Sygnatura
II SA/Kr 931/19
II SA/Kr 931/19 - Wyrok WSA w Krakowie z 2021-03-03
Wynik
uchylono decyzję organu II i I instancji
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
- Data orzeczenia
- 3 marca 2021
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magda Froncisz SWSA Jacek Bursa (spr.) SWSA Paweł Darmoń po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 marca 2021 r. sprawy ze skargi L.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 18 czerwca 2019 roku, znak: [...] w przedmiocie wymierzenia kary za usunięcie drzew uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wójt Gminy M. decyzją z 26.04.2019r. nr [...] wymierzył L. S. karę administracyjną w kwocie [...]zł za usunięcie bez zezwolenia, 7 szt. drzew rosnących na nieruchomości nr [...] miejscowość C., gmina M.. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że wyniki postępowania dowodowego w szczególności przeprowadzonych oględzin, oraz wnioski opinii powołanego biegłego z zakresu dendrologii, oświadczenia zainteresowanych stron postępowania dostarczyły niezbitych dowodów na to ,że wymienione drzewa zostały usunięte bez zezwolenia właściwego organu administracji przez L. S.. Nie pozyskał zgody posiadaczy nieruchomości ozn. działką nr [...] w C. na wycinkę drzew , ani też nie wystąpił i nie otrzymał zezwolenia na ich usunięcie. Nie ma miejsca także przedstawiona przez stronę okoliczność , iż usunięcie drzew nastąpiło w celu przywrócenia gruntów nieużytkowanych do użytkowania rolniczego. Wycięte drzewa rosły na terenach zadrzewionych i zakrzewionych (Lz) oraz na gruntach stanowiących sad (S-RIIIb). Zgodnie z Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego Gminy M., uchwalonym przez Radę Gminy M. Uchwałą Nr [...] z dnia 20 lutego 2006 roku oraz Uchwałą Nr [...] z dnia 03 sierpnia 2006 roku (tekst jednolity Dz. U. Woj. [...] z 2007 r. Nr [...], póz. 2843), zaś część działki, na której rosły przedmiotowe drzewa, stanowi teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i usługowej. Wyliczenia wysokości kar za usunięcie drzew obejmuje 7 szt. wskazanych w tabeli gdzie podano pomierzone ich obwody na wysokości 130 cm, oraz rodzaj i gatunek drzewa. Wyliczenie ich to dwukrotność obwodu mierzonego na wysokości 130 cm, pomnożonego przez stawkę opłaty. Suma kar wyniosła [...] zł. Nie naliczono kary za usunięcie drzewa gat. lipa drobnolistna mając na uwadze działanie w stanie wyższej konieczności.( art. 89 ust.4 uop) Odwołanie złożył L. S. zarzucając obrazę art. 88 ust. 1 pkt. 2 ustawy o ochronie przyrody stanowiącej podstawę prawną orzeczenia kary pieniężnej w zw. z art. 83 ust 1 pkt. 3b ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody /Dz.U.2018.1614 t.j.z dnia 2018.08.23/ poprzez bezpodstawne i nie poparte żadnym dowodem uznanie, że na wycięcie drzew było wymagane zezwolenie podczas gdy cała działka była użytkowana rolniczo, a wycięcie miało na celu przywrócenie rolniczego przeznaczenia działki jak też poprzez bezpodstawne przyjęcie, że wycinka drzew była dokonana bez wiedzy i zgody organu administracyjnego. Odwołujący się zarzucił także naruszenie przepisów postępowania, w szczególności zasad ogólnych postępowania art. 7, 9, 10, oraz przepisów postępowania dowodowego tj. art. 77 § 1 , 78 § 1 , 86 ,107 § 1 kpa poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego, pominięcie należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw , oraz zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zaniechano przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony ,oraz świadka R. W. na okoliczność złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na wycinkę drzew i stwierdzenia, że w okolicznościach sprawy nie jest wymagana zgoda na wycinkę drzew. Strona zarzuca także naruszenie art. 107 § l kpa poprzez brak właściwego uzasadnienia faktycznego i prawnego. Strona odwołującą się podnosi, że nie ulega wątpliwości , że dzierżawcą przedmiotowej nieruchomości jest K. S. na co przedstawiono dowód w postaci umowy dzierżawy . Dzierżawca nie prowadzi jednak sam działalności na przedmiotowej działce , zastępuje go syn L. S.. Z zapisów umowy wynika z jej zapisów, że nieruchomość jest dzierżawiona na cele rolnicze, oraz że dzierżawca może dokonywać prac porządkowych bez zgody właścicieli w takim zakresie, w jakim nie jest wymagane zezwolenie. Skoro wymienione drzewa są usytuowane w terenie wykorzystywanym rolniczo, podlegają zwolnieniu w trybie przepisów ustawy o ochronie przyrody z obowiązku pozyskania zezwolenia. Ponadto odwołujący pozyskał w Urzędzie Gminy ustną informację, wyjaśnienie co do braku obowiązku pozyskania zezwolenia na wycinkę drzew . Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 18 czerwca 2019r. nr [...], na podstawie art. 88 ust. 1 pkt. 2, art. 89 ust. 1 z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2018r. poz. 1614 późn. zm. dalej u.o.o.p.), w zw. z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów (Dz. U. z 2017 póz. 1330) oraz art. 138 § 1 ust. 1 kpa, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podano, iż odwołujący usunął: a) drzewo nr l : robinia akacjowa, obwód 214 cm, b) drzewo nr 2 : robinia akacjowa, obwód 196 cm, c) drzewo nr 3 : kasztanowiec zwyczajny, obwód 205/169 cm (dwa pnie), d) drzewo nr 4 : klon zwyczajny, obwód 249 cm, e) drzewo nr 5 : kasztanowiec zwyczajny, obwód 241 cm, f) drzewo nr 6 : olsza czarna, obwód 195/ 178 cm (dwa pnie), g) drzewo nr 7 : olsza czarna, obwód 161 cm, h) drzewo nr 8 : w czasie oględzin nie stwierdzono kłody, najmniejszej średnicy pnia - wynosi 71 cm, gatunek: lipa drobnolistna ustalony na podstawie odrostów pionowych W ponownie prowadzonym postępowaniu organ I instancji zgodnie z zaleceniami SKO przeprowadził w dniu 28.08.2018 r. wizję lokalną z udziałem stron postępowania - odwołującego, właścicieli działki, pozyskano ekspertyzę dendrologiczną autorstwa mgr inż. T. J. upr. nr [...] z firmy [...]. Pomiar obwodów został wykonany zgodnie ze sztuką tej dziedziny , taśmą atestowaną. Do protokołu dołączone zdjęcia wykonane na wizji i oględzinach. Do opinii załączono szkic położenia usuniętych drzew w skali l: 500 . Wycięte drzewa rosły na terenach zadrzewionych i zakrzewionych (Lz) oraz na gruntach stanowiących sad (S-RIIIb). Zgodnie z Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego Gminy M., uchwalonym przez Radę Gminy M. U. Nr [...] z dnia 20 lutego 2006 roku oraz Uchwałą Nr [...] z dnia 03 sierpnia 2006 roku (tekst jednolity Dz. U. Woj. M. z 2007 r. Nr [...], póz. 2843), część działki, na której rosły przedmiotowe drzewa, stanowi teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i usługowej.( dowód wyrys z mapy ewidencyjnej , wypis z rejestru gruntów , treść interwencji K. O. - sołtysa wsi C., dokumentacja fotograficzna) Artykuł 83f ust. l pkt 3b u.o.p. wskazuje, że zezwolenie nie jest wymagane w przypadku drzew lub krzewów usuwanych w celu przywrócenia gruntów nieużytkowanych do użytkowania rolniczego. W ustalonym przeznaczeniu dzierżawionego gruntu nie można powoływać się na zwolnienie od wydania zezwolenia na usunięcie drzew. Cytowany przepis ma zastosowanie wyłącznie do gruntów rolnych. Aby właściciel gruntu / dzierżawca mógł przedmiotowy grunt wykorzystywać do produkcji rolnej najpierw musiałby dokonać zmiany klasyfikacji gruntu z terenów mieszkaniowych na rolne .Pan L. S. jako dzierżawca powinien uzyskać zezwolenie na usunięcie drzew, a do wniosku dołączyć zgodę właściciela - gminy na wycinkę. Nie ma miejsca więc w ustalonych okolicznościach żadna z przesłanek zwalniająca z obowiązku uzyskania zezwolenia, o których mowa w art. 83f ust. l u.o.o.p., w tym wskazywana w odwołaniu przesłanka zawarta w pkt. 3b cyt. przepisu. Nie jest to także podana przez odwołującego sytuacja, w której chce powiększyć zastany areał gruntów. Usunięte drzewa 8 szt. rosły na obrzeżu działki, zlokalizowane były wzdłuż drogi. Nie można uznać, iż ten pas gruntu, porośnięty starymi drzewami był kiedyś użytkowany rolniczo i utrzymywane w kulturze rolnej , tym bardziej, że pozostały nie usunięte inne, mniejsze drzewa rosnące w pobliżu. Nadto wskazano, iż nie jest sporne, że właścicielami działki nr [...] m. C., gm. M.: są A. P., E. W., oraz [...] sp. z o.o. z siedzibą w K., zaś dzierżawcą K. S. ojciec odwołującego L. S. który dokonał wycinki drzew. Wedle oświadczeń złożonych przez właścicieli działki nr [...] nie miała wiedzy i nie wyraziła zgody na usuwanie drzew Spółka [...] Sp.z o.o , zaś co do pozostałych współwłaścicieli można przyjąć, że ustnie (w rozmowie telefonicznej z L. S.) wyrazili zgodę. W aktach sprawy brak więc dokumentu zgody wszystkich współwłaścicieli . Przepisy dotyczące obowiązku uzyskania zezwolenia stanowią, że jeżeli posiadacz nieruchomości nie jest właścicielem, do wniosku dołącza się zgodę jej właściciela. W sytuacji gdy nieruchomość ma kilku właścicieli, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. Współwłasność jest bowiem prawem własności, tyle że przysługującym niepodzielnie kilku osobom w stosunku do tej samej rzeczy (art. 195 k.c.), w związku z czym przepis art. 83 ust. l ustawy o ochronie przyrody w pełni się do niej odnosi. Usunięcie drzew i krzewów z terenu nieruchomości, jako czynność przekraczająca zwykły zarząd nieruchomością, będzie wymagało zgodnie z art. 199 k.c. zgody wszystkich współwłaścicieli .Tym samym organy administracji, rozpatrując wniosek o udzielnie zezwolenia na usunięcie drzew, zobligowane są do badania, czy w sprawie zgodę na usunięcie drzew wyrazili, poza wnioskodawcą, wszyscy pozostali współwłaściciele nieruchomości lub jedyny właściciel nieruchomości. Celowi temu służy niewątpliwie obowiązek załączenia do wniosku stosownej zgody właścicieli ,oraz wskazanie w samym wniosku informacji dotyczących imienia, nazwiska i adresu albo nazwy i siedziby posiadacza i właściciela nieruchomości oraz tytułu prawnego władania nieruchomością" (wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 29 grudnia 2009 r., II SA/Bd 964/09, LEX nr 582919). W ustalonych okolicznościach nawet gdyby przyjąć, że A. P., E. W., wyrazili ustnie zgodę, (czego wyraźnie nie potwierdzili ) to nie było zgody trzeciego współwłaściciela Spółki [...] na usunięcie drzew z ich działki. Oświadczenie wydane w tej sprawie jest wyraźne i jednoznaczne. Należy więc uznać, że Odwołujący się nie posiadał zezwolenia współwłaścicieli nieruchomości, co wyczerpuje hipotezę art. 83 ust. l pkt. l uoop. W ocenie Kolegium w decyzji pierwszoinstancyjnej podano sposób i wyniki dokonanych pomiarów obwodów poszczególnych drzew tj. robinii akacjowej -214 cm, 196 cm, kasztanowca 205/169 cm (dwa pnie ), oraz 241 cm, klon - 241 cm, olsza czarna 195/178 cm oraz 161 cm. Materiał dowodowy posiadał wystarczająca ilość cech pozwalających na identyfikacje gatunku , obwodu w sposób przewidziany przepisami prawa .Nie stwierdzono żadnych uszkodzeń drzew o numerach w tabeli 1-7 , które mogłyby stanowić o potrzebie ich usunięcia. Wyjątkiem jest drzewo ozn. numerem 8 gat. lipa ,które wykazuje widoczne uszkodzenia pnia w 63%, stwarzające zagrożenie statyki i tym samym bezpieczeństwa . Odstąpiono od wymierzenia kary na zasadzie art. 89 ust.7 uoop. Podano tytuł prawny dla ustalonej wysokości kar pieniężnych - przepisy dot. stawek w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów (Dz. U. z 2017 poz. 1330). Nie jest zasadny także zarzut odwołania dotyczący naruszenia przepisu art. 10 kpa, gdyż organ I instancji przekazywał zarówno Odwołującemu jak i innym stronom wszystkie wiadomości. Odwołujący się czynnie sam uczestniczył w postępowaniu, zaś dowody w aktach sprawy zaprzeczają postawionemu zarzutowi. W aktach sprawy znajduje się : zawiadomienie w trybie art. 10 kpa z dnia 9.10.2018 r., pismo przekazujące odpis protokołu z dnia 7.09.2018r., pismo organu I instancji z dnia 20.05.2019r., przy którym przesłano odwołującemu ekspertyzę dendrologiczną. Powyższą decyzję zaskarżył L. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając naruszenie: 1/ art.. 88 ust. 1 pkt. 2 w zw. z art. 83 ust 1 pkt, 3b ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody poprzez bezpodstawne i nie poparte żadnym dowodem uznanie, że na wycięcie drzew było wymagane zezwolenie podczas gdy cała działka była użytkowana rolniczo a wycięcie miało na celu przywrócenie rolniczego przeznaczenia działki jak też poprzez bezpodstawne przyjęcie, że wycinka drzew była dokonana bez wiedzy i zgody organu administracyjnego oraz bez braku zgody współwłaścicieli w sytuacji kiedy umowa dzierżawy w omawianym przypadku nie wymagała zgody współwłaścicieli, gdyż takowa zgoda wynikała z postanowień umowy. 2/ § 68 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29.03.2001 r. /Dz.U.2019.393 tj. z dnia 2019.02.28 /w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez uznanie i teren, na którym dokonano wycinki nie stanowił terenu rolnego w sytuacji kiedy z treści przywołanego przepisu wynika odmienny wniosek. 3/ art. 7 kpa poprzez pominięcie dowodu z danych dotyczących składanych przez właścicieli deklaracji na podatek rolny, mapy z projektem podziału sporządzonej przez geodetę A. G. z dnia 14.07.2014 r. nr ident. [...] którymi to dowodami dysponuje organ I instancji a dokumentują one przeznaczenie całej nieruchomości jako rolnej, 4/ art. 9 kpa poprzez pominięcie jako oświadczenia odwołującego się oraz wniosku o dopuszczenie dowodu z przesłuchania jako świadka R. W. która poinformowała odwołującego się o brak obowiązku uzyskania zezwolenia na wycinkę drzew z uwagi na rolnicze przeznaczenie dzierżawionej nieruchomości a wycinka co jest bezsporne miała na celu przywrócenie rolniczego charakteru nieruchomości. 5/ art. 10 § 1 kpa zgodnie z którymi organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań 6/ art. 77. § 1 kpa poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka R. W. na okoliczność złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na wycinkę drzew i stwierdzenia, że w okolicznościach sprawy nie jest wymagana zgoda na wycinkę drzew z uwagi na fakt, że wycinka miała na celu przywrócenie rolniczego wykorzystania nieruchomości której dokonana wycinki, jak też brak aktywności dowolnej w sprawie prowadzonej z urzędu na okoliczność stanu faktycznego na gruntach od 1973 roku, co może wykazać dokumentacja lotnicza od tej daty aż do dnia dzisiejszego jak też dokumentacja będąca w dyspozycji organu I instancji 7/ art. 78 § 1 kpa poprzez pominięcie istotnego dla rozstrzygnięcia dowodu z przesłuchania świadka R. W. jak też świadka K. S. na okoliczność udzielania informacji dotyczącej istotnej dla sprawy informacji o niewymaganiu zezwolenia na wycinkę drzew na dzierżawionej nieruchomości oraz K. S. jako świadka na okoliczności opisane w piśmie jaki złożył do organu I instancji, 8/ art. 86. kpa poprzez pominięcie dowodu z przesłuchania 9/ art. 107 § 1 kpa ponieważ decyzja nie zawiera omówienie dowodów zgromadzonych w sprawach jak też organ nie ustosunkował się do stanowiska odwołującego się prezentowanego w toku postępowania w tym także do jego pisma złożonego na dziennik podawczy o wycinkę drzew, jak też oświadczenia K. S. z dnia 11.07.2018 roku z którego treści wynika, iż odwołując się został poinformowany o tym, że na przedmiotową wycinkę nie jest wymagana zgoda, 10/ niewyjaśnienie sprawy w stopniu, którym ma wpływ na wynik niniejszego postępowania: - gdyż na dzień wydania decyzji części drzew wypuściły pędy i zachowały swe funkcje przyrodnicze co zostało pominięte przez obydwa organy orzekające w sprawie, - Nowe fakty i dowody które pojawiły się po wydaniu decyzji: 1/ szkic sytuacyjny z którego wynika, że w miejscu wycinki działania stanowi użytek rolny 2/ pisma [...] Urzędu wojewódzkiego w K. z dnia 15.052014 znak [...] , Urzędu Gminy M. z dnia 30.05.2014r. znak: [...] pisma UG. z dnia 09.05.2012, zdjęcia lotniczego przedmiotowej działki, mapy z projektem podziału z dnia 30.04.2018 r. sporządzonej przez M. K. nr [...], wypisu z ewidencji gruntów z 28.01.2015 r., zaświadczenia z dnia 06.09.2017 znak [...], wypisu z ewidencji gruntów z dnia 04.09.2017 r. na okoliczność, iż teren na którym rosły drzewa był terenem rolniczym 3/ zdjęć z geoportalu na okoliczność stanu faktycznego na dzierżawionej nieruchomości 4/ starych map nr 1, 2, 3 na okoliczność pierwotnego rolniczego przeznaczenia działki 5/ mapy ewidencyjnej z dnia 18.08.2018 r. wykonanej przez biuro geodezyjne [...] ks. zam [...] na okoliczność rolniczego przeznaczenia działki jako Rllla i Rlllb oraz S-RIIIb co potwierdza że działka w miejscu wycinki była i jest terenem rolnym od którego właściciele płaca podatek rolny, 6/decyzji wydanej przez Starostę K. z dnia 02.07.2018 znak: [...] na okoliczność aktualizacji danych objętych operatem Ewidencji gruntów 7/ umowy dzierżawy z dnia 01.05.2014 roku na okoliczność przeznaczenia dzierżawionej nieruchomości na cele rolnicze Skarżący w konsekwencji wniósł o uchylenie decyzji obu instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Niniejszą sprawę rozpoznano i wyrok wydano na posiedzeniu niejawnym, w trybie określonym w art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875). Zgodnie z nim, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Na podstawie powołanego przepisu Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarządzeniem skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, wyznaczając termin posiedzenia na dzień 3 marca 2021 r. Skarga zasługuje na uwzględnienie z uwagi na naruszenie przez organ przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Pierwszą okolicznością konieczną do ustalenia przez organ w ponownym postępowaniu będzie jednoznaczne ustalenie z jakiej działki ewidencyjnej zostały usunięte przedmiotowe drzewa oraz jaka działka ewidencyjna jest przedmiotem umowy dzierżawy. Organ co do zasady przyjął, że drzewa zostały usunięte z działki ewidencyjnej nr [...] w C. Gmina M., przy czym nawet to ustalenie nie jest jednoznaczne. W decyzji organu I instancji (k. 178 i 178v akt administracyjnych), z powołaniem się na protokół przesłuchania świadków z 28.08.2018 roku, organ wskazuje również działki o numerach [...] i [...] w C. Gmina M.. Być może jest to błąd ale okoliczność ta musi być jednoznacznie wyjaśniona w ponownym postępowaniu. Również istotne jest, aby jednoznacznie wyjaśnić jaka działka ewidencyjna jest przedmiotem umowy dzierżawy zawartej z K. S. jako dzierżawcą w dniu 1 maja 2014 roku. Z umowy tej wynika (k. 11 akt administracyjnych), że jej przedmiotem jest działka nr [...] w C. Gmina M., czyli działka o numerze innym, niż działka z której wg. organu usunięto drzewa. Być może działka wymieniona w umowie uległa podziałom i zmieniła numer, na co wskazuje kopia mapy z k. 8 akt administracyjnych, niemniej i ta okoliczność nie wynika jednoznacznie z akt sprawy. Podkreślić bowiem należy, że z wypisu z rejestru gruntów z dnia 3 marca 2017 roku (k. 18 akt administracyjnych) wynika, że na ten dzień działka nr [...] w C. Gmina M. istnieje. Analogiczne wnioski można wyciągnąć z wydruku z księgi wieczystej z dnia 14 marca 2017 roku (k. 29 akt administracyjnych). Dlatego istotnym jest ustalenie, czy działka (działki), z której usunięto drzewa jest tożsama z działką, będącą przedmiotem dzierżawy. Jeśli pomiędzy tymi działkami nie będzie zachodziła tożsamość, będą zachodzić podstawy do wymierzenia kary za usunięcie przedmiotowych drzew. Jeśli natomiast działka, z której drzewa usunięto jest tożsama z działką, która jest przedmiotem umowy dzierżawy zawartej z K. S. jako dzierżawcą w dniu 1 maja 2014 roku, a która jedynie zmieniła numer - lub innej umowy o analogicznych postanowieniach omyłkowo nie przedłożonej do akt - konieczne będą dalsze ustalenia stanu faktycznego, związane z podnoszoną przez skarżącego przesłanką o jakiej stanowi art. 83f ust. 1 pkt 3b ustawy o ochronie przyrody. Dotychczasowe ustalenia są bowiem niepełne, a rozważania błędne. Zgodnie z w/w przepisem, przepisów art. 83 ust. 1 nie stosuje się do drzew lub krzewów usuwanych w celu przywrócenia gruntów nieużytkowanych do użytkowania rolniczego. Brak podstaw do zastosowania art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody oznacza, że dla usunięcia drzew w przypadku o jakim stanowi art. 83f ust. 1 pkt 3b ustawy o ochronie przyrody nie jest konieczne uzyskanie zezwolenia organu, a także zgody współwłaścicieli nieruchomości, która to zgoda jest jedynie jedną z przesłanek uzyskania takiego zezwolenia ale tylko wtedy gdy jest ono konieczne. Brak zgody współwłaścicieli nieruchomości na usunięcie drzew, których usunięcie nie wymaga w świetle przepisów ustawy o ochronie przyrody zgody organu, wiąże się z odpowiedzialnością podmiotu, który dokonał usunięcia drzew ale na innych płaszczyznach niż odpowiedzialność za delikt administracyjny. Innymi słowy sprawca takiego usunięcia może odpowiadać np. odszkodowawczo wobec współwłaścicieli ale nie można na niego nałożyć kary administracyjnej na podstawie przepisów ustawy o ochronie przyrody. Dokonując ustaleń w zakresie zaistnienia przesłanki o jakiej stanowi art. 83f ust. 1 pkt 3b ustawy o ochronie przyrody organ uwzględni i rozważy poglądy, które wyrażone zostały w komentarzu K. G. do ustawy o ochronie przyrody (LEX/el. 2020 - komentarz , wyd. II stan prawny : 14 kwietnia 2020 r.), a które Sąd rozpoznający sprawę w całości aprobuje, a z których wynika, że "zgodnie z postanowieniami art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1161 z późn. zm.) gruntami rolnymi w rozumieniu ustawy są grunty określone w ewidencji gruntów jako użytki rolne. Zgodnie zaś z postanowieniami art. 3 ust. 1 pkt 2 przywoływanej ustawy ochrona gruntów rolnych polega na zapobieganiu procesom degradacji i dewastacji gruntów rolnych oraz szkodom w produkcji rolniczej, powstającym wskutek działalności nierolniczej i ruchów masowych ziemi. Z powyższego wynika zatem, że podstawowym sposobem ochrony gruntów rolnych jest ich właściwe zagospodarowanie, które będzie przeciwdziałało procesom degradacji wynikającym z braku przeprowadzania niezbędnych zabiegów agrotechnicznych. Na kanwie postanowień tych przepisów w literaturze przedmiotu przyjmuje się, że: "Pojęcie użytków rolnych ma charakter formalny, a zatem grunt jest wtedy użytkiem rolnym, gdy jako taki figuruje w ewidencji gruntów" (K. Małysa, Ustalanie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla gruntów rolnych, Sam. Teryt. 2003, nr 11, s. 24). Potwierdzeniem sposobu użytkowania charakteru konkretnego gruntu jest jednak dopiero jego wpis do ewidencji gruntów rolnych i leśnych prowadzonej na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r. poz. 276), zgodnie z którym: "Ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące: 1) gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty; 2) budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych; 3) lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej". Zgodnie zaś z postanowieniami art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych ochrona gruntów rolnych polega na zapobieganiu procesom degradacji i dewastacji gruntów rolnych oraz szkodom w produkcji rolniczej, powstającym wskutek działalności nierolniczej i ruchów masowych ziemi. Oznacza to w praktyce, że każdy posiadacz nieruchomości rolnej powinien podejmować w pierwszej kolejności działania zmierzające do utrzymania jej we właściwym stanie, którego standardem jest sposób zagospodarowania nieruchomości wynikający z ewidencji gruntów. Dlatego też podmiot władający nieruchomością rolną zobowiązany jest do podejmowania działań mających na celu jej utrzymanie we właściwym stanie zagospodarowania lub przywrócenia takiego stanu. Jednym z takich działań może być usuwanie drzew kolidujących z działalnością rolniczą. Podejmowania działań zmierzających do utrzymania użytków rolnych we właściwym stanie w żaden sposób nie zmienia również uchwalenie dla danego terenu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jak wynika bowiem z postanowień art. 35 ustawy o planowaniu przestrzennym, uchwalenie planu miejscowego nie wyklucza dotychczasowego sposobu korzystania z nieruchomości. Na kanwie postanowień tego przepisu w orzecznictwie podkreśla się bowiem, że: "Teren może być wykorzystywany tak jak przed wejściem w życie planu do momentu realizacji zmian w zagospodarowaniu za wyjątkiem sytuacji, w której plan w sposób wyraźny ustali sposób ich tymczasowego zagospodarowania. Podobnym przypadkiem byłoby również wskazanie w planie miejscowym, że danego terenu nie wolno wykorzystywać, zabudowywać itd. W braku takich ustaleń nie można uznać dotychczasowego sposobu zagospodarowania - w tym związanych z tym wykorzystaniem robót budowlanych - za sprzeczne z planem w rozumieniu art. 30 ust. 6 pkt 2 p.b." (wyrok WSA w Krakowie z dnia 17 stycznia 2014 r., II SA/Kr 1016/13, LEX nr 1498074). Dlatego też podjęcie działań zmierzających do utrzymania użytków rolnych we właściwym stanie już po uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w żadnym razie nie może być traktowane jako pozostające z nim w sprzeczności" (podkreślenie własne). Jeśli z dokonanych przez organ ustaleń i rozważań dokonanych z uwzględnieniem przytoczonych poglądów wynikać będzie, że w przedmiotowym wypadku zachodzi podstawa do zastosowania art. 83f ust. 1 pkt 3b ustawy o ochronie przyrody, organ umorzy postępowanie jako bezprzedmiotowe. Jeśli natomiast zachodzić będą podstawy do wymierzenia kary, organ dokona ponadto ustaleń, które dadzą podstawę do wyrażenia jednoznacznej oceny, kto powinien być adresatem decyzji nakładającej karę za usunięcie drzew. Jak wynika z akt sprawy, stroną umowy dzierżawy jest K. S.. Kara została natomiast nałożona na L. S., który jest synem dzierżawcy i który dokonał faktycznego usunięcia drzew. Niemniej jednak z akt administracyjnych zdaje się wynikać, że L. S. działał jako pełnomocnik K. S.. Jeśli ta okoliczność znalazłaby potwierdzenie w dokonanych ustaleniach stanu faktycznego, czyli L. S. działałby nie z własnej inicjatywy tylko na polecenie dzierżawcy nieruchomości jako jedynie wykonawca jego poleceń, to decyzja nakładająca karę administracyjną za usunięcie drzew winna być nałożona na dzierżawcę nieruchomości czyli K. S., który ponadto winien być stroną toczącego się postępowania. W przypadku podstaw do wymierzenia kary, organ dokona też dodatkowych ustaleń, czy tak podnoszone jest w skardze, część drzew wypuściła pędy i zachowała swe funkcje przyrodnicze. Mając powyższe na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 22 sierpnia 2019
- Symbol z opisem
- 6136 Ochrona przyrody
- Hasła tematyczne
- Ochrona przyrody
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Jacek Bursa /sprawozdawca/ Magda Froncisz /przewodniczący/ Paweł Darmoń
Powołane przepisy
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny