II SA/Kr 432/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara – Dubiel (spr.) Sędziowie: WSA Piotr Fronc Asesor WSA Anna Kopeć Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Migda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi H. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 12 lutego 2026 r., znak SKO.Oś/4170/557/2025 w przedmiocie odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia oddala skargę.

II SA/Kr 432/26 UZASADNIENIE Pismem z 7 czerwca 2016 r., znak: IR.6220.2.2016, Wójt Gminy Lanckorona (dalej: "wójt") poinformował H. sp. z o.o. w S. (dalej: "spółka") na podstawie art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r. poz. 1235 ze zm., dalej: "uooś"), że nie może wydać decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (dalej: "DŚU") na realizację przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kopaliny ze złoża piaskowców k. "S. " położonego na działkach nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w S. z uwagi na niezgodność z § 50, § 4, § 6, § 10 i § 13 ust. 3 uchwały Nr VII/62/2003 Rady Gminy Lanckorona z dnia 15 maja 2003 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Lanckorona (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z 2003 r. nr 164 poz. 2113 ze zm., dalej: "mpzp"). Postanowieniem z 5 grudnia 2023 r., sygn. akt III OSK 1180/23, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok oddalający skargę spółki na bezczynność wójta w przedmiocie wydania DŚU i odrzucił skargę spółki, wskazując przy tym, że pismo z 7 czerwca 2016 r. stanowi doręczoną decyzję administracyjną. Decyzją z 20 lutego 2024 r., znak: SKO.Oś/4170/14/2024, wydaną po rozpatrzeniu odwołania spółki, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie (dalej: "SKO") orzekło kasatoryjnie, wskazując przy tym, że: 1) brak pouczenia o odwołaniu oznacza możliwość wniesienia odwołania w każdym czasie bez potrzeby przywracania terminu; 2) uzasadnienie rozstrzygnięcia jest niedostateczne; 3) od rozstrzygnięcia upłynęło kilka lat; 4) wójt powinien odnieść się do decyzji Marszałka Województwa Małopolskiego z 28 marca 2013 r. w sprawie zatwierdzenia dokumentacji geologicznej złoża piaskowców k. "S. " w kat. C1 (znak: SR-IX.7427.5.2012.RL) i do zarządzenia zastępczego Wojewody Małopolskiego z 2 lutego 2016 r. w sprawie wprowadzenia obszarów udokumentowanych złóż kopalin do Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Lanckorona (znak: WN-II.4131.1.3.2016/ZZ, dalej: "zarządzenie zastępcze"). Decyzją z 15 grudnia 2025 r., znak: IR.6220.1.2024.1.2025, wydaną na podstawie art. 80 ust. 2 uooś po rozpatrzeniu zaktualizowanego wniosku spółki, wójt odmówił wydania DŚU z uwagi na niezgodność lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami mpzp. Decyzją z 12 lutego 2026 r., znak: SKO.Oś/4170/557/2025, wydaną po rozpatrzeniu odwołania spółki, SKO utrzymało decyzję wójta w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia SKO wskazało, że choć art. 59a uooś nie ma zastosowania w sprawie, to i tak art. 80 ust. 2 uooś dla wydania decyzji wymaga zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami mpzp. SKO zgodziło się z wójtem co do tego, że zarządzenie zastępcze ma charakter techniczno-informacyjny i polega na ujawnieniu złoża w studium, ale nie jest aktem prawa miejscowego, więc nie może wprowadzać żadnych zmian w mpzp. Teren inwestycji obejmuje działki nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...], [...], [...], [...], [...] i [...] w S. leżące w: Biorąc pod uwagę definicje przeznaczenia podstawowego i przeznaczenia uzupełniającego (§ 4 lit. f i lit. g mpzp), inwestycja jest niezgodna z dominującym (podstawowym) przeznaczeniem i nie mieści się w przeznaczeniu uzupełniającym. Nadto inwestycja jest niezgodna z postanowieniami ogólnymi, tj. § 13 ust. 1 lit. a mpzp, który przewiduje "zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu obowiązujących przepisów szczególnych", a takim przedsięwzięciem – na gruncie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko – jest odkrywkowe wydobycie kopalin ze złóż. W skardze spółka wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając przy tym: 1) naruszenie art. 72 ust. 1 pkt. 4 uooś przez niezastosowanie i przyjęcie, że władztwo planistyczne gminy jest nieograniczone; 2) naruszenie art. 8 kpa i art. 2 Konstytucji RP przez pominięcie orzeczeń sądów, z których wynika, że plany miejscowe uchwalone w latach 2013-2024 nie obejmują udokumentowanego złoża i przez brak ujawnienia tego udokumentowanego złoża; 3) naruszenie art. 8 kpa i art. 2 Konstytucji RP przez pominięcie korzystnych rozstrzygnięć SKO; 4) brak doręczenia postanowień organów opiniujących i zaniechanie oceny pracy wójta; 5) naruszenie art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (dalej: "pgg") oraz art. 72 ust. 1 pkt 2 i art. 72 ust. 1 pkt 4 uooś (zasady ochrony udokumentowanego złoża); 6) naruszenie art. 107 § 3 kpa przez brak uzasadnienia w zakresie orzeczeń uzyskanych przez spółkę, wadliwych uzgodnień i opinii, a także w zakresie ochrony złoża udokumentowanego, tj. zredukowanie wypowiedzi do minimum mimo to, że wójt przystąpił do oceny oddziaływania na środowisko; 7) art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 72 ust. 1 pkt. 4 uooś przez nieproporcjonalne ograniczenie działalności górniczej; 8) art. 71 ust. 1 i art. 85 ust. 2 uooś przez niewłaściwą wykładnię pozwalającą na wydanie decyzji dla przedsięwzięć przyszłych i przez brak uzasadnienia; 9) art. 59 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 oraz art 63 ust. 1 uooś przez niewłaściwą wykładnię pozwalającą na wydanie decyzji dla przedsięwzięć przyszłych. W uzasadnieniu skargi spółka podniosła w szczególności, że zatwierdzenie dokumentacji złoża rodzi po stronie gminy obowiązek jego ujawnienia w celu ochrony zgodnie z art. 95 ust. 1 pgg i art. 72 uooś, jednakże obowiązku nie wykonano. Zdaniem spółki plan miejscowy z 2003 r. nie powinien być brany pod uwagę, bo udokumentowane złoże pojawiło się dopiero w związku z decyzją z 2013 r. Z kolei w latach 2013-2024 nie uchwalono planu miejscowego, który obejmowałby sporny teren i zakazywałby eksploatacji złoża. Spółka wskazała, że organy zaniechały przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, zaś SKO nie odniosło się do zarzutu błędnego przyjęcia, że dla metod odkrywkowych bez użycia materiałów wybuchowych wymagany jest raport środowiskowy. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.), dalej zwana p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Dodatkowo, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Dokonawszy w niniejszej sprawie kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem tak określonych kryteriów, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że skarga jest nieuzasadniona. Kontroli Sądu podlega decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, którą organ ten odmówił ustalenia skarżącej spółce środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia, z powodu niezgodności planowanej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte wnioskiem z 2016 r., zatem, zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1890 z późn. zm.), w niniejszej sprawie nie miał zastosowania art. 59a uoś, zgodnie z którym przystąpienie do: 1) przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - w przypadku przedsięwzięcia, o którym mowa w art. 59 ust. 1 pkt 1, 2) analizy w zakresie potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - w przypadku przedsięwzięcia, o którym mowa w art. 59 ust. 1 pkt 2, 3) ustalenia zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko na podstawie wniosku, o którym mowa w art. 69 ust. 1 - organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach poprzedza analizą zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji jest art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1112 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku gdy przedsięwzięcie jest realizowane na obszarze morskim - z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej, jeżeli plany te zostały odpowiednio uchwalone albo przyjęte. Z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że zgodność lokalizacji planowanego przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest w świetle art. 80 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, kryterium podstawowym oceny zamierzeń strony ubiegającej się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Jeśli plan miejscowy nie przewiduje przeznaczenia terenu pod określone przedsięwzięcie, to organ ma obowiązek, wobec braku zgodności przedsięwzięcia z planem wydać decyzję odmowną, bez dalszego badania rzeczywistego wpływu planowanej działalności na środowisko. Podkreśla się dodatkowo, że stwierdzenie sprzeczności lokalizacji przedsięwzięcia z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zwalnia organ prowadzący postępowanie z konieczności przeprowadzania postępowania wyjaśniającego w szerszym zakresie, w tym nawet przeprowadzenia postępowania uzgodnieniowego z innymi organami. Innymi słowy, stwierdzenie braku zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wyklucza możliwość uwzględnienia wniosku o wydanie decyzji środowiskowej i prowadzi do wydania decyzji odmownej (por. Wyrok NSA z 4.12.2025 r., III OSK 1951/24, LEX nr 4016177.) W niniejszej sprawie skarżąca spółka planuje realizację przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kopaliny ze złoża piaskowców k. "S. położonego na kilkudziesięciu działkach położonych w S. na obszarze obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą Nr VII/62/2003 Rady Gminy Lanckorona z dnia 15 maja 2003 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Lanckorona. Zamierzenie spółki jest niezgodne z § 50, § 4, § 6, § 10 i § 13 ust. 3 tego planu i jest to niezgodność oczywista, co wynika z przeznaczenia tych terenów w planie miejscowym na tereny zieleni nieurządzonej (ZNRL) tj. tereny zieleni nieurządzonej, cieków wodnych i trwałych użytków zielonych, z zakazem jakiekolwiek zabudowy na terenach zalewowych, wycinania krzewów i zadrzewień, odprowadzania ścieków do wód powierzchniowych i podziemnych) oraz na tereny rolne (R) z zakazem wycinania drzew i krzewów, naruszania urządzeń melioracyjnych, odprowadzania ścieków do wód powierzchniowych i podziemnych, zabudowy nie związanej z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, jakiejkolwiek zabudowy na terenach położonych w strefach ochronnych od obiektów uciążliwych lub w strefach ochrony ujęć wody. Zarzuty skargi nie dotyczą jednak w głównej mierze wadliwej interpretacji planu miejscowego, ale raczej tego, że w Gmina Lanckorona w swoich planach miejscowych nie ujawniła złoża piaskowców (mimo że zostało ono ujawnione w Studium zarządzeniem zastępczym Wojewody Małopolskiego) oraz nie dopuściła prowadzenia w tych terenach działalności wydobywczej. Do tej kwestii odniósł się między innymi Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 7 lipca 2022 r., sygn. II OSK 1293/22 (wydanym na skutek rozpoznania skargi kasacyjnej skarżącej spółki od postanowienia WSA w Krakowie sygn. II SAB/Kr 168/21) wskazując co następuje: "Wnioskowanie Sądu Wojewódzkiego co do regulacji art. 95 p.g.g. znajduje oparcie w orzecznictwie, w którym utrwalony jest pogląd, że z wymienionego przepisu wykładanego łącznie z art. 96 p.g.g., nie wynika obowiązek sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak i zmiany planu, w przypadku udokumentowania złoża kopaliny. Obowiązek ujawnienia złoża kopaliny dotyczy sytuacji gdy miejscowy plan jest sporządzany lub zmieniany, a więc jeśli rozpoczęto procedurę planistyczną. Wymóg ujawnienia złoża kopalin, przewidziany w art. 95 ust. 1 p.g.g., nie oznacza jednak obowiązku sporządzenie lub zmiany planu miejscowego. Na mocy art. 95 ust. 2 p.g.g. istnieje natomiast obowiązek wprowadzenia udokumentowanego złoża kopaliny do studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy – w terminie do 2 lat od dnia zatwierdzenia dokumentacji geologicznej przez właściwy organ administracji (por. wyroki NSA z 30 października 2018 r. II OSK 2130/18, 19 lutego 2021 r. II OSK 2931/20). Potwierdzeniem rozróżnienia obowiązku ujawnienia udokumentowanego złoża kopalin w aktach planistycznych jest to, że tylko w odniesieniu do studium w art. 96 ust. 1 p.g.g. przewidziano obowiązek wprowadzenia przez wojewodę obszaru udokumentowanego złoża kopaliny, w drodze zarządzenia zastępczego – po upływie 2-letniego terminu określonego w art. 95 ust. 2 pkt 1 p.g.g." Wobec powyższego nieuzasadniony jest zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 8 kpa i art. 2 Konstytucji RP przez pominięcie orzeczeń sądów, z których wynika, że plany miejscowe uchwalone w latach 2013-2024 nie obejmują udokumentowanego złoża i przez brak ujawnienia tego udokumentowanego złoża. Nie jest także uzasadniony zarzut skargi dotyczący naruszenie art. 72 ust. 1 pkt. 4 uooś przez niezastosowanie i przyjęcie, że władztwo planistyczne gminy jest nieograniczone oraz poprzez nieproporcjonalne ograniczenie działalności górniczej. Przepis ten jedynie wymienia decyzję o koncesji na wydobywanie kopalin ze złóż, koncesji na podziemne bezzbiornikowe magazynowanie substancji, koncesji na podziemne składowanie odpadów oraz koncesji na podziemne składowanie dwutlenku węgla - wydawanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze – jako jedną z wielu decyzji, przed uzyskaniem której należy uzyskać decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. Nie oznacza on jednak obowiązku wydania takiej decyzji wbrew postanowieniom obowiązującego planu miejscowego. Podobnie nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze, albowiem organ przepisu tego w kontrolowanym postępowaniu nie stosował. Przepis ten odnosi się bowiem do procedury planistycznej i stanowi, że udokumentowane złoża kopalin podlegają ochronie w procesie planowania i zagospodarowania przestrzennego, na zasadach określonych w ustawie i w przepisach ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1130, z późn. zm.), w celu zabezpieczenia możliwości ich eksploatacji lub wykorzystania. Sąd nie dopatrzył się także naruszenia art. 107 § 3 kpa, uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest jasne, spójne, logiczne i stosowne do zakresu i przedmiotu rozpatrywanej przez organ sprawy. Wobec powyższego skarga jako nieuzasadniona została oddalona na zasadzie art. 151 p.p.s.a.