Sygnatura
II SA/Kr 689/26
Wyrok WSA w Krakowie z 18 czerwca 2026 r., II SA/Kr 689/26 – przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Wynik
oddalono sprzeciw
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
- Data orzeczenia
- 18 czerwca 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 czerwca 2026 r. sprawy ze sprzeciwu E. Sp. k. z siedzibą w Z. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 4 kwietnia 2026 r., znak: SKO.Pw/4171/11/2026 w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia stanu poprzedniego oraz wykonania urządzeń zapobiegających szkodom oddala sprzeciw.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 14 listopada 2025 r. znak: DZ.6331.4.2024, działając na podstawie art. 234 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U z 2025 r., poz. 960, dalej: P.w.) oraz art. 104 k.p.a. Burmistrz Z. odmówił nakazania spółce E. Spółka komandytowa z siedzibą w Z. , właścicielowi dz. nr [...] obr[...] w Z. , przywrócenia stanu poprzedniego oraz wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w dniu 31 maja 2024 r. wpłynął do organu wniosek G. W. (właściciela działki nr [...]) w sprawie zlokalizowania nasypu ziemi na działce nr [...] obręb [...] w Z. , co powoduje uszkodzenia w sieci drenarskiej i zastoje wody na polach i działce zabudowanej budynkiem mieszkalnym przy ul. [...] Wskazano, że w dniu 24 czerwca 2024 r. wnioskodawca złożył pismo wraz z kopią dokumentu pn. "Opinia techniczna dotycząca zmiany stosunków wodnych na nieruchomości przy ul. [...] na działce nr [...] i sąsiednich, w miejscowości Z., gmina Z.; powiat o. , woj. małopolskie dla potrzeb właściciela nieruchomości władnącej z dnia 15 marca 2024 r." Opinia ta została opracowana przez rzeczoznawcę budowlanego w specjalności konstrukcyjno-budowlanej mgr inż. D. S.. W treści opinii zawarta została informacja, że około 8 lat temu na działkę nr [...] zaczęto nawozić ziemię. Powyższe może potwierdzać fakt wydania w dniu 27 kwietnia 2018 r. przez Związek Spółek Wodnych w O. warunków realizacji robót polegających na tymczasowym składowaniu mas ziemnych, o które wystąpił inwestor: Hałda ziemi usypana kilka lat temu na działce [...] doprowadziła do zmiany stosunków wodnych otaczającego terenu, w szczególności spowodowała uszkodzenie drenów melioracyjnych terenu i zablokowała odpływ wody z działek zlokalizowanych od jej południowej strony. Nawodniony grunt wywołuje negatywne skutki na zabudowę zlokalizowaną na działce nr [...] - uniemożliwia prowadzenie gospodarki rolnej na sąsiednich działkach i wprowadza duże uciążliwości w użytkowaniu terenu przy budynkach mieszkalnych. Zalewanie terenów powoduje obniżenie ich wartości rynkowej. W celu regulacji stosunków wodnych w sposób umożliwiający odpływ wody z działek zlokalizowanych od jej południowej strony ww. biegła zaproponowała wykonanie odwodnienia liniowego w postaci drenu lub rowu odkrytego, do którego wpięta zostanie istniejąca sieć drenarska od strony południowej, uzyskanie stosownego pozwolenia wodnoprawnego. Podczas oględzin terenu, przeprowadzonych w dniu 28 marca 2025 r. wnioskodawca oświadczył, że szkoda dla jego nieruchomości polega na: zalewaniu działki, obniżeniu terenu działek nr [...] i [...] (tj. gruntów uprawianych rolniczo), w wyniku czego woda dostaje się na teren nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym, co w efekcie prowadzi do uszkodzenia fundamentów tego budynku. Z kolei K. C. - pełnomocnik spółki przekazała dwa pisma dotyczące naprawy drenażu zrealizowanej w roku 2021 r., tj. pisma z dnia 16 marca 2021 r. i z dnia 15 czerwca 2021 r. stanowiące korespondencję między spółką a Urzędem Miejskim w Z. oraz Związkiem Spółek Wodnych w O. a Urzędem Miejskim w Z. , prowadzoną w ramach toczącego się wówczas postępowania administracyjnego w sprawie o naruszenie stosunków wodnych zakończonego decyzją z dnia 4 października 2021 r. o umorzeniu postępowania, znak sprawy: DZ.6331.l.2021. Podczas oględzin organ ustalił, że na działce wnioskodawcy zlokalizowany jest budynek mieszkalny jednorodzinny, wolnostojący, niepodpiwniczony, bez wykonanej elewacji. Wody opadowe z połaci dachu budynku mieszkalnego ujęte są w system rynien i odprowadzane do znajdującego się w pobliżu rowu przydrożnego istniejącej drogi powiatowej, stanowiącego jej system odwodnienia. W miejscu pęknięć fundamentów budynku wskazanych przez wnioskodawcę nie stwierdzono wilgoci. Miejsca te były w dacie wizji suche. Powierzchnia działki nr [...] utwardzona destruktem, szlaką, kruszywem, a jej pozostały fragment stanowi teren zielony — trawnik. Ponadto stwierdzono brak zastoisk wodnych, a grunt nie ma cech podmokłości. Teren otaczający działkę nr [...] stanowią pola uprawne, na dzień oględzin zaorane i nieuprawiane, na których również nie było śladów stagnowania wody opadowej. Wykonany nasyp na działce nr [...] jest zrealizowany ze spadkiem w stronę drogi powiatowej - ul. [...] (w kierunku zachodnim). Nasyp ziemny, na dzień oględzin był zadarniony, a na jego powierzchni zaznaczone były bruzdy - ślady po erozji wodnej, tożsame z istniejącym w terenie spadkiem nasypu. Nie widać było również spływu mas ziemnych ani śladów po spływie wody opadowej. Na górze skarpy znajdowały się lokalne zaniżenia terenu - "oczka wodne", w których częściowo znajdowała się woda. Biegły sądowy podniósł, iż w obrębie nieruchomości zlokalizowanej pod adresem ul. [...] w Z. odbywa się ruch komunikacyjny ciężkiego sprzętu, w wyniku którego grunt jest utwardzony, jak również poddawany oddziaływaniu drgań komunikacyjnych od około 25 lat. Wnioskodawca zobowiązał się do dostarczenia do Urzędu Miejskiego w Z. dokumentacji fotograficznej, a pełnomocnik spółki do dostarczenia ekspertyzy geologicznej dotyczącej nasypu. W dniu 2 kwietnia 2025 r. pełnomocnik spółki dostarczył ekspertyzę geologiczną nasypu ziemnego z maja 2023 roku autorstwa geologa P. P.. Natomiast wnioskodawca przedłożył dokumentację fotograficzną dotyczącą szkód występujących na terenie jego posesji. W dniu 25 kwietnia 2025 r. powołana w sprawie biegła - I. K. przedłożyła "Opinię w sprawie zmiany stanu wody na gruncie w wyniku zlokalizowania nasypu ziemi na działce nr [...] obręb [...] w Z. , co powoduje uszkodzenia w sieci drenarskiej a w następstwie zastoje wody na polach i działce zabudowanej budynkiem mieszkalnym przy ul. [...], gmina Z." z kwietnia 2025 roku. Cel opracowania stanowiło określenie, czy działania właściciela działki nr ewid. [...] położonej w miejscowości Z. doprowadziły do zaburzenia stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich, a w szczególności działki nr [...] w miejscowości Z.. Pismem z dnia 23 maja 2025 r., w odpowiedzi na wniosek organu Związek [...] w O. poinformował, że stan techniczny urządzeń melioracyjnych przebiegających przez działki nr [...], [...], [...], [...] obręb [...] w Z. , w obecnym czasie jest dobry. Organ pozyskał tez informację zarządcy sieci drenarskiej na terenie Gminy Z., że w roku 2018 zostały wydane warunki tymczasowego składowania mas ziemnych na części dz. nr [...] obr. [...] w Z. oraz że w roku 2021 wykonana została konserwacja sieci drenarskiej, w ramach której wykonano wykopy, oczyszczenie oraz zasypanie rurociągów drenarskich. Do przedmiotowego pisma została załączona dokumentacja fotograficzna dokumentująca stan przed awarią oraz po jej usunięciu. Wskazano, że do chwili obecnej rurociągi drenarskie odprowadzają wody z tych terenów. Pismem z dnia 2 czerwca 2025 r. wnioskodawca wniósł uwagi do sporządzonej przez I. K. opinii, kwestionując wnioski zawarte w opinii dotyczące m. in. badania przez biegłą kierunku spływu wód z nasypu czy wpływu utwardzenia terenu przy budynku mieszkalnym i poruszania się samochodów ciężarowych po tym terenie, na stosunki wodne. Zdaniem wnioskodawcy biegła skupiła się głównie na zbadaniu spornego nasypu wykonanego na działce nr [...] pod kątem ustalenia kierunku spływu wód opadowych z tego nasypu ziemnego, a nie na uszkodzeniu drenażu. W dniu 13 czerwca 2025 r. spółka odniosła się do ww. uwag, wskazując na treść pisma Związku [...] w O. z dnia 23 maja 2025 r. Jak podała, w piśmie tym stwierdzono, że stan techniczny urządzeń melioracyjnych jest dobry, a rurociągi drenarskie po wykonanej w 2021 roku konserwacji sieci drenarskiej odprowadzają wody z tych terenów. Załączono zdjęcia z dnia 11 czerwca 2025 r, wykonane po obfitych opadach deszczu, które obrazują stan terenu położonego w kierunku południowo zachodnim od nasypu ziemnego, tj. w kierunku posesji zabudowanej budynkiem mieszkalnym — ul. [...]. Na zdjęciach tych nie zostały uwidocznione zastoje wody. Do ww. uwag odniosła się także I. K., wskazując że opinia została sporządzona rzetelnie, odnosi się do pojęcia zmian stosunków wodnych określonych w art. 234 ustawy Prawo wodne, a wnioski w niej zawarte oparte są na szczegółowo wykonanych pomiarach geodezyjnych, materiałach źródłowych zasobów geodezyjnych oraz rzetelnej i fachowej wiedzy. Odnosząc się do uszkodzenia systemu drenażu, podkreśliła, że zarządca sieci w piśmie z dnia 23 maja 2025 roku opisał, jakie czynności zostały wykonane na sieci w 2021 roku i jednocześnie potwierdził, że do chwili obecnej rurociągi odprowadzają wody z tych terenów, a stan techniczny urządzeń melioracyjnych jest dobry. Organ poddał analizie zgormadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym: - opinię w sprawie zmiany stanu wody na gruncie z kwietnia 2025 r. sporządzoną na zlecenie organu przez I. K. posiadającą uprawnienia budowlane do kierowania robotami budowlanymi w specjalności inżynieryjnej hydrotechnicznej, - ekspertyzę geologiczną dotyczącą nasypu ziemnego z maja 2023 r. autorstwa geologa P. P., przedłożoną przez spółkę E. Family Sp.k., - opinię techniczną dotyczącą zmiany stosunków wodnych dla potrzeb właściciela nieruchomości władnącej z marca 2024r., sporządzoną przez D. S. — rzeczoznawcę budowlanego w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, przedłożoną przez wnioskodawcę. Organ stwierdził, że o ile pierwszemu z ww. dokumentów przypisać można moc dowodową opinii biegłego, o której mowa w art. 84 k.p.a., o tyle pozostałe opracowania waloru takiego nie posiadają. Organ ocenił opinię w sprawie zmiany stanu wody na gruncie z kwietnia 2025 r. sporządzoną przez mgr inż. I. K. jako rzetelną, wyczerpującą i wiarygodną. W opinii organu I instancji istotne znaczenie w przedmiotowej sprawie w kontekście wykazania związku przyczynowo skutkowego (a także w kontekście powodów naruszenia stosunków wodnych wskazanych we wniosku oraz dalszej korespondencji, tj. zlokalizowania nasypu ziemi na działce nr [...] obręb [...] w Z. , co powoduje uszkodzenia w sieci drenarskiej a w następstwie zastoje wody na polach i działce nr [...] obręb [...] w Z. ) ma geologia terenu, a także występujące warunki hydrogeologiczne. Na terenie Gminy Z. (położonej na styku mezoregionów [...] i Doliny [...] będących częściami makroregionu Kotliny O. ) pod względem geologicznym, na powierzchni dominują osady czwartorzędowe w postaci grubej warstwy lessów, pyłów oraz glin o cechach lessowych. Pod osadami czwartorzędowymi znajdują się utwory neogeńskie takie jak iły, piaski i piaskowce. Właściwości fizyczne gleb ilastych takie jak: zwięzłość, plastyczność, wysoka pojemność wodna (gleby te zatrzymują dużą ilość wody), powolne odprowadzanie wody, ale również kwasowość, przyswajalność składników odżywczych sprzyjają wykorzystywaniu takich terenów pod uprawy rolnicze (pod warunkiem wykonania odpowiednich zabiegów modyfikacyjnych ułatwiających tego typu działalność np. przez budowę systemu melioracji). Wykonanie systemu sieci melioracji w latach powojennych na tym terenie świadczy o tym, że występowały tu problemy z wodą i wilgotnością terenu. Celem realizacji systemu melioracyjnego w Polsce była bowiem poprawa zdolności produkcyjnych gleby. System podpowierzchniowy (budowa sieci drenów) miał na celu obniżenie poziomu wód gruntowych i poprawę warunków wodnych w glebie. Teren, którego dotyczy niniejsze postępowanie był zmeliorowany w latach powojennych, dlatego należy domniemywać, że warunki gruntowo-wodne były tu problematyczne od lat. Zdaniem organu powyższe wnioski potwierdzają przeprowadzone na tym terenie, na potrzeby realizowanych inwestycji (np. przebudowy drogi powiatowej ul. [...], a także nasypu ziemnego), badania geologiczne. Badanie te wykazały: występowanie lessów, pyłów i glin pylastych (ich właściwości fizyko-chemiczne opisano powyżej), występowanie wody gruntowej w postaci sączeń, których intensywność i głębokość jest uzależniona od warunków atmosferycznych (co jest również ściśle związane z właściwościami fizycznymi gleby, wysoki poziom nasiąkliwości i niski poziom zdolności do odprowadzania wody sprzyjają powstawaniu stanów stagnacji wody, podmokłości terenu, zalania terenu, szczególnie w trakcie długotrwałych lub intensywnych opadów bądź długotrwałych roztopów). Warunki gruntowo-wodne panujące na przedmiotowym obszarze mogły mieć również wpływ na elementy konstrukcyjne budynku zlokalizowanego na działce wnioskodawcy, w tym przede wszystkim na fundamenty. Budynek powstał około 45 lat temu, natomiast izolacja fundamentów oraz drenaż opaskowy wokół budynku wykonane zostały w 2014 lub 2015 roku. Wynika z tego że fundamenty budynku mieszkalnego przez około 35 lat, a ściany zewnętrzne wykonane z pustaka żużlobetonowego bez tynku zewnętrznego, przez okres około 45 lat były narażone na negatywne działanie odpowiednio wód gruntowych i opadowych. Takie stanowisko zostało przedstawione w opinii sporządzonej na potrzeby niniejszego postępowania (str. 14 opinii). Organ I instancji podzielił stanowisko zawarte w opinii biegłej - I. K., że na stan techniczny budynku mają wpływ zarówno czynniki atmosferyczne, warunki gruntowo-wodne, jak i zastosowane rozwiązania materiałowe i techniczne, które winny zapewniać spełnienie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, określone przepisami prawa. Biorąc jednocześnie pod uwagę budowę geologiczną i hydrologiczną terenu, nie jest także bez znaczenia utwardzony teren w bezpośrednim sąsiedztwie budynku mieszkalnego, po którym odbywa się nieintensywna (raz w tygodniu - jak oświadczył wnioskodawca podczas wizji lokalnej), ale długookresowa, komunikacja ciężkim sprzętem po tym terenie. Ponadto biegła nie stwierdziła spadków terenu, które umożliwiałyby bezpieczne odprowadzanie wód opadowych z terenu utwardzonego zabudowanej działki. Organ wskazał nadto, że sporządzona w dniu 28 marca 2025 r. przez ww. biegłą dokumentacja fotograficzna stanowiąca załącznik nr 1 do opinii, a także pomiary geodezyjne terenu oraz przekroje, nie wskazują na możliwość spływu wód opadowych z terenu działki nr [...] obręb [...] w Z. w kierunku południowym lub południowo-zachodnim. Istotny jest tu załącznik nr 3 do opinii, przekrój E-F, na podstawie którego stwierdzono naturalny spadek terenu od południa w kierunku północnym, czyli od strony działki skarżącego w kierunku północnym. Natomiast przekrój nr [...] (przebiegający już przez mniej więcej połowę nasypu) wykazuje, że naturalny spadek terenu, analizując teren od północnej granicy dz.nr [...], przebiega w kierunku południowym, a najniżej położony jest teren przebiegający wzdłuż południowej granicy działki nr [...]. Powyższe wnioski odpowiadają założeniom przyjętym w opracowanym dowodzie, dotyczącym analizy obszaru sprzed wzniesienia nasypu, tj. z rysunkami 1 i 2 opinii. Ze względu na brak w zasobach geodezyjnych dokumentacji z rzędnymi wysokościowymi sprzed wzniesienia nasypu, sporządzone zostały rysunki, z których wynika, że sporny teren przed wykonaniem nasypu stanowił względnie płaski teren. Sporządzone przekroje potwierdzają przyjęte na wstępie opinii założenia. Wzniesiony nasyp i jego ukształtowanie nie powodują zwiększenia spływu wód gruntowych a także spływu wód opadowych na działkę skarżącego (zadarnienie ma pozytywny wpływ na stabilność oraz trwałość nasypu w tym m.in. ogranicza erozję - roślinność na powierzchni nasypu zmniejsza wpływ czynników wodnych oraz wiatrowych w tym zapobiega wymywaniu (osuwaniu materiału z nasypu). W sytuacjach wystąpienia spływu powierzchniowego wód opadowych, wody z nasypu spływać będą w kierunku północno-zachodnim, a następnie do rowu przydrożnego. Potwierdzają to sporządzone przekroje oraz dokumentacja fotograficzna dostarczona przez skarżącego. Świadczą o tym również bruzdy erozyjne uwidocznione w załącznikach graficznych do sporządzonej opinii. W opinii organu, w świetle całego zebranego materiału dowodowego wnioski płynące z opinii prywatnej sporządzonej przez D. S. na zlecenie wnioskodawcy nie są przekonujące. Zgodnie ze stwierdzeniem zawartym na str. 9 tego opracowania "Po interwencji właścicieli zalewanych terenów próbowano wykonać nowe odwodnienie lecz bezskutecznie, gdyż woda w dalszym ciągu zalega na sąsiednich nieruchomościach", podczas gdy z pozostałych dowodów wynika, że system drenarski na tym terenie został naprawiony skutecznie. Nie można również w tym kontekście tracić z pola widzenia faktu, iż to właśnie usunięcie uszkodzenia sieci drenarskiej na przedmiotowym terenie w roku 2021 stanowiło podstawę do zakończenia pierwszego postępowania prowadzonego w sprawie o naruszenie art. 234 Prawa wodnego w zakresie dotyczącym zmiany stanu wody na gruncie stanowiącym własność m.in. wnioskodawcy. Wydana w tej sprawie decyzja o umorzeniu postępowania z dnia 4 października 2021 r., znak: DZ.6331.1.2021 stała się ostateczna i prawomocna. Podsumowując organ stwierdził, że wzniesienie nasypu ziemnego na działce nr [...] obręb [...] w Z. ma wpływ na stan stosunków wodnych na przedmiotowym obszarze, na co wskazuje wpływ mas ziemnych na system drenażu, które to zdarzenie miało miejsce w roku 2021. Zgodnie jednak z pismem Związku [...] w O. z dnia 23 maja 2025 r. system ten od tamtej pory działa dobrze, a rurociągi drenarskie do chwili obecnej odprowadzają wody z tych terenów. Organ podzielił i przyjął jako własne stanowisko biegłej I. K. wyrażone w piśmie z dnia 19 czerwca 2025 r. co do wskazania Związku [...] w O. jako organu właściwego do monitorowania stanu urządzeń, a w konsekwencji również braku zasadności przeprowadzania w sprawie dalszych dowodów wskazywanych przez wnioskodawcę. Ocena zasadności wniosków dowodowych musi być bowiem dokonywana z uwzględnieniem okoliczności faktycznych konkretnej sprawy. Ponadto, po przeanalizowaniu zgromadzonej dokumentacji dowodowej -podzielając zdanie ww. biegłej – organ nie stwierdził wystąpienia szkody materialnej w mieniu wnioskodawcy, spowodowanej zmianą stosunków wodnych w wyniku wykonania nasypu ziemi na działce nr [...] obręb [...] w Z. . Zgromadzony materiał dowodowy nie wykazuje istnienia związku przyczynowo — skutkowego między wzniesieniem nasypu ziemnego na działce nr [...], a szkodami wskazanymi przez wnioskodawcę. Od ww. decyzji odwołanie złożył G. W.. Decyzją z dnia 7 kwietnia 2026 r. znak: SKO.PW/4171/11/2026, działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie uchyliło ww. decyzję i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy podał, że postępowanie w niniejszej sprawie toczy się w oparciu o przepis art. 234 P.w. Do zastosowania tego przepisu konieczne jest ustalenie czy doszło do zmiany stanu wody na gruncie oraz czy te zmiany wpływają szkodliwie (i w jakim zakresie) na grunt sąsiedni oraz ustalenie jaka była sytuacja w tym zakresie przed dokonaniem zmiany, a jaka jest obecnie. Sprawy z zakresu stosunków wodnych, co do zasady, wymagają wiadomości specjalnych, przekraczających wiedzę wynikającą z doświadczenia życiowego oraz zwykłego zakresu wiedzy posiadanej przez pracowników organów administracji o właściwości ogólnej. Są to postępowania specyficzne i skomplikowane, wymagające odpowiedniej wiedzy z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej, postępowań wodnoprawnych i melioracji wodnych, a ewentualnie również przeprowadzenia badań, analiz i obliczeń. Inne dowody takie jak oględziny, czy zeznania świadków nieposiadających fachowej wiedzy, nie zawsze mogą być wystarczające dla obiektywnej oceny okoliczności danej sprawy, to jest dla wyjaśnienia, czy doszło do zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich, w tym czy istnieje związek przyczynowo-skutkowy między dokonaną zmianą, a wynikłą szkodą. Regułą w sprawach tego rodzaju powinien być dowód z opinii biegłego na okoliczność tego, czy doszło do zmiany stanu wód na gruncie, czy na gruncie sąsiednim nastąpiła szkoda. Kolegium zauważyło, że w aktach sprawy znajdują się dwie opinie biegłych odnoszące się do meritum postępowania tj. naruszenia stosunków wodnych na działce nr [...], ze szkodą dla działki [...]. Pierwszą z opinii sporządził w dniu 15 marca 2024 r. dla potrzeb właściciela działki nr [...] D. S. rzeczoznawca budowlany w specjalności konstrukcyjno-budowlanej - biegły Sądu Okręgowego w K., druga zaś nosząca datę kwiecień 2025 r. została sporządzona na zlecenie organu prowadzącego postępowanie - przez I. K. posiadającą uprawnienia budowlane do kierowania robotami budowlanymi w specjalności inżynieryjnej hydrotechnicznej. Wynikające z tych opinii wnioski są częściowo sprzeczne. W obu opiniach biegli doszli do przekonania, że w związku z powstaniem nasypu na działce nr [...] doszło do zmiany stanu wody na gruncie, jednak opinia l. K. wskazuje na inne niż twierdzi wnioskodawca - powody szkód na należącej do niego działce oraz budynku usadowionego na działce nr [...]. Zdaniem biegłej powodów zalewania działki i uszkodzeń budynku jest kilka, w tym wady zabezpieczenia budynku (budynek od czasu jego wybudowania w latach 70 nie miał wykonanej izolacji fundamentów, nie ma wykonanej elewacji ścian), co może doprowadzić do zawilgocenia, degradacji, osłabienia konstrukcji, a w skrajnych przypadkach do zawalenia budynku oraz struktura gleby (ilasta), która charakteryzuje się dużą zdolnością do zatrzymywania wody co może prowadzić do zalewania gruntu i braku drenażu. Z kolei wg opinii D. S., hałda ziemi usypana kilka lat temu na działce nr [...] doprowadziła do zmiany stosunków wodnych na działce [...] w szczególności spowodowała uszkodzenia drenów melioracyjnych terenu i zablokowała odpływ wody z działek zlokalizowanych od południowej strony. Nawodniony grunt powoduje negatywne skutki na zabudowę zlokalizowaną na działce [...], uniemożliwia prowadzenie działalności rolnej na sąsiednich działkach, powoduje duże uciążliwości w użytkowaniu terenu przy budynku mieszkalnym i powoduje obniżenie wartości rynkowej terenu. Jako działania naprawcze zaproponował wykonanie odwodnienia liniowego w postaci drenu lub rowu odkrytego do którego zostanie wpięta istniejąca sieć drenów od strony południowej, uzyskanie stosownego pozwolenia wodnoprawnego. Kolegium podniosło, że organ I instancji oparł się w całości na opinii biegłej. I. K., wskazując że jest ona rzetelna i zgodna ze stanem faktycznym. Organ praktycznie całkowicie pominął opinię drugiego biegłego D. S., wskazując, że jest to co do zasady opinia prywatna. Co prawda opinia D. S. została sporządzona na zlecenie prywatne, jednak dokument ten został sporządzony przez biegłego sądowego, a zatem nie można uznać, że nie została ona sporządzona przez osobę nie mającą stosownych uprawnień. Oboje autorzy ekspertyz mają podobne uprawnienia w zakresie budownictwa. W ocenie Kolegium, w celu jednoznacznego wyjaśnienia stanu faktycznego zasadnym jest przeprowadzenie rozprawy z udziałem obu biegłych, względnie w przypadku gdyby rzeczoznawcy nie doszli do porozumienia, zlecenie opinii trzeciej osobie. Na powyższą decyzję E. sp. k. z siedzibą w Z. wniosła sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów: - art. 138 § 2 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia będące konsekwencją niezasadnego przyjęcia, że decyzja Burmistrza Z. została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, w sytuacji, w której decyzja organu I instancji nie jest obarczona błędami, - art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę dowodu z opinii biegłej powołanej przez organ I instancji i pominięcie, że biegła wydała opinię po zapoznaniu się z całością materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w tym opinią prywatną przedłożoną przez stronę. Wobec tego opinia biegłej umożliwia organowi dokonanie prawidłowej oceny całokształtu materiału dowodowego i wydanie w sprawie decyzji, - art. 10 § 1 k.p.a. poprzez pozbawienie strony skarżącej możliwości czynnego udziału w postępowaniu przed organem II instancji, co uniemożliwiło jej odniesienie się do zarzutów podnoszonych w odwołaniu i co powoduje, iż zaskarżona decyzja obarczona jest wyżej wskazanymi błędami, których organ II instancji mógł uniknąć w przypadku umożliwienia stronie skarżącej wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału, - art. 243 ust. 5 P.w. w zw. z art. 105 §1 i 2 k.p.a. zaniechanie umorzenia postępowania w sytuacji, gdy wnioskodawca przedstawiał stanowisko zgodnie z którym miał mieć wiedzę o naruszeniu stosunków wodnych ze szkodą - wedle swojej oceny - od ponad 5 lat przed datą wszczęcia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143, dalej: P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu – co do zasady, ilekroć jest uruchamiana skargą na decyzję lub postanowienie – polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Postępowanie w przedmiocie sprzeciwu ma uproszczony charakter względem postępowania ze skargi, albowiem organ administracji nie ma obowiązku udzielać odpowiedzi na skargę (art. 64c § 4 P.p.s.a.), w postępowaniu przed sądem nie biorą udziału uczestnicy, a jedynie strona skarżąca i organ, który wydał zaskarżoną decyzję (art. 64b § 3 P.p.s.a.), sąd co do zasady rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 64d § 1 P.p.s.a.). Rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. (art. 64e P.p.s.a.). Uwzględniając zatem sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 151a § 1 zd. 1 P.p.s.a.). W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 P.p.s.a.). W myśl art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy uwzględnić przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Tym samym, organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, gdy organ pierwszej instancji rozpatrując sprawę nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji (zob. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1386/15). Kasacyjne rozstrzygnięcie może zapaść wyłącznie, gdy wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego nie da się wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a. Wskazać należy również, że konstrukcja sprzeciwu implikuje daleko idące ograniczenia w zakresie sposobu i kryteriów dokonywanej przez sąd kontroli decyzji kasacyjnej. Znacząco ograniczona jest możliwość badania i weryfikacji przez sąd materialnoprawnych aspektów zaskarżonego rozstrzygnięcia. Taka ocena stałaby się determinantą przyszłego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Kreowania takiej determinanty w postępowaniu prowadzonym pod nieobecność wszystkich podmiotów, których interesu prawnego jego wynik może dotyczyć i przy braku pełnej kontroli instancyjnej, nie można pogodzić ani z podstawowymi zasadami porządku prawnego, ani z wymogami sprawiedliwości proceduralnej. W konsekwencji kontrola decyzji kasacyjnej musi się sprowadzać do oceny, czy przy przyjętych przez organ odwoławczy założeniach materialnoprawnych spełnione są przesłanki z art. 138 § 2 k.p.a. Natomiast to, czy owe założenia są trafne, pozostać musi kwestią otwartą. Weryfikacja tych założeń będzie mogła nastąpić dopiero w razie wniesienia skargi na decyzję merytoryczną. Stanowisko powyższe znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym, w którym akcentuje się, że oceniając legalność decyzji kasacyjnej obowiązkiem sądu administracyjnego jest jedynie ustalenie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Wobec tego przepisy art. 64e oraz art. 151a § 1 P.p.s.a. należy wykładać w ten sposób, że określony w tych przepisach zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny na skutek sprzeciwu od decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. nie może obejmować oceny tej decyzji w takim zakresie, w jakim przesądzałoby to o prawach podmiotów, które z uwagi na art. 64b § 3 P.p.s.a. nie mogą brać udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie 138 § 2 k.p.a. sąd nie jest więc władny odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia, skoro na skutek uchylenia decyzji organu pierwszej instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem (por. wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2219/15, WSA z 5 listopada 2019 r., II OSK 3238/19, WSA w Krakowie z 7 sierpnia 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 695/19, orzeczenia.nsa.gov.pl). W tak zakreślonych ramach wniesiony sprzeciw okazał się nieuzasadniony. Przedmiotem sprzeciwu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 7 kwietnia 2026 r., którą organ ten uchylił decyzję Burmistrza Z. z 14 listopada 2025 r. o odmowie nakazania spółce E. Spółka Komandytowa z siedzibą w Z. , właścicielowi działki nr [...] obr[...] w Z. , przywrócenia stanu poprzedniego oraz wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom, oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Materialnoprawną podstawę decyzji stanowi art. 234 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U z 2025 r., poz. 960, dalej: P.w.), zgodnie z którym: "1. Właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich; 2) odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie. 2. Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie na skutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. 3. Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności. 4. Nakaz, o którym mowa w ust. 3, nie zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia wodnoprawnego albo dokonania zgłoszenia wodnoprawnego, jeżeli są wymagane. 5. Postępowania w sprawie decyzji, o której mowa w ust. 3, nie wszczyna się, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia, w którym właściciel gruntu sąsiedniego dowiedział się o szkodliwym oddziaływaniu na jego grunt." Nie ulega wątpliwości, że decyzja wydawana na podstawie art. 234 ust. 3 P.w. ma na celu restytucję poprzedniego stanu wody na gruncie, jeżeli w następstwie działań danego podmiotu na swojej działce, stan wody na tej działce uległ zmianie w sposób indukujący szkody na działce sąsiedniej. Należy zatem ustalić, że na danej działce podjęto działania (prace), które spowodowały zmianę ilości wody gromadzonej na terenie tej działki, zmianę kierunku jej spływu, zmianę intensywności jej spływu, zmianę parametrów absorbcji wody przez grunt. Przyczynowo-skutkowym następstwem tych zmian muszą być szkody na gruntach sąsiednich. Słusznie dostrzegł organ odwoławczy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwaliło się stanowisko, zgodnie z którym ocena zmiany stosunków wodnych na gruncie wymaga wiadomości specjalnych i odpowiedniej wiedzy z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej, melioracji wodnych, postępowań wodnoprawnych oraz przeprowadzenia odpowiednich analiz, badań, pomiarów lub obliczeń. Jako przyczynę wydania decyzji kasatoryjnej w niniejszej sprawie Kolegium wskazało – ogólnie rzecz ujmując - brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego przez organ pierwszej instancji. Kolegium dostrzegło w szczególności, że do sprawy pozyskano dwie opinie biegłych odnoszące się do meritum sprawy, tj. naruszenia stosunków wodnych na działce nr [...] ze szkodą dla działki [...]. Pierwsza opinia, to sporządzona 15 marca 2024 r. dla potrzeb właściciela działki nr [...] opinia D. S., rzeczoznawcy budowlanego w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, biegłego Sądu Okręgowego w K.. Druga opinia, to opinia z kwietnia 2025 r., sporządzona na zlecenie organu przez I. K., która legitymuje się uprawnieniami budowlanymi do kierowania robotami budowlanymi w specjalności inżynieryjnej hydrotechnicznej. Kolegium stwierdziło, że wynikające z tych opinii wnioski są częściowo sprzeczne. Zdaniem obojga biegłych w związku z powstaniem nasypu na działce nr [...] doszło do zmiany stanu wody na gruncie, jednak odmienne oceniono przyczyny szkód na działce nr [...] w postaci zalewania działki i uszkodzeń budynku. Zdaniem biegłej I. K. powodem takiego stanu rzeczy są wady zabezpieczenia budynku, który od czasu jego wybudowania w latach 70 nie ma izolacji fundamentów oraz elewacji ścian, co może doprowadzić do zawilgocenia, degradacji, osłabienia konstrukcji, a w skrajnych przypadkach do zawalenia budynku. W ocenie biegłej za stan rzeczy odpowiada również struktura gleby (ilasta), która charakteryzuje się dużą zdolnością do zatrzymywania wody, co może prowadzić do zalewania gruntu i braku drenażu. Z kolei zdaniem D. S., hałda ziemi usypana kilka lat temu na działce nr [...] doprowadziła do zmiany stosunków wodnych na działce [...] w szczególności spowodowała uszkodzenia drenów melioracyjnych terenu i zablokowała odpływ wody z działek zlokalizowanych od południowej strony. Nawodniony grunt powoduje negatywne skutki w stosunku do zabudowy zlokalizowanej na działce [...], uniemożliwia prowadzenie działalności rolnej na sąsiednich działkach, powoduje duże uciążliwości w użytkowaniu terenu przy budynku mieszkalnym i powoduje obniżenie wartości rynkowej terenu. Jako działania naprawcze zaproponował wykonanie odwodnienia liniowego w postaci drenu lub rowu odkrytego do którego zostanie wpięta istniejąca sieć drenów od strony południowej, uzyskanie stosownego pozwolenia wodnoprawnego. Kolegium podniosło, że organ I instancji oparł się w całości na opinii biegłej I. K., przyjmując, że jest ona rzetelna i zgodna ze stanem faktycznym. Organ praktycznie całkowicie pominął opinię drugiego biegłego D. S.. Zdaniem Kolegium, sporządzenie opinii na zlecenie prywatne nie umniejsza jej wartości dowodowej, tym bardziej, że jej autorem jest osoba posiadająca uprawnienia biegłego sądowego. W ocenie Sądu trzeba zaaprobować stanowisko Kolegium co do tego, że stan faktyczny nie został należycie wyjaśniony, a wątpliwości ujawniają ww. opinie, które nie są zbieżne. W ocenie Sądu nie deprecjonuje opinii D. S. fakt, że nie ma ona formalnie znaczenia dowodu z opinii biegłego, jako że została ona zlecona przez stronę. Przypomnieć należy jednak, że zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Opinia ta, choć ogólniejsza niż opinia biegłej I. K., naprowadza na istotne kwestie, które powinny zostać w tej sprawie możliwie jednoznacznie wyjaśnione. Biegła I. K. wskazała (s. 17 opinii), że "działka nr [...] obecnie zajęta jest pod wykonany zasyp (nasyp – WSA w Krakowie) z przeznaczeniem na uprawę winorośli. (...) Dokonanie zadarnienia powierzchni nasypu wzmocniło przechwytywanie i zatrzymywanie wody opadowej w nasypie. (...) Zadarnienie nasypu ma istotny wpływ na jego stabilność oraz trwałość. (...) zadarnienie nasypu korzystnie wpływa na jego trwałość i stabilność, ale wymaga odpowiedniego doboru roślinności oraz metod pielęgnacji, aby uniknąć niepożądanych efektów". Biegła stwierdziła również: "Analiza materiału kartograficznego wykonana na potrzeby opinii, a w tym przypadku analiza wykonanej niwelacji terenu, pozwala stwierdzić, że doszło do zmiany kierunków spływu wód opadowych oraz nie doszło do zwiększenia ich natężenia ze szkodą dla gruntów sąsiednich". Podkreślono, że: "wykonany nasyp nie zwiększa natężenie spływu wód gruntowych ponieważ obecnie jego zagospodarowanie na teren zielony co powoduje, że wody opadowe są zagospodarowane w nasypie czyli na własnym terenie tak jak miało to miejsce przed jego wykonaniem." (k. 227 akt adm.). Dalej stwierdziła: "wykonany geodezyjny pomiar kontrolny punktów terenu w liniach przekrojów podłużnych i poprzecznych przez omawiane działki. Zostało to przedstawione w sposób graficzny na wykonanych przekrojach stanowiących załącznik do niniejszej opinii, a lokalizacja przekroi została oznaczona kolorem zielonym i też znajduje się na wykonanej mapie. Analiza przekroi pozwala się odnieść do stwierdzenia, że obecne ukształtowanie nasypu nie powoduje kierowania wód opadowych na działkę skarżących. To właśnie z tego opracowania wynika, że kierunek spływu jest w stronę przeciwną wiec w sytuacji wystąpienia spływu powierzchniowego wody z powierzchni nasypu będą spływać w kierunku północno -zachodnim a następie do lokalnego rowu. Na wykonanym opracowaniu są również naniesione widoczne w terenie bruzdy erozyjne, które też stanowią dowód, że obecnie spływ wód nie jest w kierunku działki skarżącego" (k. 226 akt adm.). Dalej biegła stwierdziła, że "podczas dokonanej wizji w terenie w dniu 28 marca 2025 r. ustalono, że budynek od czasu jego wybudowania w latach 70-tych nie posiadał wykonanej izolacji fundamentów. Nie ma wykonanej elewacji ścian. Tak więc brak należytego zabezpieczenia budynku przed opadami atmosferycznymi ma negatywne skutki dla stanu technicznego konstrukcji." (k. 225 akt adm.) Przedstawiano również charakterystykę gleb ilastych, które "mają duże możliwości absorpcyjne, a powierzchniowo z glebami pyłowo-gliniastymi. Stagnacja wody na glebach ilastych jest zjawiskiem powszechnym i wynika głównie z charakterystyki tych gleb. Gleby ilaste charakteryzują się dużą zdolnością do zatrzymywania wody, co może prowadzić do ich zalewania i braku odpowiedniego drenażu" (k. 223-224 akt adm.). Biegła wypowiedziała się również na temat oddziaływania na istniejący system drenarski, stwierdzając, że "znajdują się w aktach sprawy dokumenty potwierdzające dokonanie sprawności tego systemu. Istniejący system drenarski musi być odpowiednio dostoswany do nowych warunków związanych z hałdą ziemi, aby zapewnić skuteczne odprowadzanie wód i utrzymanie stabilności, co zostało potwierdzone w dokonanej kontroli. Rejonowy związek spółek wodnych jest odpowiedzialny za zarządzenie i nadzorowanie działań związanych z gospodarką wodną na swoim obszarze (...)" (s. 223 akt adm.). Sąd zauważa, że źródła, na podstawie których sporządzono opinię, nie obejmują źródeł dotyczących kwestii drenarskich, chyba że za takie uznać "dokumentację zgromadzoną w przedmiotowym postępowaniu" albo "dodatkową dokumentację przesłaną mailem". W aktach sprawy znajduje się pismo z 16 marca 2021 r., w którym E. Sp. z o.o. E. Sp. k. zawiadomiło o naprawieniu uszkodzonego, w wyniku robót ziemnych, odcinka sieci drenarskiej na działce nr [...] w Z. . Do pisma dołączono kopię notatki służbowej z 16 marca 2021 r. spisanej przy udziale przedstawicieli Związku [...] i ww. spółki. W aktach znajduje się również pismo Związku [...] z 15 czerwca 2021 r., w którym stwierdzono, że sieć drenarska na terenie działek [...], [...], [...] i [...] jest drożna i nie wymaga naprawy (k. 128 akt adm.). Jak natomiast zwrócono uwagę w opinii biegłego D. S. przedmiotowa nieruchomość znajduje się w terenie zmeliorowanym w latach powojennych. Z uwagi na niewielki spadek terenu melioracja polegała na ułożeniu drenów odprowadzających wodę z gruntu w kierunku naturalnego zaniżenia terenu, którym wody mogły następnie spłynąć do potoku Ł. (k. 55). "Po nawiezeniu ziemi od południowej strony hałdy, na powierzchni gruntu zaczęła się gromadzić woda, której wcześniej nie było. Średnia masa gruntu wynosi ok. 1700 kg/m3, co przy wysokości 13 m daje nacisk ponad 22 ton na m2 gruntu rodzimego. Tak duże obciążenie najprawdopodobniej doprowadziło do uszkodzenia drenów melioracyjnych terenu i odblokowało odpływ wody. Hałda ziemi zlokalizowana na działce nr [...] stała się więc barierą uniemożliwiającą naturalny odpływ wody. Po interwencji właścicieli zalewanych terenów próbowano wykonać nowe odwodnienie lecz bezskutecznie, gdyż woda w dalszym, ciągu zalega na sąsiednich nieruchomościach" (k .53 akt adm.). W istocie więc istnieje rozbieżność między opiniami D. S. oraz biegłej I. K.. Z perspektywy art. 138 § 2 k.p.a. istotne znaczenie ma fakt, że opinia powołanej w sprawie biegłej I. K. nie wyjaśnia kwestii działania drenażu w okolicznościach faktycznych istniejących na dzień wydania decyzji. Jak stanowi art. 195 P.w. melioracje wodne polegają na regulacji stosunków wodnych w celu polepszenia zdolności produkcyjnej gleby i ułatwienia jej uprawy. Nie ulega wątpliwości, że funkcjonowanie drenażu ma na spornym terenie istotne znaczenie, co wynika z decyzji organu pierwszej instancji oraz obu opinii. Rzecz w tym, że biegła oparła się jedynie na ogólnikowym stanowisku Związku Spółek Wodnych i zapewnieniu, że drenaż funkcjonuje dobrze od czasu awarii w 2021 roku. Nie wyjaśniono jednak w istocie, jak ten drenaż funkcjonuje obecnie, wobec zrealizowanego już nasypu, wobec działki nr [...]. W ocenie Sądu organ, przy udziale biegłego, powinien zbadać jak po wybudowaniu nasypu funkcjonuje sieć drenarska wobec działki nr [...]. Zdaniem Sądu nie wyjaśnia tej kwestii pozostały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Akta sprawy nie pozwalają zweryfikować uwagi organu pierwszej instancji odnoszącej się do wcześniej prowadzonego postępowania, umorzonego decyzją z 4 października 2021 r., które miało dotyczyć uszkodzenia sieci drenarskiej na przedmiotowym terenie. Kwestii wpływu zrealizowanego nasypu nie wyjaśnia dokumentacja dotycząca nasypu zalegająca w aktach sprawy, tj. "Projekt zagospodarowania działki wraz z projektem architektoniczno-budowlanym" sporządzony dla obiektu pn. "nasyp ziemny pod uprawę rolną winorośli" autorstwa mgr. inż. arch. M. P. wraz z "Ekspertyzą geologicznej nasypu ziemnego", sporządzoną w maju 2023 r. Ogólnikową treść ma również pismo Zarządu Spółek Wodnych w O. z 23 maja 2025 r. W piśmie tym nawiązano do wydaniu w 2018 warunków tymczasowego składowania mas ziemnych na części działki nr [...] oraz konserwacji sieci drenarskiej w 2021 oraz awarii, która wówczas miała miejsce. Takie informacje nie potwierdzają przyjętych przez organ pierwszej instancji oraz biegłą założeń, zgodnie z którymi sieć drenarska w tym obszarze funkcjonuje prawidłowo. W świetle powyższego niezasadne okazały zarzuty podniesione w sprzeciwie, w szczególności dotyczące naruszenia art. 80 i 84 § 1 k.p.a. Wobec treści zarzutów zastrzec trzeba, że w zaskarżonej sprzeciwem decyzji organ nie odnosił się do kwestii zastosowania w sprawie art. 234 ust. 5 P.w. Również z decyzji organu pierwszej instancji nie wynika, jakoby Burmistrz Z. widział w okolicznościach sprawy przesłankę do umorzenia postępowania z przyczyn podanych w art. 234 ust. 5 P.w. Skarżąca spółka może oczywiście podnieść ten wątek ponownie prowadzonym postępowaniu. Nieskuteczny okazał się również zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Skarżąca nie rozwinęła tego zarzutu. Z akt sprawy wynika natomiast, że organ pierwszej instancji, przesyłając odwołanie, zawiadomił o tym strony postępowania. Organ odwoławczy nie kierował do stron zawiadomień; nie prowadził jednak żadnych czynności dowodowych, a do akt sprawy nie wpłynęły żadne nowe dowody. Strona skarżąca miała zatem wiedzę o toczącym się postępowaniu odwoławczym oraz mogła ustosunkować się do odwołania. W ocenie Sądu nie sposób upatrywać w tych okolicznościach przyczyn do uwzględnienia sprzeciwu. Zatem, wobec tego, że istniały w sprawie przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., sprzeciw podlegał oddaleniu, o czym Sąd orzekł w sentencji wyroku na podstawie art. 64e w zw. z art. 151a § 2 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 21 maja 2026
- Symbol z opisem
- 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
- Hasła tematyczne
- Wodne prawo
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Joanna Człowiekowska /przewodniczący sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne.
art 234 · Dz.U. 2001 nr 115 poz. 1229
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Kr 420/26 · 18 czerwca 2026
Wyrok WSA w Krakowie z 18 czerwca 2026 r., II SA/Kr 420/26 – przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Sygnatura: II SA/Kr 535/26 · 18 czerwca 2026
Wyrok WSA w Krakowie z 18 czerwca 2026 r., II SA/Kr 535/26 – przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Sygnatura: II SA/Gl 243/26 · 17 czerwca 2026
Wyrok WSA w Gliwicach z 17 czerwca 2026 r., II SA/Gl 243/26 – przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny