I OSK 840/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Krzysztof Sobieralski Sędziowie: sędzia NSA Karol Kiczka sędzia del. WSA Agnieszka Miernik (sprawozdawca) Protokolant starszy asystent sędziego Dawid Nowotka po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 sierpnia 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 12/22 w sprawie ze skargi A.A. i B.B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 października 2021 r. nr DAP-WOSRFR-7280-38/2021/KB w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz A.A. i B.B. solidarnie kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 5 sierpnia 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 12/22 uchylił zaskarżoną przez A.A. i B.B. decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 20 października 2021 r. nr DAP-WOSRFR-7280-38/2021/KB w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zaskarżając wyrok w całości i zarzucając Sądowi I instancji na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.": I. naruszenie prawa materialnego, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 2 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2017 r. poz. 2097), powoływanej dalej jako "ustawa zabużańska", przez błędne zastosowanie tych przepisów polegające na przyjęciu przez Sąd I instancji, że: 1. do udowodnienia własności nieruchomości pozostawionej na tak zwanych Kresach Wschodnich (chodzi o właściciela według stanu przed wojną rozpoczętą w 1939 r.) wystarczające są dokumenty opatrzone datą bardzo odległą od daty wybuchu II Wojny Światowej, podczas gdy prawidłowe zastosowanie powinno prowadzić do konkluzji, że dokument opatrzony datą odległą (z wczesnych lat 30. XX wieku) nie może stanowić dowodu, że C.C. była właścicielką wskazanej w nich nieruchomości w chwili rozpoczęcia działań wojennych w 1939 r.; 2. z art. 2 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy zabużańskiej wynika, że obywatelstwo właściciela nieruchomości pozostawionych można domniemywać bądź wywodzić na podstawie innych przepisów lub na podstawie powojennych dokumentów, podczas gdy prawidłowe zastosowanie powinno prowadzić do konkluzji, że to na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa do rekompensaty ciąży obowiązek udowodnienia posiadania obywatelstwa polskiego w dniu 1 września 1939 r.; II. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. przez uznanie, że decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji została wydana z naruszeniem art. 7, art. 15, art. 77 § 1, art. 75, art. 80 oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", w sytuacji gdy organ nie naruszył tych przepisów 2. art. 141 § 4 (powinno być "P.p.s.a." – przypis NSA) przez nienależyte uzasadnienie orzeczenia Sądu I instancji, co poddaje w wątpliwość wykonanie przez ten Sąd obowiązku uwzględnienia w stanie sprawy przyjętego stanu faktycznego i jego rozpatrzenie w kontekście całego materiału dowodowego sprawy; 3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uchyleniu decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, podczas gdy została ona wydana prawidłowo, zgodnie z ustalonym stanem faktycznym i prawnym sprawy. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Ewentualnie, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi. Ponadto, wniesiono o zasądzenie solidarnie od skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że w przedmiotowej sprawie strony postępowania nie udowodniły, czy właścicielka nieruchomości pozostawionej posiadała obywatelstwo polskie w dniu 1 września 1939 r., czy zamieszkiwała na byłym terytorium RP oraz czy była właścicielką nieruchomości pozostawionej w dacie nieznacznie poprzedzającej wybuch II Wojny Światowej. W ocenie wnoszącego skargę kasacyjną organu, akt kupna z 1932 r. nie dowodzi, że C.C. była właścicielką nieruchomości parceli gruntowej położonej w [D.] w chwili rozpoczęcia działań wojennych w 1939 r. Ponadto, wydanie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku nie dowodzi o posiadaniu przez C.C. obywatelstwa polskiego w dniu 1 września 1939 r., a to strona ma obowiązek dołączyć takie dowody to wniosku. Organ dwukrotnie wzywał strony postępowania do przedłożenia oryginałów, odpisów lub uwierzytelnionych kopii dokumentów świadczących o posiadaniu przez C.C.: obywatelstwa polskiego przed wybuchem II Wojny Światowej oraz miejsca zamieszkania na byłym terytorium RP. Jak zaznaczył wnoszący skargę kasacyjną w odniesieniu do kwestii zamieszkiwania C.C. przed wybuchem II Wojny Światowej na byłym terytorium RP, Sąd I instancji pominął dokument opatrzony późniejszą datą (arkusz posiadłości gruntowej z 1935 r.), w którym w miejscu gdzie powinno być wpisane miejsce zamieszkania posiadacza - brak wpisu (nie wskazano adresu). Tym samym, w opinii wnoszącego skargę kasacyjną trudno przyjmować, że zamieszkanie odbywało się w sposób ciągły aż do ewakuacji, w miejscu zamieszkania podanym przez poprzednika prawnego strony przy okazji sporządzania aktu kupna z 1932 r. W odpowiedzi, B.B. i A.A. wniosły o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W ocenie skarżących wyrok Sądu I instancji jest prawidłowy. W szczególności skarżące podkreśliły, że organ prowadzący postępowanie nie zgromadził w toku postępowania żadnego przeciwdowodu, który wskazywałby, że w okresie pomiędzy 1935 r. a 1939 r. stan prawny nieruchomości uległ zmianie, a C.C. przestała być właścicielką nieruchomości. Przy czym jak zaznaczyły, organ nie kwestionuje samej wiarygodności przedłożonych przez strony dokumentów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Skarga kasacyjna została oparta na obydwu podstawach kasacyjnych, uwzględniając więc istotę sporu prawnego rozpatrywanej sprawy i komplementarny charakter postawionych zarzutów kasacyjnych, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że uzasadnione jest ich łączne rozpoznanie. Zwrócić uwagę trzeba ponadto, że błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń, czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości (por. wyrok NSA z 4 lipca 2013 r. sygn. akt I FSK 1092/12, wyrok NSA z 1 grudnia 2010 r. sygn. akt II FSK 1506/09, wyroki NSA z 11 października 2012 r. sygn. akt I FSK 1972/11, z 3 listopada 2011 r. sygn. akt I FSK 2071/09, jeżeli nie zaznaczono inaczej, wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych cytowane w tym wyroku są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W sytuacji zatem, w której nie zakwestionowano poprawności wykładni prawa materialnego, a jego naruszenia skarżący kasacyjnie upatrują jako konsekwencji niewłaściwej oceny stanu faktycznego, rozstrzygająca pozostaje kwestia oceny powołanych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 75, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. W realiach niniejszej sprawy trafność tego zarzutu oznaczałaby jednocześnie zasadność niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, z kolei niezasadność powyższego zarzutu naruszenia przepisów postępowania byłaby równoznaczna z niezasadnością zarzutu naruszenia prawa materialnego. Przed odniesieniem się do zarzutów skargi kasacyjnej należało przypomnieć stan sprawy, jaki Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął za podstawę orzekania. Otóż Wojewoda Dolnośląski, po rozpatrzeniu wniosku A.A. i B.B. z 25 października 2005 r., decyzją z 26 marca 2021 r. znak: NRŚ-MZ.7541.1.2052.2016.AN odmówił stronom prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez C.C. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonej w [D.] o powierzchni 3 946 m2. Organ uznał, że strony nie przedstawiły dowodów potwierdzających posiadanie przez C.C. obywatelstwa polskiego i miejsca zamieszkania przed wybuchem II Wojny Światowej na byłym terytorium RP, a także pozostawienia przez nią nieruchomości gruntowej położonej w [D.] (brak opisu mienia pozostawionego lub orzeczenia Państwowego Urzędu Repatriacyjnego). Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z 20 października 2021 r. nr DAP-WOSRFR-7280-38/2021/KB, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Opisanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 20 października 2021 r. uznając, że organ dopuścił się naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 76 § 1 i art. 80 K.p.a. w związku z art. 2 pkt 1 ustawy zabużańskiej, w zakresie w jakim uznał że poprzedniczka prawna skarżących nie posiadała obywatelstwa polskiego i nie opuściła terytorium byłej RP na skutek II Wojny Światowej. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 2 ustawy zabużańskiej, zgodnie z którym prawo do rekompensaty przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli spełnia on łącznie następujące wymogi: 1) był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim i miał miejsce zamieszkania na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu przepisów: a) art. 3 ustawy z dnia 2 sierpnia 1926 r. o prawie właściwym dla stosunków prywatnych wewnętrznych (Dz. U. poz. 580) lub b) art. 24 Kodeksu Postępowania Cywilnego (Dz. U. z 1932 r. poz. 934), lub c) § 3-10 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 23 maja 1934 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Skarbu co do § 2 ust. 3-5, z Ministrem Spraw Wojskowych co do §§ 20, 21, 22, 24 ust. 3, § 49 ust. 1 i 2, § 55 i § 56 oraz z Ministrem Spraw Zagranicznych co do § 18 ust. 1 i 2, § 51 i § 55, o meldunkach i księgach ludności (Dz. U. poz. 489) - oraz opuścił byłe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 1, lub z tych przyczyn nie mógł na nie powrócić; 2) posiada obywatelstwo polskie. Odnośnie do zarzutów procesowych skargi kasacyjnej, przede wszystkim należy zauważyć, że Sąd I instancji nie zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenia art. 15, art. 75, czy 107 § 3 K.p.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że w ocenie Sądu I instancji, organ rozpoznający sprawę dopuścił się naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 76 § 1 i art. 80 K.p.a. w związku z art. 2 pkt 1 ustawy zabużańskiej. W związku z tym zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów art. 15, art. 75, czy 107 § 3 K.p.a. nie mogły być skuteczne. Zarzucając natomiast Ministrowi naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 76 § 1 i art. 80 K.p.a. w związku z art. 2 pkt 1 ustawy zabużańskiej, Sąd I instancji określił zakres tego naruszenia odnosząc go do przyjętego przez organ stanowiska o nieposiadaniu przez poprzedniczkę prawną Skarżących obywatelstwa polskiego i nieopuszczeniu przez nią byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na skutek II wojny światowej. Sąd I instancji kwestionując stanowisko organu wskazał, że skarżące przedstawiły postanowienie o stwierdzeniu praw do spadku po C.C. wydane przez sąd polski. Jak wyjaśnił Sąd I instancji, jest to dokument urzędowy i korzysta z domniemania zgodności z prawem. Zgodnie z art. 1108 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego do jurysdykcji krajowej należą sprawy spadkowe, jeżeli spadkodawca w chwili śmierci był obywatelem polskim lub miał miejsce zamieszkania bądź miejsce zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej. Sąd I instancji zwrócił uwagę, że z analizy dokumentów przedstawionych przez Skarżące nie wynika, aby powodem wydania postanowienia o stwierdzeniu praw do spadku był fakt zamieszkiwania C.C. na terenie Polski (aby miała tu majątek). Poza tym – jak zauważył Sąd I instancji - repatriacją były objęte wyłącznie osoby o obywatelstwie polskim, a karta ewakuacyjna potwierdza, że osoby repatriowane przemieszczały się z terenu byłego Państwa Polskiego – [D.], w granice Polski powojennej (do [F.]) i tam też zamieszkały. Ponadto nieaktualny już dowód osobisty ich poprzedniczki prawnej też świadczy o jej obywatelstwie polskim, a okoliczność, że utracił on moc nie zmienia oceny, że w czasie kiedy był ważny potwierdzał polskie obywatelstwo. Sąd I instancji zgodził się przy tym ze Skarżącymi, że fakt, iż organ nie kwestionował obywatelstwa ich poprzedniczki od ponad 10 lat trwającego postępowania administracyjnego świadczy o tym, że uznawał tę okoliczność za udowodnioną. Odnosząc się do kwestii posiadania majątku na terytorium byłej RP, Sąd I instancji wskazał, że przedstawiony przez skarżące akt kupna z 1932 r. jasno wskazuje, że C.C. nabyła nieruchomość w [D.], i tam mieszkała przy ulicy [G.]. Przy czym, Sąd I instancji nie podzielił stanowiska organu, że obowiązkiem osoby domagającej się przyznania prawa do rekompensaty jest złożenie dokumentu nabycia na rok 1939. Skoro bowiem dana osoba kupiła nieruchomość i na tę okoliczność przedstawia dowód w postacie umowy sprzedaży, to organ który temu zaprzecza, powinien to wykazać. W kwestii zaś zamieszkiwania poprzedniczki prawnej skarżących na terytorium RP, Sąd I instancji podkreślił że z aktu nabycia wynikało, iż C.C. mieszkała w [D.] przy ulicy [G.]. Następnie, z karty ewakuacyjnej wynikało, że wraz z rodziną przemieściła się na tereny obecnej Polski z [D.] i to z powodów związanych ze skutkami II Wojny Światowej. W sprawie nie jest przy tym sporne, że C.C. była przed wybuchem II Wojny Światowej właścicielką parceli gruntowej położonej w [D.] o powierzchni 3 946 m2, na dowód czego strony przedstawiły odpis kontraktu kupna sprzedaży z [...] października 1932 r., odpis arkusza posiadłości z 28 marca 1935 r. Nie jest też sporne, że C.C. przybyła na obecne terytorium R.P. w dniu 3 czerwca 1946 r., co poświadcza odpis karty ewakuacyjnej z 3 czerwca 1946 r. oraz pismo Archiwum Państwowego w F. z 20 października 2005 r., znak: 0111-841-552/05 "Imienne wykazy repatriantów i przesiedlonych F. ul. [...]". Wobec powyższego należy podzielić stanowisko Sądu I instancji o niezachowaniu przez Ministra wymogów procedury administracyjnej w zakresie wymogów przepisu art. 80 K.p.a., który nakazuje organowi administracji ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego, przepisu art. 7 K.p.a., który nakazuje podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego, oraz przepisu art. 77 § 1 K.p.a., który nakłada na organ administracji obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Słusznie Sąd I instancji uznał, że przy ocenie spełnienia przesłanek z art. 2 ustawy zabużańskiej organ nieprawidłowo przyjął, że nie ma dowodów potwierdzających posiadanie przez C.C. obywatelstwa polskiego i miejsca zamieszkania przed wybuchem II Wojny Światowej na byłym terytorium RP, a także pozostawienia przez nią nieruchomości gruntowej położonej w [D.] z powodu braku opisu mienia pozostawionego lub orzeczenia Państwowego Urzędu Repatriacyjnego. Zasadnie Sąd I instancji uznał, że skoro organ uważał, że okoliczności te powinny być udowodnione za pomocą innych środków dowodowych, to organ powinien był wezwać strony do złożenia stosownych dowodów na te okoliczności, wskazując przy tym rodzaj dokumentów, za pomocą których strona ma udowodnić te okoliczności. W istocie, tak jak wskazał organ, postępowanie uregulowane w ustawie zabużańskiej toczy się wedle specyficznych zasad, to jednak organ nie jest zwolniony od przestrzegania ogólnych zasad wyrażonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, w szczególności od dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i uwzględnienia słusznego interesu obywateli (art. 7 K.p.a.). Mając zaś na uwadze argumentację zawartą w uzasadnieniu skargi kasacyjnej dotyczącą zasady, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania istnienia okoliczności pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 1 ustawy zabużańskiej, należy zauważyć, że osią sporu w sprawie nie jest kwestia po czyjej stronie jest inicjatywa dowodowa w sprawach zabużańskich, gdyż Sąd I instancji jasno wskazał, że inicjatywa dowodowa spoczywa na stronach zainteresowanych, co jest zgodne ze stanowiskiem organu. Przedmiotem sporu jest natomiast kwestia, czy dokumenty przedstawione przez strony są wystarczające do potwierdzenia zaistnienia przesłanek z art. 2 ustawy zabużańskiej i czy organ powinien precyzyjnie sformułować kierowane do stron żądanie przedstawienia stosownych dokumentów. Co do tych zagadnień zaś słuszne jest stanowisko Sądu I instancji, co wskazano powyżej. W tej sytuacji, zarzuty skargi kasacyjnej nie mogły skutecznie podważyć stanowiska Sądu I instancji, że obywatelstwo polskie i miejsce zamieszkania poprzedniczki prawnej skarżących zostało udowodnione, jak również, że spełniła ona określoną w art. 2 ustawy zabużańskiej przesłankę opuszczenia byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 1 tej ustawy. Odnośnie do sposobu argumentowania przedstawionego w uzasadnieniu skargi kasacyjnej konieczne jest jeszcze wskazanie, że w zasadniczej mierze autor skargi kasacyjnej na poparcie swojego stanowiska cytuje obszernie orzecznictwo sądów administracyjnych. Odwoływanie się do orzecznictwa sądów, jest jak najbardziej na miejscu, jednak przykłady zaczerpnięte z orzeczeń sądowych, nie mogą ograniczać własnego toku rozumowania skarżącego kasacyjnie organu, czy też sądu, korzystających z orzecznictwa. Przywoływane w uzasadnieniu skargi kasacyjnej orzeczenia sądowe są nieodłącznie związane z ściśle określonymi stanami faktycznymi i prawnymi danej sprawy, nie można w związku z tym automatycznie, przenosić wniosków z nich płynących na inne stany faktyczne do rozpoznawanej sprawy. Przypadki omówione w różnych orzeczeniach sądów, nie stanowią zamkniętego katalogu stanów faktycznych i możliwych rozstrzygnięć. Przykładowo, w cytowanym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wyroku NSA z 10 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 2066/11 uznano, że dowód na okoliczność pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP nie został przez osoby ubiegające się o przyznanie prawa do rekompensaty przedstawiony i wymieniono szereg dokumentów, które nie mogły być uznane za taki dowód, w tym kserokopie kupna parceli gruntowej z 2021 r. Jednak, jak wynika z uzasadnienia wyroku zasadniczym problemem tamtej sprawy była okoliczność, że wprawdzie dane personalne osoby repatriującej się były tożsame z imieniem i nazwiskiem wnioskodawcy, ale już pozostałe dane personalne nie zgadzały się, co NSA szczegółowo wykazał. Natomiast w skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie ta zasadnicza dla tamtej sprawy kwestia została pominięta, a jej autor ograniczył się tylko do zacytowania tego zdania z uzasadnienia ww. wyroku, z którego wynika, że szeroko opisane przez NSA dokumenty nie dowodzą, że wnioskodawca był właścicielem wskazanych w nich nieruchomości w chwili rozpoczęcia działań wojennych w 1939 r. Taki sposób cytowania orzecznictwa nie może być uznany za rzetelny. W rezultacie należało przyjąć, że uzasadnienie skargi kasacyjnej opiera się w głównej mierze na ogólnikowych i pozbawionych rzeczowej treści stwierdzeniach negujących stanowisko Sądu I instancji. Niezasadność zarzutu naruszenia przepisów postępowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. jest równoznaczna z niezasadnością zarzutu błędnego zastosowania prawa materialnego - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 2 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy zabużańskiej. Odnośnie do zarzutów naruszenia art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., konieczne jest ogólna uwaga, że wskazanie przez autora skargi kasacyjnej przepisów, jakie w jego ocenie naruszył sąd administracyjny pierwszej instancji, a także wyjaśnienie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, na czym to naruszenie polegało, wyznacza granice, w których rozstrzyga Naczelny Sąd Administracyjny. Rozpoznawany w tych ramach zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. przez nienależyte uzasadnienie orzeczenia nie mógł być więc uznany za zasadny. Wskazana bowiem w petitum skargi wątpliwość co do wykonania przez Sąd "obowiązku uwzględnienia w stanie sprawy przyjętego stanu faktycznego i jego rozpatrzenie w kontekście całego materiału dowodowego sprawy" nie została w uzasadnieniu skargi kasacyjnej w żaden sposób poparta stosowną argumentacją wyjaśniającą na czym – zdaniem skarżącego kasacyjnie organu – polegało to uchybienie. Z wywodów Sądu I instancji wynika natomiast dlaczego w jego ocenie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze i jaki stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania. Sąd I instancji w dostateczny sposób wyjaśnił motywy podjętego rozstrzygnięcia. Nieskuteczny był również postawiony samodzielnie zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie. W orzecznictwie NSA wielokrotnie zwracano uwagę, że przepis art. 145 § 1 P.p.s.a. nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Zawiera on wskazanie, jakie rozstrzygnięcie podejmuje sąd administracyjny w przypadku uwzględnienia skargi ze względu na stwierdzone inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podobnie art. 151 P.p.s.a. wskazuje, jakie rozstrzygnięcie podejmuje sąd administracyjny w przypadku, gdy skarga nie jest uwzględniona. Unormowania te są przepisami kompetencyjnymi - dającymi sądowi administracyjnemu kompetencje do podejmowania przewidzianych prawem rozstrzygnięć oraz "wynikowymi" - mówiącymi o tym, jaki może być wynik sprawy. Ich naruszenie jest zawsze następstwem uchybienia innym normom prawnym, a zatem wymieniony w analizowanym zarzucie przepis nie może być samoistną podstawą skargi kasacyjnej (por. np. wyroki NSA z 11 października 2018 r. sygn. akt I OSK 2674/16, z 26 września 2018 r. sygn. akt II OSK 104/18, z 12 stycznia 2017 r. sygn. akt II OSK 970/15; z 4 marca 2014 r. sygn. akt II OSK 2387/12; z 9 czerwca 2016 r. sygn. akt I OSK 2054/14). Przepisy te można naruszyć jedynie w powiązaniu z wyraźnie wskazanymi przepisami postępowania lub prawa materialnego. Dopiero naruszenie konkretnych przepisów postępowania lub prawa materialnego może doprowadzić do konieczności uwzględnienia skargi. Ocena, czy uwzględnienie skargi jest wadliwe i stanowi naruszenie art. 145 § 1 P.p.s.a. - przez jego zastosowanie jest możliwa zatem wtedy, gdy zostanie wykazane naruszenie konkretnych przepisów postępowania lub prawa materialnego. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art. 184 P.p.s.a. oraz art. 204 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 i w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 118), orzekł jak w sentencji wyroku. Uzasadnienie wyroku zostało sporządzone zgodnie z art. 193 in fine P.p.s.a.