyzji ostatecznej wydanej w oparciu o art. 6 ust. 1 ustawy oznacza, iż dotyczące tego konkretnie udziału zaświadczenie Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 1 grudnia 2023 r. znak: DM-ZNN-IV.6826.2030.2023 utraciło moc w zakresie ustalenia wysokości i okresu wnoszenia opłaty. Jednocześnie w sytuacji gdy odwołanie złożył także W. C., któremu wprawdzie decyzja została wadliwie doręczona, ale który nie ma interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. w sprawie, Kolegium za konieczne uznało umorzenie postępowania odwoławczego w stosunku do tej osoby. Odnosząc się końcowo do zarzutów odwołania Kolegium wyjaśniło, że przedmiot postępowania jest ograniczony do ustalenia wysokości rocznej opłaty przekształceniowej, ewentualnie potwierdzenia braku obowiązku jej wnoszenia, w zakresie odpowiadającym udziałowi przysługującemu wyłącznie H. C. we współużytkowaniu wieczystym, a od dnia 1 stycznia 2019 r. we współwłasności nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] w obrębie [...]. Z tego powodu organ odwoławczy nie mógł rozpatrzyć merytorycznie zarzutów, które zostały sformułowane przez odwołujących co do ciążącego na nich obowiązku wnoszenia rocznej opłaty przekształceniowej w zakresie odpowiadającym drugiemu udziałowi, przysługującemu wspólnie H. C. i W. C.. Istnienie tego obowiązku oraz jego zakres kwotowy i czasowy wynikają z odrębnej decyzji Prezydenta Miasta Łodzi nr X/1/2024 z dnia 4 marca 2024 r., która funkcjonuje w obrocie prawnym jako decyzja ostateczna i prawomocna. Z mocy art. 16 § 1 k.p.a. uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Wszczęcie stosownego postępowania w ramach tzw. trybów nadzwyczajnych może nastąpić m.in. na żądanie strony. Jak stanowi art. 6 ust. 4 ustawy, w przypadku wydania decyzji potwierdzającej brak obowiązku wnoszenia opłaty właściwy organ (czyli w tym przypadku Prezydent Miasta Łodzi) przekazuje decyzję do sądu właściwego do prowadzenia księgi wieczystej, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna. Decyzja stanowi podstawę wykreślenia w dziale III księgi wieczystej wpisu roszczenia o opłatę. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skardze H. C. i W. C. wskazali, że doręczona im decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi nie zawiera podpisów wszystkich członków składu orzekającego. W treści skargi jej autorzy wyjaśnili, że żądają wszczęcia postępowania w trybie nadzwyczajnym w odniesieniu do decyzji Prezydent Miasta Łodzi z dnia 4 marca 2024 r. w sprawie wnoszenia opłaty przekształceniowej w zakresie odpowiadającym drugiej połowie udziałów w działce. Przedmiotem sporu - jak wskazali skarżący - jest druga połowa działki, którą H. N. w drodze darowizny aktem notarialnym przekazała córce H. C. i zięciowi W. C. w równych częściach, tj. po ¼ udziałów w całej działce. Obydwoje skarżący są w pierwszej grupie zstępnych. Decyzja Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 4 marca 2024 r. jest dla skarżących krzywdząca i dlatego wnoszą o jej nadzwyczajne uchylenie. Rodzina, tj. H. N. i jej córka H. C.były właścicielkami nieruchomości w Ł. przy ul. [...] na prawach współwłasności po ½ udziałów. Nieruchomość tą Skarb Państwa wywłaszczył dając im w zamian działkę zamienną nr [...] obręb [...] w Ł. przy ul. [...] (aktualnie ul. [...]). Za działkę tą solidarnie ww. zapłaciły jednorazową opłatę za cały okres użytkowania tj. 99 lat i było to przed 5 grudnia 1990 r. Zatem matka i córka spełniały warunki art. 8 ustawy, aby być zwolnione z opłaty przekształceniowej. Mocą ustawy, z dniem 1 stycznia 2019 r. automatycznie grunty będące we wieczystym użytkowaniu, na których znajdowały się budynki mieszkalne zostały przekształcone na własność. O powyższym Prezydent Miasta Łodzi powinien zawiadomić strony najpóźniej w ciągu 12 miesięcy, aby do 31 marca 2020 r. można było wnieść opłatę przekształceniową. Jednak Prezydent Miasta Łodzi takowego zaświadczenia nie przysłał skarżącym przez kolejne 5 lat, tj. 2019, 2020, 2021, 2022 i 2023 r. Wskazano, że prawdopodobnie urzędnicy uznawali, że opłata przekształceniowa skarżących nie dotyczy. Dopiero na pismo skarżących z dnia 14 września 2023 r. (związane z planowaną sprzedażą tej nieruchomości) otrzymali oni w dniu 1 grudnia 2023 r. zaświadczenie o należnych opłatach (w wysokości 573 zł rocznie, tj. za grunty pod domem jednorodzinnym 433,25 zł oraz budynkiem gospodarczym 139,75 zł). W zaświadczeniu tym organ domaga się nie tylko aktualnych zobowiązań tj. od roku 2024 (zgodnie z otrzymanym zaświadczeniem), ale również za 5 lat wstecz wraz z należnymi odsetkami. Na powyższe zaświadczenie skarżący wnieśli odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, ale z uwagi na uchybienie terminu odwołania (o jeden dzień) zostało ono odrzucone. Decyzja dotycząca wnoszenia opłaty przekształceniowej od drugiej połowy działki jest dla skarżących bardzo krzywdząca, gdyż rodzina straciła własnościową nieruchomość o powierzchni 815 m2, a otrzymała w zamian działkę na wieczyste użytkowanie o powierzchni 521 m2, za którą zapłaciła jednorazowo 24.435 zł, co na ½ udziałów przypada 12.217 zł i miało to obowiązywać przez 99 lat, a do dnia przekształcenia, tj. 1 stycznia 2019 r. minęły tylko 44 lata. Skarżący zakwestionowali konieczność ponownego wnoszenia opłaty dostrzegając, że wywłaszczenie na rzecz Skarbu Państwa powinno wiązać się ze słusznym odszkodowaniem, a takowego w przypadku skarżących nie było. Wniesione opłaty roczne lub jednorazowe opłaty za użytkowanie wieczyste (zgodnie z prawem) zostają zaliczone za poczet opłaty przekształceniowej, a w razie nadpłaty podlegają zwrotowi. Jedynym rozsądnym wyjściem w tej sytuacji byłaby "szczególna" kasacja krzywdzącej skarżących decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zaprezentowane w motywach kwestionowanego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, Problemem w sprawie zgodnie z tym na co wskazuje skarga nie jest kwestia obowiązku ponoszenia opłaty przekształceniowej przez H. C., w sprawie w której został wydana zaskarżona decyzja, lecz obowiązek ponoszenia opłaty przekształceniowej przez H. C. i W. C. w sprawie, która została już rozstrzygnięta ostateczną i prawomocną decyzją administracyjną. Odniesienie się do powyższej kwestii należy poprzedzić wskazaniem, iż zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy, jeżeli właściciel nieruchomości nie zgadza się z zawartą w zaświadczeniu informacją o wysokości i okresie wnoszenia opłaty, może złożyć do właściwego organu, w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia zaświadczenia, wniosek o ustalenie wysokości lub okresu wnoszenia tej opłaty w drodze decyzji. Z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że 1 grudnia 2023 r. Prezydent Miasta Łodzi wydał dwa zaświadczenia potwierdzające, że z dniem 1 stycznia 2019 r., w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości doszło do przekształcenia z mocy prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. W dniu 19 grudnia 2023 r. do Prezydenta Miasta Łodzi H. C. i W. C. wnieśli o ustalenie wysokości rocznej opłaty przekształceniowej w drodze decyzji, stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy. Po rozpatrzeniu tego wniosku, Prezydent Miasta Łodzi decyzją z dnia 4 marca 2024 r. nr X/1/2024 orzekł o ustaleniu wysokości opłaty w odniesieniu do udziału w nieruchomości przysługującego wspólnie H. C. i W. C.. Trafnie zatem uznano, że w ten sposób organ rozstrzygnął sprawę w zakresie odpowiadającym zakresowi przedmiotowemu tylko jednego z zaświadczeń wydanych uprzednio co do gruntu stanowiącego przedmiotową działkę. Należy przy tym podkreślić, że powyższa decyzja stała się ostateczna i prawomocna, bowiem Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Łodzi postanowieniem z dnia 24 maja 2024 r. nr SKO.4160.84-85.2024 stwierdziło wniesienie przez skarżących odwołania od tej decyzji z uchybieniem ustawowego terminu. Z kolei skarga wniesiona na ww. postanowienie została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 września 2024 r., II SA/Łd 522/24. W takiej sytuacji zasadnie organy wskazują, iż kwestia ustaleniu wysokości opłaty przekształceniowej w odniesieniu do udziału w przedmiotowej nieruchomości przysługującego wspólnie H. C. i W. C. pozostaje już rozstrzygnięta i nie może być przedmiotem kolejnej decyzji podjętej w trybie rozpoznawczym. Tym samym przedmiotem rozpoznania pozostaje wniosek skarżących z dnia 19 grudnia 2023 r. o ustalenie wysokości rocznej opłaty przekształceniowej w drodze decyzji w odniesieniu do drugiego z zaświadczeń Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 1 grudnia 2019 r., tj. zaświadczenia dotyczącego skarżącej – współwłaścicielki nieruchomości w udziale wynoszącym ½. Zaświadczenie to wskazywało, że skarżąca obarczona jest obowiązkiem ponoszenia rocznej opłaty za przekształcenie w kwocie 139,75 zł przez 99 lat za część związaną z działalnością gospodarczą oraz w kwocie 433,25 zł przez 20 lat za część mieszkalną. Trafnie uznały organy, że wniosek skarżących z dnia 19 grudnia 2023 r. nie stanowił wyłącznie wniosku o ustalenie wysokości opłaty przekształceniowej w odniesieniu do udziału w nieruchomości przysługującego wspólnie H. C. i W. C., ale także wniosek samej H. C. o ustalenie wysokości rocznej opłaty przekształceniowej w drodze decyzji w odniesieniu do jej wyłącznego udziału w nieruchomości. Powyższe uzasadniało rozstrzygnięcie sprawy wywołanej ww. wnioskiem odrębną decyzją administracyjną. Wydana w tym zakresie decyzja, inaczej niż stanowiło ww. zaświadczenie z dnia 1 grudnia 2023 r., potwierdza brak obowiązku wnoszenia przez H. C. opłaty z tytułu przekształcenia we własność użytkowania wieczystego do ½ udziału w przedmiotowej nieruchomości. Uwzględniając charakter nabycia ww. udziału w nieruchomości organy doszły do przekonania, iż wyczerpuje to dyspozycje art. 8 pkt 2 lit. b tiret drugie ustawy, prowadząc do braku obowiązku uiszczenia opłaty przekształceniowej w tym zakresie. Z tym stanowiskiem należy się zgodzić. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie w istocie nie podważa powyższego rozstrzygnięcia, koncentrując się na dezawuowaniu ww. decyzji Prezydenta Miasta Łodzi decyzją z dnia 4 marca 2024 r., co pozostaje poza zakresem sprawy kontrolowanej przez Sąd w niniejszym postępowaniu. To zaś oznacza nieadekwatność podniesionych w skardze zarzutów do treści zaskarżonej decyzji. Mając z kolei na uwadze, iż zaskarżona decyzja wydana została na podstawie zaświadczenia odnoszącego się wyłącznie do udziału w nieruchomości przypadającego skarżącej, zaś sprawa wywołana drugim zaświadczeniem, odnoszącym się do udziału w nieruchomości przypadającego wspólnie skarżącym został już ostatecznie i prawomocnie rozstrzygnięta decyzją administracyjną, uznanie, że skarżący nie ma interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. w aktualnie rozpoznawanej sprawie, nie stanowi istotnego naruszenia prawa w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) p.p.s.a. Skargę należało zatem uznać za niezasadną i oddalić (art. 151 p.p.s.a.). ds

Informacje o sprawie

Data wpływu
4 lutego 2026
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Arkadiusz Blewązka /sprawozdawca/ Marcin Olejniczak Michał Zbrojewski /przewodniczący/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny