I OSK 1480/24

Dnia 16 kwietnia 2026 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędziowie: sędzia NSA Iwona Bogucka sędzia del. WSA Anna Wesołowska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2026 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Klubu [...] w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 grudnia 2023 r. sygn. akt I SA/Po 714/23 w sprawie ze skargi [...] Klubu [...] w P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę kasacyjną

Wyrokiem z 7 grudnia 2023 r. I SA/Po 714/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę [...] Klubu [...] w P. (Skarżący) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu (Kolegium) z [...] lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. Skarżący zaskarżył wyrok Sądu Wojewódzkiego skargą kasacyjną w całości zarzucając mu : 1. mające istotny wpływ ma. wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania poprzez niezastosowanie przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. a tym samym rozstrzygniecie sprawy w granicach skargi i to nie w pełnym zakresie. 2. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania poprzez niezastosowanie przepisu art. 135 p.p.s.a. i nieusunięcie naruszeń prawa dokonanych wcześniej przez organy niższych instancji tj.: 1) decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z [...] września 2000 r. nr [...], jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa poprzez naruszenie przepisów o właściwości (art. 156 § 1 pkt 1. kpa) oraz bez podstawy prawnej (art. 156 § 1 pkt 2 kpa), 2) postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z [...] lipca 2023 r. znak [...], jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa (art.156 § 1 pkt 2 kpa) poprzez nie zastosowanie się do przepisów art. 7 kpa, art. 77 kpa, art.9 kpa, art. 10 kpa, 3) postanowienia SKO w Koninie z [...] kwietnia 2023 r. znak [...], jako wydanego z naruszeniem przepisów art. 7 kpa, art. 77 kpa, art. 9 kpa, art. 10 kpa, poprzez wydanie postanowienia bez uwzględnienia wniosków złożonych po zapoznaniu się z zebranym materiałem dowodowym, 3. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie prawa procesowego poprzez niezastosowanie przepisu art. 90 p.p.s.a. i rozpatrzenie sprawy na posiedzeniu niejawnym, pomimo iż z okoliczności sprawy wynikało, że Skarżący nie ma wystarczającej wiedzy prawnej, aby skutecznie reprezentować swoje interesy przed poszczególnymi instancjami co wiązało się z brakiem możliwości finansowych które pozwalałyby jej na zatrudnienie fachowego pełnomocnika procesowego. Fakt ten oraz zawiły stan sprawy wskazywały wprost na to, iż sprawa powinna zostać rozpatrzona na rozprawie, 4. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez nieprawidłowe zastosowanie przepisów art. 148 § 1 k.p.a. i uznanie przez Sąd, że Skarżący nie udowodnił zachowania terminu pomimo złożonego w terminie uzupełnienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w którym zgłaszano nowe okoliczności. Ponadto Sąd winien uwzględnić, iż jedynie fakt doręczenia decyzji (ewentualnie jej ogłoszenia) stanowi przesłankę warunkującą zastosowanie przewidzianego w art. 146 § 1 k.p.c. przedawnienia i musi być (ten fakt) przez Organ (w tym przypadku było nim SKO) wykazany. Tymczasem z okoliczności sprawy wynika, iż w przedmiotowej sprawie brak jest dowodu doręczenia decyzji objętej wnioskiem o wznowienie, gdyż, jak wyjaśniono, akta te zostały zniszczone. Wskazując na powyższe naruszenia, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. Skarżący wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu w innym składzie, z zaleceniem zastosowania przepisówart.134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a., w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności, wydanych lub podjętych we wszystkich wcześniej prowadzonych postępowaniach w granicach niniejszej skargi, 2) zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych. W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że Sąd Wojewódzki błędnie uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kaliszu jest drugą instancją (nadzorczą) w stosunku do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie. Tymczasem SKO w Kaliszu zostało powołane przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na mocy postanowienia Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z [...] maja 2023 r. o wyłączeniu z urzędu członków Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z uwagi na brak możliwości skompletowania składu orzekającego. Tak więc SKO w Kaliszu jest tą samą instancją co SKO w Koninie a nie odrębną. Również złożenie do SKO wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie jest postępowaniem dwuinstancyjnym gdyż wniosek ten wnosi się do tego samego organu (tej samej instancji) i jest rozpatrywany przez ten sam organ. Jak stanowi art. 127 § 3 kpa, od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Jednak w odróżnieniu od odwołania, wniosek złożony do SKO o ponowne rozpatrzenie sprawy nie ma charakteru dewolutywnego, gdyż nie powoduje przeniesienia kompetencji na organ nadrzędny. Jest to więc prawo tzw. remonstrancji, czyli środka prawnego w administracji służącego do zmiany lub uchylenia decyzji przez organ który ją wydał. Skarżący wskazał następnie, że przed wydaniem decyzji SKO w Kaliszu nie powiadomiło go o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, w szczególności nie poinformowało strony o ciążącym na niej obowiązku udowodnienia zachowania terminu oraz, że organ nie uwzględni pisma z [...] maja 2023 r. wraz z zawartym dowodem w postaci postanowienia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] kwietnia 2023 r., co stanowiło naruszenie art. 7, art. 77, art. 78 oraz art. 9, art. 10. i art. 11 kpa. Skarżący podkreślił, że organ nie poinformował go o tym, że brak udowodnienia, kiedy dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę wniosku o wznowienie postępowania, zostanie uznane za przeszkodę do wznowienia postępowania. W ocenie Skarżącego wydanie postanowienia MSWiA z [...] kwietnia 2023 r. i załączenie tego postanowienia jako dowodu do pisma z [...] maja 2023 r. w sposób wystarczający świadczyło o zachowaniu miesięcznego terminu do złożenia wniosku. Ponadto organ nie wezwał strony do uzupełnienia braków w tym zakresie i wydał postanowienie bez umożliwienia jej do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań czym naruszył przepisy art. 10 § 1 k.p.a. Powyższe Skarżący wskazał jako istotne naruszenia z uwagi na fakt, iż wielokrotnie podkreślał, że nie ma wystarczającej wiedzy prawnej, aby skutecznie reprezentować swoje interesy przed poszczególnymi instancjami. Skarżący zwrócił uwagę, że podnosił w skardze, iż poszczególne instancje zajmujące się sprawą nie odniosły w żaden sposób do zgłoszenia przez niego nowej okoliczności, w piśmie z 5 maja 2023 r. pt. uzupełnienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Tą nową okolicznością było postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] kwietnia 2023 r. znak [...], którym organ postanowił zwrócić wniosek Skarżącego z 20 marca 2023 r. o stwierdzenie użytkowania z mocy prawa. W uzasadnieniu organ wskazał, że kwestie regulacji stosunków cywilnoprawnych pomiędzy podmiotami nie należą do zakresu działania organów administracji publicznej. Do pisma, datowanego na 5 maja 2023 r. dołączono kopię tego postanowienia. Skarżący wskazał, że dochował terminu koniecznego do wznowienia postępowania, powołując się na fakt, iż postanowienie wydano 24 kwietnia 2023 r. a ww. pismo zostało wysłane 8 maja 2023r. Zdaniem Skarżącego powyższe okoliczności, wskazane w skardze do Sądu pierwszej instancji podważają jego stanowisko, w świetle którego w skardze nie przedstawiono jakichkolwiek argumentów pozwalających na zanegowanie stanowiska SKO w Kaliszu. Ponadto, zdaniem Skarżącego, Sąd rozpatrując skargą naruszył prawo procesowe poprzez niezastosowanie przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz uszczegółowiającego ten przepis art. 135 p.p.s.a., poprzez ograniczenie zakresu kontroli sądowo-administracyjnej wyłącznie do zarzutów skargi a tym samym pozostawienie w obiegu prawnym wcześniej wydanych w sprawie orzeczeń SKO w Koninie i w Kaliszu. W ocenie Skarżącego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznając przedmiotową sprawę winien doprowadzić do stworzenia takiego stanu, by w obrocie prawnym nie istniał i nie funkcjonował żaden akt organu administracji publicznej niezgodny z prawem. Niewywiązanie się z tego obowiązku w niniejszej sprawie dotyczy szczególnie aktów i czynności zawartych w samej skardze oraz w pozostałych wnioskach Skarżącego, co za tym idzie Sąd nie wywiązał się z obowiązku kontroli sądowoinstancyjnej. Skarżący wskazał, że w mocy zostały utrzymane zaskarżone przez Skarżącego decyzje i czynności organów, w tym: 1. Decyzja SKO w Koninie z [...] września 2000 r. nr [...] pomimo tego, iż wydana została z rażącym naruszeniem prawa poprzez naruszenie przepisów o właściwości (art. 156 § 1 pkt 1 kpa) gdyż, jak wskazał w swoim postanowieniu Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] kwietnia 2023 r. znak [...], którym organ postanowił zwrócić wniosek Skarżącego z [...] marca 2023 r. o stwierdzenie użytkowania z mocy prawa, użytkowanie jako ograniczone prawo rzeczowe uregulowane jest przez przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilnego. Kwestie zaś regulacji stosunków cywilnoprawnych pomiędzy podmiotami nie należą do zakresu działania organów administracji publicznej. Skarżący przedstawił w skardze kasacyjnej szeroką argumentację przemawiającą w jego ocenie za uznaniem, że decyzja Kolegium z [...] września 2000 r. wydana została bez podstawy prawnej, co stanowi przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 kpa). 2. Postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z [...] lipca 2023 r. znak [...] wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa (przesłanka z art.156 § 1 pkt 2 kpa), poprzez nie zastosowanie się do przepisów art. 7 kpa, art. 77 kpa, art.9 kpa, art. 10 kpa Skarżący podkreślił, że SKO w Kaliszu nie poinformowało Skarżącego, który w sprawie występował samodzielnie, bez pomocy pełnomocnika procesowego, o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania, w szczególności nie poinformowały strony o ciążącym na niej obowiązku udowodnienia zachowania terminu oraz, że organ nie uwzględni pisma z 5 maja 2023 r. wraz z zawartym dowodem w postaci postanowienia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] kwietnia 2023 r. co zdaniem Skarżącego, stanowiło naruszenie przywołanych powyżej artykułów kpa. Organ nie poinformował strony o tym, że brak wykazania czy udowodnienia momentu, od którego dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wniosku o wznowienie postępowania, uzna za przeszkodę do wznowienia postępowania. Ponadto organ, w toku postępowania nie podjął wszelkich czynności, niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Skarżący oczekiwał, iż organ kieruje się zasadami wpisanymi w kpa w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy i nie oczekuje na stosowny wniosek Skarżącego w tej kwestii. Organ rozpatrując sprawę pomimo, że był do tego zobowiązany przepisami art. 77 kpa, nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Ponadto, co istotne w sprawie, organ miał w niej do czynienia z faktami powszechnie znanymi oraz faktami znanymi organowi z urzędu, które, jako takie, nie wymagają dowodu. Ponadto fakty znane organowi z urzędu należy zakomunikować stronie, czego organ nie uczynił. Nie sposób też uznać, że organ nie wiedział o braku właściwości SKO do rozpatrywania spraw cywilnoprawnych oraz o tym, że w 2000 r. obowiązywała już ustawa z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, która unieważniła ustawę z 29 kwietnia 1985 r. na którą powoływał się Wójt we wniosku o unieważnienie decyzji o użytkowaniu. Organ nie zastosował się również do przepisów art. 78. § 1 k.p.a. i nie uwzględnił żądania strony zawartego w piśmie z [...] maja 2023 r. wraz z załączonym postanowieniem Ministra SWiA, choć przedmiotem dowodu była okoliczność mająca istotne znaczenie dla sprawy. 3. Postanowienie SKO w Koninie z [...] kwietnia 2023 r. znak [...], jako wydane z naruszeniem przepisów art. 7 kpa, art. 77 kpa, art. 9 kpa, art. 10 kpa, tj. bez uwzględnienia wniosków Skarżącej, złożonych po zapoznaniu się z zebranym materiałem dowodowym. SKO w żaden sposób nie odniósł się do twierdzeń Skarżącej. Ponadto Sąd rozpatrując skargę naruszył przepisy prawa procesowego poprzez niezastosowanie przepisu art. 90 p.p.s.a. a tym samym rozpatrzył sprawę na posiedzeniu niejawnym, pomimo obowiązującej zasady rozpoznawania sprawy na rozprawie oraz wyraźnych wskazań Skarżącego o braku wystarczającej wiedzy prawnej oraz doświadczenia, co w zestawieniu ze znacznym skomplikowaniem sprawy, wynikającym z zawiłego stanu prawnego sprawy, było uzasadnione. Skarżący wielokrotnie powoływał się na ten fakt, licząc na, zrozumiałe dla niego, dokładne wyjaśnienie sprawy. Wskazywał również na brak możliwości zatrudnienia zawodowego pełnomocnika (strona wystąpiła o jego ustanowienie już po wydaniu wyroku w celu skorzystania z pomocy w kwestii sporządzenia skargi kasacyjnej do NSA, jednakże tego z urzędu jej odmówiono). Skutkiem tego Skarżący został pozbawiony możliwości pełnej ochrony prawnej oraz szansy na dokładne wyjaśnienie sprawy. Dodać można, że Skarżący we wniosku z [...] listopada 2023 r. wyraził ufność, że Sąd rzetelnie rozpozna wnioski Skarżącego zawarte w poprzednich pismach i, w razie uznania przez Sąd, że są one niewystarczające, zostanie wyznaczona rozprawa w celu umożliwienia Skarżącemu przedstawienia dodatkowych informacji. Skarżący podkreślił, iż na wszystkich etapach sprawy kierował się regułą, zgodnie z którą prawa i mienie Skarżącego stowarzyszenia nie jest i nie było własnością prywatną jego członków. Od samego początku dysponentem mienia było stowarzyszenie jako organizacja społeczna, co za tym idzie, nawiązując do definicji organizacji społecznej, było to mienie społeczne, jednakże obowiązek dbania o to mienie spoczywa zawsze na barkach organów organizacji oraz jej członków. Natomiast od organów publicznych należy oczekiwać aby pomagały stowarzyszeniu w obronie jego praw i mienia, w sytuacji, gdy te prawa i mienie byłyby zagrożone, choćby jedynie przez dokładne wyjaśnienie sprawy. W piśmie procesowym z [...] marca 2026 r. Skarżący rozwinął argumentację prawną przedstawioną w skardze kasacyjnej. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Przed ustosunkowaniem się do zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej przypomnieć należy istotę sprawy poddanej pod rozstrzygnięcie Sądu kasacyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koninie decyzją z [...] września 2000 r., nr [...] stwierdziło nieważność decyzji Naczelnika Gminy [...] (Naczelnik) z [...] lutego 1987 r., [...] orzekającej m. in. o oddaniu w użytkowanie Skarżącemu działki gruntu położonej we wsi G. nr [...]. W piśmie z 5 lutego 2023 r. złożonym w toku postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji SKO w Koninie z [...] września 2000 r. Skarżący wniósł o wznowienie postępowania. Następnie w piśmie z [...] marca 2023 r. sprecyzował, że wniosek ten dotyczy postępowania zakończonego decyzją z [...] września 2000 r. Jako podstawę wniosku Skarżący wskazał art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i wyjaśnił, że uzasadnienie wniosku zawarte jest w pismach z 18 grudnia 2022 r., 5 lutego 2023 r. oraz 28 lutego 2023 r. SKO w Koninie i SKO w Kaliszu (wyznaczone do rozpoznania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy postanowieniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 31 maja 2023 r.) odmówiły Skarżącemu wznowienia postępowania uznając, że nie zachował on terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę podzielając stanowisko organów. W ocenie Sądu kasacyjnego, podstawowe znaczenie w sprawie ma zarzut objęty punktem 4 petitum skargi kasacyjnej, to jest zarzut dotyczący wadliwego przyjęcia przez Sąd Wojewódzki, że Skarżący nie wykazał zachowania terminu w złożeniu wniosku o wznowienie postępowania. Zarzut ten nie został prawidłowo skonstruowany. Wyjaśnić bowiem należy, że dla poprawności zarzutu sformułowanego w ramach drugiej podstawy kasacyjnej, tj. art. 174 pkt 2 p.p.s.a. konieczne jest wskazanie przepisów procedury sądowoadministracyjnej naruszonych przez sąd w powiązaniu z właściwymi przepisami regulującymi postępowanie przed organami. Sąd administracyjny nie orzeka na podstawie przepisów k.p.a., lecz na podstawie przepisów p.p.s.a. To na podstawie tej ustawy sąd administracyjny ocenia legalność postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie przepisów k.p.a. Stąd prawidłowo sformułowany zarzut skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) powinien przywoływać odpowiednie przepisy procedury sądowoadministracyjnej w powiązaniu z przepisami k.p.a., jak również innymi przepisami dotyczącymi postępowania jeżeli takie przepisy w danej sprawie miały zastosowanie. W niniejszej sprawie Skarżący nie powiązał zarzutu naruszenia art. 148 § 1 k.p.a. (podobnie jak zarzutów naruszenia przepisów k.p.a. wskazanych w punkcie 2 petitum skargi kasacyjnej) z przepisami p.p.s.a., co oznacza, że zarzuty te zostały sformułowane wadliwie. Niezależnie od tej oceny, tak sformułowane zarzuty wymagają jednak wypowiedzi Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakresie przywołanej za ich pomocą argumentacji (por.: uchwała NSA z 26 października 2009 r., I OPS 10/09). Przypomnieć także należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wskazywano, że przez podstawę kasacyjną należy rozumieć konkretny przepis prawa, którego naruszenie przez Sąd pierwszej instancji zarzuca skarga kasacyjna, a w odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu. W rozpoznawanej sprawie Skarżący zaniechał wskazania zarówno w petitum skargi kasacyjnej jak i w jej uzasadnieniu konkretnych jednostek redakcyjnych art. 90 p.p.s.a. oraz art. 77 k.p.a. Zatem w tym zakresie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej uchylają się spod kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano natomiast, że w ocenie Skarżącego doszło do naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., w konsekwencji w tym zakresie możliwe jest odniesienie się do tak sprecyzowanego zarzutu. Sąd kasacyjny podkreśla, że rozpoznawana sprawa dotyczyła wyłącznie kwestii terminowości złożenia przez Skarżącego wniosku o wznowienie postępowania. Nie dotyczyła natomiast kwestii, czy decyzja SKO w Koninie z [...] września 2000 r. rażąco narusza prawo. Przypomnieć należy w tym miejscu, że pismem z 15 października 2022 r. Skarżący złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji SKO w Koninie z [...] września 2000 r. SKO w Koninie decyzją z [...] listopada 2022 r., utrzymaną w mocy decyzją z 6 lutego 2023 r. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z [...] września 2000 r. Zatem podnoszona w skardze kasacyjnej a następnie w piśmie z [...] marca 2026 r. argumentacja zmierzająca do wykazania, że decyzja z [...] września 2000 r. dotknięta jest wadą rażącego naruszenia prawa zaś decyzja Naczelnika z [...] lutego 1987 r. odpowiadała prawu pozostaje poza zakresem rozpoznania w niniejszej sprawie. Zgodnie z przywołanym przez Skarżącego art. 148 § 1 k.p.a. "podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania." Skarżący w piśmie z 18 marca 2023 r. wskazał, że jego wniosek zawarty w piśmie z 28 lutego 2023 r. dotyczy wznowienia postępowania zakończonego decyzją z [...] września 2000 r. a jego podstawą jest art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Oznacza to, że w ocenie Skarżącego wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W rozpoznawanej sprawie wniosek złożony został [...] lutego 2023 r. Jak zwróciło uwagę zarówno SKO w Koninie jak i rozpoznające wniosek o ponownie rozpoznanie sprawy SKO w Kaliszu, Skarżący w piśmie tym odwoływał się do : a. pisma procesowego złożonego w toku postępowania toczącego się przed Sądem Rejonowym w Słupcy, w sprawie o sygn. akt I C 133/22, które to pismo nie istniało w dniu wydania decyzji z [...] września 2000 r., b. pisma z 24 sierpnia 1994 r., które znajdowało się w aktach sprawy zainicjowanych wnioskiem Skarżącego z 14 września 2021 r. o zmianę decyzji z [...] września 2000 r. jak i wnioskiem Skarżącego z 15 października 2022 r. o stwierdzenie nieważności tejże decyzji. Jak podkreśliło SKO w Koninie, Skarżący 16 stycznia 2023 r. zapoznał się aktami sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji, co oznacza, że co najmniej od tej daty znał treść pisma z 24 sierpnia 1994 r. Wniosek o wznowienie postępowania opatrzony datą 28 lutego 2023 r. wpłynął do organu 7 marca 2023 r. W tych okolicznościach faktycznych sprawy Sąd Wojewódzki nie naruszył przywołanego przez Skarżącego jako wzorzec kontroli art. 148 § 1 k.p.a. podzielając stanowisko organów obu instancji, zgodnie z którym wniosek o wznowienie postępowania złożony został z uchybieniem wskazanego w tymże przepisie terminu. Odnosząc się do argumentacji dotyczącej znaczenia postanowienia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] kwietnia 2023 r. w sprawie zwrotu podania Skarżącego o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego Sąd kasacyjny przypomina, że zgodnie z art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. We wniosku strona ma obowiązek wskazania podstaw, na których opiera swoje żądanie, a także obowiązek wykazania zachowania miesięcznego terminu od chwili kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia (art. 148 § 1 k.p.a.). Złożenie wniosku wszczyna postępowanie wstępne, które powinno zakończyć się w sposób przewidziany w art. 149 k.p.a., to jest wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.) albo postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a). Z uzasadnienia wyroku Sądu Wojewódzkiego wynika, że w jego ocenie organy związane były zakresem złożonego przez Skarżącego wniosku o wznowienie postępowania, a w konsekwencji zobowiązane były do zbadania, czy wniosek ten złożony został w terminie wskazanym w art. 148 § 1 k.p.a. w związku z podniesionymi w nim okolicznościami faktycznymi. Organy nie mogły zatem uwzględnić okoliczności, które podniesione zostały przez Skarżącego dopiero na etapie postępowania wywołanego wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy. Oznacza to, że w ocenie Sądu Wojewódzkiego badanie terminowości złożenia wniosku o wznowienie postępowania, do którego organ zobowiązany jest w świetle art. 148 § 1 k.p.a. i którego wynik skutkować może wydaniem postanowienia, o którym mowa w art. 149 § 3 k.p.a., może odnosić się wyłącznie do okoliczności wskazanych jako podstawa wznowienia postępowania w tymże wniosku. W skardze kasacyjnej nie zostały podniesione żadne zarzuty pozwalające na zakwestionowanie przedstawionej przez Sąd Wojewódzki wykładni art. 148 § 1 k.p.a. w związku z art. 149 § 1 i 3 k.p.a. W szczególności, argumentacji tej nie stanowią przedstawione w skardze kasacyjnej rozważania dotyczące znaczenia art. 127 § 3 k.p.a., w tym charakteru wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Z argumentacji tej wynika bowiem, że w ocenie Skarżącego skoro wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy nie powoduje przeniesienia kompetencji na organ nadrzędy, możliwe jest powoływanie się w nim na nowe podstawy wniosku o wznowienie postępowania. W ocenie Sądu kasacyjnego stanowisko powyższe jest oczywiście wadliwe, oznaczałoby bowiem, że zakres rozpoznania wniosku o wznowienie postępowa, w tym jego terminowości, uzależniony jest od tego, czy rozpatrywany jest on przez organ od rozstrzygnięcia którego służy odwołanie czy też przez organ, o którym mowa w art. 127 § 3 k.p.a. Możliwość przyjęcia takiej wykładni nie wynika z żadnego z przepisów zawartych w Rozdziale 12 Dziale II k.p.a. Odnosząc się do przywołanego w zarzucie objętym punktem 4 petitum skargi kasacyjnej art. 146 § 1 k.p.a. (Sąd kasacyjny uznaje, że wskazanie art. 146 § 1 k.p.c. było oczywistą omyłką pisarską) wyjaśnić należy, że przepis ten nie był podstawą rozstrzygnięcia ani SKO w Kaliszu ani SKO w Koninie. SKO w Koninie przywołało ten przepis "na marginesie". Skoro przepis ten nie był podstawą rozstrzygnięcia organu, Sąd Wojewódzki nie dokonywał ani jego wykładni ani też nie oceniał prawidłowości jego zastosowania przez organ. W konsekwencji, również w tym zakresie zarzut uznać należy za niezasadny. Zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. również jest niezasadny. Zgodnie z tymże przepisem, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (który w rozpoznawanej sprawie nie znajduje zastosowania). Dla skuteczności zarzutu skargi kasacyjnej opartego na art. 134 § 1 p.p.s.a. należy wykazać, że Sąd I instancji, rozpoznając skargę, dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym) lub z przekroczeniem granic danej sprawy, a także w przypadku gdy powinien był wyjść poza granice zakreślone zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, a tego nie uczynił, natomiast zaniechanie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie Skarżący zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a wiąże w istocie z zarzutem naruszenia art. 135 p.p.s.a. polegającym na pozostawieniu w obrocie prawnym decyzji z [...] września 2000 r. jak również zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia z 17 kwietnia 2023 r. Jak już wyżej wskazano, kwestia zgodności z prawem decyzji z [...] września 2000 r. nie mogła podlegać badaniu w niniejszym postępowaniu, nie można zatem stawiać Sądowi Wojewódzkiemu zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. z uwagi na pozostawienie w obrocie prawnym tejże decyzji. Wyjaśnić również należy, że przywołany przez Skarżącego art. 135 p.p.s.a. stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Z brzmienia przywołanego przez Skarżącego przepisu wynika zatem, że znajduje on zastosowanie jedynie w razie uwzględnienia skargi, tj. w przypadku stwierdzenia przez sąd niezgodności z prawem zaskarżonego aktu. Przesłanką zastosowania tegoż przepisu jest bowiem stwierdzenie naruszenia prawa materialnego lub procesowego nie tylko w zaskarżonym akcie lub czynności ale także w aktach lub czynnościach poprzedzających, jeżeli tylko miało to miejsce w granicach danej sprawy. Zgodnie przyjmuje się, że art. 135 p.p.s.a. nie znajduje zastosowania w razie oddalenia skargi (a takie rozstrzygnięcie zaskarżono skargą kasacyjną) tym samym w takich sytuacjach naruszenie tego przepisu nie może być przedmiotem skutecznego zarzutu skargi kasacyjnej (por. stanowisko wyrażone w wyroku NSA z 5 lipca 2022 r. I OSK 1286/19 i przywołane w nim orzecznictwo oraz doktryna). Tym niemniej, rozważyć należało zasadność zarzutów objętych punktami 2.2 i 2.3. petitum skargi kasacyjnej dotyczących wadliwości postanowień z [...] kwietnia 2023 r. i [...] lipca 2023 r. w odniesieniu do wskazanych w nich przepisów k.p.a. Jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej, wadliwości postanowienia z [...] kwietnia 2023 r., która nie została dostrzeżona przez Sąd Wojewódzki, Skarżący upatruje w naruszeniu art. 7, art. 9 i art. 10 § 1 k.p.a. polegającym na nieuwzględnieniu wniosków złożonych po zapoznaniu się z zebranym materiałem dowodowym. Tak sprecyzowany zarzut jest w realiach sprawy jest oczywiście niezasadny. Wniosek o wznowienie postępowania złożony został przez Skarżącego po zapoznaniu się z materiałem dowodowym w sprawie dotyczącej stwierdzenie nieważności decyzji z [...] września 2000 r. Wniosek ten został rozpoznany postanowieniem z [...] kwietnia 2023 r. w którym organ odniósł się do argumentacji Skarżącego. Wadliwości postanowienia z [...] lipca 2023 r., niedostrzeżonej przez Sąd Wojewódzki Skarżący upatruje w naruszeniu art. 7, art. 9 i art. 10 § 1 k.p.a., co w jego ocenie oznacza, że postanowienie to wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa. Sąd kasacyjny wyjaśnia zatem, że SKO w Kaliszu nie miało obowiązku informowania Skarżącego o tym, że brak wykazania czy udowodnienia momentu, w którym dowiedział się on o okoliczności stanowiących podstawę wniosku o wznowienie postępowania uzna za przeszkodę do wznowienia postępowania. Okoliczność ta wynikała już wprost z treści postanowienia SKO w Koninie z [...] kwietnia 2023 r. Zwrócić należy również uwagę, że to Skarżący występował z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z 4 września 2000 r. powołując się na okoliczności wskazane w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Do Skarżącego należało zatem wskazanie jakie to nowe okoliczności faktycznie lub nowe dowody nieznane organowi, który wydał decyzję z 4 września 2000 r. stanowią podstawę jego wniosku i kiedy powziął o nich wiedzę, jak również wykazanie, że o okolicznościach tych dowiedział się w ciągu miesiąca przed datą złożenia wniosku. Sąd kasacyjny dostrzega, że SKO w Kaliszu nie odniosło się do przedstawionego przez Skarżącego postanowienia Ministra z [...] kwietnia 2024 r. Jak już jednak wyżej wskazano, Skarżący nie podważył przedstawionej przez Sąd Wojewódzki wykładni art. 149 § 1 k.p.a. w świetle której przedmiotem badania w postępowaniu wstępnym prowadzonym na podstawie tego przepisu są wyłącznie okoliczności powołane w tymże wniosku, a zatem w realiach rozpoznawanej sprawy, okoliczności wskazane w piśmie z [...] lutego 2023 r. W konsekwencji zarzuty zmierzające do wykazania, że Kolegium zobowiązane było do pouczenia Skarżącego o tym, że okoliczności wskazane we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy nie zostaną uwzględnione musiały być uznane za niezasadne. W świetle przyjętej przez Sąd i niezakwestionowanej przez Skarżącego wykładni art. 149 § 1 k.p.a zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. musiał być uznany za niezasadny. Dla skuteczności zarzutu pozbawienia strony możliwości czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym konieczne jest wykazanie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie realizację przysługujących jej praw, i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej zaś sprawie Skarżący nie przedstawił żadnych wyjaśnień ani na etapie postępowania wywołanego wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy ani na etapie postępowania przed sądem administracyjnym, że o okolicznościach wskazanych we wniosku o wznowienie postępowania, to jest w piśmie z [...] lutego 2023 r. dowiedział się w terminie wskazanym w art. 148 § 1 k.p.a. Skarżący podnosił również, że organ nie mógł nie wiedzieć o braku właściwości SKO do rozpoznawania spraw cywilnoprawnych oraz o tym, że w 2000 r. obowiązywała już ustawa z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, która "unieważniła" ustawę z 29 kwietnia 1985 r., na którą powoływał się Wójt we wniosku o unieważnienie decyzji. Sąd kasacyjny wyjaśnia zatem, że przywoływane przez Skarżącego okoliczności dotyczą w istocie kwestii wydania decyzji z [...] września 2000 r. w warunkach nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 k.p.a. i nie podlegają rozpoznaniu w niniejszym postępowaniu. Podsumowując uznać należy, że zaskarżone postanowienie SKO w Kaliszu nie mogło być uznane za dotknięte wadą rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Jak już wyżej wskazano, zarzut naruszenia art. 90 p.p.s.a. z uwagi na wadliwe sformułowanie uchylał się spod kontroli kasacyjnej. Tym niemniej przypomnieć należy, że zaskarżeniu do Sądu Wojewódzkiego podlegało postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Jak wyjaśnił Sąd Wojewódzki, sprawa podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Sąd kasacyjny wskazuje, że w pełni podziela stanowisko Sądu Wojewódzkiego, w świetle którego możliwość rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym nie była w żadnej mierze uzależniona od zgody skarżącego, a jedynie od uznania Sądu. W konsekwencji, uznając zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej za niezasadne, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Uzasadnienie zostało sporządzone stosownie do wymogów określonych w art. 193 zdanie 2 p.p.s.a., zgodnie z którym uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego kasacyjnie – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, stąd też rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.