II SA/Łd 4/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Zbrojewski, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk, Sędzia WSA Marcin Olejniczak (spr.), , Protokolant asystent sędziego Robert Latek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 23 października 2025 r. znak: KO.460.3.2025 w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia poprzedniego stanu wody na gruncie oraz odmowy nakazania wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom oddala skargę. AA

Zaskarżoną decyzją z 23 października 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm. - "k.p.a."), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Radomska z 4 kwietnia 2025 r., odmawiającą nakazania przywrócenia poprzedniego stanu wody na gruncie oraz nakazania wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom w sprawie zakłócenia stanu wody na gruncie, poprzez zasypanie rowów i podniesienie terenu działek nr [...], położonych w R. przy ul. [...]. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że sprawę wszczęto wnioskiem R. W. (dalej także "skarżący", "strona") o naruszenie stosunków wodnych poprzez podniesienie terenu na działkach nr [...] oraz zasypania rowów. Powołując się na brzmienie art. 234 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2025 r., poz. 960 – p.w.) organ odwoławczy wyjaśnił, że spowodowane przez właściciela zmiany stanu wody na gruncie to takie działania, które ingerują w naturalny stan wody na danym terenie związany z jego ukształtowaniem, warunkami przyrodniczymi czy też hydrologicznymi, a przed wydaniem decyzji w sprawie naruszenia stosunków wodnych właściwy organ obowiązany jest przeprowadzić postępowanie dowodowe celem ustalenia, czy wystąpiły przesłanki skierowania do właściciela gruntu nakazu, o którym mowa w art. 234 ust. 3 p.w. Organ odwoławczy następnie wskazał, że w trakcie postepowania, na podstawie załączonych do akt sprawy uproszczonych wypisów z rejestru gruntów ustalono, że właścicielem działek nr [...] jest J. Z., właścicielką działki nr [...] jest K. S., właścicielami działki nr [...] są B. i K. D., a właścicielką działki nr [...] jest K. D. Działki nr [...], będące drogą dojazdową do poszczególnych działek, stanowią wspólną własność: J. Z., K. S., B. i K. D. oraz K. D. Ponadto ustalono, że nie nastąpiła zmiana stosunków wodnych na działkach nr ewid. [...], w rozumieniu art. 234 ust. 3 p.w., szkodliwie wpływająca na grunty sąsiednie, tj. działkę nr ewid. [...], a Kolegium podzieliło w tym zakresie stanowisko organu I instancji. W sprawie przeprowadzono kilkukrotnie oględziny nieruchomości (24 czerwca 2022 r., 12 września 2022 r., 12 grudnia 2023 r.), zgromadzono dokumentację fotograficzną wykonaną przez biegłego, jak i przez stronę postępowania, uzyskano opinię biegłego, przesłuchano strony postępowania oraz świadków. Nadto pozyskano informacje odnośnie postępowania prowadzonego przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w Sieradzu, a także postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w Radomsku W trakcie postępowania ustalono, że teren działek należących do J. Z., K. S., B. i K. D. oraz K. D. został podwyższony, a następnie, w celu wyjaśnienia kwestii zakłócenia stosunków wodnych na rozpatrywanym terenie, tj. czy roboty wykonane na działkach, szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie - działkę nr [...], należącą do skarżącego, zlecono sporządzenie ekspertyzy biegłemu. Biegły w opinii z 20 października 2022 r., po dokonaniu oględzin oraz analizie otrzymanych dokumentów wskazał, iż nie doszło do zmiany przez właścicieli działek nr [...] ze szkodą dla działki nr [...], tj. zmiany stanu wody na gruncie w rozumieniu ustawy. Stanowisko biegłego zaakceptował organ odwoławczy, wskazując, że z opinii wynika, że wykonane prace na działkach polegające na wykonaniu nasypu, zmieniły kierunek pierwotny spływu wód opadowych, powodując zmniejszenie ilości spływającej wody bezpośrednio na teren działki nr [...]. Z naturalnego ukształtowania terenu wynika, że spływ wód opadowych odbywał się w kierunku południowym i południowo-zachodnim. Z mapy sytuacyjno-wysokościowej w skali 1:500 załączonej do opinii wynika, że teren najwyżej położony znajdował się przy ul. [...]. Na działce nr [...] rzędne te wynoszą, od strony północno-wschodniej, tj. ul. [...],radw kierunku zachodnim: 224,0 m n.p.m., 223,3 m n.p.m., 222,8 m n.p.m. Z kolei od strony północnej, to najwyżej była położona działka nr [...], na której rzędne terenu wynoszą 223,5 m n.p.m. oraz 223,0 m n.p.m. W uzupełnieniu opinii biegły załączył mapę sytuacyjno-wysokościową, na której przedstawił wykonane otwory geologiczne oraz rzędne otworów geologicznych i rzędne terenu oraz 5 przekrojów obrazujących, jak kształtowały się naturalne rzędne przed wykonaniem nasypu oraz po jego wykonaniu. Rzędne terenu przedstawione na mapie potwierdzają, że najwyżej położony jest teren działki nr [...] (rzędne 223,5 m n.p.m., które prowadzą w kierunku południowym do rzędnych 223 m n.p.m.). Następnie w kierunku południowym znajdują się działki nr [...], a następnie nr [...], które zostały podwyższone, oraz działka nr [...]. Ustalono, że rzędne na działce nr [...] od strony ul. [...] w kierunku zachodnim wynoszą: 224,10 m n.p.m., 223,97 m n.p.m., 223,96 m n.p.m. i następnie od strony działki nr [...]: 223,50 m n.p.m., 223,45 m n.p.m. 223,01 m n.p.m., 222,70 m n.p.m. Wobec tego organ uznał, że skoro naturalny kierunek spływu wód opadowych odbywał się w kierunku południowo-zachodnim, to wody opadowe z działek położonych wyżej naturalnie spływały w kierunku działki nr [...], która znajdowała się poniżej tego terenu. Ponadto Kolegium zgodziło się z biegłym, że usypanie nasypu na działkach nr [...] nie wpływa negatywnie na działkę nr [...], ponieważ blokuje spływ wód opadowych z terenów położonych wyżej. Wobec tego słuszne jest stanowisko, że podwyższenie działek nr [...]nie powoduje szkód na działce nr [...] w rozumieniu art. 234 ust. 3 p.w. Zdaniem Kolegium, także zasypanie rowów na działkach nr [...] nie wpłynęło na zakłócenie stosunków wodnych ze szkodą dla działki nr [...]. Rowy te przestały spełniać funkcje odwadniające w wyniku braku ich konserwacji. Z uwagi na brak wykonywania jakichkolwiek czynności utrzymaniowych, stan rowu wg biegłego można określić jako niedostateczny - poza śladem nadmiernie uwilgotnionej bruzdy nie występuje tam żadna ogólnie przyjęta forma rowu posiadająca wykształcone dno i skarpy. W przekonaniu organu II instancji brak rowów potwierdza również wynik postępowania prowadzonego przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w Sieradzu. Z informacji pozyskanych z tego organu wynika, że na działkach nr [...] m. R. nie występują urządzenia melioracji wodnych. Na ww. działkach nie występują również cieki, w stosunku do których Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie wykonuje prawa właścicielskie. Na rozpatrywanych terenach występowały w przeszłości łąki i pastwiska, dlatego też w latach 60-tych rolnicy i właściciele gruntów sami wykopali rowy w taki sposób aby nadmiar wody odpływał w kierunku lasu, zgodnie ze spadkiem. Rowy zostały zdegradowane, zarosły i w chwili obecnej ich nie widać, dlatego też nie mogą spełniać swoich funkcji. Według Kolegium wnioski z opinii biegłego i jej uzupełnienia, zasługują na uwzględnienie, ponieważ zarówno podstawy opinii, sposób motywowania wyrażonego w niej stanowiska, poparty pomiarami i dokumentacją fotograficzną, pozwalają na dokonanie niebudzących wątpliwości ustaleń stanu faktycznego. Zdaniem Kolegium, opinia biegłego w rozpatrywanej sprawie jest kompletna, spójna, rzetelna. Przedstawiono w niej stan istniejący, ustalenia i wnioski. Biegły przeprowadził oględziny na przedmiotowych nieruchomościach oraz wykonał dokumentację fotograficzną stanowiącą załącznik do opinii. Opinia biegłego jest jasna w zakresie poczynionych ustaleń co do stanu pierwotnego wód, ustalonego, naturalnego kierunku spływu wód. Zawarte w opinii wnioski są klarowne, jednoznaczne, logiczne i wynikają z zebranego materiału dowodowego. Wobec tego nie sposób odmówić wiarygodności przedstawionej przez biegłego opinii, że prace wykonane na działkach nr [...] nie spowodowały naruszenia stanu wody ze szkodą dla działki nr [...]. Skargę na powyższą decyzję wniósł R. W., zarzucając naruszenie: 1. prawa materialnego - art. 234 § 1 i 3 p.w., poprzez jego błędną wykładnię, skutkującą utożsamieniem przez organ wywołania szkody na nieruchomości sąsiadującej, ze szkodliwym wpływem (zmianą) na grunty sąsiednie, co należy interpretować jako czynniki pogarszające warunki korzystania z rzeczy, które mogą, ale nie muszą prowadzić do powstania szkody, a w konsekwencji Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie zbadało w pełni przesłanki zastosowania wskazanych wyżej przepisów; 2. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez: a) nieprawidłową kontrolę przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze legalności zaskarżonej decyzji i zaakceptowanie nierzetelnych i pobieżnych ustaleń faktycznych organu I instancji, które nie pozwalają wyciągnąć wniosków, na których organy administracyjne oparły swoje decyzje; b) zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego z naruszeniem swobodnej oceny dowodów, skutkujące błędnym ustaleniem, że nie doszło do zmiany kierunku oraz natężenia odpływu wód opadowych i roztopowych na nieruchomościach sąsiednich ze szkodą dla gruntu skarżącego; c) dowolną, a nie swobodną ocenę zebranych w sprawie dowodów, skutkującą błędnym przyjęciem, że mimo zachowań powodujących zmianę stosunków wodnych, brak jest szkody na nieruchomości nr [...] należącej do skarżącego, nie ma bowiem związku przyczynowego między zachowaniem a szkodą; d) dowolną, a nie swobodną ocenę zebranych w sprawie dowodów, zwłaszcza w zakresie dowodu z opinii biegłego z zakresu hydrologii, melioracji i gospodarki wodnej, którego opinia jest niejasna i niepełna, a jako pozbawiona walorów obiektywizmu nie daje podstaw, aby czynić na jej podstawie ustalenia faktyczne w postępowaniu, w wyniku czego organ powinien powołać nowego biegłego, mając w szczególności na względzie: - zaniechanie wyjaśnienia przez biegłego z zakresu hydrologii, dlaczego według biegłego podniesienie poziomu wód gruntowych na działce nr [...] należącej do skarżącego nie jest wynikiem wykonania nasypu oraz nawożenia bardzo dużej ilości ziemi i odpadów na nieruchomości sąsiadujące z działką nr [...] należącą do skarżącego, lecz jest spowodowane wyłącznie brakiem utrzymania rowu na tej i innych działkach, - niczym nieuprawnione pominięcie przez biegłego z zakresu hydrologii śladów rowu o długości 15 metrów z kierunkiem spadku na północ znajdującego się na działkach [...] jako nieistotnego, mimo iż jego naniesienie i kierunek dają jednoznaczną wskazówkę co do stosunków wodnych na tym terenie, w tym kierunku spadku wód, który został zmieniony na skutek wykonywanych prac budowlanych, - błędne ustalenie wysokości skarpy/nasypu o wysokości jedynie 1,3 m, gdy w rzeczywistości wysokość nasypu wynosi w najwyższym miejscu 2,3 metra, - oparcie przez biegłego opinii z zakresu hydrologii w zakresie ustalenia wysokości terenu i kierunku spadku wody wyłącznie na mapie sytuacyjno - wysokościowej z roku 2022 z pominięciem mapy sytuacyjno - wysokościowej z 2010 roku oraz map terenowych z lat 2010 – 2015, załączonych do akt postępowania, znajdujących się także jako załączniki do opinii biegłego rzeczoznawcy, których analiza prowadzi do innych wniosków niż w treść opinii biegłego z zakresu hydrologii, gdyż odnosi się do czasu sprzed nawożenia ziemi na działkach sąsiadujących z nieruchomością skarżącego (nie tylko w zakresie wytworzenia nasypu z ziemi i odpadów), - zaniechanie odpowiedzi przez biegłego z zakresu hydrologii na pytania zawarte w treści decyzji uchylającej wcześniejszą decyzję Prezydenta Miasta Radomska i żądania w tym zakresie wydania opinii uzupełniającej na okoliczność ustalenia na podstawie znajdujących się w aktach danych mapowych stanu pierwotnego na działkach nr [...] i dalszych w kierunku lasu, to jest kierunku spadku terenu, kierunku odpływu powierzchniowego wody opadowej oraz kierunku spływu wody w rowach wykonanych w latach 60, który to biegły wbrew zadanym pytaniom wskazuje, iż "odpowiedź na te pytania nie wnosi żadnego merytorycznego dowodu i zmierza do przedłużania postępowania", e) dowolną, a nie swobodną ocenę zebranych w sprawie dowodów, w szczególności z oględzin nieruchomości i przyjęcie na podstawie tych oględzin, że skoro na nieruchomości B. i K. D. są kałuże, to brak jest podstaw do przyjęcia, że woda opadowa i roztopowa przedostaje się na teren działki [...]; f) dowolną, a nie swobodną ocenę zebranych w sprawie dowodów, w szczególności z zeznań części świadków i stron postępowania (właścicieli nieruchomości), na okoliczność ustalenia, że rowy znajdujące się na nieruchomościach uległy naturalnej degradacji jeszcze w latach 80 – tych ubiegłego wieku, mimo iż w przeważającym zakresie zostały one zasypane na skutek działań świadków w latach 2010 - 2015, które to działania zmieniły zupełnie kierunek przepływu wody na nieruchomościach; 3. pominięcie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze własnych wytycznych nakazujących w decyzji z 5 listopada 2024 roku Prezydentowi Miasta Radomska odniesienia się do toczącego się postępowania dotyczącego usunięcia odpadów z działek sąsiadujących z nieruchomością skarżącego, których nawiezienie mogło doprowadzić do negatywnego oddziaływania w sferze stosunków wodnych na nieruchomość skarżącego i ustalenia wpływu okoliczności ustalonych w tamtym postępowaniu na przedmiotową sprawę. W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację powołaną w treści zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.), w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 – p.p.s.a ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest z punktu widzenia kryterium legalności. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia nie naruszono reguł postępowania administracyjnego, ewentualnie czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. W wyniku kontroli sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienia uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.); stwierdza nieważność aktu w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości lub w części sąd skargę oddala w całości lub w części (art. 151 p.p.s.a.). Należy przy tym podkreślić, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. Zgodnie z art. 234 Prawa wodnego właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich (ust. 1 pkt 1) odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie (ust. 1 pkt 2), zaś jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności (ust. 3). W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, że postępowanie administracyjne prowadzone w oparciu o unormowanie art. 234 ust. 3 p.w. zmierza do ustalenia w sposób niebudzący wątpliwości, czy właściciel gruntu dokonał zmiany stanu wody na gruncie, a jeśli tak, to czy zmiany te szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie. Podkreślić przy tym należy, że sama zmiana stanu wody na gruncie nie uprawnia jeszcze do tego, aby organ nałożył obowiązki wynikające z powołanego wyżej przepisu, bowiem potencjalne zagrożenie powstania szkody nie spełnia jeszcze przesłanki odpowiedzialności właściciela nieruchomości gruntowej. Organ w takim postępowaniu nie ma podstaw do poszukiwania wszelkich przyczyn istnienia niezadawalającego stanu wód na gruncie wnioskodawcy. Konieczne jest zatem stwierdzenie istnienia związku przyczynowego pomiędzy tą zmianą a szkodą na sąsiedniej nieruchomości, a więc dopiero zaistnienie wszystkich określonych w art. 234 ust. 3 p.w. przesłanek stwarza po stronie organu obowiązek wydania nakazu, o którym mowa w tym przepisie (por. wyrok NSA z 3 lutego 2015 r., II OSK 1621/13, wyrok WSA w Krakowie z 4 marca 2021 r., II SA/Kr 1219/20). W sytuacji gdy postępowanie wyjaśniające prowadzi do wniosku, iż brak jest związku przyczynowo - skutkowego między zmianą stosunków wodnych a powstaniem szkody na gruntach sąsiednich, należy wydać decyzję odmowną. Podkreślić także należy, że sprawy z zakresu stosunków wodnych co do zasady wymagają dla zastosowania art. 234 p.w. wiadomości specjalnych, przekraczających wiedzę jaką dysponują organy orzekające w sprawie. Niewątpliwie są to postępowania specyficzne i skomplikowane, wymagające odpowiedniej wiedzy z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej, postępowań wodnoprawnych i melioracji wodnych, a ewentualnie również przeprowadzenia badań, analiz i obliczeń. Inne dowody takie jak oględziny, czy zeznania świadków nie zawsze mogą być wystarczające dla obiektywnej oceny okoliczności danej sprawy tj. czy doszło do zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich, w tym czy istnieje związek przyczynowo - skutkowy między dokonaną zmianą, a wynikłą szkodą. Regułą w sprawach tego rodzaju powinien być dowód z opinii biegłego na okoliczność tego, czy doszło do zmiany stanu wód na gruncie, czy na gruncie sąsiednim nastąpiła szkoda (zob. wyrok NSA z 3 lutego 2015 r., II OSK 1621/13, wyrok w Krakowie z 21 maja 2018 r., II SA/Kr 286/18). Poza tym organ prowadzący postępowanie nie może wkraczać w merytoryczną treść opinii biegłego, ponieważ nie dysponuje wiedzą specjalistyczną, lecz jego obowiązkiem jest dokonanie oceny tego dowodu. Opinia biegłego, stosownie do art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. podlega wprawdzie ocenie jak każdy inny dowód, jednak ocena ta nie obejmuje weryfikacji wiadomości specjalnych. Opinie hydrologiczne niewątpliwie oceniane są przez organy, a następnie przez sąd administracyjny, ale przede wszystkim pod względem spełnienia określonych warunków formalnych. W kontrolowanej sprawie, z uwagi na jej charakter, słusznie organ uznał, że konieczne jest odwołanie się do wiedzy specjalistycznej i przeprowadził dowód z opinii biegłego, sporządzonej po przeprowadzeniu wizji lokalnej. Dopuszczenie dowodu z opinii biegłego w niniejszej sprawie było jak najbardziej uzasadnione, gdyż bez wiadomości specjalnych, o jakich mowa w art. 84 § 1 k.p.a., nie sposób ocenić, czy nastąpiła zmiana stosunków wodnych (por. wyrok WSA w Łodzi z 4 lipca 2013 r., II SA/Łd 336/13). Co więcej, w sytuacji, gdy istnieje różnica stanowisk pomiędzy stronami w zakresie zarzucanego zakłócenia stosunków wodnych, opinia biegłego może być jedynym dowodem przesądzającym o istnieniu związku przyczynowego między określonym działaniem a stanem wód na gruntach sąsiednich (por. wyrok WSA w Łodzi z 21 czerwca 2013 r., II SA/Łd 263/13). W treści opinii biegły opadów biegły stwierdził, że w wyniku podjętych działań (podniesienie terenu działek) zmniejszono spływ wody poprzez spłaszczenie terenu i zmianę kierunku z pierwotnego południowego na południowo-zachodni. Biegły zauważył także na podstawie badań gruntu i jego uwilgotnienia, że zawsze odpływ wody powierzchniowej i gruntowej odbywał się w kierunku południowym, czyli w kierunku lasu, gdzie na obrzeżach istnieje rów odwadniający, należący do Lasów Państwowych. Biegły w swojej analizie zwrócił uwagę na stan urządzeń wodnych - rowów, w szczególności na działce nr [...] należącej do skarżącego, wyjaśniając, że z uwagi na brak wykonywania jakichkolwiek czynności utrzymaniowych, stan rowu można określić jako niedostateczny - poza śladem nadmiernie uwilgotnionej bruzdy nie występuje tam żadna ogólnie przyjęta forma rowu posiadająca wykształcone dno i skarpy, a za prawidłowe utrzymanie rowów i ich stan zgodnie z ustawą Prawo wodne odpowiadają ich właściciele. Biegłego w swojej opinii uznał, że wykonane prace na działkach [...] nie dają podstaw do stwierdzenia, iż powodują szkodę w postaci wskazanej przez skarżącego w kontekście naruszenia stosunków wodnych. Ponadto biegły zwrócił uwagę, że w dokumentacji geodezyjnej zawartej w materiale dowodowym uwidoczniony jest co prawda odcinek rowu o długości 15 m, ze wskazanym kierunkiem północnym spływu wody (w stronę ul. [...]), ale po przeprowadzonych oględzinach w terenie biegły stwierdził brak jakichkolwiek urządzeń wodnych o podanych parametrach i brak informacji o ewentualnym zasypaniu takiego rowu na działce nr [...]. We wnioskach z opinii biegły wyjaśnił, że w rozpatrywanym przypadku zmiana kierunku spływu wód opadowych i roztopowych, wraz ze zmniejszeniem ilości spływu nie powoduje naruszenia stosunków wodnych na działce wnioskodawcy. Nie stwierdził również odprowadzania wód (innych niż naturalne) oraz ścieków na grunty sąsiednie. Biegły w piśmie 21 grudnia 2022 r. odniósł się do zarzutów stron, odnoszących się do sporządzonej opinii. Następnie, pismem z 14 listopada 2024 r. uzupełnił sporządzoną opinię, załączył mapę z częścią graficzną i z przekrojami (podanymi rzędnymi stanu pierwotnego i stanu obecnego) oraz umiejscowieniem ich na mapie. Ustalenia wynikające z opinii biegłego są spójne z informacjami pozyskanymi z Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, z których wynika, że zgodnie z ewidencją zmeliorowanych gruntów i urządzeniach melioracji wodnych na działkach [...] m. R. nie występują urządzenia melioracji wodnych. Na ww. działkach nie występują również cieki w stosunku do których Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie wykonuje prawa właścicielskie. Na tych terenach występowały w przeszłości łąki i pastwiska, dlatego też w latach 60 - tych rolnicy i właściciele gruntów sami wykopali rowy w taki sposób aby nadmiar wody odpływał w kierunku lasu, zgodnie ze spadkiem. Nadto od lat 80 - tych zaprzestano korzystania z łąk i pastwisk oraz konserwacji rowów. Rowy zostały zdegradowane, zarosły i w chwili obecnej ich nie widać, dlatego też nie mogą spełniać swoich funkcji. Dodatkowo z decyzji Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Sieradzu wynika, że przedmiotowe rowy, czyli rów nr 1 (przy ul. [...]) przebiegający przez działki o aktualnych numerach [...] w R. oraz rów nr 2 przebiegający przez działki o aktualnych numerach [...] w przeszłości istniały, co potwierdzają mapy i przesłuchani świadkowie. Świadkowie nie zgadzają się, przy tym z twierdzeniem R. W., co do kierunku przepływu wody. Twierdzą, że woda płynęła zgodnie ze spadkiem terenu, od ul. [...] w kierunku lasu państwowego. Przeprowadzone postępowanie przez pracowników Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie stwierdziło, że brak konserwacji i prawidłowego utrzymania przez właścicieli działki, na których ciąży obowiązek zgodnie z art. 188 p.w. Analiza dotycząca działek [...], przez które przechodziły ww. rowy wskazuje, że po pierwsze nie można mówić o zakłócaniu stanu wody na gruncie ani o przywróceniu ich funkcjonalności, gdyż w rzeczywistości rowy te już nie istnieją. Odnośnie nasypu ustalono, że poziom gruntu na działce [...] został podniesiony przez jej właścicielkę lecz nie stwierdzono zakłócenia stanu wody na gruncie w tym miejscu. Cała dowieziona ziemia została rozplantowana na jej działce w taki sposób aby nie zmieniać spadku terenu w kierunku lasu, gdzie znajduje się ślad rowu należącego do Lasów Państwowych. Kilkukrotne oględziny nie stwierdziły aby woda opadowa przedostawała się na teren działki sąsiedniej tj. o numerze [...]. Ponadto ustalono, że wykonanie nasypu na działkach [...] w R. nie wpływa na erozyjność powierzchniową gruntów na działce [...]. Powyższe ustalenia w zakresie spornych rowów potwierdza uzasadnienie wyroku WSA w Poznaniu z 28 maja 2025 r., IV SA/Po 220/25, z którego wynika, że nie doszło do zasypania rowów, co spowodowałoby fizyczną likwidację urządzeń wodnych, lecz do stopniowego zaniku tych rowów. Przybliżony czas wykonania rowów to lata 50-60 ubiegłego wieku, a prace konserwacyjne w postaci np. odmulania niebyły wykonywane na przedmiotowych działkach od ponad 60-70 lat, a na działce nr [...] istnieje ślad rowu, a na działce nr [...] istnieje bruzda stanowiąca pozostałość po rowie, co oznacza, że stan rowu przed podniesieniem terenu na działkach nr [...] był podobny do stanu na działkach sąsiednich nr [...]. Zatem na działkach nr [...] przed podniesieniem terenu istniał albo ślad rowu, albo jego pozostałość w postaci np. bruzdy. Analogicznie, w przypadku rowu zlokalizowanego w północnej części działek nr [...], jeżeli rowu nie odnaleziono w terenie na działkach nr [...], to przed wyniesieniem działek rów nie istniał również na działce nr [...], na której podniesiono poziom terenu. Podniesienie terenu tych działek nie spowodowało zasypania urządzeń; proces ten rozpoczął się wcześniej na skutek braku wykonywania prac utrzymaniowych, podobnie jak na działkach sąsiednich. Na działce nr [...], doszło do likwidacji rowów poprzez działanie naturalnych procesów niszczenia i wieloletni brak wykonywania prac utrzymaniowych. Podobnie na działkach nr [...] do likwidacji rowów doszło poprzez działanie naturalnych procesów niszczenia i wieloletni brak wykonywania prac utrzymaniowych. Wobec powyższych okoliczności w ocenie sądu rozpoznającego przedmiotową skargę, organy zasadnie uznały, że zawarte w opinii biegłego wnioski są logiczne i wynikają z zebranego materiału dowodowego. Opinia biegłego w rozpatrywanej sprawie jest kompletna, spójna, rzetelna. Przedstawiono w niej stan istniejący, ustalenia i wnioski. Opinia biegłego jest jasna w zakresie poczynionych ustaleń co do stanu pierwotnego wód, ustalonego, naturalnego kierunku spływu wód. Zawarte w opinii wnioski są klarowne, jednoznaczne, logiczne i wynikają z zebranego materiału dowodowego. Wnioski z opinii pozostają w zgodzie z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy, zatem sąd aprobuje stanowisko organów, że prace wykonane na działkach nr [...] nie spowodowały naruszenia stanu wody ze szkodą dla działki nr [...]. Sąd zaznacza, że organ prowadzący postępowanie nie może wkraczać w merytoryczną treść opinii biegłego, ponieważ nie dysponuje wiedzą specjalistyczną, lecz jego obowiązkiem jest dokonanie oceny tego dowodu. Opinia biegłego, stosownie do art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., podlega ocenie jak każdy inny dowód, przy czym ocena ta nie obejmuje weryfikacji wiadomości specjalnych. Także sam fakt dokonania określonej zmiany nie jest wystarczający do zastosowania art. 234 ust. 3 p.w. Konieczne jest ustalenie, że dokonana przez właściciela nieruchomości zmiana spowodowała zmianę stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntu sąsiedniego. W niniejszej sprawie nie zachodzi taka sytuacja. Poza tym przepis art. 234 p.w. nie zobowiązuje organu orzekającego w sprawie do ustalenia wszelkich przyczyn danego stanu wody na gruncie zgłaszającego roszczenie, ale nakazuje organowi wyjaśnienie, czy powstałe szkody mogą być następstwem zmiany stanu wody na gruncie sąsiednim, co do którego zgłoszono roszczenie. Innymi słowy postępowanie administracyjne prowadzone na podstawie art. 234 p.w. ma wykazać jedynie zasadność nakazania właścicielowi danego gruntu przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, o których mowa w tym przepisie. Zatem w przypadku stwierdzenia, że brak jest związku przyczynowo-skutkowego między zmianą stosunków wodnych a powstaniem szkody na gruntach sąsiednich zasadnym było wydanie decyzji odmownej w przedmiocie nakazania przywrócenia stosunków wodnych na gruncie. Przeprowadzona przez sąd kontrola wykazała, że zaskarżona decyzja została wydana w niezawierającym istotnych wad procesowych postępowaniu; spełnia wymogi określone w art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., a treść uzasadnienia decyzji świadczy o tym, że wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i art. 77 k.p.a.). Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 k.p.a.). Zgodnie zaś z art. 107 § 3 k.p.a. w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, wskazano uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu i wyjaśniono podstawy prawne rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa. Wbrew zarzutom skargi, ustalenia faktyczne poczynione przez organ są prawidłowe i odpowiadają zebranym dowodom. Ustalenia organu, jak również ich ocena prawna, znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym zawartym w aktach administracyjnych, który był wystarczający do wydania decyzji. Zdaniem sądu, organy prawidłowo zebrały i przeprowadziły dowody w sprawie i prawidłowo je oceniły. W szczególności uznały za wiarygodną opinię biegłego dla rozstrzygnięcia sprawy. W związku z powyższym zarzuty naruszenia przepisów postępowania sąd ocenia jako nieuzasadnione. W sprawie niniejszej skarżący na etapie postępowania przed organami administracji nie przedstawił kontropinii wykonanej przez osobę posiadającą wiadomości specjalne w zakresie gospodarki wodnej, ani żadnych innych dowodów które skutecznie podważałaby wnioski wypływające zarówno z opinii biegłego sporządzonej na zlecenie organu pierwszej instancji, jak i pozostałych dowodów zgromadzonych w sprawie. Nie wykazał także, że nastąpiła taka zmiana stosunków wodnych, która przyczyniła się do powstania szkody na jego działce, zatem nie uprawdopodobnił związku przyczynowego pomiędzy zmianą stosunków wodnych na działce sąsiadów, a wskazywanymi w trakcie postepowania szkodami. Wyniki przeprowadzonego w sprawie postępowania administracyjnego nie pozwalają na przyjęcie, że w sprawie zostały spełnione przesłanki art. 234 p.w., tj. szkodliwe oddziaływanie zmiany stanu wody na gruncie sąsiadów na nieruchomość skarżącego. Ustalenia organów obu instancji są co do wniosków jednoznaczne, zaś przeciwne twierdzenia skarżącego, nie zostały poparte takimi dowodami, które uzasadniałyby jego stanowisko. Skoro w żaden sposób opinia biegłego nie została w sposób skuteczny podważona przez skarżącego to organ nie był także zobowiązany do przeprowadzania każdego dowodu wnioskowanego przez stronę. Jeżeli organ nie miał wątpliwości co do rzetelności i treści sporządzonej w przedmiocie zakłócenia stosunków wodnych ekspertyzy, to nie miał obowiązku przeprowadzania innego dowodu w tym zakresie. Tym samym ocena zebranego w aktach administracyjnych materiału dowodowego i wieńcząca je odmowa zastosowania art. 234 ust. 3 p.w. były trafne. Zebrany w sposób wyczerpujący materiał dowodowy był bowiem wystarczający do podjęcia takich ustaleń. Złożona przez skarżącego obszerna dokumentacja nie potwierdza twierdzeń skarżącego formułowanych w toku postepowania, w tym złożony operat, którego jak wynika z akt sprawy, celem była wyłącznie wycena dla potrzeb odszkodowawczych, powstałej skarpy z nasypem Wobec tego w ocenie sądu ocena zebranego w aktach administracyjnych materiału dowodowego i wieńcząca je odmowa zastosowania art. 234 ust. 3 p.w. były trafne. Zebrany w sposób wyczerpujący materiał dowodowy był bowiem wystarczający do podjęcia takich ustaleń. Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. AA