II SA/Łd 1016/13

Dnia 27 sierpnia 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi - Wydział II - Leszek Foryś po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia postanawia odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy. lf

II SA/Łd 1016/13 Uzasadnienie M.W. wniosła skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki budynku. W dniu 14 sierpnia 2014 r. do tut. Sądu wpłynął wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że skarżąca jest matką samotnie wychowującą dwoje dzieci w wieku szkolnym. Strona nie pracuje, nie posiada żadnych oszczędności. Pozostaje w separacji faktycznej z mężem, utrzymuje się z dobrowolnych alimentów w łącznej kwocie 1000 zł. Posiada dom o powierzchni ok. 100 m2 i mieszkanie o powierzchni 47 m2. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). W pierwszej kolejności należy wskazać, że skarżąca w rozpoznawanej sprawie występowała już z wnioskami o przyznanie prawa pomocy. Referendarz sadowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, postanowieniem z dnia 8 listopada 2013 r., odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Postanowienie to wprawdzie upadło na skutek wniesienia sprzeciwu, jednakże postanowieniem z dnia 3 grudnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny także odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy, a zażalenie na ww. postanowienie oddalone zostało postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2014 r. Na skutek kolejnego wniosku skarżącej, postanowieniem z dnia 14 marca 2014 r., referendarz sądowy odmówił jej przyznania prawa pomocy, a po wniesieniu sprzeciwu – postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi ponownie odmówił stronie przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2014 r. referendarz sądowy ponownie odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy, a po wniesieniu przez nią sprzeciwu – w dniu 23 maja 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wydał postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 3 lipca 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie Sądu I instancji z dnia 23 maja 2014 r. Przyczyną odmowy przyznania prawa pomocy każdorazowo było niezłożenie przez skarżącą informacji o sytuacji majątkowej męża, z którym, jak twierdzi, pozostaje w faktycznej separacji. Nie ulega zatem wątpliwości, że posiadała ona wiedzę, że oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach powinno obejmować również męża. Mimo to obecny wniosek ponownie oświadczenia takiego nie zawierał. Prawomocność orzeczenia w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy nie wyklucza oczywiście możliwości ponownego ubiegania się przez stronę skarżącą o przyznanie prawa pomocy. Warto jednak wspomnieć, że zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. Wspomniana moc wiążąca w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, że dana kwestia kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Zakamycze 2006, s. 365). Referendarz sądowy, rozpoznając kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie może zatem odstąpić od oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy zawartej we wskazanych wcześniej prawomocnych postanowieniach. Możliwość zmiany bądź uchylenia wspomnianego orzeczenia daje natomiast art. 165 p.p.s.a., jednakże pod warunkiem wykazania, że nastąpiły zmiany okoliczności sprawy. W przypadku wniosku o przyznanie prawa pomocy będą to w szczególności okoliczności wskazujące na pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy. Tymczasem w złożonym ponownie wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca nie wskazała na zmianę swojej sytuacji materialnej ani nie wykazała nowych okoliczności faktycznych, które uzasadniałyby zmianę stanowiska co do oceny zdolności płatniczych strony. Nie wskazała również informacji dotyczących sytuacji materialnej męża, z którym pozostaje w separacji faktycznej, których brak legł u podstaw oddalenia jej wcześniejszego wniosku. Skarżąca nie powołała się zatem na żadne nowe okoliczności, które dawałyby możliwość odmiennej oceny sytuacji osobistej i materialnej niż dokonana w wymienionych wcześniej postanowieniach. Wobec powyższego referendarz sądowym na podstawie art. 246 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu. lf