II SA/Łd 242/26

Dnia 13 maja 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Czerw (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 maja 2026 roku sprawy ze sprzeciwu [...] Inspektoratu [...] z siedzibą we W. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 4 marca 2026 roku znak: SKO.4172.2.2026 w przedmiocie czasowego odebrania psa uchyla zaskarżoną decyzję. IB

Zaskarżoną decyzją z dnia 4 marca 2026 roku (znak: SKO.4172.2.2026) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, po rozpatrzeniu odwołania P.K. od decyzji Prezydenta Miasta Pabianic z dnia 29 stycznia 2026 roku (znak:OS.6140.2.12.2025) w sprawie czasowego odebrania psa, działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r. poz. 570), art. 6 ust. 2 pkt 10, pkt 17 i pkt 19, art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2023 r. poz. 1580 ze zm.), uchyliło zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w całości oraz przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 22 grudnia 2025 r. pełnomocnik zawiadomił Prezydent Miasta Pabianic o odbiorze P.K. psa w typie rasy owczarek niemiecki długowłosy utrzymywanego na nieruchomości przy ul. [...] w P. Dla potwierdzenia konieczności odbioru w trybie art. 7. ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt do zawiadomienia załączono płytę DVD z nagraniem, a także przesłano wniosek dowodowy w postaci dokumentacji lekarsko-weterynaryjnej. Prezydent Miasta Pabianic decyzją z 29 stycznia 2026 roku, orzekł czasowo odebrać P.K. psa w typie rasy owczarek niemiecki długowłosy. W uzasadnieniu wydanej decyzji wskazano, że stan zwierzęcia (psa) określono jako krytyczny (pies zagłodzony, wycieńczony chory, zaniedbany i nieleczony, widoczny guz jąder). Jako faktyczną podstawę zastosowania środka przymusu odebrania psa w trybie art. 7 ust. 3 ww. ustawy wskazano art. 6 ust. 2 pkt. 10, 17 i 19. Jednocześnie zawiadomiono, że odebrane zwierzę jest pod opieką Instytut [...] z siedzibą w W., [...] B. . W związku z tym, iż w przedmiocie sprawy organ Pierwszej instancji prowadził postępowanie podjęto decyzję o włączeniu zgodnie z art. 75 § 1 i art. 77 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691) do niniejszego postępowania materiału dowodowego zgromadzonego w trakcie prowadzenia czynności wyjaśniających w postępowaniu wszczętym w dniu 25 listopada 2025 r. znak OS.6140.2.11.2025 na podstawie art. 7 ust 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1580 z późn. zm.). W toku wszczętego w dniu 25 listopada 2025 r. z urzędu postępowania po informacji uzyskanej od lekarza weterynarii pismem z dnia 19 listopada 2025 r. (data wpływu 25 listopada 2025 r.) ustalono: Na terenie nieruchomości przy ul. [...] w P. utrzymywany był pies w typie rasy owczarka niemieckiego długowłosego w wieku 14 lat (informacja od właściciela). Pies miał widoczną dysfunkcję kończyn tylnych, podejrzenie guza jąder oraz zaniedbaną sierść. W trakcie prowadzonej kontroli, w której uczestniczyli przedstawiciele Powiatowego Lekarza Weterynarii, Wydziału Ochrony Środowiska UMP i Funkcjonariusze Straży Miejskiej właściciel psa wskazał budę psa oraz miejsca, w których pies mógł się schronić. Zwierzę miało dostęp do wody, karmione było karmą suchą i mokrą. W trakcie kontroli pies był przyjaźnie nastawiony do właściciela, jak i do osób kontrolujących, nie wykazywał agresji, reagował na komendy właściciela. Pies nie był trzymany na łańcuchu, mógł swobodnie poruszać się po ogrodzonej nieruchomości. Kontrolujący spisali protokół, który został podpisany przez wszystkich uczestników kontroli. Z uwagi na wiek psa w stosunku do właściciela psa określono zobowiązania i wyznaczono termin ponownej kontroli. W dniu 22 grudnia 2025 r. do organu wpłynęło zawiadomienie o odebraniu w dniu 20 grudnia 2025 r. psa z nieruchomości przy ul. [...] w P. przez [...] Inspektorat [...] z siedzibą we W. Z uwagi na powyższe przeprowadzenie ponownej kontroli w przedmiocie sprawy było niemożliwe. Po przeanalizowaniu zgromadzonego materiału organ Pierwszej instancji stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt. Wobec powyższego zasadne jest jego czasowe odebranie P.K. zam. w P. przy ul. [...]. W odwołaniu od powyższej decyzji P.K. zarzucił naruszenie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt poprzez jego błędne zastosowanie trybu natychmiastowego odebrania zwierzęcia na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt jest dopuszczalne wyłącznie w sytuacjach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u właściciela realnie i bezpośrednio zagraża jego życiu lub zdrowiu. Tymczasem z ustaleń faktycznych dokonanych w toku kontroli, przeprowadzonej z udziałem: przedstawicieli Powiatowego Lekarza Weterynarii, funkcjonariuszy Straży Miejskiej, pracowników Urzędu Miasta Pabianic, wynika jednoznacznie, że: pies miał zapewniony dostęp do wody oraz karmy suchej i mokrej, posiadał ocieplaną budę oraz miejsca schronienia, nie był trzymany na łańcuchu, mógł swobodnie poruszać się po ogrodzonej posesji, nie wykazywał agresji, reagował na komendy właściciela, był w wieku podeszłym (14-15 lat). W ocenie strony powyższe okoliczności pozostają w sprzeczności z tezą o stanie nagłego, bezpośredniego zagrożenia, który uzasadniałby zastosowanie środka o charakterze skrajnie ingerencyjnym. Dalej odwołujący się podniósł, że organ w uzasadnieniu decyzji powołuje się na rzekomy "stan krytyczny" psa, podczas gdy protokół kontroli oraz dokumentacja urzędowa wskazują, że: pies był karmiony, miał zapewnione warunki bytowe, stan jego zdrowia wynikał w dużej mierze z wieku oraz chorób geriatrycznych typowych dla rasy. Organ nie dokonał rzetelnej oceny dowodów, lecz oparł się w przeważającej mierze na zawiadomieniu złożonym przez podmiot trzeci - [...] Inspektorat [...]- niebędący organem administracji publicznej, a którego relacja pozostaje w jawnej sprzeczności z ustaleniami kontroli urzędowej. P.K. zarzucił również naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa (art. 8 KPA), bowiem po przeprowadzonej kontroli: nie wydano decyzji nakazowej, wyznaczono zobowiązania i termin ponownej kontroli, nie stwierdzono konieczności natychmiastowego odebrania psa. Strona została więc wprowadzona w uzasadnione przekonanie, że sprawa będzie prowadzona w trybie współpracy i nadzoru, a nie w trybie represyjnym. Odebranie psa przez podmiot trzeci, jeszcze przed możliwością realizacji zaleceń, pozbawiło stronę realnej możliwości wykonania obowiązków, a następnie zostało retroaktywnie zalegalizowane decyzją administracyjną. Dodatkowo w ocenie P.K. została dokonana niewłaściwa ocena okoliczności osobistych i zdrowotnych. Strona uznała, ze w ostatnim okresie mogły wystąpić zaniedbania w zakresie pielęgnacji, co było związane: z bardzo trudną sytuacją rodzinną, podeszłym wiekiem psa, koniecznością podejmowania dodatkowej pracy. Jednakże nigdy nie doszło do głodzenia psa ani znęcania się nad nim, co potwierdzają ustalenia kontroli oraz wieloletni fakt, że pies dożył wieku znacząco przekraczającego średnią dla tej rasy. Wspomnianą na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi uchyliło zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W motywach swej decyzji organ odwoławczy podniósł, że normy określone w art. 7 ust. 1 oraz art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt kształtują dwa odrębne stany faktyczne dające podstawę do wydania decyzji o czasowym odebraniu zwierzęcia (zwierząt). W ocenie Kolegium bezspornym jest w tym przypadku, iż dnia 20 grudnia 2025 r. P.K. odebrano psa w typie rasy owczarek niemiecki długowłosy, a następnie - e-mailem z dnia 23 grudnia 2025 r. zawiadomiono o tym fakcie Prezydenta Miasta Pabianic. Dla Kolegium oczywistym jest, że w tym przypadku może mieć zastosowanie wyłącznie norma zawarta w art. 7 ust. 3 powołanej powyżej ustawy. Dalej Kolegium wyjaśnił, iż organ pierwszej instancji mając na uwadze wniosek [...] Inspektoratu [...] z siedzibą we W., był zobowiązany do przeprowadzenia postępowania zmierzającego do ustalenia, czy w dniu 20 grudnia 2025 r. zasadnym było odebranie psa P.K. czy też nie w rozumieniu art. 7 ust. 3 ustawy. A zatem istota sprawy sprowadza się do kwestii, czy w dniu 20 grudnia 2025 r. zaistniał stan niecierpiący zwłoki czy też nie, w rozumieniu art. 7 ust. 3 powołanej powyżej ustawy. W kontekście powyższych uwag ogólnych Kolegium zaznaczyło, że dokonało analizy zarówno treści zawiadomienia DIOZ z 23 grudnia 2025 r., protokołu kontroli z 12 grudnia 2025 r., treści odwołania i z powyższego wywiodło, że materiał dowodowy zgromadzony przez organ pierwszej instancji jest wewnętrznie sprzeczny i z tego względu niewystarczający do wydania rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie. Uzasadnienie decyzji nie pozwala zaś na ustalenie czy i w jaki sposób organ pierwszej instancji wyjaśnił okoliczności faktyczne sprawy. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że postępowanie z art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt jest postępowaniem kwalifikowanym w stosunku do postępowania z art. 7 ust 1 tejże ustawy. W uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji wskazano: "do niniejszego postępowania materiału dowodowego zgromadzonego w trakcie prowadzenia czynności wyjaśniających w postępowaniu wszczętym w dniu 25.11.2025 r. znak OS.6140.2.11.2025 na podstawie art. 7 ust 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1580 z późn. zm.)." oraz "Kontrolujący spisali protokół, który został podpisany przez wszystkich uczestników kontroli. Z uwagi na wiek psa w stosunku do właściciela psa określono zobowiązania i wyznaczono termin ponownej kontroli.". Nie bez znaczenia pozostaje fakt, że kontrolę w terenie, o której mowa powyżej przeprowadzono 12 grudnia 2025 r. i nie stwierdzono okoliczności uzasadniających odebrania zwierzęcia w trybie art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt. Tym bardziej zatem nie jest zrozumiałe jak to możliwe, że w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu 12 grudnia 2025 r. nie stwierdzono okoliczności pozwalających na wydanie decyzji o odebraniu zwierzęcia w trybie zwykłym, a już w dniu 20 grudnia 2025 r. odebrano to samo zwierzę i zaistniały przesłanki wydania decyzji w trybie kwalifikowanym. Zdaniem Kolegium przez osiem dni stan zwierzęcia nie mógł się aż tak bardzo drastycznie pogorszyć. Kwestia ta jest zaś kluczowa dla wydania merytorycznego rozstrzygnięcia. Ponadto Kolegium wskazuje, że faktem notoryjnie znanym jest, że owczarki niemieckie żyją od 8 do 13 lat. Właściciel psa wskazał, że ma on 14 (15 lat). Nie ulega więc wątpliwości, że pies jest bardzo wiekowy. Zasadnie zatem - w protokole z kontroli zwrócono uwagę na dysfunkcję kończyn tylnych charakterystyczną dla wieku. Ponadto dostrzec należy, że starsze psy poza chorobami zwyrodnieniowymi stawów najczęściej zmagają się z zespołem dysfunkcji poznawczej (demencja), zaćmą i utratą słuchu, a także chorobami serca, nerek i nowotworami. Choroby serca uniemożliwiają zaś niekiedy wykonanie zabiegów mających na celu usunięcie nowotworów. Zatem zdaniem Kolegium na obecnym etapie postępowania nie sposób uznać, że okoliczności faktyczne sprawy zostały w pełni wyjaśnione. Jeżeli bowiem w trakcie kontroli z udziałem pracowników Inspekcji Weterynaryjnej (a więc pracowników instytucji właściwej do oceny stanu zdrowia zwierząt) nie stwierdzono podstaw do odebrania psa i to w trybie zwykłym, to nie jest jasne z jakich względów organ uznał, że osiem dni później zaistniały przesłanki do wydania decyzji o odebraniu psa w trybie kwalifikowanym. Kolegium zwraca uwagę, że przez osiem dni stan psa nie mógł się aż tak pogorszyć. Kolegium przy tym dostrzega, że akta sprawy nie są pełne - nie sposób uznać, że włączono do nich wszystkie dokumenty z postępowania wszczętego 25 listopada 2025 r., skoro w aktach przekazanych do Kolegium znajduje się tylko protokół z kontroli z dnia 12 grudnia 2025 r. Nie wiadomo również, czy postępowanie wszczęte 25 listopada 2025 r. w ogóle się zakończyło, a jeżeli tak - jak się zakończyło. Kolegium po zapoznaniu się z nagraniami przekazanymi przez [...] Inspektorat [...]nie ma wątpliwości, że pies był wychudzony, jednakże to również mogło wynikać z wieku. Kwestia ta nie została poddana ocenie. Odwodnienie mogło zaś wynikać z dysfunkcji nerek i występować nawet jeżeli pies miał dostęp do wody - tego również nie ocenił organ pierwszej instancji. Na prowadzone postępowanie administracyjne i sposób jego zakończenia może mieć również wpływ rozstrzygnięcie sprawy karnej o znęcanie się nad psem. Wydaje się (to wynikałoby z treści wniesionego zawiadomienia o odbiorze zwierzęcia), że równocześnie [...] Inspektorat [...] złożył zawiadomienie o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa do Prokuratury Rejonowej w Pabianicach. Nie wydaje się by organ pierwszej instancji ustalił czy na podstawie owego zawiadomienia wszczęto postępowanie i jak się ono potoczyło, a może to mieć istotne znaczenie dla sprawy - może doprowadzić do wyjaśnienia kluczowych okoliczności faktycznych tejże sprawy. Odnosząc się do treści wniesionego w sprawie odwołania, tut. Kolegium nie podziela w całości stanowiska w nim zajętego, jednakże niewyjaśnienie kluczowych okoliczności faktycznych sprawy powoduje, że konieczne jest uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi zaznaczyło, iż uzasadnienie prawne decyzji nie może polegać tylko na powołaniu, przez organ wydający ową decyzję, artykułu czy paragrafu przepisu prawa, lecz winno zawierać umotywowaną ocenę stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa, oraz wskazać, jaki zachodzi związek między tą oceną a treścią rozstrzygnięcia. Uzasadnienie faktyczne decyzji - w świetle art. 107 § 3 k.p.a. - powinno zawierać w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu, których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Konkludując, organ pierwszej instancji jest zobligowany do ustalenia czy w dniu 20 grudnia 2025 r. zaistniał stan niecierpiący zwłoki - uzasadniający interwencyjne odebranie psa P.K. i czy ziściły się przesłanki znęcania się nad zwierzętami z art. 6 ust. 2 pkt 10, pkt 17 i pkt 19 ustawy o ochronie zwierząt Na koniec zwrócenia uwagi wymaga, że gdyby nawet uznać, iż zasadnie wydano decyzję o czasowym odebraniu psa (co na chwilę obecną jest zdaniem Kolegium zdecydowanie przedwczesne) to i tak uznać by należało, że sentencja wydanej przez organ pierwszej instancji decyzji jest niepełna, bowiem nie zawiera informacji któremu z podmiotów wymienionych w art. 7 ust. 1 lub ust. 1c, zwierzę zostało przekazane pod opiekę. Tymczasem w orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że decyzja wydana na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt winna zawierać taką informację: "Decyzja o czasowym odebraniu zwierzęcia wydana na podstawie art. 7 ust. 3 u.o.z., a zatem w sytuacji, gdy zwierzę ze względu na przypadek niecierpiący zwłoki zostało już właścicielowi lub opiekunowi odebrane, powinna zawierać również orzeczenie o tym, któremu z podmiotów wymienionych w art. 7 ust. 1 lub ust. 1c, zwierzę zostaje przekazane pod opiekę. Z treści przytoczonych powyżej przepisów ustawy o ochronie zwierząt wynika, że jest to niezbędny element decyzji w przedmiocie czasowego odebrania zwierzęcia. Sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła organizacja społeczna, która odebrała psa – stowarzyszenie zarejestrowane pod nazwą [...] Inspektorat [...] z siedzibą we W. (KRS [...]). Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz poprzez ocenę materiału dowodowego dokonaną w sposób sprzeczny z zasadą swobodnej oceny materiału dowodowego polegające na uznaniu, iż w okolicznościach przedmiotowej sprawy materiał dowodowy zgromadzony przez organ pierwszej instancji jest wewnętrznie sprzeczny i z tego względu niewystarczający do wydania rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie, w sytuacji, w której w sprawie zgromadzono materiał dowodowy, z którego wynika bezsprzecznie, iż w chwili odbioru stan psa oraz warunki jego bytowania uzasadniały odbiór w trybie art. 7 ust. 3 u.o.z.; 2. art. 138 § 2 k.p.a. poprzez uznanie, że uchylona decyzja Prezydenta Miasta Pabianic została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, w sytuacji, w której wszelkie dowody zgromadzone zostały w sprawie prawidłowo i postępowanie administracyjne nie wymaga uzupełniania, albowiem z dowodów zgromadzonych w trakcie postępowania wynika, iż pies w dniu odbioru znajdował się w stanie oraz bytował w warunkach, które powodowały konieczność odbioru psa w trybie art. 7 ust. 3 u.o.z.; Stawiając powyższe zarzuty, strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie o odbiorze tymczasowym psa rasy owczarek niemiecki długowłosy P.K. na podstawie, art. 7 ust. 3 u.o.z. oraz o przekazanie czasowo odebranego psa pod opiekę [...] Inspektoratu [...] z/s we W. Jednocześnie strona podniosła, iż na podstawie art. 239 § 2 p.p.s.a. wnoszący sprzeciw jako organizacja pożytku publicznego, działająca na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, w sprawie własnej zwolniona jest z obowiązku wnoszenia wpisu. W uzasadnieniu sprzeciwu strona w szczególności zauważyła, że w tego typu sprawach (art. 7 ust. 3 u.o.z.) momentem, w którym oceniany jest dobrostan zwierząt, jak słusznie wskazał także organ odwoławczy, jest moment interwencji właściwego podmiotu. Stan i warunki bytowania zwierząt w kontrolowanej sprawie również ocenione zostały na dzień odbioru zwierząt. W ocenie organizacji społecznej kluczowym momentem dla stwierdzenia zasadności odbioru zwierzęcia jest właśnie ta chwila, nie zaś okoliczności mające miejsce wcześniej czy później. Niewątpliwie zaś w okolicznościach przedmiotowej sprawy na chwilę odbioru pies cierpiał z powodu przerośniętego, prawdopodobnie nowotworowego jądra. Pies był zaniedbany, przewracający się. Zwierzę spało także w błocie, pod płotem, bez opieki, w warunkach powodujących narażenie na działanie warunków atmosferycznych, które zagrażają zdrowiu lub życiu psa. Z ucha psa lała się ropa, pies miał mieć przekrzywiona głowę oraz był rażąco wychudzony. Stan zwierzęcia w chwili odbioru należałoby ocenić jako krytyczny. Pies w tej dacie był bowiem skrajnie zagłodzony, wycieńczony, chory, zaniedbany i nieleczony od długiego czasu. Zwierzę znajdowało się w stanie bezpośredniego zagrożenia życia. Już we wstępnych badaniach przeprowadzonych niezwłocznie po przybyciu psa do ośrodka w W., u psa stwierdzono m.in. przewlekłe, wielomiesięczne, ropne zapalenie kanałów słuchowych, które — pozostawione bez leczenia — może prowadzić do zapalenia opon mózgowych i śmierci. Dodatkowo pies posiada gigantyczny guz jąder, widoczne postępujące zaniki mięśniowe, całkowity regres tkanki tłuszczowej, a także liczne zaniedbania pielęgnacyjne widoczne gołym okiem. Zwierzę było skrajnie odwodnione i w stanie, który można określić jako "zasuszony niemalże na śmierć". Tym samym organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, iż zachodzą w okolicznościach przedmiotowej sprawy przesłanki do odebrania czasowego psa. Jako nieznaczące dla okoliczności przedmiotowej sprawy uznać należy wywody SKO wskazujące na wewnętrzną sprzeczność materiału dowodowego, albowiem protokół z kontroli, na który Kolegium się powoduje dotyczy daty wcześniejszej niż odbiór psa. Tylko zaś stan zwierzęcia — zatem dowody — zdjęcia, filmy, dowody z dokumentów datowane na dzień odbioru powinny mieć znacznie — przy zastrzeżeniu, że dokumentacja lekarsko — weterynaryjna ukazująca leczenie psa po odbiorze będzie obejmować także okres bezpośrednio po odbiorze. W tym wypadku bez znacznie dla ustalenia zasadności odbioru powinien być stan zdrowia psa oraz warunki na 11 dni przed odbiorem. Zasadność argumentu o wewnętrznej sprzeczności miała by miejsce, gdyby Protokół z kontroli w terenie przeprowadzonej przez Urząd Miasta w Pabianicach został sporządzony w tym samym dniu co odbiór psa przez DIOZ. W sytuacji, w której jednak Protokół ten sporządzony został na 11 dni przed odbiorem jego treść jest irrelewantna, w sytuacji gdy Organ dysponuje licznymi dowodami na bytowanie psa w warunkach uzasadniających odbiór psa w trybie art. 7 ust. 3 u.o.z. Powyższe błędy w postępowaniu administracyjnym poskutkowały błędnym uznaniem, że uchylić należy zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdyż decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W odpowiedzi na sprzeciw organ wniósł o jego oddalenie i powtórzył argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Sprzeciw zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 64e ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r. poz.143 ze zm.) (dalej: p.p.s.a.), rozpoznając sprzeciw od decyzji, Sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.). Sąd administracyjny nie jest zatem władny odnosić się do meritum sprawy. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., który - w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji - stanowił, iż organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Jeżeli organ pierwszej instancji dokonał w zaskarżonej decyzji błędnej wykładni przepisów prawa, które mogą znaleźć zastosowanie w sprawie, w decyzji, o której mowa w § 2, organ odwoławczy określa także wytyczne w zakresie wykładni tych przepisów (art. 138 § 2a k.p.a.). Ustawodawca zatem wyodrębnił dwie przesłanki wydania przez organ odwoławczy decyzji kasatoryjnej, a mianowicie: 1) stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, czyli przepisów k.p.a. lub przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych, 2) uznanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Jednocześnie zaakcentować należy użycie w art. 138 § 2 k.p.a. spójnika "a", który wskazuje na kumulatywne spełnienie przesłanek. Oznacza to, że samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, chociaż jest konieczną przesłanką uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie jest jeszcze wystarczające. Niezbędne jest bowiem dodatkowo wykazanie, że "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie". Owo stwierdzenie "koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy" jest równoznaczne z nieprzeprowadzeniem przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Regulacja art. 138 § 2 k.p.a. bowiem stanowi wyjątek od zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.), zgodnie z którą każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu pierwszej instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania przez legitymowany podmiot, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ drugiej instancji. Powyższe rozumieć należy w ten sposób, że w sytuacji, gdy nie ma przeszkód do ponownego rozpatrzenia sprawy administracyjnej i zakończenia jej merytorycznym rozstrzygnięciem drugoinstancyjnym, niedopuszczalne - jako niezgodne z zasadą dwuinstancyjności postępowania - jest podejmowanie rozstrzygnięcia kasacyjnego, tj. decyzji uchylającej decyzję organu pierwszej instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Poczynić należy także zastrzeżenie, iż decyzja kasacyjna może zapaść, jeżeli wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego nie można wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Niewątpliwie konieczność uzupełnienia w niewielkim zakresie postępowania dowodowego, przeprowadzenia określonego dowodu, mieści się w kompetencjach organu odwoławczego, wyłączając dopuszczalność decyzji kasacyjnej. Zwrot normatywny "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie" jest zwrotem ocennym. Stwierdzenie to jest równoznaczne z nieprzeprowadzeniem przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Innymi słowy, skorzystanie z możliwości wydania decyzji kasacyjnej jest zastrzeżone do sytuacji, w których niezbędne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego. Dokonanie oceny prawnej określonych faktów, przy prawidłowo zebranym materiale dowodowym i wystarczająco wyjaśnionym stanie faktycznym sprawy, nie uzasadnia wydania decyzji kasacyjnej przez organ odwoławczy, lecz zobowiązuje go do wydania orzeczenia merytorycznego. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi nie wykazało przesłanek uzasadniających zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. Przede wszystkim Kolegium nie wskazało jakich prawnie relewantnych okoliczności nie ustalono w toku postępowania pierwszoinstancyjnego. Powyższej oceny nie można dokonać w oderwaniu od przepisów prawa materialnego stanowiącego podstawę wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Z tego powodu należy przypomnieć, że decyzja o czasowym odebraniu zwierząt w trybie interwencyjnym wydawana jest na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt (dalej także: u.o.z.) i ma ona decyzja szczególny charakter prawny - jest to decyzja następcza i deklaratoryjna. Oznacza to, że organ administracyjny nie orzeka o odebraniu zwierząt na przyszłość, lecz jego zadaniem jest ocena wsteczna: czy w momencie faktycznego (fizycznego) odebrania zwierząt istniały ustawowe przesłanki uzasadniające tak drastyczną ingerencję w prawo własności. Aby organ mógł legalnie zatwierdzić czasowe odebranie zwierząt, muszą zostać spełnione kumulatywnie (łącznie) dwie przesłanki: 1) zagrożenie życia lub zdrowia: pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela zagraża jego życiu lub zdrowiu, co ustawa kwalifikuje jako postać znęcania się (art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt); 2) zastana sytuacja stanowi "przypadek niecierpiący zwłoki", który wymusza podjęcie natychmiastowej interwencji. Wobec tego warunkiem prawidłowego zastosowania przez organ art. 7 ust. 3 u.o.z. jest przeprowadzenie wszechstronnego postępowania wyjaśniającego, mającego oparcie w kompletnym i rzetelnie ocenionym materiale dowodowym, pozwalającego na udzielenie miarodajnej odpowiedzi na pytanie, czy w dacie odebrania zwierzęcia okoliczności sprawy wskazują na występowanie zabronionego przez prawo znęcania się nad zwierzęciem przez jego właściciela lub opiekuna, a nadto czy zachodzi przypadek niecierpiący zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu. W toku postępowania administracyjnego, poprzedzającego wydanie decyzji w trybie art. 7 ust. 3 u.o.z., organy administracji publicznej zobligowane są przede wszystkim działać na podstawie przepisów prawa, stać na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zgodnie z zasadą zaufania do władzy publicznej, o której stanowi art. 8 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej zobowiązane są prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Organy administracji publicznej zobowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Jako dowód winny dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny (art. 75 § 1 k.p.a.). Zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego organy powinny ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Wyniki poczynionych przez organy w toku postępowania ustaleń winny zostać przedstawione w uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Mianowicie, uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organy uznały za udowodnione, dowodów, na których się oparły, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiły wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W świetle przytoczonych przepisów oraz stanowiska orzecznictwa i doktryny, w rozpatrywanej sprawie należało ustalić, czy w sprawie spełnione zostały przesłanki uzasadniające interwencyjne odebranie psa właścicielowi. Dodatkowo należy wyjaśnić, że w aktach sprawy znajduje się w szczególności zawiadomienie z 22 grudnia 2025 roku złożone przez organizację społeczną z załącznikami: dokumentacją medyczną wytworzoną 20 grudnia 2025 r. oraz nagraniami na płycie DVD ukazującymi warunki bytowe spornego psa, jego stan na posesji oraz w trakcie i po zabiegach w gabinecie weterynaryjnym po odebraniu. Sąd zapoznał się z przedstawionymi dowodami i nie aprobuje stanowiska Kolegium, jakoby zebrany materiał był niewystarczający do ustalenia stanu faktycznego i następnie do rozstrzygnięcia sprawy. Sąd stwierdza wręcz, że oba organy dysponowały materiałem dowodowym odnoszącym się do momentu odebrania psa i miały obowiązek ten materiał dowodowy poddać ocenie co do jego wiarygodności i przydatności przez pryzmat przesłanek wynikających z art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt. Odpowiadając na mocno eksponowane wątpliwości Kolegium, iż "przez osiem dni stan psa nie mógł się aż tak pogorszyć" warto dostrzec, że przede wszystkim - tak jak podnosi organizacja społeczna - ustalenia z 12 grudnia 2025 r. nie są prawnie relewantne przy orzekaniu na mocy art. 7 ust. 3 u.o.z. Na marginesie już tylko dodać można, że mało prawdopodobne jest, aby tak łatwo dostrzegalny nowotwór u psa uwidoczniony na nagraniu - zgodnie z doświadczeniem życiowym –był zjawiskiem nagłym i nowym. Odnosząc się do stanowiska Kolegium o konieczności uzupełnienia materiału dowodowego o dokumenty dotyczące postępowania karnego należy zaakcentować, iż o ile postępowanie karne lub wykroczeniowe skupia się na prawnokarnej ocenie zachowania sprawcy, o tyle postępowanie administracyjne, zakończone wydaniem decyzji, o jakiej mowa w art. 7 ust. 3 u.o.z. ma charakter zabezpieczający i prewencyjny. Organ administracji publicznej (a następnie kontrolujący go sąd administracyjny) nie przypisuje i nie osądza winy w ujęciu karnym. Postępowanie to ogranicza się do zbadania, czy w ściśle określonym momencie - tj. w dniu faktycznej interwencji i odbioru zwierzęcia - obiektywnie zaistniały warunki stanowiące stan zagrożenia dla życia lub zdrowia zwierząt, oraz czy sytuacja ta wymuszała natychmiastowe działanie jako "przypadek niecierpiący zwłoki". Zatem te ewentualne braki w postępowaniu wyjaśniającym mają charakter pozorny. Idąc dalej, Kolegium nie miało też podstaw do zastosowania art. 138 §2 kpa z uwagi na dostrzeżone naruszenie prawa materialnego. Słusznie Kolegium zwróciło uwagę, że sentencja wydanej przez organ pierwszej instancji decyzji jest niepełna, bowiem nie zawiera informacji któremu z podmiotów wymienionych w art. 7 ust. 1 lub ust. 1c, zwierzę zostało przekazane pod opiekę. Niemniej jednak owa wada powinna zostać usunięta w trybie wydania decyzji reformatoryjnej, a nie kasatoryjnej. Końcowo, wobec informacji o dokonaniu eutanazji spornego psa (pismo z 19 marca 2026 r.) warto podkreślić, że w odróżnieniu do trybu zwykłego, decyzja wydana w trybie art. 7 ust. 3 u.o.z. jest decyzją następczą, a organ wydający rozstrzygnięcie zobowiązany jest ustalić czy zaistniały przesłanki do odebrania zwierzęcia, to jest czy zwierzę traktowane było w sposób określony w art. 6 ust. 2, a nadto czy zaistniał stan zagrażający jego życiu lub zdrowiu. Skoro w takim wypadku organ administracyjny zobligowany jest do oceny czy przesłanki odebrania zwierzęcia w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie zwierząt zaistniały w momencie odebrania zwierzęcia, to oznacza. że wydarzenia, które mają miejsce po dacie odebrania zwierzęcia – jak w niniejszej sprawie eutanazja zwierzęcia - nie powodują bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z 29 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 442/15). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151a § 1 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uwzględniając sprzeciw od decyzji, uchylił zaskarżoną decyzję. Odstąpiono od orzekania o kosztach postępowania w zakresie zwrotu wpisu od sprzeciwu w związku z art. 239 § 2 p.p.s.a., na podstawie którego wnoszący sprzeciw jako organizacja pożytku publicznego, działająca na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, w sprawie własnej zwolniona jest z obowiązku wnoszenia wpisu. Ponadto odstąpiono od orzekania o kosztach postępowania w zakresie wynagrodzenia radcy prawnego wobec braku stosownego wniosku strony i w związku z treścią art. 210 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym o kosztach sąd orzeka z urzędu w przypadku orzekania na posiedzeniu niejawnym, tylko gdy strona nie jest reprezentowana przez adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego. IB