II SA/Łd 40/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marcin Olejniczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka Asesor WSA Beata Czyżewska po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 31 października 2025 r. nr SKO.4135.3.25 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu na rzecz skarżącego W. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. A.A.

W. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z 31 października 2025 r. stwierdzające niedopuszczalność odwołania od decyzji Starosty Zduńskowolskiego z 30 czerwca 2022 r., znak: GKN-I.6820.1.7.2022, którą na podstawie art. 105 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 t.j. z późn. zm.) w związku z art. 9 ust. 2a i 2b ustawy z 20 sierpnia 1997 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 1997 r. Nr 121, poz. 770 z późn. zm.), umorzono postępowanie administracyjne w sprawie nieodpłatnego nabycia przez Skarb Państwa mienia Spółdzielni [...] w Z.. Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z 11 października 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu stwierdziło niedopuszczalność odwołania W. S. od ww. decyzji Starosty Zduńskowolskiego w przedmiocie umorzenia postępowania, uznając, że skarżącemu nie można przypisać interesu prawnego, uprawniającego go do występowania w charakterze strony przedmiotowego postępowania. W wyniku rozpatrzenia wniesionej przez W. S. skargi postanowienie to zostało uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 14 marca 2023 r., II SA/Łd 1097/22. W uzasadnieniu sąd I instancji wskazał, że w rozpatrywanej sprawie spór dotyczy ustalenia, czy były członek Spółdzielni [...] w Z., uznanej za wykreśloną z rejestru na podstawie art. 9 ust. 2a ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. z 1997 r., Nr 121, poz. 770, dalej: ustawa) ma interes prawny w prowadzonym przez starostę postępowaniu w sprawie stwierdzenia z mocy prawa nieodpłatnego nabycia przez Skarb Państwa mienia należącego do spółdzielni. Sąd podzielił stanowisko prezentowane w orzecznictwie, że w tego rodzaju sprawach interes prawny członków będzie się wyrażał m.in. w prawie do dokonania oceny czy zakres, w jakim nieruchomości przechodzą na Skarb Państwa, został prawidłowo w postępowaniu ustalony. WSA w Łodzi zaznaczył przy tym, że sądy powołują też przepisy art. 16, 19, 20, 27 i 125 ustawy Prawo Spółdzielcze i wskazują, że roszczenia członków spółdzielni o wypłatę wniesionych udziałów, o zwrot wkładów bądź o wypłatę ich równowartości, chronione są przez art. 64 ust. 1 Konstytucji RP jako inne prawa majątkowe. Własność spółdzielni jest, w czasie trwania spółdzielni, w zasadzie niepodzielna między członków spółdzielni. Podział majątku między członków, z uwzględnieniem praw wierzycieli, jest możliwy dopiero po postawieniu spółdzielni w stan likwidacji lub upadłości. Wobec powyższego, sąd doszedł do przekonania, że Kolegium, wydając postanowienie z 11 października 2022 r., naruszyło art. 134 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. i w zw. z art. 9 ust. 2b ustawy z 20 sierpnia 1997 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym, uznając, że stronami postępowania administracyjnego prowadzonego na podstawie tego przepisu są bowiem członkowie spółdzielni i inne osoby uprawnione do udziału w majątku likwidacyjnym byłej spółdzielni oraz Skarb Państwa jako nabywca prawa własności nieruchomości. Stroną jest podmiot, który chce dochodzić swoich praw majątkowych przeciwdziałając ich uszczupleniu, a zarazem stroną jest Skarb Państwa, który doznaje przysporzenia poprzez nabycie prawa własności (użytkowania wieczystego) nieruchomości. W konkluzji WSA wskazał, że w świetle powyższego rację ma skarżący, że byłego członka nieistniejącej już spółdzielni nie można pozbawić przymiotu strony w postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji na podstawie art. 9 ust. 2b i 2i ustawy. W konsekwencji sąd uznał, że były członek spółdzielni jest uprawniony do wniesienia odwołania od takiej decyzji. Wyrokiem z 26 lutego 2025 r., I OSK 1328/23 Naczelny Sad Administracyjny, oddalił skargę kasacyjną organu od powyższego wyroku. Postanowieniem z 25 czerwca 2025 r., I OSK 1328/23 NSA dokonał wykładni powyższego wyroku wskazując, że wskazania co do dalszego postępowania zawarte w uzasadnieniu wyroku dotyczą ustalenia charakteru prawa majątkowego przysługującego odwołującemu się przed wykreśleniem Spółdzielni [...] w Z. z KRS. W wyniku ponownie rozpatrywanego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu, starając się uczynić zadość powyższym orzeczeniom sądów, dwukrotnie wezwało W.S. (dalej także: "skarżący") do złożenia na piśmie wyjaśnień w zakresie charakteru prawa majątkowego przysługującego mu przed wykreśleniem Spółdzielni [...] w Z. z KRS (w pismach z 2 września i 9 października 2025 r.). Odpowiadając na powyższe wezwania skarżący w pismach z 10 września oraz z 23 października 2025 r. zaznaczył, że prawo majątkowe przysługujące członkowi spółdzielni przed jej wykreśleniem, jak sama nazwa wskazuje, ma charakter majątkowy - stanowiący cechę tego prawa. W ocenie skarżącego byli członkowie powinni mieć, przy wydawaniu decyzji przez starostę, zapewniony udział w postępowaniu, przede wszystkim z uwagi na konieczność prawidłowego ustalenia przedmiotu tej własności (szczegółowego określenia, co wchodzi w skład nabywanego przez Skarb Państwa mienia). W piśmie z 23 października 2025 r. skarżący argumentował nadto, że zasada prawdy obiektywnej przenosi ciężar dowodu w postępowaniu administracyjnym na organ administracji publicznej prowadzący postępowanie w sprawie. W ocenie skarżącego organ administracji publicznej nie może oczekiwać, że to strona powinna przedstawić wszystkie dowody na poparcie swoich oświadczeń. Następnie organ odwoławczy, postanowieniem z 31 października 2025 r., na podstawie art. 134 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, ponownie stwierdził niedopuszczalność odwołania skarżącego od decyzji Starosty Zduńskowolskiego z 30 czerwca 2022 r. Kolegium, w uzasadnieniu swego postanowienia, ponownie stwierdziło, że nie ma podstaw do przyjęcia, że skarżący jest stroną postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a., prowadzonego na podstawie art. 9 ust. 2i ustawy z 20 sierpnia 1997 r. -Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym. W ocenie organu odwoławczego okoliczności wskazywane przez skarżącego nie dają podstawy do uznania, że zostało skutecznie wykazane, iż jest on stroną postępowania w sprawie nieodpłatnego nabycia przez Skarb Państwa mienia Spółdzielni [...] w Z.. Kolegium uznało, że argumentacja przedstawiona przez W. S. nawiązuje do poglądów prezentowanych w części orzecznictwa, która faktycznie uznaje podmiotowość byłych członków w tego rodzaju sprawach - opartą na poglądzie, że interes prawny członków będzie się wyrażał m.in. w prawie do dokonania oceny czy zakres, w jakim nieruchomości przechodzą na Skarb Państwa, został prawidłowo w postępowaniu ustalony. Niewątpliwie za takim odczytywaniem przepisów ustawy opowiedział się w przedmiotowej sprawie WSA w Łodzi w wyroku z 14 marca 2023 r., II SA/Łd 1097/22. W przekonaniu organu tych poglądów bezkrytycznie nie podzielił jednak Naczelny Sąd Administracyjny, nakazując ustalenie charakteru prawa majątkowego przysługującego odwołującemu się przed wykreśleniem Spółdzielni [...] w Z. z KRS, zatem potwierdzenie posiadania przez W. S. statusu strony postępowania zostało uzależnione od wyjaśnienia tej kwestii. W opinii organu odwoławczego, nie ulega wątpliwości, że w tej sprawie NSA opowiedział się, co do zasady za poglądem, że prawa majątkowe byłych wspólników spółek mogą być zabezpieczone tylko poprzez ewentualne roszczenie odszkodowawcze do Skarbu Państwa i nie musi to rodzić interesu prawnego na gruncie art. 9 ust. 2b ustawy. W świetle rozważań NSA Kolegium przyjęło, że aby być stroną przedmiotowego postępowania nie jest wystarczające powołanie się na prawo do weryfikowania, czy zakres, w jakim nieruchomości przechodzą na Skarb Państwa, został prawidłowo w postępowaniu ustalony. Dla zabezpieczenia tego rodzaju uprawnień wystarczająca jest ochrona wynikająca ze wspomnianych przepisów cywilnych. Organ podkreślił, że Naczelny Sąd Administracyjny ww. wyroku z 26 lutego 2025 r., wskazał przy tym na wyjątek od takiego stanowiska dotyczący członków spółdzielni mieszkaniowych posiadających spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego wynikający z art. 9 ust. 2g ustawy a następnie - w przywoływanej wykładni z dnia 25 czerwca 2025 r. - zwrócił uwagę na niezbędność ustalenia charakteru prawa majątkowego przysługującego odwołującemu się przed wykreśleniem Spółdzielni [...] w Z. z KRS. Jednakże, zdaniem organu odwoławczego, nawiązanie do sytuacji członków spółdzielni mieszkaniowych każe organowi przyjąć, że chodzi tu o takie prawa, które w jakiejś postaci miałyby zostać zachowane po nabyciu przez Skarb Państwa mienia spółdzielni (prawa o charakterze rzeczowym a nie tylko zobowiązaniowym), a posiadania tego rodzaju prawa skarżący nie wykazał. Natomiast, odnosząc się do przedstawionych w toku postępowania wyjaśnień organ zaznaczył, że jest on zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, jednakże strona (bądź osoba, która twierdzi, iż jest stroną) nie jest zwolniona od lojalnego współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych. Powinna ona przedstawić wszystkie informacje niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak również udostępnić dowody znajdujące się w jej posiadaniu lub które tylko ona może przedstawić. Obowiązki te w żaden sposób nie wyłączają wymogu dążenia przez organ administracji do wyjaśnienia prawdy materialnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), niemniej jednak oznaczają, że składający wniosek powinien aktywnie współdziałać z organem w celu ustalenia wszystkich okoliczności sprawy. Wreszcie organ podsumował, że podnoszony przez W. S. argument, że jako były członek Spółdzielni [...] posiada interes prawny, o którym mowa w art. 28 k.p.a. jest nietrafny, gdyż nie jest on podmiotem, któremu przysługuje własność (lub użytkowanie wieczyste) nieruchomości, będącej przedmiotem postępowania ani jego następcą prawnym. Taki stan rzeczy nie pozwala przypisać mu interesu prawnego uprawniającego do występowania w charakterze strony przedmiotowego postępowania. Wobec powyższego Kolegium stwierdziło, że W. S. nie mógł skutecznie zaskarżyć decyzji Starosty Zduńskowolskiego z 30 czerwca 2022 r., co czyni jego odwołanie niedopuszczalnym. Powyższe postanowienie zaskarżył W. S., domagając się: jego uchylenia w całości. Wniósł ponadto o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarżący zarzucił organowi naruszenie: I. przepisów postępowania, tj.: 1) art. 153 p.p.s.a., polegające na błędnym uznaniu, że sąd i organy administracji są związane oceną prawną wyrażoną w wyroku z 26 lutego 2025 r., sygn. akt I OSK 1328/23, podczas gdy w sprawie zachodzą przesłanki natury faktycznej wyłączające związanie oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wyżej wskazanym wyroku z uwagi na istotną zmianę stanu faktycznego co do postępowania prowadzonego przez Starostę Zduńskowolskiego na podstawie art. 9 ust. 2i ustawy z 1997 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym, w trakcie którego starosta właściwy ze względu na miejsce położenia nieruchomości stwierdza, w drodze decyzji, nabycie przez Skarb Państwa własności albo użytkowania wieczystego nieruchomości będącej mieniem wykreślonej spółdzielni – podczas, gdy nieruchomością położoną przy ul. [...] w Z. aktualnie zarządza jak właściciel Miasto Z., 2) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez brak rzeczywistego ustalenia w trakcie postępowania administracyjnego przez organ odwoławczy, że Miasto Z. stało się właścicielem nieruchomości będącej mieniem wykreślonej spółdzielni podczas gdy Samorządowe Kolegium Odwoławcze posiadające status organu mogło i powinno się o tym dowiedzieć, 3) art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego będącego istotą postępowania sprawy co stanowi naruszenie zasady praworządności oraz pogłębiania zaufania strony do organów władzy publicznej, co powoduje, że niemożliwym było stwierdzenie legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia, 4) art. 28 k.p.a. w zw. z art. 9 ust. 2b ustawy z 20 sierpnia 1997 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym, poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że skarżący nie ma interesu prawnego do występowania jako strona (nie ma przymiotu strony) w sprawie administracyjnej dotyczącej stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa z dniem 1 stycznia 2016 r. mienia pozostałego po Spółdzielni [...] w Z., a w efekcie do odwołania się od decyzji Starosty Zduńskowolskiego z 30 czerwca 2022 r., podczas gdy interes prawny byłego członka wyraża się m.in. w prawie do dokonania oceny czy zakres, w jakim nieruchomości przechodzą na Skarb Państwa, został prawidłowo w postępowaniu ustalony, gdyż stosowanie wszelkich przepisów dotyczących praw majątkowych winien uwzględniać konstytucyjny nakaz ochrony tych praw, a w wypadkach wątpliwych winna przeważać wykładnia służąca tej ochronie, 5) art. 134 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i zdaniem strony w efekcie naruszeń wskazanych powyżej błędnie uznano, że odwołanie skarżącego jest niedopuszczalne, podczas gdy w stanie faktycznym i prawnym sprawy, odwołanie to powinno być rozpatrzone jako odwołanie złożone przez byłego członka spółdzielni - tj. osobę będącą stroną w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres kontroli wykonywanej przez sądy administracyjne określony jest przepisem art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a."), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. Na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie postanowienia następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z 31 października 2025 r., stwierdzające, na podstawie art. 134 k.p.a., niedopuszczalność odwołania skarżącego od decyzji Starosty Zduńskowolskiego z 30 czerwca 2022 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjne w sprawie nieodpłatnego nabycia przez Skarb Państwa, na podstawie przepisów art. 9 ust. 2a i 2b ustawy z 20 sierpnia 1997 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 1997 r. Nr 121, poz. 770 z późn. zm. - dalej: "pwKRS"), z dniem 1 stycznia 2016 r. mienia Spółdzielni Z lektury kwestionowanego rozstrzygnięcia wynika, że, zdaniem Kolegium niedopuszczalne jest odwołanie skarżącego od decyzji z tego powodu, że w ocenie organu skarżący, powołujący się na to, że jest byłym członki spółdzielni nie wykazał, że posiada interes prawny w sprawie, a więc nie można mu było przypisać statusu strony w postępowaniu. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie (...) było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Wskazać należy, że pomimo użycia w art. 153 p.p.s.a. określenia "orzeczenie" chodzi w nim nie o sentencję, lecz o uzasadnienie. Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się bowiem w pierwszym rzędzie z wykładnią prawa, a ta może mieścić się jedynie w uzasadnieniu wyroku (por. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 1998r. sygn. II SA 1560/97). Ocena prawna, o której stanowi wymieniony przepis, może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. W orzecznictwie podkreśla się, iż działania naruszające tę zasadę muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych, już chociażby z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także i samego sądu administracyjnego (por. wyroki NSA: z 21 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1681/97 i z 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10). Zatem ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Z kolei art. 170 p.p.s.a. stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy. Wobec powyższego zarówno sąd jak i organy pozostają związane oceną prawną zawartą w wyroku z 26 lutego 2025 r., I OSK 1328/23, a w szczególności w postanowieniu z 25 czerwca 2025 r., I OSK 1328/23 NSA, dokonującym jego wykładni. Jak wyjaśnił NSA wskazania co do dalszego postępowania zawarte w uzasadnieniu wyroku dotyczą ustalenia charakteru prawa majątkowego przysługującego odwołującemu się przed wykreśleniem Spółdzielni [...] w Z. z KRS", Zaznaczyć zatem należy, że ustalenia te winny zostać dokonane w kontekście oceny czy skarżącemu przysługuje status strony postępowania, w rozumieniu art. 28 k.p.a., w zw. z art. 9 ust. 2a, 2b oraz 2i pwKRS. Innymi słowy organ, w ponownie prowadzonym postępowaniu winien zweryfikować czy skarżący posiada przymiot strony, oparty na obowiązującej normie prawa materialnego, odnoszącej się do charakteru prawa majątkowego przysługującego skarżącemu przed wykreśleniem Spółdzielni [...] w Z. z KRS. Wobec powyższego sąd przypomina, że w orzecznictwie sądowym wskazuje się, że stwierdzenie niedopuszczalności odwołania z przyczyn podmiotowych przez organ odwoławczy w formie postanowienia w myśl art. 134 k.p.a. jest uzasadnione w przypadku, gdy z treści złożonego odwołania wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że wnoszący odwołanie nie ma w sprawie interesu prawnego. O oczywistym braku legitymacji wnoszącego odwołanie można jednak mówić tylko wówczas, gdy ustalenie takie ma obiektywny wymiar i nie wiąże się z potrzebą oceny interesu prawnego. W orzecznictwie przyjmuje się, że w przypadku, gdy podmiot wnoszący odwołanie twierdzi, że zaskarżona decyzja dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązków, organ odwoławczy jest zobowiązany rozpoznać odwołanie. Dla skutecznego wniesienia odwołania wystarczające jest zatem subiektywne przekonanie podmiotu, że decyzja organu pierwszej instancji dotyczy jego praw lub obowiązków (zob.: wyrok NSA z 27 maja 2011 r., II OSK 938/10; wyroki WSA w Łodzi: z 28 lipca 2020 r., II SA/Łd 29/20 i z 10 października 2023 r., II SA/Łd 682/23). Innymi słowy, dopuszczalne jest wydanie przez organ odwoławczy postanowienia na podstawie art. 134 k.p.a., jeżeli zachodzi oczywisty brak legitymacji odwoławczej, tzn. taki brak, który ma charakter obiektywny i jego ustalenie nie wiąże się z oceną interesu prawnego. Wydanie postanowienia w przedmiocie niedopuszczalności odwołania z przyczyn podmiotowych jest możliwe zatem jedynie w przypadku, kiedy ma to miejsce prima facie, czyli "na pierwszy rzut oka"– więc zachodzi tutaj swoista "oczywistość niedopuszczalności" odwołania. Natomiast twierdzenie podmiotu wnoszącego odwołanie o posiadaniu przymiotu strony opartego na obowiązującej normie prawnej może zostać zweryfikowane jedynie po przeprowadzeniu postępowania, w którym organ obowiązany jest zbadać, czy istotnie podmiot wywodzi swój interes prawny lub obowiązek z obowiązującego przepisu prawa materialnego. Po weryfikacji takiego odwołania i wobec stwierdzenia, że osoba wnosząca odwołanie nie posiada w sprawie interesu prawnego lub obowiązku, organ powinien wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego (art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.) (zob.: uchwała 7 sędziów NSA w Warszawie z 5 lipca 1999 r., sygn. OPS 16/98, ONSA 1999, Nr 4, poz. 119). Wobec powyższego przepis art. 134 k.p.a. nie może stanowić podstawy do rozstrzygnięcia, że odwołujący się nie jest stroną postępowania administracyjnego, ponieważ weryfikacja legitymacji procesowej podmiotu wnoszącego odwołanie podlegała w tej sprawie konieczności merytorycznego badania w toku postępowania odwoławczego (por. wyrok NSA z 25 listopada 2016 r., II OSK 484/15; wyrok WSA w Bydgoszczy z 24 kwietnia 2019 r., II SA/Bd 1404/18). Zdaniem sądu, w przedmiotowej sprawie kwestia interesu prawnego skarżącego nie jest oczywista i wymagała od organu drugiej instancji przeprowadzenia w tej mierze stosownych ustaleń - co wynika z treści ww. orzeczeń NSA wydanych w sprawie I OSK 1328/23. Oznacza to, że w okolicznościach niniejszej sprawy kwestia weryfikacja legitymacji procesowej skarżącego wymagała konieczności merytorycznego badania w toku postępowania odwoławczego, co wymagało przeprowadzenia stosownego postępowania wyjaśniającego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie było zatem uprawnione do wydania postanowienia o niedopuszczalności odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. Przypomnieć także należy, iż zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy (zasada prawdy obiektywnej). Zgodnie z powyższą zasadą organ administracji publicznej ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Zasada prawdy obiektywnej została skonkretyzowana w art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. NSA w wyroku z 26 października 1984 r., II SA 1205/84, uznał, iż "z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. wynika, że obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego ciąży na organie prowadzącym postępowanie administracyjne. Nie znaczy to, że strona jest zwolniona od współudziału w realizacji tego obowiązku, zwłaszcza iż nieudowodnienie określonej okoliczności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony. Jednakże na gruncie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego nie do przyjęcia jest takie rozumienie koncepcji prowadzenia postępowania dowodowego, przy którym organ administracji przyjmuje całkowicie bierną postawę, ograniczając się jedynie do oceny, czy strona udowodniła fakty stanowiące podstawę jej żądania, czy nie, i przerzucając w konsekwencji obowiązek wyjaśnienia sprawy na stronę". W niniejszej sprawie organ, po uchyleniu przez sąd postanowienia z 11 października 2022 r., pomimo obowiązku ustalenia charakteru prawa majątkowego przysługującego skarżącemu przed wykreśleniem spółdzielni z KRS, ograniczył swe działania do skierowania do skarżącego wezwania do złożenia na piśmie wyjaśnień w zakresie charakteru prawa majątkowego przysługującego mu przed wykreśleniem Spółdzielni [...] w Z. z KRS (pisma z 2 września 2025 r. i 9 października 2025 r.). Odpowiadając na powyższe wezwania skarżący w pismach z 10 września oraz z 23 października 2025 r. zaznaczył, że prawo majątkowe przysługujące mu jako członkowi spółdzielni, którym był przed jej wykreśleniem. Zatem jako były członek spółdzielni winien mieć, przy wydawaniu decyzji przez starostę, zapewniony udział w postępowaniu, przede wszystkim z uwagi na konieczność prawidłowego ustalenia przedmiotu tej własności (szczegółowego określenia, co wchodzi w skład nabywanego przez Skarb Państwa mienia). W aktach sprawy brak jest natomiast jakiegokolwiek wezwania skarżącego do przedstawienia dokumentów określających (potwierdzających) charakter prawa majątkowego mu przysługującego przed wykreśleniem spółdzielni z KRS, choćby w związku z podnoszą przezeń okolicznością, że był członkiem spółdzielni. W aktach sprawy znajduje się wprawdzie wezwanie z 13 czerwca 2022 r. o przekazanie informacji o składzie osobowym statutowych władz spółdzielni na dzień 31 grudnia 2015 r. wraz ze wskazaniem ich adresów, jednak po pierwsze kierowane jest ono do Spółdzielni [...] w Z., a nie do skarżącego, a po wtóre nie dotyczy ono kwestii charakteru prawa majątkowego przysługującego skarżącemu przed wykreśleniem spółdzielni z KRS. Na to wezwanie zresztą, w imieniu spółdzielni odpowiedział skarżący wskazując, że nie ma możliwości złożenia w imieniu spółdzielni żądanych informacji. Ponadto, mimo tego, że w aktach administracyjnych znajduje się informacja wskazująca na to gdzie są dostępne akta rejestrowe byłej spółdzielni oznaczone nr [...] (pismo Sekretariatu Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi XX Wydziału Krajowego Rejestru Sądowego z 16 marca 2022 r. - k. 49 akt administracyjnych) organ nie podjął żadnej próby przeprowadzenia własnych ustaleń w zakresie ustalenia charakteru prawa majątkowego przysługującego skarżącemu przed wykreśleniem spółdzielni z KRS, choćby na podstawie tychże akt rejestrowych. Tym samym organ nie wzywając skarżącego do złożenia dokumentów określających (potwierdzających) istnienie prawa majątkowego przysługującego skarżącemu przed wykreśleniem spółdzielni z KRS, a także nie podejmując w tym zakresie żadnych własnych ustaleń, choćby na podstawie akt rejestrowych spółdzielni, dopuścił się naruszenia wskazanych wyżej przepisów postepowania, nie wyjaśniając należycie wszystkich dających się ustalić aspektów sprawy, przenosząc de facto ciężar zebrania materiału dowodowego na skarżącego. Wobec tego organ odwoławczy przed rozstrzygnięciem w sprawie, ustalając charakter prawa przysługującego skarżącemu się przed wykreśleniem spółdzielni z KRS po pierwsze zwróci się do skarżącego o przedstawienie dokumentów, bądź innych dowodów potwierdzających charakter tego prawa, po wtóre dokona we własnym zakresie stosowych ustaleń, w szczególności na podstawie akt znajdujących się w Sądzie Rejonowym dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi XX Wydziale Krajowego Rejestru Sądowego, ewentualnie na podstawie dokumentacji odnoszącej się do byłej spółdzielni, zgromadzonej w odpowiednich archiwach jeśli takowa istnieje, a następnie wyda stosowne rozstrzygnięcie w sprawie, uwzględniając treść niniejszego uzasadnienia. Biorąc powyższe pod uwagę, sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy postępowania tj. art. 134 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., w zw. z art. 153 p.p.s.a., w sposób skutkujący koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia, o czym orzeczono na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit.c. p.p.s.a. O kosztach postępowania sąd orzekł a podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę złożył się uiszczony przez skarżącego wpis od skargi. Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a. AA